Back

ΔΕΛΤΙΟΝ ΟΕΛΜΕΚ, 1971-01-01

ΣΕΛΙΣ 4 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1971 [ ΙΚΗΙΙΙ ΠΙΙ ΙΛ ΜΗΙ Π[ ΜΠΠΗΡ ΤΗ) ΤΠ ΠΜ (1. βσοχετα μὲ τὸ ἂν θὰ προπυπθῆ Β ὄχι μιὰ κάποια προετοιμασία τῶν μαθπτῶν στὸ οπίτι, ἡ πρώτπ παρου- σίασπ τοῦ κειµένου οτἠν τάξη πρέ- πει νὰ γίνπ ἀπὸ τὸν διδάσκοντα δηλ. ὁ διδάσκων πρέπει νὰ διαθάσῃ, ὅσο πιὸ καλὰ μπορεῖ, τὸ ἀνάγνωσμα ποὺ θὰ διδἀξῃπ. 'Ἡ ὀρθὴ ἀνάγνωση, ὁποία θὰ παρουσιάσπ ὅπως πρέ- πει τὸ κείµενο, θὰ τονίοπ ἐκεῖνα ποὺ πρέπει θὰ ὑποθάλπ ἠχητικά, θὰ δηµιουργήσπ τὶς πρῶτες καλὲς ἐντυπώσεις, θὰ συγκινήσπ καὶ θὰ συνεπάρῃ τοὺς µαθπτάς, εἶναι ἡ µισὴ ἐπεξεργασία τοῦ κειµένου (τοῦτο θέθαια ἰσχύει περισσότερο Ά λιγώτερο ἀνάλογα μὲ τὸ λογο: τεχνικὸ εἶδος στὸ ὁποῖο ἀνήκει τὸ κείµενο, μὲ τὸ ὕφος τοῦ συγγρα- φέα καὶ τὶς ἱκανότπτες τοῦ ἀνα- γνώστπ). 'Ὁ ἑκάστοτε ἐπιθαλλόμε- νος τόνος τῆς φωνῆς, οἱ κανονικὲς παύσεις, ἡ φυσικὰ καὶ ἀθίαστῃ ἐναλλαγὰ τοῦ τρόπου καὶ τοῦ ὕ- φους τῆᾷς ἀναγνώσεως (πάντα ἁ- νάλογα μὲ τὶς ἀντίστοιχες ἐναλ- λανγὲς τῆς μµορφῆς καὶ τοῦ περιε- χοµένου στὸ κείµενο), ὁ κατάλλη- λος Χχρωματισμὸς τῆς φωνῆς, ὅλα αὐτὰ εἶναι στοιχεῖα τιοὺ θὰ συµ- θάλουν σὲ μιὰ πλήρπ καὶ ἐπαγωγὸ πρώτη παρουσίασπ. Τοῦτο ἰσχύει, νοµίζουµε, γιὰ ὄλες τὶς τάξεις τοῦ Γυμνασίου. Αμέσως μετὰ τὴν ἀνάγνωσπ ἀπὸ τὸν διδάσκοντα, ἡ ὁποία καλύτε- ρα νὰ γίνεται μὲ κλειστὰ τὰ 6ι- θλία τῶν μαθητῶν, ϐΘ᾽) ἀφήσουμε ἕνα-δυὸ λεπτά στοὺς µαθπτές, γιὰ νὰ συνοφίσουν τὶς ἐντυπώσεις καὶ νὰ νοιώσουν ουνολικὰ τὴν ἐπίδρα: σπ τοῦ ἀκροάματος. Ὑστερα ἕνας µαθητὴς θὰ ἀποδώσπ οσὲ συνεχΏ λόγο τὸ περιεχόµενο τοῦ ἀναγνώ- σµατος ποὺ ἄκουσε, δπλαδὴ θὰ κάνη μιὰ πρόὀχειρπ συνοπτικἡ ἀνά- πλασπ τοῦ περιεχοµένου μὲ δικά του λόγια. Ἔτσι θὰ ὁλοκλπρωθῇ κάπως ἡ πρώτη ἐντύπωσπ καὶ θὰ διατυπωθοῦν μερικὲς γενικὲς σκέ- ψεις πάνω στὸ θέµα τοῦ ἀναγνώ- σµατος, ποὺ θγαίνουν ἔτσι ἀπὸ τὸ πρῶτο αὐτὸ χέρι καὶ θὰ ἀποτελέ- σουν κεντρίσµατα καὶ νύξεις ποὺ θὰ γίνουν ἡ ζύμπ γιὰ τὴν µετέπει- τα ἐπεξεργασία. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ διδάσκων ἔχει ἐπισοπμάνει τὰ διάφορα στοιχεῖα τῆς μορφολογικῆς καὶ ἰδεολογικῃς μαζὶ δοµῆς τοῦ κειµένου. ἛἜχει χωρίσει τὸ ἀνάγνωσμα στὶς λογικές του ἑνότητες, ποὺ δὲν πρέπει νὰ εἶναι πολλές. Πρέπει νὰ µετριάζω- µε τὴν ἕκτασπ καὶ τὶς συνέπειες ποὺ ἔχει ὁ μοιραῖα ἀναγκαῖος στὴν ἐπεξεργασία κατακερμµατισμὸς τῶν ζωντανῶν συνόλων ποὺ προσδίδει πάντα τὴν τραγικότητα στὸ ἕἔργο τοῦ πνευματικοῦ Δασκάλου καὶ τοῦ μαθητῆ, οἱ ὁποῖοι θέλουν πάντα νὰ νοιώθουν σὲ ἐνιαῖο πλαίσιο τὶς ἐν- τυπώσεις καὶ τὶς συγκινήσεις. Δὲν πρέπει νὰ καταστρέφωμε μὲ τὴν σχολαστικἡὰ ἀνατομία τὸ θεσπέσιο σύνολο καὶ τὸ κάλλος τῆς συνθετι- κῄῃς µορφῆς ποὺ έδωσε ὁ ὅπμιουρ- ψὸς λογοτέχνης, ἀλλὰ καὶ στὴν ἐπεξεργασία τῶν ἐπὶ µέρους στοι- χείων ἁκόμα, πρέπει πάντα τὰ θήι- µατά µας νὰ εἶναι ἀμφίδρομα καὶ παλίνδροµα, νὰ θπρεύουµε διαρκῶς τὶς νύξεις καὶ τοὺς ὑπαινιγμοὺς στὰ προπγούµενα καὶ στὰ ἑπόμενα καὶ στὴν κεντρικἡ ἰδέα, πρέπει νὰ ἀναζηπτοῦμε τοὺς συνδετικοὺς κρί- κους ποὺ συνέχουν τὸ ἀνάγνωσμα στὴν ἐντελέχειά του. Δὲν πρέπει ν᾿ ἀφήνουμε νὰ μᾶς ξεφεύγπ μέσ᾽ ἀπὸ τὶς φοῦχτες τὸ ζουμὶ τᾷς πρα- γµατικῆς οὐσίας. Πάν᾽ ἀπ᾿ ὅλα, πέ- ρα ἀπὸ τὴν καθαρὰ γνωσιολογικὴ προσφορά, οκοπός µας εἶναι ἡ πραγµατικὰ ἑρμπνεία, ἡ παρυµα- τικὴ ἀνάπλασπ τῆς ζωῆς ποὺ ἑρμῃ- νεύει τὸ κείμενο γιατὶ τὸ κείµενο Εἶναι μιὰ ἑρμπνεία τῆς ζωῆς, εἶναι ἕνας κόσμος ποὺ ἐμεῖς πρέπει νὰ τὸν κάνουμε ν᾿ ἀνοίξπ τὸ στόµα του, νὰ μᾶς δώσπ ἀκέραιο κι ἁτό- Φφιο τὸ περιεχόμενό του, νὰ μᾶς µεταδώσα τὸ μύνημά του. Σκοπὸς πρέπει νὰ εἶναι ἡ ὑγιὴς ὑποθολή, ἡ αἰσθητικὴ καὶ ἰδεολογικὴ συγκί- νησπ ποὺ σὲ ουνδυασμὸ μὲ τὰ ἅλ- λα, µεστώνει τὴν Ψυχὴ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ μµαθπτῆ. 'Ἡ ὑγιὴς ὑτιο- θολἡ καὶ ὁ συνεπαρµός, τὸ θαυμά- ζειν, ὅπως λέγουν οἱ ἀρχαῖοι, ἐν- δείκνυται περισσότερο στὴν πρώτη τάξη. Ποτὲ λοιπόν, καὶ στὸν µεγα- λύτερο κατακερματισμὸ (ποὺ θέ- δαια εἶναι πρακτικὰ ἁπαραίτπτος), ποτὲ δὲν πρέπει νὰ ξεφεύγουµε ἀπὸ τὴν ζωντανὴ οὐσία καὶ τὸν πυρΏνα τοῦ κειµένου. Τώρα πῶς θὰ προχωρήσουμε στὴν κατὰ ἑνότητες ἐπεξεργασία. Ἡ Του κ. Καθηγητοῦ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΔΡΑΚΟΥ. Φιλολογικῶν µαθηµάτων εἰς τὸν Παγχκύπριον Γυμνάσιον κάθε ἑνότπτα θὰ ξαναδιαθαστῃ. Τώρα, πόσοι καὶ ποιοὶ μαθητὲς θὰ διαθάσουν σὲ κάθε ἑνότπτα. Πρῶ- τα-πρῶτα τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς ἑνότπτος. πὲρ᾽ ἀπ᾿ αὐτό, ἂν ὁ καθαρὸς οκοπός µας εἶναι, μὲ θάσπ μιὰ κα: λὰ ἀνάγνωσηα, νὰ προχωρήσουμε οτὴν αἰσθητικὴ καὶ ἰδεολογικὴ ἆἁ- νάλυστι τοῦ κειµένου, κι αὐτός, νο- µίζουµε, πρέπει νὰ εἶναι ὁ σκοπός μας, τὀτε θὰ διαθάσουν σὲ κάθε ἑνότπτα ἕνας ἣ δυὸ καλοὶ μαθπτὲς ποὺ ἔχουν τὸ χάρισμα καὶ τὴν ἵκα- νότπτα τῆς ὡραίας ἀναγνώσεως (Τοῦτο γίνεται πιὸ εὔκολα στὴν Τρίτη τἀάξπ, ἂν καὶ εἶναι περισσό- τερο ἀναγκαῖο στὴν Πρώτη). Αν πάλι θέλουµε νὰ ἑλέγξουμε καὶ νὰ ὑποθοπθήσουμε τὴν ἀνάγνωσπ τῶν τάξη, ἡ ἄσκπσοπ γιὰ ἀνάγνωσπ µπο- ρεῖ νὰ γίνπ στὸ µάθηµα τῇς Γραμ:- ματικῆς {(μιὰ καὶ ὑπάρχει πρόσφο- ρο θιθλίο) καὶ νὰ συνδυασθά μὲ τὴν γλωσσικὴ διδασκαλία. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσπ, ἕνας ἄλλος μαθηπτὴς θὰ μᾶς δώσπ μιὰ ἀνάπλασπ τοῦ περιε- χοµένου, θὰ μᾶς δώσι μὲ δικά του λόγια μιά συνοπτικἠ εἰκόνα σὲ συ- νεχΏ λόγο. Αὐτὴ ἡ πρὀχειρπ ἁπό- δοσπ τοῦ περιεχοµένου ἀπὸ τὸν µαθητή, εἶναι, νοµίζουµε ἁπαραί- τπτα καὶ πάρα πολὺ ἐπαγωγός, γιατὶ ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ὅτι ξαναφρεσκά- ρει στὰ µνήµη τὸ περιεχόµενο, ποὺ θύμπσή του εἶναι ἀτιαραίτητπ προ: ὑπόθεσπ γιὰ τὴν ἅλλι ἐπεξεργυα- σία, ἐξὸν ἀπ᾿ αὐτό, εἶναι μιὰ πρώ- της τάξεως ἄοκησπ τῶν μαθητῶν στὸν προφορικὸ λόυο, εἶναι ἕνας τρόπος νὰ ἀσκπθοῦν στὴν συγκρά- τησπ τῶν Θθασικῶν στοιχείων ἐκεί- νου ποὺ ἁκούουν ἃ ποὺ διαθάζουν (ἐπειδὴ ὁ µαθητὴς ἔχει τὴν ἐπί- γνωσωπ ὅτι μετὰ ἀπὸ τὴν ἀνάγνω- σπ θὰ τοῦ ζητήσουν νὰ ἁποδώσπ ἐκεῖνο ποὺ διαθάζεται, θὰ ἐντείνπ τὴν προσοχή του καὶ θὰ ουνηθίσῃ ἔτσι στὴν συνεχή πνευµατικἠὴ ἐ- γρήγορσπ ὅταν διαθάζη, ὅταν ᾱ- κροάζεται, ὅταν συζπτῃη. Εἶναι ἕ- νας τρόπος νὰ λυθήβ ἡ γλῶσσα τιολ- λῶν μαθπτῶν, ποὺ ἔχουν αὐτὴν τὴν ψυχολογικἡ φοθία τῆς παρου- σιάσεως, τῆς συζπτήσεως καὶ τῆς παρρπσίας. Θὰ ὅπμιουργήσουµε νέε- ους ποὺ θὰ μποροῦν νὰ μιλήσουν, νὰ ἀκροαστοῦν καὶ νὰ ἁπαντήσουν, ἢ νὰ σχολιάσουν ἐκεῖνα ποὺ ἄκου- σαν. (Τοῦτο εἶναι καλό, νοµίζουµε καὶ γιὰ τὴν Α΄ καὶ γιὰ τὴν Γ΄ τά- ἔπ). Μπαίνοντας πιὰ στὴν ἐπεξεργα- σία τῇς ἑνότπτας, ἔχομε πρῶτα νὰ ἀντιμετωπίσωμε τὸν σκόπελο τῶν ἀγνώστων λέξεων καὶ τῶν ἄλλων γλωσσικῶν ἐμποδίων. Στὴν πρώτῃπ τἀξπ, ἂν τὸ κείµενο εἶναι στὴν κα- θαρεύουσα, θὰ σταθοῦμε λεξιλογι- κἁὰ µόνο στὶς περιπτώσεις ποὺ οἱ ἄγνωστες λέξεις ἢ οἱ φράσεις προ- θάλλουν οὐσιαστικὰ ἐμπόδια οτὴν κατανόπσπ τοῦ περιεχοµένου. Στὴν τρίτη τάξπ τὰ πράγματα εἶναι κάπως διαφορετικά. ᾿Εκεῖ, χωρὶς πιά- λι νὰ µεταδθάλωµε τὸ µάθηµα σὲ λεξιλογικὴ ἄσκπσηῃ, δὲν μποροῦμε νὰ μὴν ἀναφερθοῦμε σὲ ἄγνωστες λέξεις τῆς καθαρεύουσας καὶ νὰ σκιαγραφήσουµε ουντομώτατα τὴ θέση τους στὸ λόγο καὶ τὴν ἐτυμο- λογικὴ οἰκογένεια στὴν ὁποία ὃ- νήκουν καὶ νὰ ἀναφερθοῦμε κάπως στὴν ἱστορικὴ ἀνέλιξηπ τῶν σπµα- σιῶν τῆς λέξεως, καθὼς καὶ σι μορφολογική τας ἐξέλιξπ. Κι αὖτο, γιατὶ ἐδῶ ἔχει προπυπθή ἡ ἐπαφὴ τῶν μαθηωτῶν μὲ τὴν καθαρεύουσα στὴ δευτέρα τάξη, καὶ ἤδη ἔχουν ἐπαφὴ μὲ τὴν ᾿Αρχαία. ᾽Ἀλλὰ πάν- τως κύριος σκοπὸς τᾷς ἀναφορΆᾶς µας στὴ λεέξῃ, εἶναι γιὰ νὰ δικαιο- λογήσουμε τὰ θέσω τῃς µέσα στὸ κείµενο, νὰ δοῦμε τὶ νόπµα ἀποδί- δει καὶ νὰ προχωρήσουμε στὴν ὁρ- θὴ κατανόπσπ τοῦ περιεχοµένου καὶ στὴν ἀξιολόγπσπ τῆς µορφής. Γιατὶ ἡ προσοχἡ στὴ λέξπ, ποὺ πολ- λὲς φορὲς εἶναι ταιριαστὴ διάνα, ποὺ λέμε, μὲ τὸ νόπμα, θὰ μᾶς δώσπ τὴν πραγµατικὴἡ εἰκόνα τῇς ἀκατάλυτπς συζυγίας µορφῆς καὶ περιεχοµένου, λέξεως καὶ ἰδέας. Πρέπει νὰ σημειώσουμε καὶ νὰ το- νίσωµε ἐδῶ παρενθετικἀ, ὅτι ἡ ὁ- ποιαδήποτε µμµορφῆς ἐπεξεργασία τοῦ κειµένου, εἴτε μορφολογικἡὴ αἰσθητική, εἴτε ἰδεολογική, πρέπει νὰ γίνεται μὲ τὴν ἐπαγωγικὴ µέθο- δο καὶ τὴν ἑκμαίευσῃπ, μὲ μιὰ ζων- τανὴἠ καὶ δημιουργικὴ συζήτηση, μὲ μιὰ διαλεκτικὴ κίνπσπ. Σ’᾽ αὐτὸ ϐ) ἀναφερθοῦμε καλύτερα πιὸ κάτω. Ας ἐπανέλθωμε ὅμως στὴν ἐπεξερ- γασία. Αν εἶναι δπµοτικἡ ἡ γλῶσ- σα τοῦ κειµένου, πιάνω στὶς λέξεις ποὺ θὰ μᾶς ἀναγκάσουν νὰ σταµα- τήσουµε, πρέπει νὰ δοθῇ πιὸ µε- γάλπ προσοχή, (ἰδίως στὴν πρώτη τάξη) καὶ (πάντα μὲ τὰ θ6οήθεια τοῦ διαλόγου) νὰ γίνπ μιὰ ἀκροθι- γἡὴς ὑπόμνποπ στὰ τυπικά, φωνητι- κὰἀ καὶ οὐσιαστικὰ οστοιχεῖα τῄς Γραμματικῆς, τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τὶς λέξεις ἢ τὶς φράσεις ποὺ μᾶς δυσκολεύουν. Πιὸ µεγάλη ὅμως προσοχἡ πρέπει νὰ δίνουμε στα διάφορα οὐσιώδπ μορφολογικἀ στοι- χεῖα, γιὰ νὰ συνειδπτοποιήσουν οἱ µαθηταὶ και νὰ συυγκινπθοῦν αἰσθτι- τικὰ ἀπὸ τὸ κάλλος τής μορφής τοῦ δημώδους νεοελλπνικοῦ λόγου, ἂν εἶναι ὅπμµοτικὴ ἡ γλῶσσα, καὶ ἀπὸ τὸ κάλλος τῄῇς µορφῆς τοῦ κα- θαρεύοντος λόγου ὡρισμένων γλα- φυρῶν καθαρευουσοιάνων (τοῦτο τὸ τελευταῖο στὴν Τρίτη τάξη), ἂν ἡ γλῶσσα εἶναι καθαρεύουσα. Πρέτιει, καὶ στὶς δυὸ περιπτώσεις νὰ συνει- δητοποιήσουν οἱ μαθπταὶ καὶ νὰ κα: τανοήσουν τὴν ἁδιάσπαστπ συναφὴ λέξεως καὶ ἰδέας καὶ νὰ νοιώσουν τὸ ἁρμονικὸ συνταίριασµα τῆς µορ- φῆς τῶν διαφόρων καλολογικῶν στοιχείων μὲ τὸ νοηµατικό τους πε- ριεχόµενο, καὶ νὰ ἀντιληφθοῦν τὸν καλλιτεχνικὸ σκοπὸ τῆς παρουσίας τους στὸ κείµενο (ἐκεῖ ποὺ τονί- ζουν ἢ χαρακτπρίζουν ἀκριθέστα- τα κάτι, ἐκεῖ ποὺ δίνουν τὴν πνοή καὶ τὸ χρῶμα ποὺ ἀπαιτεῖ τὸ λογο: τεχνικὸ εἶδος στὸ ὁποῖο ἀνήκει τὸ κείµενο). Θὰ προσέξουμε ἐπίσπς μαθητῶν µας, θὰ δάλουµε νὰ διαθά- σουν περισσότεροι. (Στὴν πρώτα τὴν μορφολογικὴ δομὴὺὶ τοῦ κειµέ- νου, ἐκεῖ ὅπου συνεργάζεται ἄρ- µονικὰ μὲ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ τῃς πλοκῆς τοῦ περιεχοµένου, ἐκεῖ ποὺ µπάζει μὲ τρόπο στὸ θέµα, προχω- ρεῖ ἀθίαστα στὴν ἔκθεσπ τοῦ περιε- χοµένου, ἐκεῖ ποὺ ὑπαινίσσεται τὶς μετέπειτα πιθανὲς ουνέχειες, ἐκεῖ ποὺ συνδέει ποικιλοτρόπως τὰ διά- φορα µέρπ τοῦ περιεχοµένου, τῆς δράσεως καὶ τῃς ἐξελίξεως, ἁνά- λογα Πάντα μὲ τὸ λογοτεχνικὸ εἴ- δος τοῦ κειµένου. Εἶναι µεγάλη ὗ- πόθεσπ τὸ τιῶς ντύνει ἡ μορφὴ τὶς ἰδέες. Μετὰ τὴν μορφολογική-αἰσθπτικὴ ἐπεξεργασία καὶ θοπθούµενοι συνε- χῶς ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματά τπς, θὰ προχωρήσουμε (πάντα μὲ τὶς κα- τάλλπλες ἑρωταποκρίσεις καὶ τὴ συζἠτησπ) στὴν ἰδεολογικὴ καὶ τὴν ὑπόλοιππ ἐπεξεργασία τᾷς ἑνότπ- τος. ᾿Ανάλογα μὲ τὸ λογοτεχνικὸ εἶδος καὶ τὸ θέµα, θὰ ἀνιχνεύσω: µε καὶ θὰ παρασουσιάσουµε ἰδέες, ἀντιλήψεις, προκαταλήψεις, ἤθπ καὶ ἔθιμα (νησιωτικὰ καὶ ἠπειρωτικά), κοινωνικὲς καταστάσεις, ΦυΧΟλοΥΙ- κὲς ἀντιδράσεις, θὰ σκιαγραφήσω- µε χαρακτῆρες. ᾽Αλλὰ προσοχή ὅ- λα αὐτὰ νὰ ἀναπλάθωνται ζωντανὰ στὴν ψυχἠ τῶν παιδιῶν, νὰ γίνωνται θίωµά τους, νὰ µπαίνουν στὴ ζωή τουσ, νὰ παραλλπλήζωνται καὶ νὰ συγκρίνωνται μὲ τὰ ἀντίστοιχα τοῦ δικοῦ τους περιθάλλοντος. Καὶ πρὸ παντὸς στὴ δουλειὰ τούτῃ νὰ συµ- μετέχουν τὰ ἴδια τὰ παιδιά. Μέσα σ᾿ ἕνα θερμοκήπιο πνευµατικΏς ἆἁ- χγόπης νὰ κινοῦνται ἁρμονικὰ και νὰ συνεργάζωνται διαλεκτικὰ τρι- άντα ἢ σαράντα νεαρὰ θλαστάρια, ποὺ ϐ) ἀφήνουν τὴ σκέφῴπ καὶ τὰ συναισθήματά τους νὰ ξεχειλίζουν στὴν ἑἐκμαίευσπ ἐπάνω ποὺ θὰ κά- μνπ ὁ δάσκαλος, ὁ ὁποῖος θὰ τὰ κατευθύνπ καὶ θὰ τὰ χαλιναγωγή: ση στὰ ἀτίθασα ξεπετάγµατά τους, θὰ φωτίσηπ τὶς σκοτεινὲς πτυχὲς τῶν θεμάτων ποὺ δὲν μπόρεσαν τὰ ἴδια νὰ εἰσχωρήσουν καὶ δυστυχῶς εἶναι πολλὲς οἱ σκοτεινὲς πτυχές, πολ- λὲς οἱ πέραν τῶν δυνάµεων τοῦ µαθπτῃ ἁπιορίες ποὺ ἀνακύπτουν, δύσκολο καὶ πολύμοχθο τὸ ἔργο τῆς ἐπαγωγῆς. ᾿Οφείλουμε νὰ ὁμο- λογήσουμε πὼς δὲν εἶναι λίγες οἱ περιπτώσεις ποὺ ἀναγκαζόμαστε νὰ ποῦμε τὴν τελευταία λέξη καὶ νὰ ξεχαστοῦμε σὲ µονόλογυο, γιατὶ χρειάζονται πλέρια διαφώτισπ τὰ παιδιά, ποὺ τὸ πνευματικό τουσ πε- ριδάλλον εἶναι στενὸ καὶ οἱ προσ- λαμθάνουσές τους λίγες καὶ φτω- χές. Όσο μποροῦμε ὅμως καὶ ὅσο Εἶναι δοσμένο σὲ μᾶς, διά λο- γος. Στὴν Τρίτι τάξιπ εἶναι πιὸ πρόσφορο τὸ ἔδαφος γιὰ συζήτηση ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπεκταθῃ σὲ πολλὰ πράγματα. Μετὰ τὴν κατὰ ἑνότπτες έπεξερ- Υασία θὰ κάµουµε τὴν γενική σύ- νοψπ καὶ θὰ τονίσωµε τὰ κύρια σπ- μεῖα κατὰ σειρὰν ὀργανικῆς ἀνε- λίξεως καὶ θὰ ἐξάγωμεν τὸ γενικὸν συμπέρασμα ἢ ἰδέαν ἣ δίδαγµα κλπ. [λ ΘΡΗΙΚΗΊΙΚΑ. ΤΗΝ. Μ. ΕΚΠΛΙΛΗΙΗ Τοῦ ν. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΠΑΡΗ Μαςίεγ οἳ Φαετεᾶ ΤΙΗΕΟΙΟΦΥ. Καθηγητοῦ στὸ Π.Γ.6. Φανερωμένης Ὡς πρὶν ἁτιὸ λίγα Χρόνια δεν περνοῦσε ἀπὸ τὸ μυαλὸ κανενὸς ν᾿ ἀμφισθπτήσπ τὴν ἀξία ἤ, πολὺ λι- γώὠτερο, νἁ πολεµήσηπ τή θέσῃπ ποὺ παραδοσιακὰ κατέχουν τὰ ϐρπσκευ- τικὰ οτὰ σχολεῖα µας. Οἱ µόνοι ποὺ «ψιὰ λόγους ἀρχῆς) διαφωνούσαν ταν οἱ σοτρατευµένοι ἄθεοι. Σήµε- ρα ὅμως, ἔχουμε κιόλας µπΏ σὲ μιὰ ἱστορικὴ περίοδο µεσουρανήμµα- τος τοῦ πρακτικοῦ ὑλισμοῦ, ὅπου, ὅλες οἱ πνευμµατικὲς ἀξίες -- καὶ φυ- σικὰ καὶ ἡ ΘΟρποκεία μαζὶ -- ἀμφι- σθητοῦνται. ᾽Αλλὰ ἂν ἡ ἀξία τῆς θρπσοκείας εἶναι ἀμφισθητήσιμῃπ, τό- τε ποιὸ νόπµα ἔχουν τὰ θρπσκευτι- κἀ στὸ σχολεῖο Τέτοιες ἀτιόψεις ἐκφράστπκαν καὶ στὸ πρόσφατο παρελθόν, συνεκί- ζουν ὅμως καὶ τώρα νὰ ἐκφράζωνται ποῦ καὶ ποῦ, πότε μὲ τὴ μιὰ καὶ πότε μὲ τὴν ἅλλπ µορφή. Νά, γιὰ παράδειγµα, στὸ τελευταῖο (τρίτο) τεῦχος τοῦ «Δελτίου ΟΕΛΜΕΙΚ) πα- ρουσιάζεται ὁ κ. ᾿Ἀνδρέας Προδρό- µου εἰσπγούμενος τὴν κατάργπσπ μεταξὺ ἄλλων µαθηµάτων καὶ ἐκεί- νου τῶν θρποκευτικῶν στὴν Στ΄ τά- ἔπ τοῦ Οἰκονομικοῦ Λυκείου. Καὶ ὁ λόγος τὸ ξαλάφρωμα τοῦ προ: γράμματος τῶν μαθητῶν κατὰ μίαν περίοδον (!) τὴν ἑθδομάδα. ᾿Αλπ- θινά, Φαίνεται τοὐλάχιστο σὰν ἆ- στεῖο τὸ ἐπιχείρπμα αὐτό, ἂν ἀντι- µετωπισθῇ τὸ ὅλον θέµα μὲ καθαρα παιδευτικἁὰ κριτήρια καὶ ὄχι μὲ την πρακτική κοντόφθαλµπ πολιτικἠ τῆς «λύσεως ἀνάγκπς). Ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Καὶ ποιὰ ἡ σκοπι- µόττιτα τοῦ διαχωρισμοῦ σὲ τομεῖς τῆς Εκπαιδεύσεως αὐτῆς Μήπως μ’ αὐτὸ ἐπιδιώκουμε τὴν παραγωγἠ καλῶν µαστόρων, μηχανικῶν, σχε- διαστῶν, ὑπαλλήλων ἡ ἐμπόρων Αν ναί, τότε ἂς ἁπαλλάξουμε τὴ Μέοπ ᾿Εκπαίδευση ἀπὸ τὸν άνθρω- πιστικὀ της χαρακτῆρα. Αλλωστε αὐτό, εἶναι ἡ αἰτία γιὰ νᾶναι τόσο θαρειὰ τὰ προγράµµατα τῶν οχο- λείων αὐτῶν. Διῶξτε ἀπὸ µέσα τ᾽ ᾿Ἀρχαῖα, “Ἱστορία, Θρπσκευτικά, Μουσική, Τέχντι καὶ ἄλλα ἀκόμα -- γιατὶ ὄχι καὶ τὴ γυμναστική -- καὶ νὰ. δῆτε πῶς ἀνακουφίζονται τα σχολικἁὰ προγράµµατα... Μὰ τότε, θὰ διαμαρτυρπθοῦν πολ- λοί, πιθανὸν νὰ φτιάξουμε ἀνετώτε- ρα «καλούὺο) ἑἐμπόρους, τεχνικους κ.ᾱ. ἀλλά, ἀσφαλῶς, ὄχι (ἀνθρήώ- πους). Ὁλοκλπρωμένες ὅπλ. καὶ ἑ- λεύθερες προσωπικότητες. Μὲ καλ- λιεργημένο καὶ ἀνεπτυγμένο ὄχι µόνο τὸν νοῦ μὰ καὶ τὴ θούλπσπ καὶ τὸ συναίσθπµα. Συμφωνῶ ἀπόλυτα μὲ τοὺς ὅδια- µαρτυρόμενους αὐτούς, καὶ γι α- τὸ καὶ ὑπεραμύνομαι τοῦ ἀνθρωγιι- στικοῦ χαρακτῆρος τῆς Μέσης ἘἛἜκ- παιδεύσεως. Διότι ἂν θεωρήσουμε ὀρθὴ τὴν εἰσήγπση τοῦ κ. Α. Προ: δρόμου, γιατὶ νὰ μὴ τὴν ἐπεκτεί- νουµε καὶ στὶς ἄλλες δυὀὸ τάξεις τοῦ Οἰκονομικοῦ Λυκείου Κι ἀκόμα, γιατὶ ὄχι καὶ σ’ ὅλους τοὺς ἄλλους τοµεῖς τῆς Μέσπς ᾿Εκπαιδεύσεως Αν θὰ πρέπει νὰ ξαλαφρωθοῦν ὦ- ρισµένα προγράµµατα, εἶμαι τς γνώµπς πὼς τοῦτο μπορεῖ νὰ γίνη αφοῦ ὅμως ἀντιμετωπισθῇῆ ὁλόπλευ- ρα τὸ πρόθληιµα τῃς Παιδείας καὶ ὄχι κοµµατιαστά. Θὰ πρέπει δὲ νὰ ἀναλάθουν τὸ ζήτημα ἄνθρωποι ποὺ κατέχουν καλὰ τοὺς σκοπτοὺς καὶ προσανατολισμοὺς τας παιδείας µας. ᾿Εκτὸς πιὰ ἂν θέτουµε ζήτημα νέων προσανατολισμῶν... Οπως ἕ χει ὅμως τὸ θέµα δὲν ἐπιτρέτιει ἕ- ρασιτεχνισμούς. Θὰ µοιάσουµε μὲ τοὺς «κομπογιαννίτες) γιατροὺς ποὺ ἐνδιαφέρονταν νὰ σταματήσουν τὴν αἱμορραγία καὶ νὰ κλείσουν τὴν πλπγή. Πίσω τους ὅμως προκα- λεῖτο γάγγραινα. Η μὲ τὴ σηµερι- νὴ ἀρχιτεκτονικὴ οτὴν Κύπρο ποὺ προσφέρει πολυποίκιλες ἀπρακτικὲς λύσεις) σὲ οπίτια, καταστήματα καὶ Υραφεῖα, ἀλλὰ ἔχει χάσει τὴν προ- σωπικότητά τπς. Στὴν παιδεία ὅμως οἱ ουνέπειες θὰ εἶναι πολὺ χειρο- τερες. Πιθανὸν ὅμως νὰ προθληθῇ ἡ ἕἔν- στασπ πὼς δὲν ἀμφισθητεῖται σήμµε- ρα ὁ ἀνθρωπιοτικὸς χαρακτήρας τῆς Εκπαιδεύσεώς µας, -- ἢ ἀμφισθητεί- ται µόνο ἀπὸ μιὰν ἀσήμαντπ, πρὸς τὸ παρόν, µερίδα ἐκπαιδευτικῶν. ᾽Αμϕιοθπτεῖται ὅμως ὁτιωσδήποτε ἡ σημασία καὶ ἡ σκοπιμότητα τοῦ µα- θήµατος τῶν Θρπσκευτικῶν στὴ Μέ- σπ ᾿Εκπαίδευσπ. Τὸ ἐρώτημα, λοι- πόν, προθάλλει ξεκάθαρο. Ποιὰ ἡ σηµασία, τὸ νόπμµα καὶ ὁ σκοπὸς τῶν Θρπσκευτικῶν στὴ Μ. Εκπαίδευση, Ἡ κάπως εὐρύτερα: Ποιὰ ἡ σχέσπ θρπσκευτικΠῃς ΑγωγΠπς καὶ Παι- δείας Ἡ ΗΘΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ Ἡ χρονιὰ ποὺ μόλις ἔκλεισε µπο- ρεῖ νὰ χρησιμέφπ σὰν καλὸς μάρ- τυρας τῆς ἠθικῆς κρίσεως ποὺ ὅο- κιµάζει καὶ συχνὰ συγκλονίζει ὁλό- θλία τῶν μαθπτῶν, ϐθ᾽ ἀφήσνομε δηλαδἠ ὁ διδάσκων πρέπει νὰ γἱ- κλπρπ τὴν ἀνθρώπινπ κοινωνία. 'Α- ποδείξεις τοῦ σοθαροῦ τούτου φαι- νοµένου εἶναι πολλές: Οἱ μικροὶ καὶ μεγαλύτεροι πόλεμοι ποὺ ἔχουν αἱματοκυλίσει πολλὲς χῶρες. ΜἩ κρίση τῆς ἡγεσίας ποὺ σουγκλονίζει ἄλλες. Τὸ παγκόσμιο φαινόμενο τῃς ἐπαναστάσεως τῇς νεολαίας καὶ µά- λιστα τῶν φοιτητῶν. Τὸ κῦμα τῶν ἀεροπειρατειῶν ποὺ θυματοποίπσε τόσους ἀνύποπτους ταξιδιώτες. Τὸ ἐπίσπις τιαγκόσµιο φαινόμενο τῆς πα- ραθεωρήσεως ἡἢ καὶ περιφρονήσεως ἀκόμα τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν. 'Ἡ ὅσο πάει καὶ αὐξάνεται ἐγκληματικότη- τα καὶ μάλιστα ἀνάμεσα στοὺς νέ- ους. Καὶ τέλος, τὸ πιὸ ἄνατριχια- στικὸ ἀπ᾿ ὅλα, ἡ καταστροφικἡἠ διά- δοση τῶν ναρκωτικῶν, μὲ πιὸ πολλὰ θύματα καὶ πάλι, δυστυχῶς, ἀνάμε- σα στοὺς νέους. Εἶναι ὢ δὲν εἶναι ἀνπουχπτικὰ τὰ φαινόμενα αὐτά Κι ἂν ναί, ποιὰ µέτρα ἐλήφθπσαν ἢ πρόκειται νὰ λπφθοῦν γιὰ τὴν πρόλπφπ καὶ τὸν περιοριοµό τους Η μήπως νομµί- ζουμε πὼς οἱ αὐστπρότερες νοµο- θεσίες καὶ ἡ ἐνίσχυσπ τῆς τεχνικής κι ἐππγγελματικῆπς ἐκπιαιδεύσεως θὰ λύσπ τὰ προθλήµατα αὐτά Ας μὴν αὐταπατώμαστε. Ας δοῦμε δε- κάθαρα τὸ ζήτημα ὅπως εἶναι στἠ Φύσπ καὶ στὴν οὐσία του. Καὶ τὸ ζήττιμα εἶναι στὴ δάσιπ του ἠθικό. Σὰν τέτοιο πρέπει ν᾿ ἀντιμετωπισθῃ, «Ἡ προσεκτικὴἡ ἀνάλυση τής κα- ταστάσεως κατέδειξεν, ὅτι τὰ ἐμ- φανισθέντα λυππρὰ φαινόμενα εἴ- Χον τὴν αἰτίαν των εἰς τὴν ἕλλει- ψιν τοῦ ἠθικοῦ φρονπματισμοῦ τῶν κοινωνιῶν. “Ως αἴτιον δὲ προκαλέ- σαν τὴν ἕλλειψιν τοῦ ἠθικοῦ φρο- νηματισμοῦ ἀνεγνωρίσθπ τὸ ὅτι εἰς τὴν νεότητα δὲν εἶχε δοθΏη ἡ Χρι- στιανικἠἡ µόρφωσις ἐπὶ τῃς ὁποίας µόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐποικοδο- µπθΏΠ τὸ κοινωνικὸν ἤθοςλ). Αὐτὴ εἴ- ναι ή διαπίστωστ τοῦ σοφοῦ καθῃπ- γΥγπτοῦ καὶ μεγάλου παιδαγωγοῦ κ. Δ. Γεωργούλη, τέως γενικοῦ διευ- θυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου Μέσης Εκπαιδεύσεως. («Ἠθικὴ ᾽Αγωγή», Παιδαγωγικαὶ 'Οµιλίαι, ΤεΌχος 3ον, σελ. 29--30). Σ' αὐτὴν ἔρχεται νὰ συμφωνήστι καὶ ὁ γάλλος πανγκοσμµἰ- ου φήμπς καθηγπτἠς ὅαοκς Ματὶ- {αΐχι μὲ τὴν ἀκόλουθη ἐκπληκτικὴ διαπἰστωσἠ του: «Σ’ αὐτὴ τὴν κρί- σπµῃπ περίοδο... στρέφουν τὴν προ- σοχἡἠ τους πρὸς τὸν Χριοτιανισμὸ πολλοὶ µἠ Χχριστιανοὶ καὶ μάλιστα δεδπιλωµένοι ἄθεοι.., Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ αἰσθάνονται ὅτι ὁ κόσμος ἕ- χει ἀνόγκπ ἀπὸ ἕνα Χριστιανισμό, ποὺ μακρυὰ ἀπὸ τοῦ νὰ προσπαθῦς νὰ καταστᾶ συμµτιαθής χάνοντας τὴν ταυτότητά του παραμένει ὅσο ποτὲ πιστὸς οτὸν ἑαυτό του... Μιὰ νέα δημιουρνικἡ ὁρμὴ δὲν εἶναι δυνατὴ παρὰ µόνον ἐὰν ὁ Χριστιανισμὸς ἆ- πολυτρωθή ἀπὸ κάθε παρασιτικὴ παρέµθασπ τῶν συμφερόντων καὶ τῶν φιλοδοξιῶν τῶν ἀρχουσῶν τά- ξεων ποὺ εἶναι ἠθικῶς χρεωκοππμέ- νες, καὶ ἐὰν ἡ ὅπμοκρατία λυτρωθ ἁτιὸ κάθε τυφλὸ καὶ µικρόψυχο φόθο πρὸς τὶς εὐανγγελικὲς ἀξίεσ» (τά- σου Νικολαῖδτι «Ἐπιστροφὴ στὸν Χριστιανισμό», Ἐφημερ. (ϱ(ἜἛλευθε- ρία) 11.7.69). Ἡ σὲ παγκόοµια κλίμακα ἠθικὰ κρίση ποὺ περνοῦμε ἔχει προθλη- µατίσει σοθαράὰ καὶ τὸν ἐξ ἴσου φη- µισµένο ἄγγλο ἱστορικὸ φιλόσοφο Αρνολντ Τόύνμγιπ, Καὶ αὐτός, σωµ- φωνώντας μὲ τοὺς δυὸ προπγούµε- νους, πρὸς τὴ θρποκεία στρέφεται προσµένοντας ἀπ' αὐτὴν νὰ δώσπ τὴ λύσπ. Μετὰ ἁτιὸ πολλὲς καὶ πολὺ σπουδαίες σκέψεις του, καταλήγει: «Εἰς µίαν ἐτιοχὴν ἀτομικοῦ ἐκστρα- τιωτισμοῦ, ἡ θρποκεία ἐνδέχεται νὰ καταστῇῆ διὰ τὸν ἄνθρωπον ἡ µεγά- Ἀπ του εὐκαιρία ἐλευθερίας»). (Προ μιᾶς μεγάλης στροφῆς εἰς τὴν πο- ρείαν τοῦ ἀνθρώπου», «Βπμα», ἸΑ- θῆναι, 20.10.63). Ἐάν, λοιπόν, τέτοια εἶναι ἡ κρίἰ- οπ ποὺ ἀντιμετωπίζουμε καὶ µόνο ἡ θρποκεία καὶ μάλιστα ὁ Χριστιανι- σμὸς µπορΏ νὰ προσφέρῃη τὴν πο- θούμενπ λύσπ, τότε πῶς τολμοῦμε νὰ εἰσπγούμαστε κατάργπσπ Ἀ καὶ περιορισμὸ τοῦ σχετικοῦ µαθήµατος στὴ Μέσπ ᾿Εκπαίδευσπ Δὲν ὑπάρχει ἀμφιθολία πὼς πάντα χρειάζεται ἡ τεχνικἡ καὶ ἐπαγγελματική, ἢ ἔστω, ἡ ἐμπορικὴ ἐκπαίδευσπ. Πρὸς θεοῦ, ὅμως μὴ φθάνωµε στὰ ἄκρα. ᾿Αρκεῖ νὰ ὑπενθυμίσω τὸ σοφὸ ἀπόφθευγμα τοῦ Πλάτωνος «πᾶσα ἐπιστήμτι χωρι- ζοµμένη ἀρετῆς πανουργία καὶ οὐ σοφία φαίνεται). (Συνεχίζεται) ΣΕΛΙΣ 8 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1911 --σαρααμσναααναααν παν ἤ ΛΝΛΘΕΛΡΗΣΙΣ ΚΛΙΜΛΚΩΝ (1969) ΑΝΛΠΡΟΣΛΡΜΟΤΟΝΤΑΙ 0ἱ ΚΑΘΗΓΙΤΩΝ ΛΙΟΡΙΣΘΗΠΙΝ Πρ ΤΙΣ Ι.Ι.968 ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΛΜΙΚ Ὅταν ἐπραγματοποιήθη ἢ ἀναθεώρῆσις κλιμάκων (49668), μερικῶν καθηγητῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν προηγουμένως ὡς διδά- σκαλοι Ἰὶ εἰς κατωτέραν τάξιν, ὑπελογίσθησαν αἵ προσαυξήσεις διά τὰ ἔτη αὐτὰ θάσει τῶν παλαιῶν προσαυξήσεων καὶ οὐχὶ θάσει τῶν ἀναθεωρηθεισῶν. Κατόπιν τούτου ἡ ΟΕΛΜΕΚΝ ἀπηυθύνθη εἲς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν καὶ ἐζήτησεν ὅπως τὰ ἔτη ὑπηρεσίας καθηγητῶν εἷς τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν ἢ εἰς τὴν κατωτέραν τάξιν ὑπολογι- σθοῦν μὲ θάσιν τὰς ἀναθεωρηθείσας προσανξήσεις. Τὸ Ὑπουογεῖον Οἰκονομικῶν, ἔστω καὶ μὲ καθυστέρησιν, συνε- φώνησε μὲ τὴν εἰσήγῆησιν τῆς ΟΡΑΜΙΗΕΚ καὶ ἀπέστειλε τὴν ἀκό- λουθον ἐπιστολήν: ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 6029)68)Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Γενικὸν Γραμματέα Ο.Ε.4.Μ.Ε.Κ., Μέγαρον Χατζησάθθα, 4ος ὄροφος, Λευκωσία. Κύριε, Ἐνετάλην ὅπως ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἐπιστολήν σας ὑπὸ ἥμερ. 18.4.69 ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν μισθῶν ὠρισμένων καθηγητῶν διορισθέντων πρὸ τῆς 1.1.608, εἰς τοὺς ὁποίους παρεχω- ρήθησαν προσαυξήσεις δι ἀνεγνωρισμένην προὐπηρεσίαν εἰς θέσιν διδασκάλου ἢ εἰς κατωτέραν θέσιν καθηγητοῦ, καὶ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ὁ 'Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν ἐνέκρινεν ὅπως αἱ προσαυξήσεις διὰ προὔπηρεσίαν τῶν ἐν λόγῳ καθηγητῶν ὑπολογισθοῦν βάσει τῶν ἀνι- θεωρηθεισῶν ἀπὸ τῆς 1.1.196δ μισθολογικῶν γλιμάκων καὶ ὅπως οἱ μισθοὶ αὐτῶν ἀναπροσαρμοσθοῦν σχετικῶς. Κατόπιν τούτου καλοῦμεν πάντας τοὺς ἐπηρεαζομένους συνα- . ν , : : ὃς , δέλφους, ὅπως ἀπευθήνωνται ες τὸ Λογιστήριον τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας διὰ τακτοποίησιν τοῦ θέµατός των ἐπικαλούμενοι την ᾱ- , τρ , . νωτέρω συµφωνίαν ΟΡΑΛΜΕΚ---'Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΟΑΣΥΜΠΙΟΣ ΜΙΣΘΟΙ ΄ΕΡΙΣΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΛΕΥΚ4ΣΙΑ Τῇῆ 368] Δεκεμθρίου 1970. Μετὰ τιμῆς, Διευθυντὴς Τμήματος Προσωπιιοῦ Η ΜΕΤΕΚΠΛΙΔΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΛΕΥΤΙΚΩΝ Αναμένεται ἔκθεσις ἐμπειρογνώμονος Εἰς συνεδρίαν τῆς Μικτῆς ᾿Επιτροπῆς ὁ κ. ᾿Αδαμίδης, ἐκ µέρους τῆς ἐπισήμου πλευράς ἐδήλωσεν ὅτι το αἴ- τήῆµα τοῦτο προέρχεται ἐξ ὅλων τῶν Ὀργανώσεων καὶ ὅτι εἶναι εὐχάριστον, διότι ἐ- πισηµαίνει τὸ ἐνδιαφέρον αὐτῶν διὰ τὴν ἐπιμόρφωσιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ θα- σικὸν µέληµα τοῦ Ὕπουρ- γείου. Ἡ ὮἈΚυθέρνησις μµετεκάλεσεν ἐμπειρογνώμονα διὰ τὴν µελέτιην τοῦ θέματος καὶ καθιέρώσιν πὲ- ριοδικῆς µετεκπαιδεύσεως ἐν Ική- πρῳ. Ἡ ἔχθεσίς του ἀναένεται ἐντὸς τῆς ᾽Ανοίξεως. Σχέδιον μετεππαιδεύσεως Όά ἀρχίση ἐφαρμοζόμενον Χατα την διάρχειαν τῆς ἀποστοκῆς τοῦ ἐμ- πειρογνώµονος, καὶ ἐν τῷ μεταξυ θὰ ἐξακολουθήση λειτουργοῦν τὸ σύστημα μετεκπαιδεύσεως διὰ τῆς παροχῆς ὑποτροφιῶν ὑπὸ ξένων Ννυθερνήσεων, ἐνῶ ἐκ παραλλήλου θὰ αὐξηθοῦν καὶ αἵ παρεχόµεναι ὑπὸ τῆς Κυπριακῆς Νυθερνήσεως ὑπυτροφίαι, Μεγαλύτερος ἀριθμὸς ἔκπαι- δευτικῶν θά µετεκπαιδεύεται εἰς τὸ ἱδρυθησόμενον Παιδαγωγικὸν ᾿Ινστιτοῦτον. Αἱ ὀργανώσεις θὰ ἔχουν γνώ- μήν ἐπὶ τοῦ τελικοῦ σχεδίου τοῦ ἐμπειρογνώμονος, ὑπὸ δὲ τῆς Κυ- θερνῄσεως κατηρτίσθη «φόρμον- λα». οἰκονομικῆς θοηθείας τῶν µετεκπαιδευοµένων. Συνεδρία τῆς ΜΕΠΕ Υ: -- 2ἱη Δεχεμθρίου 1970 ΤΏ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ἍΛΠΡΕΑΝ ΦΙΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΤΕΚΝΩΝ ΤΠΝ ΕΚΠΛΙΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΣ ΣΧΟΛΑΣ ΜΕΣΗΣ ΠΛΙΛΕΙΑΣ Μιχτὴ Ἐπιτροπή. Συνεδρία 21ης Δεκεμθρίου 1976. Συμφώνως πρὸς γνωμµάτευσιν τοῦ Γενικοῦ Εἰσαγ- γελέως, τυχὸν ἀποδοχὴ τοῦ αἰτήματος τούτου θά ἀπετέ- λει «δυσμενῆ διάκρισιν» εἰς θάρος τῶν ὑπολοίπων πο- λιτῶν. Τὸ ἰσχῦον, ὅμως, σύστηµα ἁπαλλαγῆς ἐκ τῶν διδάκτρων θά ἐπεκταθῆ καὶ ἐπὶ τῶν τέκνων τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ἀπὸ ἐφέτος, λαμ- Βανομένης ὑπ ὄψιν τῆς προσωπικῆς καταστάσεως ἑκάστου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Μικτῆς ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ζητηθῆ ἀπὸ τὸ Ύ- αὔξησις τῶν παρεχοµένων ἁπαλλαγῶν, ὑπὸ δὲ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας θὰ ἐκδοθη σχετικἡ ἐγκύκλιος πρὸς τὰς Σχολικὰς Ἐφορείας καὶ Διευθυντὰάς Γυμνασίων. ς πουργικὸν Συμθούλιον ἡ δὁ ντο Ίγαοα ΕΥΘΛΡΣΗΣ ΔΗΛΩΣΙΣ (1) Α µεγαλεπίθολα τεχνικὰ σχέ- οια ουνανται νὰ αναμένουν, οπτήµατα παιδείας ὅμως ὀφει- λοµεν ἀμέσως να τὰ προωθήσωμµεν)) ἐδήλωσεν ὁ Ὑπουργὸς Παιδείας κ. ὀρῖξος Πετρίδης κατὰ τὴν ἐκδήλω- σιν ἐπὶ τῇ λήξει τοῦ ἔτους παιδείας εἰς τὴν Παιδαγωφικήἠν ᾽᾿ΑἈκαδημιαν. Καΐρομεν διότι ὁ Ὑπουργὸς Παι- δειας ἔχει τὴν δύναμιν νὰ τονίζῃπ πάντοτε, ὅτι εἰς τὴν καθολικἠν αὐ- τὴν προσπάθειαν δι’ ἄνοδον τοῦ τόὸ- που, τὸ προθάδισµα καὶ τὴν μµεγί- στην σπµασίαν ἔχει ἡ παιδεία, π ο- ποία, µόνον ἐὰν εἶναι ὑγιής, δύνα- ται νὰ δώσηπ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τπν δυνατότητα νὰ συµθάλωσιν εις τὴν πρὀοδον τοῦ τόπου. ᾿ΑΒλοιμυο- νον ἐαν τπαρασυρόµενοι ἁπιὸ τὰς τε- Χνιτὰς και ἄλλας ἐπιτεύξεις λαῶν προπγµένων νοµίσωµεν, ὅτι δυνάµε- θα μὲ ὅ,τι τὸ νέον και ἐν πολλοῖς ἀνεφάρμοστον εἰς τὸν Κυπριακὸν χῶρον νὰ δτμιουργήσωμεν πρόοδον ἀνεξάρτπτον τής Παιδείας. Διότι παιδεία σηµαίνει καὶ τὴν πρόοδον καὶ τὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν κουλτούραν' ἐὰν δὲ ἕν σκέλος πα- ραμελπιθῇή, ὡς ἐννοοῦν οἱ εἰσιγηωταὶ τῶν μεγαλεπιθόλων σχεδίων, ὁλό- κλπρος ἡ παιδεία ὄχι µόνον θὰ χω- λαίνπ ἀλλὰ καὶ θὰ ὁὀδπγπθῃ εἰς τὸν ὅλεθρον. Σύνθημα λοιπὸν ὅλα διὰ τὴν παι- δείαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ εἶναι ὅλα διὰ τὴν παιδείαν ὅταν ὁ φορεὺς αὐτῆς ὁ ἐκπαιδευτικὸς δὲν τυγχάνπ τῆς ἁπαραιτήτου µερίµνης. Πιστεύοµεν ὅτι δὲν εἶναι τοῦ πα- ῥρόντος νὰ ἀπαριθμήσωμεν καὶ πά- λιν τὰ ὑποθληθέντα αἰτήματα τῃς ὀργανώσεως. Προέχει ἡ πίστις ὅλων εἰς τὴν διακήρυξιν τοῦ κ. Ὑπουρυοῦ, ἡ διὰ τοῦ 'Ὑπουργοῦ Παιδείας διακήρυξις τας Κυθερνήσεως νὰ ἁποθῇ τὸ πι- στεύω ὅλων τῶν μελῶν αὐτῆς καὶ ἀπιαραιτήτως, οἱ λόγοι νὰ µετουσιω- θῶσιν εἰς ἔργα, ὅτε καὶ ὁ ἐκπαιδευ- τικὸς θὰ ἀποκτήσῃ πραγματικὴν ὁ- πόστασιν ἀποθαίνων ὁ μόνος, ὡς τὸ ἐπάγγελμα ἁἀπαιτεῖ, στυλοθάτης προόδου καὶ ψυχικῆς, κοινωνικΠς πνευματικῆς καλλιεργείας. Χῶραι αἴἵτινες ἔχουν ὡς πρώτην αὐτῶν µμµέριµναν τὴν παιδείαν ἕ- χουν καὶ τὰ πρωτεία εἰς τὴν πρόὀ- οδον τὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν κουλ- τούραν. ᾿Αναμένομεν λοιπὸν προώθπσιν τῶν ζπταµάτων παιδείας. Η ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΤΑΤΟΥ ΒΟΣ τὶς συνεργαζόμενες ὀργα- νώσεις ὁ Πρόεδρος τῆς Δπμο- κρατίας ὑπέθαλε τὴν παράκλη- στι νὰ μὴ προθοῦν σὲ καμμιὰ ἆ- περγιακὴ ἐκδήλωσπ ἀπὸ τὴν 25πν μέχρι τὴν 3]πν ᾿Ιανουαρίου γιὰ νὰ ἔχπ τὴν εὐκαιρία νὰ µελετήση κά- τω ἀπὸ τὸ φῶς τῶν νέων δεδοµένων τὸ αἴτημα τοῦ 19ου μισθοῦ καὶ νὰ καταλήξῃ σὲ ὁριστικὴ ἀπόφασηῃ. Ὅλες οἱ ὀργανώσεις ἀκολουθών- τας τὰ συνδικαλιστικὰ θέσµια θεώ- ρτισαν ὑὐποχρέωσή τους νὰ δώσουν τὴν ἀπαιτπθεῖσαν πίστωση χρόνου μὲ τὴν δεθαιότπητα ὅτι καθόλου δὲν ὑποχωροῦν ἀπὸ τὴν ἀπόφασή τους γιὰ δυναμικὴ διεκδίκπσοπ τοῦ κοι- νοῦ αἰτήματος. τὸ ἠθικὸν ἐρώτημα ποὺ τοποθε- τήθηκε µπροστά µας καὶ στὸ ὁποῖο ὑπΏρξε πλήρης καὶ ἁἀπόλυττι ἀντα- πόὀκριση, πιστεύουμε ὅτι ἀπὸ τὴ µία λύει τὶς ὀργανώσεις ἀπὸ κάθε δέ σµευσπ ὅταν θὰ ἀρχίζηῃ ὁ ἀγώνας, κι’ ἀπὸ τὴν ἅλληπ ὁ Μακαριώτατος πρέπει θάσει τῆς παρακλήσεώς του νὰ δώσῃ ἱκανοποιπτικὴ λύσπ στὸ αἴ- τηµα τοῦ 19ου μισθοῦ. Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΕΙΣ ΤΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ 85, Β6, Β12 ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΙΚΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 2Ίπς ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1970 Συνεδρία 21ης Δεχεμόρίου 19760 Ο κ. ᾿Αδαμίδηῃς ἐκ µέρους τῆς ἐ- πιοήµου πλευρᾶς ἐδήλωσεν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας προσανατολί- ζεται πρὸς τὴν κατάργυησιν τῆς 6αθ- µολογίας τῆς ἀπαιτουμένῃς διὰ τὴν προαγωγἠν εἰς τὰς κλίμακας Βὰ, ΕΒ6, Β12. τὸ Συμθούλιον εἶναι εἰς θέσιν, κατόπιν καὶ προσωπικῆς ἐπαφῆς µε- τὰ τοῦ κ. 'Αδαµίδπ, νὰ πλπροφορήσηπ τὰ µέλη τῆς ΟΕΛΜΕΚ ὅτι: ἡ ἅπαι: τουµένη θαθµολογία (18ἱ9) διὰ προ- αγωγἠν εἰς τὰς ἀναφερθείσας κλί- µακας θὰ καταρυπθΠ. Δὲν θὰ δύναν- ται ὅμως νὰ προχωροῦν εἰς τὴν ἑ- πομµέντν κλίμακα οἱ ἐντελῶς ἀἄκα- τάλληλοι. ΗΝΩΜΕΝΟΙ (Συνέχεια ἐκ τῆς 1ης σελίδος) διαθιθασθείσῃς σήμερον παρακλη- σεως πρὸς τὰς ὀργανώσεις ΠΑΣΥ- ΔΥ, ΠΟΕΔ καὶ ΟΕΛΜΕΚ, ὅπως ἡ προνραμματιοθεῖσα ἔναρξις ἁπερ: γιακοῦ ἀγῶνος διὰ τὴν διεκδίκπσιν τοῦ 18ου μισθοῦ ἀπὸ τὸ 1970 ἀνα- σταλᾶ, δεδομένου ὅτι οὗτος θὰ συ: ναντπθήΠ μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐν λόγῳ ὀργανώσεων ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἐθδομάδος. Ἡ ἘΣυντονι- οτικὰ Γραμματεία τῶν ὀργανώσεων ΠΑΣΥΔΥ, ΠΟΕΔ, ΟΕΔΜΕΚ εἰς κοινἠν σύσκεψιν μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τᾶς ΟΔΛΤΕΚ, ᾿Επιθεωρπτῶν Μέσπς ἜἘκπαι- δεύσεως ΣΕΜΕΚΕ, ᾿Ἐπιθεωρπτῶν Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως καὶ 'Ο: µοσπονδίας Ἡμικρατικῶν ᾿Οργανι: ομῶν µελετήσασα ἀπὸ κοινοῦ τὴν παράκλπσιν ταύτην τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ἀπεφάσισεν τὰ κάτωθι ΟΛΟΙ ΠΡΟΧΩΡΟΥΝ 1. Όπως διὰ λόγους καλῆς πί- στεως καὶ εἰς ἔνδειξιν ὑστάττς Ἄ- ποχωρήσεως δι’ ἱκανοποίποιν τοῦ αἰτήματος παραχωρπθΏ ἡ ὑπὸ τοῦ Μακαριωτάτου σπτηθεῖσα πίστωσις χρόνου, θεωρουµένης τῆς παρα- κλήσεως ταύτης ὡς Χχειρονοµίας πρὸς ἱκανοποίπσιν τοῦ αἰτήματος. 2. Όπως ἡ διεκδίκποις τοῦ αἰ- τήµατος διὰ παροχὴν 13ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970 συνεχισθᾷ ἀποφασιστι- κῶς μµετατοπιζοµένης τῆς Μἡμερομη- νίας ἑνάρξεως τοῦ ἀπεργιακοῦ ἆἁ- γῶνος, διὰ τὴν 1] Φεθρουαρίου 1971. 3. Όπως ἐπὶ τοῦ θέµατος τοῦ 13ου μισθοῦ ἡ ΣῬυντονιστικὴὰ Γραμ- µατεία διωρισθᾶα διὰ τᾷς συµµετο: χῶῆς καὶ τῶν λοιπῶν ὀργανώσεων ΟΛΤΕΚ, ΣΕΜΕΚ, ᾿Επιθεωρπτῶν Στοι- χειώδους ᾿Εκπαιδεύσεως καὶ Όμο- σπονδίας 'Ημικρατικῶν ᾿Οργανισμῶν, διὰ τὴν ἀπὸ κοινοῦ διεκδίκησιν τοῦ αἰτήματος). Ἐμεῖς ἀδυνατοῦμε νὰ διανοπθοὺ- µε θάσει ποίας δικαιολογίας εἰναι δυνατὸν οἱ ὀργανώσεις νὰ τύχουν ἀρνπτικῆς ἀποφάσεως. Μὲ τὴ δύναμπ τῆς ὑποχωρήσεως αὐτῆς εἵμαστε ὑποχρεωμένοι να διακτπρύξουµε ὅτι ἑνωμένες ὅλες οἱ δυνάµεις τῶν μισθοδοτουµένω» ἀπὸ τὴν Κυθέρνπσηπ ὑπαλλήλων θὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα τους μέχρι τῃς πλήρους ἱκανοποιήσεώς των ᾿Οφείλουμε μάλιστα νὰ τονίσουμε ὅτι πλήρῃπ ἱκανοποίπστι ἐννοούμε ὄχι µόνο νὰ δοθῇ ὁλόκληρος ὁ {3ος μισθὸς μαζὶ μὲ τὸ τιμαριθμικὸ ἐπί δομα ἀπὸ τὸ 1970 ἀλλὰ καὶ νὰ Ἀπ- φθοῦν ἀπὸ τὴν Κυθέρνπστι ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα µέτρα ὥστε νὰ μὴ ἔχπ τὴν ἴδια τύχη μὲ κάθε πο”ρτ]- γούµμενπ αὔξποπ ἡ ὁποία ἐξανει ι- ζόταν προτοῦ τὴν πάρουμε. Θέλου: με τὸν 13ον μισθὸν πραγµατικὀν. Καὶ ἐξπγούμεθα, πραγματικὸν θὰ θεωρήσουμε τὸν {183ον μισθὸν ἂν οἱ τιμὲς θὰ μείνουν ὅπως εἶναι σηµε- ρα, ἂν δὲν θὰ προστεθοῦν νέοι ρό- ροι, καὶ γενικὰ ἂν δὲν θὰ γίνη νέα ἀφαίμαξπ τοῦ µμµισθοσυντπρήτου. Γιατὶ ἂν δοθη ὁ 18ος μισθὸς καὶ ὑπάρξηι ταυτόχρονα γενικἡ ἐπίθεσῃι ἐναντίον τοῦ ὑπαλλήλου εἰκονικὰ θὰ δοθῆ καὶ ὄχι πραγματικά. Τελευταῖα θέλοµε νὰ ὑπογραμμί- σουµε πὼς τὸ πιὸ πάνω αἴτημά µας, εἶναι ἀνεξάρτττο ἀπὸ κάθε ἄλλο καὶ οὐδόλως συνδέεται μὲ µελλον- τικὲς διεκδικήσεις τῆς ὀργανώσεως. ΠΟΛΥΣ ΛΟΓΟΣ ΔΙΑ Το ΤΙΠΟΤΕ ΝΘΥΜΟΥΜΕΘΑ πρὸ δύο ἑἐτῶν τὴν ἐπιμονὴ τῆς Κυθερνήσεως νὰ καθιερώσῃ στὶς προαγωγὲς τῶν ἐκπαιδευτικῶν τὴν ἀναλογία 11 38 καὶ τὸν ἀγῶνα τῆς ὀργανώ- σεώς µας ὄχι µόνον γιὰ τὴν ἁπόρ- ριψΏη τπς προτάσεως αὐτῆς ἀλλὰ καὶ τὴ θέση τῶν ἐκπαιδευτικῶν γιὰ τὸ ὕψος τῆς ἁπαιτουμένπς ϐΘαθµμο- λογίας γιὰ τὴν προαγωγἡ ἀπὸ τὴν μιὰ κλίμακα στὴν ἄλλπ. Βεθαίως τὴ θέση τῃς ὀργανώσε- ως ἐνδυνάμωναν οἱ ἑλλείψεις ποὺ περιεῖχε ἡ ὑπάρχουσα νοµοθεσία γιὰ τὶς διάφορες θέσεις Β. Διευ- θυντῶν, Διευθυντῶν Β καὶ Διευθυν- τῶν ὅπου τὸ ὕψος τῆς 6αθµμολογίας δὲν ἦτο ἀνάλογο μὲ τὴν προτεινό- µενπ θέσπ καὶ τὶς εὐθῦνες της. Παρὰ τὰ ἀνωτέρω καὶ τὰ ἐπιχει- ρήματα ποὺ ἀνεπτύχθπκαν τότε, µόνο μὲ τὴν κατανόπση ποὺ ἐπέ- δειξε ὁ Μακαριώτατος ἀποφασίσθπ.- κε τὸ 18,5 ἀντὶ τοῦ 21 γιὰ τὴν προ- αγωγή τῶν συναδέλφων ἀπὸ τὴ μιὰ κλίμακα στὴν ἄλλῃ. Σήµερα, μὲ τὴν ἐπίσπμηι διαθε- Θαίωστι τῆς Κυθερνήσεως, ὅτι θὰ καταργήσπ τὴν Θαθμολογία γιὰ τὶς προαγωγὲς ποὺ ἀναφέραμε πιὸ τιἀ- νω καὶ ὅτι θὰ τὴν διατπρήσπ µόνο γιὰ ὅσους κρίνονται ἐντελῶς ἀἆκα- τάλληλοι, δίδεται σὲ μᾶς τὸ δικα(- ωµα νὰ Χαρακτηρίσουµε ἁἀγχώδεις καὶ μακροχρόνιες ουνεδριάσεις, ἑ- πιµονή καὶ συζητήσεις σάὰν π ο- λ ὑν λόγον υιὰ τ ὁ τίποτε. Μ' αὐτὸ δὲν θίγουµε κανένα, ἁλλὰ τοὐναντίον καταγρἀ- Φφουμε τήν πράἀξπ τούτπ, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀναγνώρισπ τῶν ἀπόψεων τς ΟΕΛΜΕΚ εἰς πίστιν τῆς Κυθερνήῄήσεως. Τώρα γιὰ νὰ προλάδουµε κάθε παρεξήγποπ τονίζουµε πὼς εἵμαστε ὑπὲρ τῆς ἀνόδου τῶν ἐκπαιδευτι- κῶν κατόπιν ἐντατικῆς ἐργασίας, ἐὰν δὲ ἔστω καὶ ἕνας δὲν κατα: θόλλει τὸ ἅπαντον τῶν δυνάµεων του ὅπως ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ πρα- Υματικὸς ἐκπαιδευτικός, τοῦτος κα- ταδικάζεται. Γι’ αὐτὸ μὲ ὅλπ µας τὴ δύναµπ ἐπικροτοῦμε τὴν σκέψη τᾷς Κυθερνήσεως νὰ διατπρήσῃ τὴ θαθµμολογία γιὰ ὅσους κρίνονται ἐντελῶς ἀκατάλληλοι. Σὰν συμπέρασμα θέλουµε νὰ το- νίσουµε ὅτι πάντοτε πρέπει νὰ λαμ- θάνωνται ἐκ τῶν προτέρων σοθα: ρῶς ὑπ) ὄψιν οἱ εἰσπγήσεις τῆς ὁρ: γανώσεως γιὰ νὰ μὴ Υίνωνται ἵια- λινδροµήοεις μὲ τὰ ἀναπόφευκτα κακὰ ποὺ τὶς ἀκολουθοῦν. ΑΝΑΜΕΝΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΛΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗ -ι ΤΙΣ 18 τοῦ περασμένου μµπνὀς, ὅταν ὁ Μακαριώτατος μὲ τὸν τρόπο του μᾶς ἔδιδε ἐλπίδες γιὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1970 καθιέρωσπ τοῦ Ίου μισθοῦ, ἐξήγγειλλε καί τὴν ἀπόφασίν του νὰ ἱδρύσπ Υραφεῖ- ον παραπόνων, εὕρισκε ὅλους σὐμ- φωνους μὲ τὴν καθιέρωσπ τέτοιου μπχανισμοῦ γιατὶ φαίνεται πὼς ὅλο δεινοπιάθτσαν μὲ τὴν μακροχρόνια καὶ ἄκαρππ ἀναμονὴ γιὰ τὰ διάφο- ρα αἰτήματά τους, ἕστω καὶ ἂν ὁ- πάρχη πρόνοια στὸ οὐνταγμα νὰ τυγχάνουν ἀπαντήσεως ἑντὸς 50 ἡμερῶν. Προκαταθολικὰ εὐχόμαστε τὸ Γραφεῖον Παραπόνων νὰ Άειτουρ: γἠσπ κανονικά, νὰ ἐκτελέοπ τὸν προορισμό του μὴ στπριζόµενο στὸ σύνταγμα ἀλλὰ στὴν πρόθεση τοῦ Προέδρου τῃς Κυθερνήσεως νὰ ἐξυππρετήσπ ὅλους. Οχι σὰν ἅἄτομα ἁλλὰ σὰν ὁὀργά- νωσπ ἔχουμε ἀπὸ τώρα νὰ ὑποθά- λουµε οτὴν νέα ὑππρεσία ἕνα δι- καιολογπμένο παράπονο καὶ παρα- καλοῦμε νὰ ἐρευνπθῃ καὶ νὰ ἔχου- με σύντομα ἀπάντποπ. Σὲ προπγούµενο σχόλιό µας το- νίζαμµμε πὼς οἱ ἐκπαιδευτικοὶ στὴν Κύπρο δὲν τυγχάνουν τῆς ἁπαραί- τπτῃης µέριµνας ἀπὸ τὴν Κυθέρνη- ση. ᾿Ανάμεσα οτὰ τόσα ποὺ ἀναφέ- ραμε ἐξέχουσα θέσπ ἔχει τὸ στε- γαστικὸ ποὺ πιέζει καταθλιπτικὰ τοὺς συναδέλφους, Γι’ αὐτὸ ἐπειδὴ ἡ ὀργάνωσή µας ἔθεσε ὡς σκοπό της νὰ θοπθήσηπ τὰ μέλπ της νὰ ἀποκτήσουν ἰδιόκτπττ στέγη ἀπὸ τὶς 16.2.1970 ὑπέθαλε στὸ Ὕπουρ- γεῖον ᾿Εσωτερικῶν ὑπόμνπμα καὶ ζητοῦσε τὴν τιαραχώρπσπ κυθδερνη- τικῆς γῆς γιὰ στεγαστικοὺς Ἀόγους. Πρέπει νὰ ἀναφέρουμε, ὅτι πρὶν ὑποθάλουμε τὸ ὑπόμνημά µας καὶ ὑποδείξουμε τὰ σχετικὰ τεμάχια (1) ὁ ΧΧΙ 62 Μ1 εἰς χωρίον Στρό- θολος Τεμ. 47, 2) ὁ ΧΧΙ 62 Υ2 εἰς χωρίον Στρόθολος καὶ 3α) ὁ ΧΧΙ 63 Ν2 εἰς χωρίον Στρόὀθολος εἴχαμε τὴ, διαθεθαίωσπ τοῦ Μακαριωτάτου ὅτι µόλις φθάσπ σχετικἡ αἴτησπ τῆς ΟΕΛΜΕΚ στὸ “Ὑπουργικὸ Συμθούλιο θὰ ἐγκριθΠ. Εἴμεθα θδέδαιοι ὅτι ὁ ᾿Ανώτατος ᾿Ἀρχων θὰ τπρήσῃπ τὴν ὑπόσχεσίν Του. Παρὰ τοῦτο ὅμως δὲν εἴμεθα θέθαιοι πότε θὰ φθάση ἐνώπιόν Του τὸ σχετικὀν ὑπόμνπμα τῇς ΟΕΝ. ΜΕΚ. Διανύομεν ἤδπ τὸν 12ον µῆνα ἀπὸ τὴν ἡμερομπνία ποὺ ὑτιοθλήθπτ- κε καὶ ἀπὸ καμιὰ ὑππρεσία δὲν τι- ραμε ἁἀπάντησῃπ. Μήπως τοῦτο γίνε- ται γιὰ νὰ σταµατήσουµε νὰ ζη- τοῦμε τὴν κυθερνητικἠ ΥΠ, µήπως κάποιος θέλει τὰ τεμάχια ποὺ ἀἄνα- φέραμε πιὸ πάνω νὰ παραχωρπθοῦν σὲ ἄλλο, µήπως τέλος ἐλήφθηῃ πα- ρὰ τὴν ὑπόσχεσπ ἀρνητικὴ γιὰ μᾶς ἀτιόφασπ καὶ ἁκόμα δὲν μᾶς ἀνα' κοινώθηκε. Ἐλπίζουμε τὸ Γραφεῖον Παραπόὀ- νΝων ὅπλ. ἡ ἴδια ἡ Κυθέρνπσπ νὰ δώσπ πολὺ σύντομα ἀπάντπσπ καὶ μάλιστα θετικἠ καὶ ἔτσι νὰ ἀποκτή- σουµε τὴν ἁπαραίτηπτη ἐμπιστοσύνΏα πρὸς τὸν τρότο ποὺ ἐργάζεται κυθερνπτικὰ µπχανή, 4ρωοζοόσζ/)ζες Κατὰ τὸ διαρρεῦσαν ἀπὸ τῆς πα- ρελθούσῃπς ἐκδόσεως τοῦ «Δελτίου» χρονικὸν διάστηµα: ---Τὸ Συμθούλιον ἐπραγματοποίπ- σε δύο συνεδρίας καὶ ἠσχολήθπ μὲ τὸ θέµα τοῦ 13ου μιοθοῦ καὶ ἐπε- λήφθπ διαφόρων σοθαρῶν προθλῃ- µάτων. --ἙἘπραγματοποιήθπ κοινἠ σύσκε- Φις τοῦ Συµθουλίου μετὰ τῶν Ἐ παρχιακῶν. Κατ αὐτὴν κατετοπί. σθηπσαν τὰ ᾿Επαρχιακὰ Συμθούλια ἑ- πὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Συµθουλίου διὰ τὸν 125ον μισθὸν καὶ ἀντπλλά- Υπσαν ἀπόψεις ἐπὶ διαφόρων θεµά- των. ---Ἡ Γραµµατεία ἐκλήθπ εἰς τὸ Προεδρικὸν Μέγαρον τὴν 2αν Τα- νουαρίου. ο Πρόεδρος τῆς ἄπμο- κρατίας ἀνεκοίνωσεν ἐπισήμως τὴν ἀτιόφασιν τῆς Κυθερνήσεως ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῶν ᾿Οργανώσεων διὰ πα- ροχὴν 13ου μισθοῦ. --Ὁ Πρόεδρος τῆς ΟΕΜΛΜΕΚ ἁντε- προσώπευσε τὴν ᾿Οργάνωσιν εἰς δι- οργανωθὲν ὑπὸ τῃς ΠΟΕΔ Ἐκπαιδευ- τικὸν Συνέδριον τὸ ὁποῖον καὶ προσ- εφώνποε. --“Ὁ Πρόεδρος τῆς ΟΕΛΜΕΚ ἐκ µέ- ρους τῆς Ὀρνγανώσεως συμμµετέοχεν εἰς “οὐσκεψιν πραγματοποιπθεῖοαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ “Ὑπουργοῦ κ. ὀρίξου Πετρίδπ µε οκοτιὸν τὴν ἀν- ταλλαγἡἠν ἀπόψεων ἐπὶ τοῦ καλυτέ- ρου τρόπου συωντονισμοῦ τῶν ἐπὶ τῇ 150ετπρίδι τῆς Ἐθνικῆς ᾿Ἐπαναστά- σεως τοῦ 182] ἑορταστικῶν ἐκδηλώ- σεων καὶ ἑνάρξεως τούτων ἑντὸς τοῦ πιλαισίου ἑνὸς γενικωτέρου προ- γράμματος. -Ἑπραγματοποιήθη Ἔκτακτος Γενικὴἡ Συνέλευσις τᾷς ΟΕΛΜΕΚ. Ἡ Συνέλευσις κατόπιν μυστικῆς ψπΠφο- φορίας ἀπεφάσισε τὴν ἔναρξιν ἆᾱ- περγιακοῦ ἀγῶνος δι’ ἱκανοποίπσιν τοῦ αἰτήματος τοῦ 13ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. Ἐκ τῶν 609 ψηφισάντων, οἱ 603 ἐψήφισαν ὑπέρ, οἱ 5 ἑναν- τίον καὶ 1 ἔρριψε λευκὴν ψῆφον. Ττῶποις: «ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΣ», Λευκωσία, Τηλ. 65112. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1271 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ Π ΓΑΛΛΙΑ. 1ΘΥ ΧΙΙ ΛΡΝΟΣ ΣΕΛΙΣ 7 ἄσόεονηζκὺ ΜΙΛ ΛΗΤΕΡΗ ΒΙΜΗΧΛΝΙΚΗ ΕΠΛΝΛΣΤΛΣΙΣ [Δ. ΜΟΥ ΤΟΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΥΠΡΑΦΙΩΝ, Τοῦ κ. ΑΝΑΡΕΑ Χ΄΄ΣΑΒΡΒΑ Καθηγητοῦ τῶν Γαλλικῶν στὸ Παγκύπριο Γυμνάσιο (1ον) Κανένας ἀπὸ τοὺς μεγάλους κλασσικοὺς συγγραφεῖς δὲν φαίνε- ται νὰ ἔχπ θρέψει τὴν ἀπόλυτπ πρόθεσπ νὰ σκιαγραφήσπ, ἕνα πί- νακα τῆς Γαλλίας τῇῆς ἐποχῆς του. Ὁ συγγραφέας τῶν «ΡαΑΡ]θ6ς) (παρ) ὅλο τὸ μῖσος ποὺ τρέφει γιὰ τὸ κα- θεστὼς ἀπὸ τὶς πληροφορίες καὶ τὰ πράγµατα που ἔθλεπε) καθόλου δὲν ἀπόθλεπε οτὴν ἀπεικόνισπ τᾶς κοινωνίας τῆς ἐποχῆῇς του. Ἐν τού- τοις ὅσο ἀφπρημένπ, ὅσο κατὰ τὰ φαινόμενα ἁἀπομακρυσμένῃπ κι ἂν εἶναι ἁτι' αὐτὴ τὴν πρόθεσπ, ἡ κλασ- σικὰ λογοτεχνία, εἶναι, ὅπως κάθε ἄλλη ὑποκείμενπ τῆς στιγμῆς ποὺ συνελήφθη, καὶ ὑπ αὐτὸ τὸν τίτλο, μᾶς προσφέρει πλπροφορίες, κάποτε δὲ καὶ στοιχεῖα πολυτιµώότατα πάνω στὴν Γαλλία τοῦ ΧΝΙΙ αἰῶνος. Κάτι σπουδαιότερο εἶναι νὰ ἐπι- τύχουµε νὰ διαχωρίσουµε τὶς διά- φορες ἑἐνδείξεις ποὺ οἱ μεγάλοι κλασσικοὶ συνυραφεῖς μᾶς ἄφπσαν γιὰ τὴν ἐποχή τους δὲν εἶναι δὲ καθόλου ἀμφίθολο ὅτι θὰ µπορέσονυ- µε νὰ σχπµατίσουµε μιὰ ἴδεέα πλή- ϱρπ καὶ σαφἡ αὐτῆς τῃς περιόδου. Ετσι θὰ προσπαθήσουμε, γιὰ περισ- σότερπ σαφήνεια, νὰ διαχωρίσουµε τὰ στοιχεῖα ποὺ μποροῦν νὰ μᾶς ἁποκαλύψφουν τὴν πραγματικὴ εἰκό- να τῆς Γαλλίας τοῦ Ί7ου αἰῶνος, ὅπως παρουσιάζεται μµέσ᾽ ἀπ τὰ κυ- ριώτερα ἀριστουργήματα τῆς κλασ- σικῃς λογοτεχνίας, σὲ τέσσερεις κατηγορίες. 1) Πολιτικὰ προθλήµατα. 2) Κοινωνικἡὰ σύνθεση. 3) Κατάστασῃπ τῶν ἠθῶν καὶ αἰσθῃ- µάτων καὶ 4) Πνευματική, καλλιτεχνικὴ καὶ ἐκκλπσιαστικὴ ζωή. 1) 'Ἡ πολιτικὴ ἐπικαιρότης ᾿Αντίθετα μὲ τοὺς Οὐμανιστὲς τῆς ἀναγεννήσεως ἢ τοὺς φιλοσόφους τῆς ἐποκῆς τοῦ Διαφωτισομοῦ οἱ ουυγυραφεῖς τοῦ µενγάλου αἰώνα πια- ρουσιάζονται ἐπιφυλακτικοὶ στὸ νά ἀσχολπθοῦν μὲ τὸν ἐπικίνδυνο το- µέα τῆς πολιτικῆς Κι’ ὅμως, οἱ ὑπαι- Ννιγμοί στὴν πιὸ καυτερὴ ἐπικαιρό- τητα δὲ λείπουν ἀπὸ τὸ θέατρο τοῦ Κορνπλίου. 'Ο Σὶτ ἐγείρει τὸ πρό- θλπμα τῆς μονομαχίας τοῦ Χχωρι- σμοῦ. 'Ὁ Κίννας τὸ πρόθλπµα τῶν συνωμοσιῶν. 'Ο Βοάοφπιο τὸ τῆς ἀντι- θᾳαοιλείας. Καὶ ἡ θέσπ τοῦ ΝικοµΠ- δεος, «πατριώτου μέχρι θανάτου», γιὰ τὸν ὁποῖο κατενθουσιάζεται ἡἠ δασίλισσα τῄῃς Βιθυνίας καὶ ὁ Ῥω- μαῖος πρεοθευτἠς ''Εἰαπίηίας’', εἶναι ἀνάλουπ μὲ αὐτὴ τοῦ µεγάλο» 6υπάε ποὺ καταδιώκεται ἀπὸ τὸ μῖ- σος τῆς Άννας τῃς Αὐστριακής καὶ τοῦ ξένου «µΜαζαρέν». ᾿Επίσγις θὰ θυµόσαστε ὅτι σπουδαῖοι συγγρα- φεῖς, ὅπως ὁ Βοοµε[βομοαμ]ά ἢ ὁ Καρ: δινάλιος τῆς Ρὲτζ ἐκφράστηπκαν προσωπικὰ στὶς φασαρίες τῆς ὀρόντ (πολιτικἡ μερὶς ἐἑπαναστατήσασα ἑ- πὶ τῆς ἀνπλικιότπτος τοῦ Λουδοθὶ- κου ΙΔ΄) καὶ ὅτι στὸν τόσο µεταπξι- στικὀὸ τόνο τῶν ἔργων τους μποροῦ- με νὰ ἀκούσουμε σὰ μιὰ ἠχώὼ τὴν ᾱ- πογοἠτευσή τους καὶ τὴν ἀπέχθειά τους στὸν πολιτικὀ τοµέα. Ἡ ἐπόμενπ γενιά, αὐτὰ ποὺ ἆ: ποκαλοῦμε μὲ τὸ ὄνομα «σχολἡὴ τοῦ 1660» δὲ θὰ ἁἀσχολπθίῆ καθόλου μὲ τὰ προθλήµατα τῆς κυθερνήσεως. Ἡ ἁἀπόλυτπ μοναρχία θὰ ἔχπ ἐξ ὁλοκλήρου ἑγκατασταθΠπ καὶ κανέ- νας δὲ θὰ σκεφθΠ νὰ τὴν ἄάμφισθη- τήσῃ. ᾿Αντιθέτως, θὰ δοῦμε τοὺς συγυγραφεῖς νὰ συναγωνίζωνται γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἑἐξουσία. Ἔτοι ὁ Μολιέρος, στὴν πέµπτῃ σκπνἠ τοῦ «Ταρτούφου) γίνεται ὁ μεγάλος ὑποοτηρικτὴς τοῦ δασιλιᾶ, γιὰ τὸν ὁποίον ἡ ἐπέμόασῃπ λεἰπ εχιγεπιῖς'' σώζει τὸν ἁτιὸ τις ραδιουργίες τοῦ ὑποκριτοῦ. Καὶ μµέε- σα στὸ ἔργο ἄΑὶ σοφαὶ γυναίκες») ἐμπιστεύεται οτὴν Κλπτάνδρτν τὴ Φροντίδα νὰ πλέξη τὸ πιὸ θερµο ἐγκώμιο τῆς Αύληῆς, 'οΟ Λὰ Φοντεν. παρὰ τὴν ἔμφυτπ ἀνεξαρτησία και τὴν δυσαρέοκεια ποὺ τοῦ στοίχισε ἄλλοτε ἡ δυσμένεια τοῦ προσοτάτπ του Φουκέ, δὲν χάνει σὲ κανένα ἔργον τὴν εὐκαιρία νὰ μὴν ἐκθειά: ση τὸν «ΗἨλιον» ὅπλαδὴ τὸν ἤου- δοθῖκον ΙΔ΄’. Καὶ ὁ «Μποσσουἑ» ε- νας διαπρύσιος ὑποστπρικτὴς τῆς ἑ- ξουσίας, διακπρύττει ὅτι ἡ µοναρ: χία εἶναι τὸ θεϊκὸ ἀπόσταγμα καὶ φέρει στὸν δασιλέα τὴν πρόσκαιρπ ὑτιοστήριξη τῆς γαλλικανικῆς ὀρθο- δοξίας. Ότποη Αὐτὴ ἡ ὁμοφωνία τῶν κλασσικῶν συγγραφέων νὰ τεθοῦν στὴν ὑπιπ- οεσία τῆς Θ6ασιλικῆς ἑξουσίας δὲν προκαλεῖ ἐξ ἄλλου µεγάλη ἐντύπω- σπ. Καὶ ἀπὸ τὴν ἐπομένπ γενιά, αὐτὴ τοῦ Μπρουϊγιέρου καὶ τοῦ οένελον, πολλοὶ περιορισμοἰὶ ἕρχον- ται οτἠν ἐπικαιρότητα. Βεθαίως, ὁ συγγραφέας τῶν (χαρακτήρων) δὲν εἶναι καθόλου ἕνας ἐπαναστάτπς, ἀλλὰ στὸ κεφάλαιο (Χ) τοῦ ἔργου του «Τὸν ἄρχοντα ἃ τὴν ὅπμοκρα- τία» τολμᾶ νὰ θεθαιώσπ ὅτι ὁ κα- λὸς πρίγκηπας εἶναι αὐτὸς ποὺ µε- ριμνᾶ γιὰ τὴ διατήρπση τῆς εἰρήνης καὶ ἁἀποφεύγει τὴν πολυτέλεια. Ἰὲ ἄλλα λόγια µέμφεται μὲ καλυμμένα λόγια ἕνα Λουδοθῖκο ΙΔ΄ «τὰ µά- Αιστα πολεμµοχαρΏ» ποὺ ζΠ στὸ μέε- σον μιᾶς πομπώδους Αὐλῆς. Αὐτὴὸ ἀ Δυλὴ ἡ ἴδια, μᾶλλον αὐτοὶ που την ἀποτελοῦν, ὑφίστανται τὸ ἴδιο φοθερὲς ἐπιθέσεις «πάρτε τους, καταποντίστε τους) ξεσπᾶ ὁ Μπρουϊ- γιὲρ (εἶναι ἁἀπδιασμένος ἀπὸ ὑπε- ῥρπφάνεια, ἀπὸ ἁλαζονία, ἀπὸ προ- λήψεις). ᾿Αλλὰἀ ὁ τόνος ἀλλάζει' γίνεται ὅλο καὶ πιὸ πικρός. “ο δέ- νελο π.χ. θᾷ χρπσιµοποιήσπ στὸ ἑἔρ- Υο «Τπλέμαχος» τὸ Πρόσωτο τής ᾿Ιδομενέος γιὰ νὰ δώσπ τρῶτα τὸ πορτραῖτο τῶν μοναρχῶν καὶ μαζὺ νὰ ἐπικρίνπ τούτους ποὺ φλέγονται ἀπὸ τὸ πάθος τῆς δόξας καὶ τῆς χλιδης χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρωνται γιὰ τὸ καλὸ καὶ τὴν εὐτυχία τῶν ὑπῃ- κόων τους. 'Ο ὑπαινιγμὸς αὐτὸς εἷ- ναι τόσον ἀκριθὴς ποὺ δὲν ξεγελᾶ τὸ θᾳασιλιὰ καὶ ὁ Φένελο, ὁ θρασὺς ἐπικριτής τοῦ Θᾳασιλιᾶ, ἐξορίζεται στὸ Καμπρέ. Ἔτσι μποροῦμε νὰ παρατπρήσονυ- µε ὅτι μετὰ ἀπὸ σκλπρους ἀγῶνες γιὰ τὴν ἐγκαθίδρυσπ τῆς ἐξουσίας της μὲ ἕνα ἁἀπόλυτον τρόπο, ἡ γαλ- λικὴὰ μοναρχία, ὑφίσταται μετὰ ἀπὸ 30 χρόνια πιὸ ἕντονες ἐπιθέσεις στὸ τέλος τοῦ 17ου αἰῶνος. «Θέλον- τας νὰ φαίνεστε μεγάλος λέγει ὁ Μεντὸρ στὴν ᾿Ιδομενέα, ἐκινδυνεύ- σατε νὰ καταστρέψετε αὐτὸ τοῦτο τὸ µεγαλεῖον σας). Γράφοντας αὐ τὲς τὶς λέξεις ὁ Φένελο ἐχάρασσε μὲ λίγα θεθαίως λόγια ὅλι τὴν ἵἱ- οτορία τῆς θᾳασιλείας τοῦ Λουδοθί- κου ΙΔ΄ καὶ ὁπωσδήποτε συνὀφιζε τήν οὐσιώδη ἐξέλιξῃ. 2) Ἡ κοινωνία. ᾿Εὰν λίγο µερί- µνησαν νὰ θίξουν τὰ πολιτικὰ προ- Θλήµατα οἱ κλασσικοὶ συγυγραφεῖς δὲν ἔχουν τὶς ἴδιες δικαιολογίες νὰ ἀποφύγουν τὴν ζωγραφιὰ τας κοινωνίας τς ἐποχῆς τους. Μάλι- στα μερικοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἀσχολοῦν- ται μὲ προθυμία: ὅπως ὁ Μολιέρος (ἀριστοκράτπς) μαστιγώνει ἀμείλι- κτα τὴν εὔπορπ τάξπ τὴν ὁποίαν γνωρίζει καλά. Τὸ ἴδιο ἀκόμπη ὁ Μτιρουϊγιὲρ ὁ ὁπιοῖος δὲ μελετᾶ μµό- νο τοὺς χαρακτῃρες ἁλλὰ ἐπίσπς τὰ ἔθιμα τούτου τοῦ αἰῶνος. Πρέπει νὰ διευκρινίσουµε ὅτι ἡ ἐπιείκεια δὲ θοπθεῖ στὴν πραγµατι- κὴἡ ἔκφρασπ αὐτῆς τῆς ζωγραφιᾶς' Ἔτσι ἡ τάξτπ τῶν εὐγενῶν παρου- σιάζεται πάντοτε μὲ ουμπαθητικὰ χρώματα. 'Ο Δὸν Ζουὰν τοῦ Μολιέ- ρου στὸν ὁποῖο πολλὲς ὑψπλὲς προ- σωπικότητες τῆς ἐποχῆς Χχρπσίμευ- σαν γιὰ πρότυπο, εἶναι κυνικός, ᾱ- κόλαστος, κτπνώδης, ὑποκριτὴς τέ- Ἆος, καὶ σκλπρὰ ὑπενθυμίζεται ἀπὸ τὸν πατέρα του ὅτι ἕνας εὐγενής, ὁ ὁποῖος διάγει ἄσχηπμπ ζωὴ εἶναι ἕνα τέρας στὴ φύσπ. Καὶ ὁ Λα Φοντὲν σ᾿ ἕνα ἀπὸ τοὺς μύθους του, ἐνθυμίζει μὲ ἀπολαυστικὲς εκ- Φράσεις, τὴν ἀπίστευτπ ἁἀδιαντροπιὰ ἑνὸς εὐγενοῦς ποὺ ἔρχεται νὰ κυ- νηγήσπ στὴν περιοχἡ ἑνὸς ἀπὸ τοὺς ὑπηκόους του «παραγγέλλει στὸν φιλοξενοῦντα, παίρνει ἐλευθερίες, πίνει τὸ κρασἰ του, Χχαϊδεύει τὴν κόρῃπ του,..). Στὸν Μπρουϊγιὲρ τὸ ἴδιο κτύππµα τῆς καµπάνας. Οἱ μεγάλοι ἐνδιαφέ- ρονται νὰ ἀνοίξουν ἕνα ὄὈρόμο στὸ δάσος, νὰ προφυλάττουν τὴν ΥΠ τους ἀπὸ μακρυὰ τοιχώματα, νὰ ἐπι- χρυσώνουν ταθάνια, νὰ στολίζουν ἕνα πορτοκαλλεῶνα, νὰ ἱἵκανοποι- οὔν μιὰ καρδιά, νὰ γεμίζουν μιὰ Φυχἡὰ ἀπὸ χαρά, ἀλλὰ πολὺ ἀπέ- χουν ἀπὸ τὸ νὰ προθλέφουν ἁπό- λυτες ἀνάγκες καὶ νὰ τὶς φροντί- σουν. Ας εἵμαστε δίκαιοι. Αὐτὴ ἡ ζω- Υραφιά, καμωµένπ ἀπὸ ἀριστοκρά: τες ουχνὰ λίγο µνπσίκακους, θὰ ζτι τοῦσε μερικὲς διορθώσεις. Διαθά- ζοντας τὸν (Βοοβε(ουσαμ]ά) µεγάλο εὐγενῆ καὶ ἄνθρωπο τῶν γραμμµά- των ἀνακαλύπτομε στὴν τάξπ τῶν εὐγενῶν ἀρετές, ἀνδρεία, Υγενναιο δωρία, τὸ αἴσθπμα τοῦ κινδύνου, τὰ ὁποῖα ἀξιοῦν τὸ λιγότερο τὸν σε- Θασμόν. Στὴν ἐκκλποιαστικὴ τάξη δὲν εἷ- ναι πάντα φρόνιµο νὰ ἐπιτιθέμεθα. 'Ο Μολιέρος τὸ ἀντελήφθη ὅταν τοῦ ἀπαγορεύθπκε δυὸ φορὲς νὰ ἀνεθά- σπ τὸν Ταρτοῦφο καὶ ἀναγκάστπκε νὰ τροποποιήσπ τὸ ἔργο. Ἐν τούτοις ἃ ἴδια (μεταμόρφωσπ) ἡ περίφπµπ κωμωδία, δὲν ἐπιτίθετ.ιι στοὺς ἐκκλπσιαστικούς. Ὁ ἥρωας παρουσιάζεται (κονδρὸς καὶ Άιπα- ρός, μὲ φρέσκο τὸ χρῶμα τοῦ προ- σώπου, καὶ τὸ στόµα ροδόχρουν,) καταθροχθίζοντας στὸ δεῖπνο «δυὸ γιερδίκια καὶ μµισὸ μποῦτι) πίνοντας δὲ ἀπὸ πάνω «τέσσερα ποτήρια κρα- σιοῦ». Γενικὰ παρουσιάζονται γεροὶ στὴν ὑγεία καὶ γενναῖοι στὴν καλο- φαγία, ξεκουραζόµενοι σὲ ὑραία κρεθθάτια ἀπὸ (πούπουλα). Ἐπὶ πλέον ἡ ἐκκλπσία δὲν εἶναι µόνον μιὰ χαλαρή τάξη ἀπὸ µια τόσο τρυφπλἠὴ ζωή. Δὲν εἶναι δὲ οὔτε ἁπαλλαγμένπ ἀπὸ τιολλὰ ἀν- θρώπινα ἐλαττώματα. Οἱ ρπτορικὲς π.χ. ἀντιζηλίες ἂν πιστέφουµε τὸν Μπρουιγιέρ, κάνουν συχνὰ τοὺς «κη- ῥρύττοντας) νὰ ξεχάσουν τὰ καθή- κοντά τους τὰ πιὸ ἱερὰ «ἐπιτίθενται εὔγλωττα μπροστὰ ἀπὸ τὴν 'Ἁγία Πόρτα, μπροστὰ ἁπὸ τὰ Άγια σκεύπ καὶ μετατρέπουν τὴν Χχριστιανικὴν ὁμιλία σὲ θέαμα). Ἡ ἁἀριστοκρατία περιγράφεται «κατὰ κόρον» καὶ μάλιστα ἀπὸ αὖὐ- τούς, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν τάξπ αὐτή: ἕνας Μολιέρος, ἕνας Μπουαλό, ἕνας Μπρουιγιέρ. Ὁ Μολιέρος, τὸ ξέρουμε, δὲν ἀπευθύνεται καθόλου σὲ κριτικές του ἑναντίον μιᾶς τάξεως, ἡ ὁποία ἀφοῦ πλούτπσε ἔχασε τὴ συνείδη- σΏη τῆς καταγωγῆς τπς καὶ μερικὲς φορες καὶ κάθε ἀνθρωπιά. Ετσι ὁ Ό{0οη, θῦμα μιᾶς ἀφοσίωσῃπς, ποὺ τὸν σπρώχνει μέχρι μιᾶς θρησκο- µανίας γίνεται παίγνιο στὰ χέρια τοῦ ὑποκριτοῦ Ταρτούφου. Ετσι ὁ Μ. Ιουτααίη, ἀριστοκράτηῃς ποὺ θέλει νὰ γίνπ εὐγενής, γίνεται ὄργανο ἑνὸς ἱππότου τῃς θιοµηχανίας. 'Ἡ Φιλομίνθπ ξεχνᾶ τὰ καθήκοντά της σὰ µπτέρα γιὰ νὰ ἀφιερωθῇ µόνο στὶς ἔννοιες τῆς «σοφῆς γυναίκας). Ὁ 'Ἀρπακόν, σκλάθος τοῦ χρημα: τοκιθωτίου του, θέλει νὰ θυσιάσπ τὴν εὐτυχία τῃς κόρης του γιὰ τὰ δικά του. θὰ ἤταν δὲ εὐκολο νὰ ἀναφέρουμε πλεῖστα παραδείγματα. Ας σπμειώσουµμε ἐν τούτοις ὅτι στὸ ἔργο τοῦ Μολιέρου ἡᾖ ἄριστο- ρατία δὲ φαίνεται ὡς καταθέτῃς ὅ- λων τῶν κακῶν ὑποθέσεων ἃ αὐτῶν ποὺ προκαλοῦν τὸ γέλιο, ἀπέναντι στὸν ΌΓαοηῃ καὶ τῇς κυρίας Περνὲζς ὑφψώνεται ἡ ᾿Ελμήρ, τίµια σύζυγος Χωρὶς νὰ εἶναι σεµνότυφπ τιοὺυ ξέ- ρει νὰ συµθιθάζπ τὲς ἁπιοκτήσεις τῆς καλῆς θελήσεως καὶ τῆς τιμµῆς. Στὴν ἀνήλεπ Φιλομίνθη ἀντιτίθεται ὁ ΟΠΓΥΡ4Ιε ποὺ παρ) ὅλο τὸ ἀδύνατο τοῦ χαρακτῆρα του, δὲν εἶναι ἕνας κακὸς ἄνθρωπος. 'Ο «Βαλέρ) στὸν ταρτοῦφο, ὁ ΟΙΠμπάτο στὸ ἔργον «Αἱ σοφαὶ γυναῖκες) εἶναι γενναιόδωροι νέοι ἔτοιμοι νὰ ξεχάσουν τὴν «ὗ- 6ριν) καὶ νὰ ἐξυππρετήσουν ἀκόμα, καὶ αὐτοὺς ποὺ τοὺς κακοµεταχει- οἰίστηκαν. Ετσι καταλήγουμε ο) ἕ- να πίνακα μὲ ἁποχρώσεις μιᾶς τά- ξεως ποὺ πΠρε μιὰν ἀρχέγονπ σπου- δαιότηιτα καὶ τῆς ὁποίας μµερικὰ ἑ- λαττώµατα δὲν εἶναι παρὰ ἁἀναπό- Φευκτος ἀντίποδας μεγάλων προτε- ρημάτων. Οσον ἀφορᾶ τὸν λαό, τοῦ ὁποίου αἱ συνθῆκες ὑπάρξεως δὲν ἐνδιαφέ- ρουν τοὺς συγγραφεῖς µμέχρι τὸν 19ον αἰῶνα, δὲν κατέχει παρὰ µό- νο μιὰ µετρία θέσπ µέσα στὴν κλασσικὰ λογοτεχνία. ᾿Εὰν τὸν θροῦμεν ν᾿ ἀντιπροσωπεύεται κατὰ ἕνα τρόπο ἐπεισοδιακὸ εἶναι συχνὰ σὲ πρόσωπα εἴτε χωρικῶν εἴτε ὑππ- οετῶν. Χωρικοὺς συναντοῦμε πρὸ παν- τὸς στὶς φάρσες τοῦ Μολιέρου ({(ἰ- δίως στὸν Δὸν Ζουάν). Γενικά, φαί: νονται ἀρκετὰ δροἰ τὀσο στοὺς τρόπους ὅσον καὶ στὸ πνεῦμα. Ετσι εἶναι ὁ Παρπιου- Ἰψ. ὁ ὁποῖος κάτω ἀπὸ τὸ θούκεν- χυδαῖοι, λίγο Χον- | τρο τῆς ζήλειας θέλει νὰ θέσῃ στὴν ΄ παρειὰ τῆς ουζύγου του, ἡ ὁποία τὸν ἐξαπατᾶ, ἕνα «λευκαῖον μὲ πέντε φύλλα», ἔτσι παρουσιάζονται ἐπίσῃπς αὐτὰ ἡ Μάαϊπυγίπε καὶ ἡ Οπαγ|οίΐε͵ ποὺ ἀφήνονται νὰ ξεγελα- | στοῦν ἀπὸ τὰ ὡραῖα λόγια τοῦ Δὸν Ζουάν. (Συνεχίζεται) Ὑπὸ τοῦ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ νΝ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ, , Καθηγητοῦ τῶν Φυσικῶν ἐν τῷ Παγκυπρίῳ Γυµνασίῳ. ( Αρθρον εἰς τρεῖς συνεχείας) 2ον Μέχρι τῆς στιγμµῆς αὐτῆς, ὑπὸ τὸν Υενικὸν τίτλον «θεωρία περὶ μηχανῶν)ρ ἔχουν ἰδεῖ τὸ φῶς τῆς δηµοσιότητος χιλιάδες τόμοι. θὰ ἡ- ρώτα λοιπὸν κανείς. «Ποῖος ὁ λόγος τῆς προσθήκης μερικῶν ἁἀκόμη τόµων, εἰς τὸ σύνολον τῶν ἤδη ὑπαρχόντων, σχετικῶν πρὸς τὸ ὡς ἄνω θέµατα). Ἡ ἁτιάντησις εἶναι θασικῆς σπµασίας, διότι θὰ καταδείξῃ τὸν καινοφανΠ ὄρόμον τὸν ὁποῖον ἠκολούθησε ἡ Κυθερνητικἡ διὰ τὴν ἀντι- μετώπισιν τοῦ θἐµατός της. Εἶναι πράγματι ἡ Κυθερνπτικἡ µία ἐπίσπς θεωρία περὶ μηχανῶν, ἡ ὁποία ὅμως ἐξετάζει ὄχι ἀντικείμενα ἀλλὰ τρόπους συμπεριφορᾶς. Τὸ θασικὸν ἐρώτημα τώρα δὲν εἶναι τὸ ἁτί εἷ- ναι αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον) ἀλλὰ τὸ ἁτί ἠμπορεῖ νὰ κάνπ αὐτό). Ετοι τὴν ἐνδιαφέρουν προτάσεις ὅπως «ή μεταθλητὴ Χ ἐκτελεῖ µίαν ἅρμο- νικήὴν ταλάντωσιν», ἀλλὰ πολὺ ὀλίγον ἐνδιαφέρεται ἐὰν ἡ µεταθλητὴὰ αὐτὴ Εἶναι τὸ σπμεῖον τῆς περιφερείας περιστρεφοµένου τροχοῦ, ἡ τάσις εἰς ἕνα ἠλεκτρικὸν κύκλωμα ἢ ἕνα σημεῖον αἰωρουμένου ἐκκρε- μοῦς. Ἡ ὑλικὴ φύσις δὲν ἑἐνδιαφέρει τὴν Κυθερνητικὴν καὶ ὁμοίως ἁδιά. φορος τῆς εἶναι ἡ ἰσχὺς ἤ ὄχι τῶν συνήθων νόμων τῆς ὀυσικῆπς Κατὰ τὸν Αγγλον ῬΏοςς ΑΡΗΏΥ «οἱ ἀλήθειες τῆς Κυθερνητικῃς δὲν δε- σμεύονται ἀπὸ τὸ ἐὰν μποροῦν νὰ προκύφουν ἀπὸ κάποιον ἄλλον ἐπι- στημονικὸν κλάδον ἢ ὄχι). Εχει αὕτηῃ τὰς ἰδιαιτέρας της θάσεις. Εἰς τὸ σπμεῖον αὐτὸ ἡ Κυθερνητικἡ ὁμοιάζει πολὺ πρὸς τὴν Γεωμετρίαν. ᾿Αρχικῶς αὕτη (ή Γεωμετρία) ἑδήλωνε ἁπλῶς σχέσεις οἱ ὁποῖες ἡμπο- ροῦσαν νὰ παρασταθοῦν εἰς διαγράµµατα εἴτε τῶν δύο διαστάσεων Εεἴτε εἰς τὸν τρισδιάστατον χῶρον. Ἠτο δηλ. µία μερικἡ περίπτωσις τοῦ «ὑπαρκτοῦλ). Σήµερον ὅμως τὸ «ὐπαρκτὸν) ἀποτελεῖ ἕνα τῶν θε- µάτων τῆς Γεωμετρίας. Χειρίζεται αὔτπ µίαν ποικιλίαν τύπων καὶ δια- στάσεων οἱ ὁποῖες ὑπερθαίνουν κατὰ πολὺ τὰς δυναµένας νὰ παρου- σιασθοῦν εἰς τὴν πραγματικότητα. Καθ’ ὅμοιον τρόπον καὶ ἡ Κυδερνη- τικὴ ἔχει ὡς ἀντικείμενον μελέτης της τὸ οἰκοδόμπμα ὅλων τῶν ὄυνα- τῶν μπχανῶν καὶ πολὺ ὀλίγον ἑνδιαφέρεται νὰ µάθῃ ἐὰν ὡρισμένες ἐξ αὐτῶν δὲν ἔχουν ἀκόμη κατασκευασθῆ εἴτε ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἴτε ὑπὸ τῆς φύσεως. Βαοικἠ σκέψις κατὰ τὴν γενικὰν ἐξέτασιν τῆς μπχανῆς εἶναι ὄχι τὸ ἁτί ἰδιαιτέραν δρᾶσιν θὰ ἀσκήσῃπ τώρα ἢ εἰς τὸ μέλλον» ἀλλὰ «ποίους δυνατοὺς τρόπους συμπεριφορᾶς δύναται νὰ δώσῃπ»). ἛἜνα παράδειγµα θὰ δείξῃ τὴν θασικὴν αὐτὴν διαφορὰν εἰς τὸν τρόπον ἁν- τιµετωπίσεως τῶν θεμάτων πρὸ τῆς Κυθερνητικῆς καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτήν. Ἡ παλαιὰ ἀντιμετώπιοις ἔθλεπε ἕνα ὠὸν νὰ γίνεται π.χ. κουνέλι καὶ ἠρώτα «διατὶ γίνεται ἡ µεταδολὰ αὐτὴ, διατὶ δὲν μένει ὠόν». Οἱ ἕ- Ρρευνες ποὺ ἐπηκολούθπσαν ἔδειξαν ὅτι: Τὸ ὠὸν φέρει τὴν τάσιν τοῦ πολλαπλασιασμοῦ ἐγγεγραμμένπην εἰς τὸν γενετικὸν του κώδικα, τὰ Όε νεα κύτταρα κρατοῦν ἠνωμένα μεταξύ των δυνάµεις χημικΏς φύ- σεως. Ἡ ἐνέργεια εἶναι κάτι τὸ ἀπολύτως ἀπαραίτπτον διὰ τὴν περαι- τέρω ἐξδέλιξιν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Ἡ Κυθερνητικἠ ὅμως ἀντιμετώ- πισις τοῦ θέματος δὲν ἐνδιαφέρεται καθόλου διὰ τὴν ἐνέργειαν. Λαμ- θάνει ὡς δεδοµένον ὅτι ὐπάρχει εἰς ἀπεριόριστα ποσά. Θεωρεῖ ἐπίοπς θέθαιον ὅτι μεταθολὲς θὰ γίνουν. Τὸ ἐρώτημα ὅμως τώρα εἶναι «Διατὶ οἱ μεταθολὲς τοῦ ὠοῦ νὰ δώσουν τελικῶς ἕνα κουνέλι καὶ ὄχι ἕνα φά- ρι ἡ ἕνα τέρας)}. ᾿Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σηµασίαν ὅπλ. εἶναι τὸ κατὰ πόσον τὸ σύστημα ὑπόκειται εἰς προσδιοριστικοὺς καὶ ρυθμισοτικοὺς πα- ράγοντες. Μελετᾶ μὲ λίγα λόγια συστήµατα ἀνοικτὰ εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀλλὰ κλειστὰ εἰς τὰς πλπροφορίας καὶ τὸν ἔλεγχον. Ἡ ἑσωτερική της αὐτοπειθαρχία ἀνακύπτει ὅταν θεωρῆ τὴν οἰκονομίαν ὄχι ὡς οἰκονομο- λόγος, τὴν θιολογίαν ὄχι ὡς θιολόγος, τὰς μηχανὰς ὄχι ὡς µπχανολό- Υος. Εἰς ὅλες αὐτὲς τὶς περιπτώσεις τὸ θέµα τπς παραμένει τὸ ἴδιον: Πῶς τὰ συστήµατα αὐτοελέγχονται, ἐξελίσσονται καὶ µανθάνουν Α- πώτερος δὲ σκοπὸς εἶναι τὸ ἐρώταμα «πῶς τὰ συστήµατα αὐτοοργανώ- νονται» Εἰς τὴν «ὀργάνωσιν» τὸ οὐδιῶσες εἶναι ἡ σταθερότπς, διότι τὸ σταθερὸν δύναται νὰ περιγραφῇ εἴτε ὡς αὐτὴ αὕτη ἡ ὀργάνωσις εἴτε ὡς κάποιον χαρακτπριστικὀν της τὸ ὁποῖον διατηρεῖ ἄθικτον. Τὸ στα- θερὸν δὲ αὐτό, μπορεῖ νὰ εἶναι: ἕνας σκύλος, ὁ Ἀ πλπθυσµός, ἕνα ἀεροσκάφος, ὁ κ. Δεῖνα, ἡ θερµοκρασία τοῦ σώματος τοῦ κ. Δεῖνα, ἡ ταχύτπς ἑνὸς ὀχήματος κ.ο.κ. ἜἝνα παράδειγµα θὰ μᾶς δείξη σαφέ- στερον τί ἐννοοῦμεν ὑπὸ τὸν ὅρον σταθερότπς: 'Ο κ. Τάδε εὑρίσκεται εἰς µίαν δυναμµικἠν ἰσορροπίαν μὲ τὸ περιθάλλον του, Δὲν εἶναι µονω- µέενος ἐνερυπτικῶς ἡ δὲ ὕλπ του (τὰ κύτταρα τοῦ ὀργανισμοῦ του) διαρκῶς οἰκοδομεῖται καὶ φθείρεται. Οταν ὅμως ὁμιλοῦμεν περὶ στα- θερότητος ἐννοοῦμεν σταθερότητα ὡς πρὸς τὴν µορφήν, ὡς πρὸς τὴν ὀργάνωσιν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν ὡς τὸν κ. Τάδε. Τὰ μαθηματικὰ ἐργαλεῖα, ποὺ χρησιμοποοιεῖ ἡ Κυθερνπτικἠ προέρ- Χονται ἁτιὸ ὡρισμένας μαθηπτικὲς θεωρίες ποὺ ἀνετιύχθηπσαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ 2ου Παγκοσμίου Πολέμου λόγῳ τῶν τεραστίων Πρακτι- κὠν ᾿ὈΕφαρμογῶν τους. Τέτοιες εἶναι ἡ θεωρία τῶν Πλπροφοριῶν (ΙΠἱογπιβ]οη ΤΗΩΕΟΤΥ) καὶ ἡ θεωρία τῶν συστηµάτων Ἀὐτομάτου ΄Σ- λέγχου (ΤΏΘοτΥ οἳ Αιζοπιβήο Οοπίτοὶ βΥδίθΙης). Εἰς την ἔννοιαν τῆς Πληροφορίας ὁ ϱ, ΒἙ. ΘΠΑΠΏΟΏ προσδίδει μαθηματικὲς διαστάσεις. Εἶναι μαθηµατικὸ μέγεθος τὸ ὁποῖον λαμ- θάνει καθωρισµένες ἀριθμητικὲς τιμὲς εἰς τὴν κάθε περίστασιν. Ἔνα παράδειγµα, κλασσικὸν πλέον θὰ δείξῃ τὶ ἐννοοῦμεν. Εἶναι τὸ παρά- δειγµα τοῦ «Δαίμονος τοῦ ΜαχΜΘΙ!) (λ{αχν/θ]] ΏΘΙΩΟΠ). Εστω λοι- πὸν ὅτι ἔχομεν ἕνα ἀέριον ἐντὸς δοχείου, εἰς ἕνα χώρισµα τοῦ ὁ- ο [μὸ η ποίου κάθεται ὁ «Δαίμων», ἐνώπιον μιᾶς θύρας ἄνευ τριθῶν, καὶ ἆ- φίνει νὰ περάσουν ἐξ ἁἀριστερῶν πρὸς τὰ δεξιὰ τὰ µόρια μὲ τὰς µε- γάλας ταχύτητας καὶ ἐκ δεξιῶν τιρὸς τὰ ἀριστερὰ ἐκεῖνα μὲ τὰς µι- κράς. Ετσι καταφέρνει ὥστε νὰ αὐξπθῃ ἡ θερµοκρασία πρὸς τὰ δε- ξιὰ καὶ νὰ ἑλαττωθῇ πρὸς τὰ ἁριστερά. Οὕτω ὅμως ἑλαττοῦται ἡ Ἔντρο- πία τοῦ συνόλου τοῦ ἀερίου καὶ καταργεῖται τὸ 2ον θΘερμοδυναμικὸν ἀξίωμα κατὰ τὸ ὁποίῖον «Εἶναι ἀδύνατον νὰ µεταθιθασθῃ θερµόττις ἐκ σώματος χαμπλοτέρας θερµοκρασίας εἰς σῶμα ὑψπλοτέρας θερµοκρα- σίας͵, χωρὶς νὰ καταναλωθῄῃ κάποιο ἔργον»). Καὶ τὴν µείωσιν τῆς Ἐντρο: πίας προεκάλεσαν αἱ «πλπροφορίες) περὶ τοῦ ποῖα µόρια ἔχουν ύψῃπ- λὰς ταχύτητας καὶ ποῖα χαµηλάς. ᾿Ανάλογον μὲ τὸν «Μαχν/θι] Ὠσδιποπ» κατεσκεύασε ὁ ΘΟσίατα τὸ 1929, ἀργότερον δὲ ὁ Ῥαγπιοπά κατέδειξε τὴν σχέσιν μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τῶν πλπροφοριῶν ποὺ χρτισιμοποιοῦνται καὶ τοῦ τιοσοῦ κατὰ τὸ ὁποῖον ἐλαττοῦται ἡ Εντροπία (-- ἀταξία), τῇ 6δοπθείᾳ αὐτῶν. Αὐτὴ δὲ ή δυνατότης ἑλαττώσεως τῆς ᾿Εντροπίας ἑνὸς ποοοῦ τιλπροφοριῶν ὁρί- ζεται ὡς ἀρνητικὴ ᾿Εντροπία. 'Ο ὁρισμὸς δὲν εἶναι τυχαῖος. Ἡ µαθῃ- µατικὰ ἔκφρασπ τῆς ᾿Εντροπίας εἰς τὴν Στατιστικὴν Μηχανικὴν καὶ Ἐκείνπ τᾶς θεωρίας τῶν Πλπροφοριῶν εἶναι σχεδὸν ταυτόσημες: Εἶναι καὶ οἱ δύο ἕνα µέτρο τῆς ἀταξίας ἢ ἀθεθαιότητος γιὰ τὸ σύστημα που περιγράφεται κάθε φορὰν. Κατὰ συνέπειαν ὅσον αὐξάνουν οἱ πλπρο- φορίες περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ουστήµατος τόσον θὰ ἐλαττοῦται ἡ Ἐντροπία (-- ἀταξία) αὐτοῦ. (Συνεχίζεται) Ἰ ΛΜΑΛΟΘΩΞΙ9 ΛΦΘΙοφ }οὰ ΛἰΩΛΩΘάΒΙΟ “Αἰμιαβριοιὰῷ 4οθἰοφ 1Οὰ 'ΛμιΩωβρμοιιὰαῇ 'ΛΟΚΦΥΟΛΧ3Ν 13Λ9Φ -«Ἠογιοόθιι ολ ΦΟ30ΩΞΩΙΟΣΙ13 9ΟΟ31ΟΩΛΦ ἢ Φοβη ΛΟΙ3ΥΟΧοΟ Λοιοφήμο 513 ΛΌ]ΟΞΟἱαίῷ 9ρου ΛΟΛΞΠΟΙΟοΙᾳ Λον ΑράΟσοιΙΒΥ ΑΟλΙ1ΩΒΩΙΟΙΙΧᾷ Λον α13Λ)οἡμο «δαμΚμθΟλ» Φ]οβοπιᾳ εχιιναβονοινὰᾷ φιοοΠᾳ αι ΑΦ ΛΙο3θ αβΑ)οΠο «51030» «ΦΟ]Ο3Ο 1, ΦΗΧΙΙΩΞΟΙΟΝΧ3, Λμιοσνι4, Λι 13Λ)οΠμο «ἰμιούνηι 1» «μα σβθᾷ ΛΦΧΙΛ34. ΞΛΦΦΠΟΥΙΟΞΙ, Ίο αο]βάόαοιια, ᾳοι ὈσιοιροΠορ Λία. 913 ΛΩλΦΠοοομᾳ Λῶν ΑΟΦ]3Υ -οΧο Λω]οοήμο ή Λῶν Ἰοὰ 5 ΦωβρρβφΙΟΙΙΝ Φ9Ο3ΙΟΛΡ 19 5μοθη 5αοςσιΞΧιοιο ΛΟΦ]3ΥΟΧοΟ Λα]οοηο Λῷν Ὀο]όσονΙ3γ 5. μοὰ ϱολσροοι, 0ο. 5Ό)3111ΟλιΦ ΛΟΙΟ3Ο εις. ὉλΛΩΟΧΟ ΛΟΙ ΛΟάΟΟΩΟΥΙ3Υ ΛΟΧΜΩΞΟΙΟΙ3 ΑΦ Ἰβημοηµο «Φδνμοσβθηιὸ» «ὐοβοίμιᾳ Ἀχπιναβςύοιι -α3 Ὀ]οοήίο ἐν ΑΛ ΛΙΩ30 ὉΝΛΟΧΦΙΟλ ΛΦΙ Ἰβλμοήμο «ορΚόσονΙβί 5ΟὰἈἨΩΞΟ1Οᾷ» ΙΛΟΚΟΛΟΜΙΙΛ 1Οὰ ΛΙ.ΛΑΘΩΞΙΟ ΙΛΟΦΠΟΥΙΟΞΗ. }οὰ ΦΟ3ΟΩΒΩΙΟΙΙΣΦ ΦΩΟΦΦΙΞΧΙΟΥΟ ΛΟΙ3ΥΟΧΟ ΛοιοφΏμο 913 Λο]οβουνρ 5οο1, ΛΟΛΞΗΦ:ΟΟΙΩ ΛΟΙ ΑφΚσαοχιΞί ΛΦΧΙΛΩΒΩΊΟΛΙΦ Λοι Ἰβλμοῆµα «ΦΟΥΟλΟΦΦΙΩ» :ΩΟήΦΝ 5ολλο0σὰ!ι 001 ΦΩΟΙΙΟΧΟ 901 Φ] ΛΟΙ3ΥΟΧΟ Λοιοοημᾳ 5ῷ οο]οοχποήσ δν ορ]όΞἠμΦᾷ Λοήιομιᾷ Αμ 513 5μΛΦΠΟαΞιοοΠΙο ΄αο]γαοφῆαως ϱ0ὰ «Ἱκόωονιλ, 001. 9Φ3οφΦοιΩρ 19 ΛθΧαοΟΙΧ ΛΟΙ3ΥΟΧΟ 1βλρφήΟχΙόΞι: }οὰ ΩσΠολ αοσβα3 Ο1Ω Ο131ΙΙΩ Α39 Λοὶοιφ ον 1Οὰ Ὀμοοχοήμσ ἡ 1363Φφ αο]ομο ϱο1 5σ3οἱόμιλαο 1Ο. ΦΦ3αἱλιοιᾳ 5 ΛΙΗΛΩΘΩΞ Αν “ΛΟΙ3ΥΟΧΟ αβΑμοΠο «ΛΟΙ3γΟΧΟ Λοιοφήφ» ΦΟΚΟΥΥΟΛΦ ΙΟ13ΩΞΛΜΙΟ3 Ὁῷ «Ὀ]οβοίιρ ὑπ ]λαβφιο] 9» 1Ο Λοιχροφήας ΛΟΧΙΚΟωοµΑ, ϱ) 130]0οβοὰλ 3Υ30µ 913030 ὀσΥΥς» 31Ο1ΙΟΟΟΊΟ ΤΟΝ Φ ΛΩΥΦΣΟΟΦΙΟ 1Οὰ Λονμάμθοα 'ΛΦΥμΟΦΞΘΙΙΦ 913080 9φ1 ΛΟΟΩΟΛ “ρθηογιόθιι Αί, ΛΟΙΟΞΟΙΩ ΔΝ α3ΛΙΟΠἠµο «Ὀ]οβοόίμιῳ ἰωήσαβφο]οὰῇ Ὀ]οοημο» «.Ο10Ὁ ΟΟ]36αΟ1ἱΑ, (401 Ο0Ο01ΛΟΘΟΞΙΨ (ολ ΞΊΛ3 1. ϱοΝν Ὦιο ΦΩθἰλαο ὉΣΛοΚΟ3Λ3 ΛρΛοαουΑ, Λοὶ 13ΛΡΟΠµμο «Ιχορ Ὀιοοηόρ» ΛΟ]ΠΗΦΟΧΨ, ΑΜλΙΑΚΑΟΦΩΙΟΙΙ Λμν Ἰοὰ Ι3ΛΦΦΠΟΥΙΟΞΙ. ὉΦιοαΞ0]ΌΙΙ13 ὨΟᾷΙΦΛΟ» -ΟΙΟΛΛ3 Φοοοφριᾳῳ ἡαπωλοσι ΟΟΛ3ΠΙ3Χ Οἱ ὰ3 ΑΦ3 90113 'ΦήοΝ Ἰνλούοιι ὧν απ. 'σ '696Ι 09 δοήοΝ δηο]οβούμκ, ΦΙΗΣΗΛΩΞΟΙΟΙΧ31, θο]ροήμσ οἱ. 1931. ϱ 5ῷ ΙΟ1ΜΟΞΦΟΛΦ ὮὉθ δΟΤήΟΝΜ Λωοοσι ο, ἹΙ ςιπΈνινιν ΙΝνΜΙ.ΙΙΣΙΥ ΣΙ 3 ΛοιΦο[! 9ο Ὑν]ς 1άΗΠλ ΝΗΝΜΙΙΑΠΝΙΝΗΗΗ ΝνιζονΗν ΝΗΙ σι μοι μσάοφν ΝΟοινγνθ μοννν Ινή σνιζνµ]ννιν ζΗΜΙΧάνΘΙΠΙΙ 'σνιςάΗΠα ΝΌάο Ιά31 ΙΝὼ ΝόοιἀλΟΙΙ1ν ΜΟΙ ΙΑΠνΙΝΗΝ34 ζσπςη! ΠάΗΠλΦν ΙΝ ζΗ.Ιζ.ΙΝΟάΙΠΙ ΑΟΝΖΙαάΟΙν Οἱ 1άβΙ 'σνΙςΠάΗμα ζΗΜΙΙαΑ1ν ΙΝΗΣΗ ζΗΗΟοά ΠΠ ζΗΙ τν ἀλοιΙῇν ζΗΙ ιά ΝοομΟσάΙ! ζΟΝΟΝ 6906Ι λΟΥν κΟΝΟΝ «ΥΙ(ΠάΗΠὰ «ΗΣΙΙΠΝΙΥΠΣΗ «ΥΙζςΟΝΗΝΥ ΙάΠΠ ο 16 δελτίον ΟΕΑΜΕΚ Ἐπιστροφὴ εἰσφορῶν 26δ.---(1) ᾿Εὰν-- (α) εἰσφορεύς, ὁ ὁποῖος κατέθαλε περιοδικὰς εἰσφοράς, ἀποθάνῃ ἢ παύσῃ νὰ εἶναι καθηγητὴς καὶ δὲν εἶχε νυμφευθῆ καθ᾽ ὅλην τὴν χρονικἠν περίοδον τῆς ὑπηρεσίας του διὰ τὴν ὁποίαν κατεθλήθησαν εἰσφοραί΄ ἢ (6) εἰσφορεύς, ὁ ὁποῖος ικατέόαλε περιοδικἁς εἰσφοράς, ἀποθάνῃ ἢ παύσῃ νὰ εἶναι καθηγητὴς ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ὥστε νὰ μὴ δικαιοῦται εἰς τὴν χορήγησιν συντάξεως δυνάµει τοῦ Μέρους 11, τὸ σύνολον τῶν περιοδικῶν εἰσφορῶν του καὶ πᾶσα ἀρχικὴ εἰσφορὰ τὴν ὁποίαν κατέθαλεν ἐπιστρέφονται εἰς αὐτὸν ἤ, ἀναλόγως τῆς περιπτώσεως, εἰς τὸν νόμιμον προσωπικὸν ἀντιπρόσωπον αὐτοῦ. (2) ᾿Εὰν ἡ σύζυγος εἰσφορέως ὅστις κατέθαλε περιοδικὰς εἰσφορὰς προαπο- θάνῃ αὐτοῦ, οὗτος δέ, χωρὶς νὰ συνάψῃ ἄλλον γάµον, ἀποθάνῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἀφυπηρετήσῃ, αἱ ἀπὸ τοῦ θανάτου τῆς συζύγου του καταθληθεῖσαι ὑπ αὐτοῦ πε- ριοδικαὶ εἰσφοραὶ ὡς καὶ πᾶσα καταθληθεῖσα ἀρχικὴ εἰσφορὰ ἐπιστρέφονται εἰς αὐτὸν ἤ, ἀναλόγως τῆς περιπτώσεως, εἰς τὸν νόµιμον προσωπικὸν ἀντιπρόσωπον αὐτοῦ. (3) Ὅταν διὰ προηγουµένην ὑπηρεσίαν εἰσφορέως θὰ κατεθάλλετο τελικὴ εἰσφορὰ δι᾽ ἀφαιρέσεως ἐκ τοῦ ἐφ᾽ ἅπαξ ἐπὶ τῆς συντάξεως φιλοδωρήματος ἐπὶ τῷ θανάτῳ του ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἐπὶ τῇ ἀφυπηρετήσει του ἐπὶ συντάξει, δὲν καταθάλ- λεται τοιαύτη τελικἡ εἰσφορὰ ὅταν οὗτος εἶναι ἄγαμος κατὰ τὸν χρόνον τοῦ θα- νόιου ἢ τῆς ἀφυπηρετήσεώς του ἢ ὅταν σύνταξις εἰς τὴν χήραν αὐτοῦ δὲν εἶναι καταθλητέα. (4) Ὁσάκις οἰαιδήποτε εἰσφοραὶ δέον νὰ ἐπυστραφῶσι δυνάµει τοῦ παρόντος ἄρθρου ἐπιστρέφονται αὗται μεθ’ ἁπλοῦ τόκου πρὸς τοσοῦτον ἐπιτόκιον ὅσον ὁ ΎὙ- πουργὸς ἤθελεν ἑκάστοτε καθορίσει. ναρξις ἰσχύος τοῦ παρόντος Μέρους 29. Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος Μέρους ἄρχεται ἀπὸ τῆς Ίης Σεπτεµθρίου 1967: Μοεῖται ὅτι καθηγητὴς ὁ ὁποῖος ἀφυπηρέτησε μεταξὺ τῆς Ίδης Αὐγούστου τοῦ 1960 καὶ τῆς 3]ης Αὐγούστου 1967 καὶ εἷς τὸν ὁποῖον ἤθελε χορηγηθῆ σύνταξις δυνάµει τοῦ Μέρους ΤΙ τοῦ παρόντος Νόμου θὰ θεωρηθῇ ἐπὶ τῷ θανάτῳ του ὡς συνταξιοῦχος διὰ τοὺς σκοποὺς τοῦ Μέρους ῇΙ. Μέρος ΙΥ.-ΓΕΝΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Αἱ συντάξεις καὶ τὰ φιλοδωρήματα δὲν ἐχχωροῦνται 30... Αἱ δυνάµει τοῦ παρόντος Νόμου χορηγούμεναι συντάξεις καὶ φιλοδωρή- µατα δὲν δύναται νὰ ἐκχωρηθῶσιν ἢ μεταθιδασθῶσιν οὐδὲ ὑπόκεινται εἰς κατάσχε- σιν δι’ οἰονδήποτε χρέος ἢ ἀπαίτησιν πλὴν διὰ χρέος ὀφειλόμενον τῇ Κυπριακῇ Κυ- θερνήσει. Κατάργησις τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Νόμου 10 τοῦ 1962 τῆς Ε.Κ.Σ.Ε. 3]. Τὸ ἄρθρον 35 τοῦ περὶ Καθηγητῶν τῶν Κοινοτικῶν Σχολείων Μέσης Ἐκ- παιδεύσεως Πόμµου τοῦ 1963 τῆς Ἑλληνικῆς Κοινοτικῆς Συνελεύσεως καταργεῖται. ο α3ΛΦ Αρ]όοφοουγι, µ οημα ΟΥΩΟΙΟΥ 31ΟΝΩΛΟ]ο 130]90Υ3ή µ ΑνΟΥΌχοςΡ }0ὰ ΛΟΩΙ ΛΟΙΛΟΧΙΘΟΧ ΛΩΣ 1303Υ3ΙΧ3 ἂν αἲ ΑΦΥΩΟ ΛΙΟΦΛΑ. 913 μασ 31 Αἱοηό «οφοον {. ΛοφοοΚάᾷ 'Αοιόοφοσιγιι Λορο 19ὰ ομιούν 4, 543 κ 3 ααγγρ ὁ ΛΙΟΟ]άΩ3Λάς 31Ο1μΩΛΟΊΟ θΟὰ αβθὑιὰραο . Α3ΘΟΞΑ3 σπιν ΑΦ. Λοιμοοσιιῥ δρ 1Ο} «3 ΟΙΞΧ 1ο 130038 δλιοονηιῇ, 51 ΦΟΥΞΠ ΛΟΣΟΟΧ3Α 19 5οοφ3οο!Ι1] Ο, {(1)---σι ΑΧΙΞςΗΞΧ9 5φόν 21903ὀΧοΣΝ. τω01. ΛΦΑΛΟΧΗΘΟΧ ΛΟΙ ΛΙΟΞΥΦΥΣΦ ορόιν 'ΘάΟΥ2Π ΦΟΥΛΟΝ. ΛΙΟ3ΘΦΊΩ Δι. 913 ὉΧΩΟΣ 13130 }οὰ θμπιούι ς Ὦ ΛΜ 13ομι ᾿Λοισοφοι μ. αἰιχορ Λἰλβήοολὴ ὉΙ0 δᾳ31οΟΠήΦ6 | ϱ, 0οα1ῷο μι Εθμα]οιρ 03 1. μα ΟΙΞΧΟΦ Ὃν }οὰ ΛΟΙΦΟΟΚΟΥΧΗΥΥ ΄ ΟΙΟΛΦ ΑΌΟΧΟΙΙ, 913 ΦΜΙΟΟΧ 3, 23 9ι3οοφοιι» 91 2οΟΦ1 Πρ οφιφ ΛΟΥΦΟ ὨΧΙΥΧΟΟΙ, Ὢι 1361 1ο µΙΩΟ ΦΙ3ΟΦΙΟΦ3Λ0Ο 9ςν 913 πολ ολο]Οχοιι ΄ΩοΟρλοο|] 0ο Όιιῃ ΛονΩο 913 ΛΊΙΟΦΘοΩ ὮΛ ΑΦΙΏΛάΟ 11ο ο 2ο]μ9φ 31Ο1ἱ9ΟΟ]Ο 9901. 3ᾳ 90λ σφηαο «ανοολ1 4, δα ΛΟΙΞΦΦΟ | ον Ὠις ΦΟΛΩΘΩΣΙΙΦ ἨΟΛ13 Φωβιοήήσοι ο. (ϱ) θᾳβιοήήσα |. 5ῷφ 1340ΞΛ3 913 ΛΦΙολιΦ Λ0. 'αο]γαοθήας ᾳοχιά «ΟωοιΑ, 0ον Φἱᾳ μθοιοοφοιρ Α3Υ30µ 29ο ΛΦΥΥΥΟΙᾳ ασ]οοήμᾳ 9ΦΠθΙΟΦ Οολπίσο οι. ΩΟΠΙ3ΟΥΥΟΛᾷ ϱοι 9 1911313ΘΟΟΧ σιιοσνιῇ. 9» ΛοΙΞΦΟΟ| ον 913 (2) πλογβφχό | ΛΟΙΦ) 134 ΜιούνιἨ, Η, (1) τι διμμοόσιὴ, 501 ΑΦιβφχόι λωιόν Λῷὰ 9Ο031ΦΛΙΥΦ 1ΟΛΙ3 Λ3Ο ΛΩΥΞή Λῷν Φρήβιόρ Φ Λοοφ «Φ3 βπρο ΑΦ 903030 ΦΜΛΞΧ ΦΩ330Ρ1Φ ΦΛοΥ 10137039 αμφ 189 σαιοολ11ι 1. οι Ὀο]οοάοᾷ ᾗ »ᾳ34φοιι 31ομμ9Οσ]ο δμιοσααά Η. (9) μιοσνην1, δν ὀ9]3110 ον οηυαορις ΛΟΧΙΛΟΟΧ ΛΟΙΙογοιῷ ϱ]. Φις ΑΦΠΘΙΟοΙΩ ΛΟΣΛ 513 Ἰβλγοφοθιι 9Ὁ]ΩΟΟΟΠΗΝ 5Η1 5οόφξοό!! 9 «αοάογ 31οπμοαο]ο 33 1ΟΥΩΟΛΒὰ πιοςι 113. ἰα ΑΦ 91030 ἡ Δἱ θοα αποφιιόθι ας ᾱ αοοθος οι (Ψ) αο)Φοςᾷ ϱ0ἱ Ι3ή ΦΛΩΩ 3113 Ωοάθὀρ Φοαλοσσι, ϱοχ (1) αο]φσαο 00 13Πῷλας 313 Ὀἱμιοοχ 14, 981 Όσογ «3Ἠ 006313 ἰ αοοφρῄοσο|! ϱον Ωοήσοισοιᾳ ϱοὺ ΩοΠο]ιοΠό31. 13οΩ11Ο81 ΑΛ. (6) ομιιοόν ην. 9 ΦΟ311Θ δν ΟΠΙΛΟΦΙΩ ΛΟΧΙΛΟΟΧ ΛοµΊογοιιῷ ϱἱ. Φ]ιῷ ΛΟΠΟΙΟΟΙΦ ΛΟ3Λ 913 Ἰβλλοφοσύιι }Οὰ 01Ο ΛΟΠΟΙΟΟΙΟ ΛΟΙ 1321ΛΟΠΟΣΙ ΦΟΙΙΟΟΧΟΠΦ δν 5οφβοοΙ! ϱ /ομιοσνλι. 5 ΛΟΦΒΟΦΙΟΦΞΛΟΟ ΛΟΧ3Λαο ΛΦιΟι αφ ὁσαιογοιοα]ορ ἰπριοαοιηρ ἰ Ὠλλοροσι, ΟΛΞΠΩΟΣΙΟ1ΗΟ ϱΟ1ΩΟ ΔΙΩ3Θ ΛΙΝ Φις ον ἀΧαιοὰ ὮΛ ἤρωον, ὀμιιοοχήν4, δι ΦογΣΗ ΛοσΞ1ῇ ἰὰ δοόφαοά/! ὁ Λ91Ο, (1) --οἱ 51930 ὉΟΙ3ΒΘΟΛΞΙ1 ΛΦΊΩΟΧ Λιοςλά ἴφουγ ϱλ ἰοαμῷ ΛοιομιοὈλὶς ο) ΑΟ3 Λοοβὸ «πως Λοιοφηιο ϱἱ 913 1Ο13ΘΊ1Ι1ΑΡ Α3Ω ἰκοληροοι, ὕασρο]οι Ἱο ομοολοήυσ οἱ ΦΟ3Υ3ΚΑΥΟΟ]Π ϱΟΧΙΑ31 ᾳοὰ ἠγωοφήαο { ἰἰομιοιοιοἩι ὀοΟΥΗΙ4, 9Η 99Οᾳ30ΟΓ! ϱ Λ.: 90113 “ΑΏ]ΟΟΧΊΩΌΙΩ ΔΧΊΠΟΛ 31Ο0ΜἱΩΛΟΊΟ 913 ἸΟ1λοΑφοοολι ΑΦ 1Οὰ ὨΧΩΟΙΠΟΛΟΟΙ, 1ΟΛ/3 ΦµΙΩΟ Λωιιοιφοήόφ ΩΟΠΟΝ 5οιΛλρ0ς», 001 13ΠΦΛαΩ ΛΩΝ 13οµχος αι ΑΦ δΜιοοχ1ῇ. Ὁμα Ο1ἱᾳ ΛΟΛΞΠΟΛΟΦΠΟΥ Λοφοόλιᾳ ΟΥΥΦ { ΦΙΟΜΙΟΙΙΟΛΙΟὰ 'ΦΙΟΩΥµΩ 'ΦΙΟ3ΘΗ3 Ὁρῶα 1Οὰ θµαιοσνιῇ, δν ΛΦΙιροΛόᾷ ΛΦΥΥΡ ᾗ 5ᾳξοφιόφβλαο 3191µΦΟΦΙΟ Ὀλ]αιλσό Ὁ| 6 αγ κ Αοκισκοὐν αχιήφλοσῃ ᾽ΛΟΙΛΚΟΩΟΙΙΞΥ ΙΟ ΛΙΧΙΟ31208 ΑΛ Μογήραά ὮΛ. ΊΟΥὉΛΩΦ ἰμιοονι1. ὰ 'αοΠοΝ ΦοιΛοοὈ]ι 001 ΛΩΞ3ΟΥΟΙΟ Λι λωλβήαοσμι (6) πα μ να ΑΛΘΙΣΥ3ΞΟ σσ δελτίον ΟΕΑΜΕΕ 23 συγκαταθέσεως τῆς ᾿Επιτροπῆς διδοµένης ἐγγράφως ὑπὸ τοῦ Προέδρου αὐτῆς εἰμῆ µόνον διὰ τὴν δέουσαν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν. (2) “Ὁ Πρόεδρος ἢ ἕτερον µέλος τῆς ᾿Επιτροπῆς τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ κατὰ πα- ράθασιν τῶν διατάξεων τοῦ ἐδαφίου (1) ἢ παραλείπει νὰ συμμορφωθῇ πρὸς ταύ- τας εἶναι ἔνοχον ἁδικήματος καὶ ὑπόκειται εἰς φυλάκισιν μὴ ὑπερθαίνουσαν τὰ δύο ἔτη ἢ εἰς πρόστιµον μὴ ὑπερθαῖνον τὰς διακοσίας λίρας ἢ καὶ εἰς ἀμφοτέρας τὰς ποινὰς ταύτας. Προστασία τῶν μελῶν 13. Τηρουμένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος Νόμου οὔτε ὁ Πρόεδρος οὔτε ἕτερον µέλος τῆς ᾿Επιτροπῆς ὑπέχει εὐθύνην δι ὅ,τιδήποτε λεχθὲν ἢ πραχθὲν ἢ πα: ραλειφθὲν ἐν τῇ καλῇ τῇ πίστει ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων αὐτοῦ. Πρωτόὀθουλία πρὸς ἐνέργειαν 14. Ἡ ᾿Επιτροπὴ δὲν προθαίνει εἷς τὴν πλήρωσιν οἰασδήποτε θέσεως ἢ εἰς τὴν ἀφυπηρέτησιν οἱουδήποτε ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ πρὸ τοῦ ὁρίου ἀφυπηρετήσεως αὐτοῦ ἢ εἰς τὴν λῆψιν πειθαρχικῶν µέτρων καθ᾽ οἰἱουδήποτε ἐκπαιδευτικοῦ λειτουρ: γοῦ εἰμὴ µόνον ἐπὶ τῇ λήψει ἐγγράφου πρὸς τοῦτο προτάσεως παρὰ τῆς ἁρμοδίας αρχῆς. Ὑποχρέωσις ἐππαιδευτικῶν λειτουργῶν ὅπως παρέχωσι πληροφορίας, κ.λ.π. 12. Ἡ ᾿Επιτροπὴ δύναται νὰ ἀπαιτήσῃ µέσῳ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς παρ᾽ οἵου- δήποτε ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ ὅπως προσέλθῃ καὶ δώσῃ μαρτυρίαν ἐνώπιον αὖ- τῆς ἢ παράσχῃ οἰανδήποτε πληροφορίαν ἢ Θοηθήσῃ τὴν ᾿Επιτροπὴν ὡς πρὸς οἵον- δήποτε ζήτημα τὸ ὁποῖον ἡ ᾿Επιτροπὴ ἔχει νὰ ἐξετάσῃ ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν ἁρμο- λιοτήτων αὐτῆς, δύναται δὲ νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν προσαγωγἠν οἰωνδήποτε ἐπισήμων ἐγ- γράφων ἀφορώντων εἰς πᾶν τοιοῦτο ζήτημα. Διάδεσις ἐγγράφων ο 16. Πᾶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ὑποθάλλων οἱονδήποτε ζήτημα πρὸς κρίσιν ὑπὸ τῆς ᾿Επιτροπῆς φροντίζει ὅπως ἅπαντα τὰ σχετικἁἀ τεκμήρια καὶ ἔγγραφα τί- θενται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ᾿Επιτροπῆς. Παράλειφις πρὸς συμµόρφωσιν πρὸς παράκλησιν τῆς ᾿Επιτροπῆς 17. Πᾶς ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ὁ ὁποῖος άνευ δικαιολογίας παραλείπει νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς ᾿Επιτροπῆς ὅταν κληθῇ νοµίµως πρὸς τοῦτο ἢ παραλεί- πει νὰ συμμορφωθῇ πρὸς οἱασδήποτε ὁδηγίας νοµίµως καὶ δεόντως διδοµένας ὑπὸ τῆς ᾿Ἐπιτροπῆς εἶναι ἔνοχος πειθαρχικοῦ ἀδικήματος ἡ δὲ ᾿Ἐπιτροπὴ δύναται αὖ- τεπαγγέλτως νὰ προθῇῃ εἰς πειθαρχικὴν δίωξιν αὐτοῦ. Ἐτησία ἔχθεσις 18. ὋὉ Πρόεδρος τῆς ᾿Επιτροπῆς ὑποδξάλλει πρὸς τὸν Ὑπουργόν, οὐχὶ ἀργό: τερον τῆς Ἄ]ης Μαρτίου ἑκάστου ἔτους, ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ προηγούµενον ἔτος πρὸς πληροφορίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμθουλίου. | Ο 1 Α Μ 1 1ς ση ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΝ ΟΡΓΑΝΟΝ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΙΟΣ ΡΙΙΙΦ ΡΙΣ ΕΡΙ ΡΕ ε.. ΕΤΟΣ Α’. ο ΤΠ Ὑπεώθυνος ᾿Εκδόσεως Ὑπεύθυνος Συντάξεως ᾿Επιμελητὴς ᾿Εκδόσεως ΜΕΡΙ ΕΝ ΕΙ ΣΙΕΙΙΒΙΡΙΒΙΙΕΙΓΕΙΙΕΙΙΣΙΙΒΙΙΒΙΙΡΙΙΣΙΙΕΙΙΣΙΙΕΙΙΕΙΒΙΓΑΗ ΕΕΒΕ ΚΙ ΒΙΣΙΙΒΙΙΒΙΕΙΕΙ ΝΕ ΕΗΙΕ ΙΙ ΣΙΕΙ ΕΙ ΕΙΙ ΝΕ) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1971, ΗΡΙ ΗΕ ΒΣΙΙΑΙΣΙΤΕ ΓΣΕΕ) αλα ειδε ειἰαιἰαιἰειἰα ΓΕ (ἰαἰ(α ια (αξία αι ΚΕΚ ΜΙΝΙ ΕΕ ΣΗΣΗ ΣΒΗΣΕΙ ΣΙ ΒΗ ΝΗΣΙ ΕΥ ΒΙΙΒΒΙΕΙΙΒΙΙΕΙΙΕΙΙΝΙ Α. ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΗΣ Κ. ΚΑΡΑΓΙΑΒΝΗΣ Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ ΠΗΝΟΜΕΝΟΙ ΄ὀ νοον/κὸνγ ζοζ Συντακτική ᾿Επιτροπὴ α/ζ///ΩζοΟς’ ο Παωῶνῦν 25” Ω/σόοῦ 28.12.1910 ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑ- ΝΩΣΕΩΝ ΟΕΛΜΕΚ-ΠΟΕΔΝ ΠΡΩΣ Τ0 ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΝ (Εκπιαιδευτικαὶ Οργανώσεις ΠΟΕΑΔ ---ΟΕΛΜΕΚ ἀναμένουν, ὅτως συνε- δρία 'Ὑπουργικοῦ Συµθουλίου Ζ9ηωᾳς λήγοντος ἱκαονοποιήσηπ ὁρισοτικῶς δι- καιον αἴτημα ἀμέσου παροχΏς {δου μισθοῦ. ᾿Απόφασις Κυθερνήσεως ἐκ- τιµπθῃ δεόντως». Παπαμιλτιάδπς--Κιαγιᾶς, Πρόεδροι. Καραγιάννης- Κοντεμενιώτης Γραμματεῖς. 29.10.1910 ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ «Παροχὴ τοῦ ἡμίσεως 13ου μισθού (θασικοῦ) διὰ τὸ 1971 καὶ πλήρους Ι8ου μισθοᾷ (6ασικοῦ) ἀπὸ τοῦ 192). ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΟΕΛΜΕΚ -- ΠΟΕΔ α) Ἐκφράζουν τὴὰν πλήάρῃ ἀντί- θεσίν των διὰ τὴν μὰ ἱκανοποίπσιν τοῦ αἰτήματος ἁτιὸ ἐφέτος. 6) Διαδπλοῦν ὅτι, ἐφ᾽ ὅσον ἡ Κυ: δέρνποις ἀνεγνώρισε τὴν ἀναγκαοι- ότητα τοῦ θεσμοῦ, ὀφείλει αὕτα νὰ τὸν καθιερώσπ πάραντα. Υ). Πισταὶ εἰς τὰς ἀρχάς των θὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα των δι’ ἅμε- σον ἱκανοποίποιν τοῦ ἀναγνωρισθέν- τος δικαίου, ἐπιρρίπτουν εἰς τὴν Κυθέρνπσιν πᾶσαν εὐθύνπν δι’ δ.τι- δήποτε ἤθελεν ἀκολουθήσει καὶ ἑ- πειδἠ παραλλήλως πολλὰ ἐρωτήμα- τα γεννῶνται ἐκ τᾶς ἀποφάσεως τᾶς Κυθερνήώσεως, ζητοῦν ἄμεσον ον- νάντποιν μετὰ τοῦ Προέδρου Μακα- ρίου. 2.1.1911 Κατόπιν αἰτήσεως τῶν Ἐκπαιδευ- τικῶν ᾿Οργανώσεων ἐπραγματοποιή' θΏη τὴν απρωίαν τρίώρος συνάντηασις εἰς τὸ Προεδρικὸν, τῶν Γραμµματει- ὤν τῶν ΠΟΕΔ- ΟΛΤΕΚ--ΟΕΛΜΕΚ καὶ ΠΑΣΥΔΥ μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς ἅπ- µοκρατίας, Είἰς τήν συνάντησιν πια- ρευρίσοκοντο καὶ οἱ 'Ὑπουρυγοὶ Οἰκο- νομικῶν, Εργασίας, Δικαιοσύνης καὶ Γεωργίας. 'Ο Μακαριώτατος ἀνεκοίνωσεν ἑἕ- πισώήµως τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυδερνή- σεως διᾶ τὸν 12ον μιοθὸν καὶ μετὰ τὴν διςξαχθείσαν συζήτηΏσιν διεπι- στώθπ πλήρως διαφωνία διὰ τὴν Ἱ- κανοποίτποιν τοῦ αἰτάματος ἀπιὸ τοῦ 1970. Αἱ ᾿Εκπαιδευτικαὶ Ὀργανώσεις ἐ- πέµενον καὶ ἐπιμένουν ὅπως ἵκανο- ΠοιπθΠ τὸ αἴτημα ἀπὸ τοῦ 1970, πι- οτεύουσαι ὅτι ὑπάρχουν δυνατότῃ- τες ἱκανοποιήσεως, ἐδήλωσαν ὅτι ἐκ τηπς οστάσεως τῆς Κυθερνήσεως ὁ- πάρχει κίνδυνος Ὁπμιουργίας ἀναω- σταϊωσεως και ἀνωμαλίιων οια τας ὀποιας οςν θα ὑπεχουν Ευθύνπν και εκαλεσαν τὴν Κυωσθέρνποιν ὅπως ε- Ππανεζετάσπ τὸ θεμα και ἀναθεωριι οπ των οτώσιν ππς. δ.1.19 1] Κατόπιν ἐκφρασθείοτις ἐπιθυμιας των αι γραμµατειαι τῶν Όργανωσε- ων ΟΛΊΕΚ, των ᾿Εαπιθεωρατὰν Σ.ζοι χειώδους καὶ Μέσοτις ᾿Εκπαιοεύσεως, τῆς Ὅμοσπονδιας ᾿Ὡμικρατικών Ὁρ- γανώσεων και τῆς ΣΕΔΥΚ, ἐνημερω- θπσαν ὑπὸ τής ΙΙΟΕΔ και ΟςΑΛΡΙΕΣΚ κατὰ τὴν διάρκειαν χθεσινῆς σνυναν- τήσεως, ἐπὶ τῆς θέσεως εις τὰν ο- ποίαν εὑρίσκεται τὸ αἴτωμα τοῦ 18ου μισθοῦ, καὶ τῆς µελετωμένης ἄνα- διαρθρώσεως καὶ ἀξιολογήσεως εις τὴν Απμοσίαν Ὑππρεσίαν. Κατὰ τὴν συναάντησιν διεπιστώθτ ἡ ὁμόφωνος ἐπιμονὴ ἐπὶ τῆς πλτι- ρους ἱκανοποιήσεως τοῦ 18ου µι- σθοῦ, ἀπὸ τοῦ 1970. Ἐν τῷ µεταξὺ τὴν προοεχῆ ἄευ- τεραν καὶ ὥραν 5.30 µ.µ. συνέρχε- ται εἰς ουνεδρίαν κ Συντονιστικὰ τῆς ΠΑΣΥΔΥ, τᾶς ΠΟΕΔ καὶ τῆς ΟΕΛΜΕΚ πρὸς µελέτην θεμάτων κοινοῦὺ ἐνδιαφέροντος. 11.119] Ἐκπρόσωποι τῶν ἐκπαιδευτικῶν ὀργανώσεων ΟΕΔΜΕΚ καὶ ΠΟΕΔᾶ συ- ναντῶνται σήμερον τὸν 5.30 μ.μ. μετ’ ἐκπροσώπων τῆς ὀργανώσεως τῶν κυθερνητικῶν ὑπαλλήλων ΠὰΑ- ΣΥΔΥ, προκειµένου νὰ συζητήσουν τήν δυνατότητα ἐπανειλουργίας τᾷς Συντονιστικᾶς Γραμματείας, ὰ ὁποία εἶχε συσταθᾶ πρὸς προώθποιν τοῦ αἰτήματος διὰ 13ον μµισθὀν, 12.1.1911 Συνῦῆλθε κχθες ἡ Συντονιοτικὴ Γραµµατεία τῶν ᾿Οργανώσέων Πᾶ- ΣΥΔΥ- ΠΟΕΔ--ΟΕΔΜΕΚ καὶ ἐμελέτα σε τὴν διαμορφωθεῖοαν κατάσταοιν τὴν τπροκύφασαν ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυδερνήσεως ὅπως μὰ ἱκανο- ποιήοπ τὸ αἴτημα τοῦ 13ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. Σχετικἡ ἀνακοίνωσις ἀναφέρει: Ἡ Συντονιστικὴὰ Γραμματεία θεω- ροῦσα τὴν ἀπόφασιν ταύτην τας Κυθερνήσεως ὡς μὴ ἱκανοποιητικὴν ἁτιεφάσιοςεν ὅπως συνεχἰσπ διεκδι- κοῦσα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. 06εν καλοῦνται τὰ μέλι τῶν Οργανώσεων ὅπως τελοῦν ἐν ἐπι- φυλακῇ δι’ ἔναρξιν ἀπεργιακοῦ ἆ- χγῶνος οὐχὶ ἀργότερον τῆς 25ης τρέχοντος εἰς ἣν περίπτωσιν Κυ- θέρνποις ἤθελεν ἑμμείνη εἰς τὴν ἀρχικήν τπς ἀπόφασιν. 19.1.1971 Ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆῃς ΣυντονιστικΏς Γραμματείας τῶν Ορ: γανώσεων ΟΕΛΜΕΚ, ΠΟΕΔΑ καὶ ΠΑ- ΣΥΔΥ διὰ τὴν προκήρυξιν ἀπεργια- κοῦ ἀγῶνος ἀπὸ τῆς 26 τρέχοντος ἐὰν ή Κυθέρνησις δὲν ἀλλάξη οτά- οιν ἔναντι τοῦ αἰτήματος τού 18ου µισθου, αι τρεις οργανώσεις κινηΏτω- ποιουνται ὅια τήν εςασφαλισιν ὕτια- οτπριξδεως ἀπὸ τὰ µελη των. Ἄὸ Συµθουλίον της ΟΕΛΜΕΚ συνέρ- Χειαι τήν {ἰΕμπεπν µε τὰ επαρχιακα συμθούλια πρὸς συςήτποιν του ολου θέματος. Βάσει τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ὃρ- γανώσεως ἡ ἀπόφασις γιὰ ἀπεργία πρέπει νὰ Ἀπφθή σὲ συνελευσεις των μελῶν καί ἀναμένεται ὅτι το Συμθούλιο θὰ συγκαλέοπ γενικες συνελεύσεις στὶς διάφορες ἔπαρχι- ες ἢ γενικὴἡ συνέλευσι στὴν πρω- τεύρυσα, 14.1.1911 Κατόπιν κΧθεσινῆς κοινῆς ἐπαφας τῆς Συντονιστικῆς Γραμμµαινειας τω, Οργανώσεων ΠΒΣΥΔΥ, ΠΟΣΑ, Οεν- ΜΕΚ καὶ τῆς 'Ὁμοσπονδίας των 'Ημι- κρατικὼν ᾿Οργανισμῶν, ἀπεφασ.σοιι ὅπως πραγματοποιπθΏ σήμερον και ὧραν 6 µ.µ. εἰς τὸ ΟἰκΏωμα τως ἆλεν- ΣΥΔΥ, ουνάντποις ἐκπροσώτων τῶν ἀνωτέρω ᾿Οργανώσεων μετὰ ἐκπρο- σώπων τῆς ΟΛΤΕΚ καὶ ιῶν Συντε- χνιῶν, ᾿ἸἘπιθεωρητῶν Στοιχειώδους καὶ Μέσοπς ᾿Εκταιδεύσεως. Σκοπιὸς τῆς συναντήσεως εἶναι ἡ Ενηµέρωσις Πάντων ἐπὶ τῆς προ- γραμμµατισθείσης πορείας τοῦ ἄπερ- χγιακοῦ ἀγῶνος διά τὴν ἱκανοποίποσιν του αἰτήματος τοῦ 18ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. Ὡς τιλπροφορούμεθα οἱ Δημόσιοι Ὑπιάλλπλοι, οἱ ᾿Ἐκπαϊδευτικοὶ καὶ οἱ Ὑπόλλπλοι τῶν Ἡμικρατικῶν Ὄργα- νιομῶν εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ ὅιε- ξαγάγουν ἀγῶνα πρὸς ἱκανοποίπσιν τοῦ αἰτήματός των, τὸ ὁπιοῖον θεω- ροῦν ὡς δικαιότατον. ζΚατὰ τὰς αὐ- τὰς πληροφορίας µας, ἡ ἁπεργία θα κΠρΟΚκΘΗ μεταξυ 20-25 τρέχοντος μηνός. 15.1.1971 Ἐπραγματοποιήθα χθὲς τὸ ἀπό- γΥευµα εἰς τὰ γραφεία τῆς ΠΑΣΥΔΥ σύσκεφις τῆς Συντονιστικῆς Γραμ- ματεὶας τῶν ΠΑΣΥΔΥ, ΠΟΕΔ καὶ ΟΕΛΜΕΚ, τῆς 'Οµοοπονδίας Ἡμικρα- τικῶν ᾿Οργανισμῶν, τῆς ΟΛΤΕΚ καὶ τῶν Συντεχνιῶν ᾿Επιθεωρητῶν Μέ- σης καὶ Στοιχειώδους ᾿Εκπαιδεύσε- ως. Κατ αὐτὴν Ὥἔγινεν ἐνημέρωσις τῶν ἑνδιαφερομένων ἐπὶ τῆς ἁπο- Φφασιοθείσπς πορείας τοῦ ἀπεργια- κοῦ ἀγῶνος δι’ ἱκανοποίποιν τοῦ αἱ. τήματος διὰ τὴν παροχἠν τοῦ 18ου μιοθοῦ ἁπὸ τοῦ 1970, Ἐπίσπς διετρανώθτι ή ἐμμονὴ ὅ- λων εἰς τὸ αἴταμα τοῦ 18ου μισθοῦ καὶ ἡ ἀποφασιστικότης των νὰ ἄγω- νιοθοῦν δυναμικῶς μέχρι τῆς πλή- ρους ἐπιλύσεως τοῦ αἰτήματός των. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπὸ τῆς Συντον:- οτικης Γραμματείας ἀπεστάλα πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν τὸ ἆ- κόλουθον τηλεγράφημα: «Συντονιστικὴὰ ᾿Επιτροπὴ Ὄρυγα- νώσεων ΠΑΣΥΔΥ, ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ θεωρεῖ ουνεδρίαν ἐξ Ὑπουργῶν Ἔ- πιτροπτς Ίδπς τρέχοντος ἐπὶ θέ- µατος 18ου μιοθοῦ ὡς ἐπιλαμθανο- μένην κοινοῦ αἰτήματος τριῶν ὁρ- γανώσεων περὶ πλήρους ἐφαρμογῆς ἀναγνωρισθέντος θεομοῦ ἀπὸ 1970. ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΕ ΙΝΕΣ ΙΙ ΙΕ ΓΕ ΙΙΕ ΙΕ ΙΜΙΙΒΙΙΕΙΙΚΙΙΕ ΓΕ Κ(( (αι (ιδία πιει υκευεί Τιμὴ Φύλλου 20 Ἠλλς ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 4 Σ. ΛΑΖΑΡΟΥ, Ζ. ΖΑΝΝΕΤΟΣ, { ἴ ΚΟΡΕΛΛΗΣ, Γ. ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΗΣ, Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ. Δοθησομένπ ἀπάντπσις κυθερνἠος- ως θεωρτπθή ὡς ἀπευθυνομένπ πρὸς ὅλους, Κιαγιάς, Πρόεδρος, Παπαμιλτιάδης, ᾿Αντιπρόεδρος, Χαρτζιώτπις, Γραμματεύς). 16.1.1971 Ἡ Συντονιστικἡ Γραμματεία τῶν ᾿Οργανώσεων ΠΑΣΥΔΥ-- ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ἐξέδωσε χθὲς 6ράδυ τὴν ἁ- κόλονθη ἀνακοίνωση (Συνῆλθον σήμερον, ἴδην ανου- αρίου 1971 καὶ ὥραν 6πν μ.μ. εἰς τὸ οἴκημα τῆς ΠΑΣΥΔΥ ἐν Λευκω- σίᾳ ἡ Κεντρικὴ Συντονιστικὴὰ Γραμ- µατεία τῶν ᾿Οργανώσεων ΠΑΣΥΔΥ-- ΠΟΕΔΑ--ΟΕΛΜΕΚ καὶ ἐκπρόοωποι τας Ὁμοσπονδίας ἩΗμικρατικῶν Ὄργανι- σμῶν εἰς κοινἠήν σύοκεψιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινεν ἐνημέρωσις ὑπὸ τᾶς ΠΑΣΥΔΥ ἐπὶ τᾷς διεξαχθείστις ου- ζητήσεως εἰς τὴν σηµερινὴν συνε- δρίαν τᾶς ἐξ 'Ὑπουργῶν ἘπιτροπΠπς ἐπὰ τῶν ὑφιοταμένων διαφορῶν εἰς τὸ θέµα τοῦ ἰ8ου μισθοῦ. Κατὰ τὴν ὡς ἄνω συνεδρίαν ἆ ἀντιπροσωπεία τᾶς ΠΑΣΥΔΥ, ἐκφρά- ζουσα τὰς κοινὰς θέοεις τῆς ΠΑ- ΣΥΔΥ καὶ τῶν λοιπῶν Οργανώσεων τῆς Συντονιστικής, ἑτόνιοεν ἐκ νέ- ου τὴν ἁἀπαίτησιν περἰ ἐφαρμογᾷς τοῦ θεομοῦ τοῦ 13ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. 'Ἡ ἐξ 'Ὑπουργῶν Ἔπιτρο: πὰ παρεκλήθτι καὶ ἀνέλαθεν ὅπως μµεταφέρηπ τὰς ἀπόψεις τῆς ὑπαλλτι- λικης πλευρᾶς ἐνώπιον τοῦ σωνερ- χοµένου τὴν προοεχῆ Πέμπτην ἢ Παραοκευἠν 2Ιπν ἡ 22αν ἼΊανουα- ρίου, Ὑπουργικοῦ Συµθουλίου. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω αἱ Ὄργα- νώσεις ἀναμένουν ἀπὸ τὸ ὙΎπουρ- γικὸν Συμθούλιον τὴν ἐπίδειξιν πνεύματος κατανοήσεως καί ἵκανο- ποίπσιν τοῦ αἰτήίματος, ἄλλως θᾷ Εἶναι ὑποχρεωμέναι ὅπως χωρήσουν παάραυτα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς εξ- αγγελθείοπς ἀποφάσεών των δι ἕ- ναρδιν ἀπεργιακοῦ ἀγῶνος πρὸ τῆς 25πς τρέχοντος», Ἐξδ. ἄλλον, σὲ προχθεσινήν του συνεδρίαν τὸ Κ.Δ.Σ, τῆς ΟΕΛΜΕΚ ᾱ- πεφάοισεν ὅπως τὴν προοεχΏ Τρίτπ καὶ ὥραν 1] π.μ. καλέση τὰ μέλπ τῆς 'Όµοσπονδίας σὲ ἕκτακτον χενι- κὴν συνέλεωσιν στὴν αἴθουσαν τε- λετῶν τῆς Παιδαγωγικᾶς 'Ακαδημίας μὲ θέµα: «Κήρυξις ἀπεργίας ἡ καὶ προώθποις ἀπεργιακοῦ ἀγῶνος ἄνα- φορικῶς µε τὸ αἴτπμα τῆς παροχΏς 18ου μισθοῦ ἀπὸ τὸ 1970). Ὁ Πρόεδρος τς ΟΕΛΜΕΚ ἑνπ- µέρωσε κατὰ τὴ συνεδρίαν τὰ ἑπαρ- χισκὰ συμθούλια καὶ ἀντηλλάντισαν ἐποικοδομπτικαὶ ἀπόψφεις διὰ τὴν δραστηροποίησιν τῶν μελῶν της 'Ο- µοοπονδίας, (ἐν ὄψει σοθαρῶν ἐξε- αίξεων», 17.1.1971 τὸ Γενικὸν Συμµθούλιον τῆς ΠΑ- ΣΥΔΥ ουνελθὸν χθὲς Σάθθατον, 16ην ᾿Ιανοναρίου, 1971, εἰς ἕκτα- κτον συνεδρίαν, ἀφοῦ ἐνπμερώθῃ ἐπὶ τῶν ἐξελίξεων εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τὰς διαφορὰς ἐπὶ τοῦ θέµατος τοῦ 18ου μισθοῦ ἀποφαοσίζει τὰ ὀἀκόλου- θα:-- α) ἐμμείνπ εἰς τὴν ἁπαίτησιν του περὶ παροχῆς τοῦ /3ον μµισθοῦ ἀπὸ τοῦ 1970. 6) Τὸ εὐεργέτημα τοῦ 18ου µι- σθοῦ παραχωρπθᾶ καὶ εἰς τοὺς ἡ- µερομµισθίους ὑπαλλήλους, τοὺς ἐπὶ συµθάσει ὑπαλλήλους, ὡς καὶ εἰς τοὺς Συνταξιούχους. υπ0ἱ ΠΡΟΧΩΡΟΥΝ Υ) Προκαρύξα ἀπεργιακὴν ἑἐκδή- λώσιν οὐχὶ ἀργότερον τῆς 25ης ἷα- νονυαρίου 197ἱ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ Κυδέρνησις δὲν ἥἤθελε ἱκανο- ποιήση τὸ αἴτημα περὶ ἀμέσου πα- ροχῆς τοῦ 18ου μισθοῦ. δ) Ἐξουσιοδοτήσπ τοὺς ἀντιπρο- σώπους του εἶς τὴν Συντονιστικὴν Γραμμµατείαν τῶν τριῶν ᾿Ὀργανώσε- ων ΠΑΣΥΔΥ--ΠΟΕΔ- ΟΕΛΜΕΙΕ ὅπως, ἓν συνεννοήσει μετὰ τῶν ἐκπροοσύ- πων τῶν λοιπῶν Οργανώσεων, κα θορίσουν τὴν ὁριστικὴν ἡμερομπνί- αν τῆς τοιαύτης ἐκδπλώσεως. 19.1.197] τὰν 1 π.μ. τᾶς σήμερον θὰ συγ- κροτηθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν τελετῶν τᾶς Παιδαγωγικῆς Ακαδημίας γενι- κὰ ουνέλευσις τας ΟΕΛΗΕΚΕ, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζπτηΘθή τὸ θέµα τοῦ 18ου μισθοῦ καὶ ἄλλα προθλή- µατα ποὺ ἀντιμετωπίζουν οἱ καθ” γηταί. Εἰς ἐνκύκλιόν τῃπς πρὸς ὅλα τὰ µέλω της ἡ ΟΕΠΜΕΕ καλεῖ ταῦτα ὅπως παρευρίοκωνται εἰς τὴν συνε” λευσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ Ἀπφθοῦν ἀποφάσεις ὑψίστις σηµασίας διὰ τὸν καθηγπτικὸὀν κόοµον. Ἐπίους ἡ ΟΕΛΜΕΙ τονίζει εἰς τὴν ἐγκύκλιόν της ὅτι οἱ καθπνυπταὶ πρέ” πει νὰ ουναισθανθοῦν τὰς εὐθύνας των ἔναντι τῶν ἄλλων ὅπμοσίων Ψὅ- παλλήλων καὶ τῶν διδασκάλων καὶ νὰ δώσουν τὸ «τιαρόν» των εἰς τὴν συνέλευσιν. 20.1.1911 Τὴν 1ΐπν προµεσημθρινὴν τῆς χθὲς Τρίτας ἐπραγματοποιήθη εἰς τὴν Παιδαγωγικἠν ᾽Ακαδπμίαν ᾿Εκ- τακτος Γενικἡ Συνέλευσις τῶν µε- λῶν τῆς ΟΕΔΜΕΚ. Ἡ προσέλευσις ὑππρξεν ἀθρόα, παρέστησαν δὲ τιέραν τῶν ἐξακοσί- ων μελῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς ΟΕΛΜΕΚ κ. Α. Παπαμιλτιάδης κατατοπἰζων τὴν Συ- νέλευσιν ἐπὶ τῆς μέχρι τοῦδε πο- ρείας τοῦ αἰτήματος τοῦ ἴ8ου μι- σθοῦ ἀνέφερε τά τᾶς Συντονιστικής Γραμματείας ΠΑΣΥΒΥ- Ποξςᾷ- οςΔ- ΜΕΚ καὶ τῆς συνεργασίας μετὰ τῶν ἄλλων Οργανώσεων ἩΗμικρατικῶν Ὀργανισμῶν ΟΛΤΕΚ, Συντεχνιῶν Ἑ- πιθεωρπτῶν κλπ, τὰ σχετικἁ διαβά- µατα τῶν ᾿Οργανώσεων, τὴν ἁπάν- τησιν τῆς Κυθερνήσεως καὶ τους Ἀόγους διὰ τοὺς ὁποίους ὅλαι αἱ Οργανώσεις κατέληξαν εἰς τὴν ἁ- πόφασιν ὅπως διεκδικήσουν τὸ ὡς ἄνω αἴτημα ἀπὸ τοῦ 1970 δυναμ]- κῶς. Ακολούθως διεξήχθη μυστικὴ ᾧπ- φοφορία καὶ ἡ Συνέλευσις διὰ φή- φων 6059 ὑπέρ, 5 κατὰ καὶ μιᾶς λευ- κης ἀπεφάσισε τὴν ἔναρξιν ἁπερ- γιακοῦ ἀγῶνος διὰ τὴν ἱκανοποίῃ- σιν τοῦ αἰτήματος τοῦ 18ου μισθοῦ ἀπὸ τοῦ {970 καὶ ἐξουσιοδόττισε τὸ Συμθούλιον ὅπως καθορίσπ τὴν ἡμε- ρομπνίαν ἐνάρξεως τοῦ ἀπεργιακοῦ ἀγῶνος καὶ λάθπ οἰαδήποτε ἄλλα µέτρα πρὸς κλιµάκωσιν καὶ διεύρυν- σιν. 22.1.1911 Αργυγὰ χθὲς τὴ νύκτα ἡ Συντονι- στικἠ Γραμματεία τῆς ΠΑΣΥΑΥ, ΠΟ- ΕΔ καὶ ΟΕΛΜΕΚ ἐξέδωσε τὴν ὠὡκό- λουθον ἀνακοίνωσιν: πκατόπιν τῆς ὑπὸ τοῦ Μακαριω- τάτου Προέδρου τῆς Ἁπμοκρατίας (Συνέχεια εἰς τὴν 8ην σελίδα) ΣΕΛΙΣ 2 δελτίον ΟΕΛΜΕΠΗΜ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 19. Τὰ ΛΡΧΛΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΣ Τῆ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ Γ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Γυμµνασιάρχου εἰς Δάπηνον (ον) ΕΙΣΑΓΩΓΗ. -- ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ «Ἡ διδασκαλία τῶν ἀρχαίων ἙΕλλπνικῶν ἀποτελεῖ θέµα τοῦ ο- ποίου ἡ συζήτηση ἡἠμπορεῖ νὰ θεωρπθΏ ὅτι εἶναι ἐξηντλημένπ... ο- µως... τὸ θέµα τοῦτο ὅσο κι’ ἂν ἡ ἐπιπόλαιπ ματιὰ τὸ δείχνει ἐξτιντλπ µένο καὶ καθημαξευμένο κλείνει µέσα στὸ θάθος του μιὰ αἰωνία ἑτιι- καιρότητα, τὴν ἀσύγκριτη νεότητα ποὺ διατπρεῖ καὶ θὰ διατπρῃ ὁ πρωταρχικὸς κόσμος τῆς Ελλπνικῆς δημιουργίας ἀπέναντι στὶς ὑοτέε- ρογενεῖς ἐποχὲς ὅσες παρουσίαοε ἡ λεγόμενπ νεώτερπ ἀνάπτυξῃ). Μὲ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἑνὸς σοφοῦ κλασσικοῦ φιλολόγου καὶ παιδα- γωγοῦ καὶ πλήρους ἐμπειρίας τῆς διδακτικής πράξεως διδασκάλου (1) µπορεῖ νὰ θεωρτιθῇ ὅτι τίθεται γενικὰ σήμερον τὸ πρόθλπµα τῆς θέ- σεως τῶν κλασσικῶν σπουδῶν καὶ εἰδικὰ τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Τὸ νὰ πῇᾷ κανεὶς κάτι γιὰ τὴν ἀξία, τὸν σκοπὀ, τὸν τρότιο τῆς διδασκαλίας, τὴν ἀναγκαιότητα τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν εἶναι πρᾶγμα καὶ εὔκολο πολὺ καὶ δύσκολο. Εὔκολο, γιατὶ ὑπάρχουν τόσα πολλὰ νὰ πῶ κανείς, διατυπώθηκαν τόσες γνῶμες, ἀπασχόλπσαν ὅλες τὶς ἐποχὲς καὶ ὅλους τοὺς λαούς. Εἶναι καὶ δύσκολο ὅμως, γιατὶ τὸ θέµα ἔχει µελετπθη τόσο πολύ, ποὺ ἴσως δὲν μένει τίποτε τὸ νέο νὰ προσθέσῃπ κανείς, ἂν δὲν θέλπ νὰ µιµπθΠ κάποιον ἀπὸ τοὺς προπγου- µένους, κάθε γνώµπ ποὺ διατυπώνεται ἔχει νὰ συγκριθῇ μὲ ἀπόψεις φιλολόγων γιγάντων. 'Ὑπάρχει ὅμως μιὰ πλευρὰ τοῦ θέµατος ποὺ ᾱ- φήνει κάποιο χῶρο ἀνοικτό, ὅταν ὅπλ. αὐτὸ ἐξετάζεται σὲ οσχέσιν μὲ μιὰ ἐποχπ' ἐπειδὴ δὲ κἀθε ἐποχὴ ἔχει τὸ δικὀ τπς περιεχόµενο, τὰ δικά τῃς χαρακτπριστικὰ καὶ προθλήµατα, µέσα σ' αὐτὰ ἀποκτᾶ καὶ τὸ θέµα µας νέες διαστάσεις. ᾿Απὸ αὐτὴν τὴν οκοπιάν, τῶν ἰδιαιτέ- ῥρων συνθπκῶν τῆς ἐποχᾗς µας, θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξετάσω αὐτὸ τὸ πρόθληµα στὶς ἑπόμενες σελίδες. Εἶναι ἄλλωστε τόσο ἐπίκαιρο. Κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ πολυσυζητηπµένου αὐτοῦ θέµατος πρέπει νὰ προσέξουμε νὰ τὸ ἀντιμετωπίσοουμε ἀντικειμενικὰ -- ὅπως πρέπει ἄλλωστε νὰ γίνεται μὲ κάθε σοθαρὰν ἐργασίαν -- καὶ νὰ ἐππρεασθοῦ- μεν ὅσον τὸ δυνατὸν λιγώτερο ἀπὸ δύο παράγοντες: 1) ᾿Απὸ τὸ µε: γαλεῖον τοῦ περιεχοµένου τῶν κλασσοικῶν γραμμάτων, τὰ ὁποῖα τόσον ἔχουν ἐκθειασθῃῆ εἰς ὅλες τὶς ἐποχές, ἀφοῦυ ἀποτελοῦν ἕνα ζ«ἄχρονον καὶ ὑπερχρονικὸν πνευματικὸν μέγεθος) (2) δπλαδἡ νὰ μὴ ἐππρεασθοῦ- µε θετικῶς ὑπέρ των καὶ 2) ᾽Ατὸ τὴν ἀκατανίκητην γοητείαν τῆς ἀπίστευττς εἰς μέγεθος ἐπιστημονικῆς, τεχνικῆς καὶ θιομπχανικῆς προόδου τῄς ἐποχῆς µας, μὲ ὅλες τὶς ἀπὸ τὴν πρόοδον αὐτὴν ἁπορ- ρέουσες ἀπαιτήσεις, ποὺ τείνουν νὰ παρουσιάσουν τὰ ἀρχαῖα σὰν ὄχι ἀναγκαῖα, ἂν ὄχι καὶ ἄχρπστα. Πρέπει νὰ ἐξετάσουμε δέδαια πτιοιὸ εἶναι τὸ περιεχόµενο καὶ ποιὰ ἡ ἀξία τῶν κλασσικῶν σπουδῶν (3), τὶ ἐπιδιώκουν καὶ τὶ ἐπιτυγχά- νουν, αὐτὴν δὲ τὴν ἐπιτυχίαν νὰ τὴν μεταφέρουμε καὶ νὰ τὴν ἀξιο- λογήσουμε µέσα στὰ δεδοµένα τῆς ἐποχῆς µας. θὰ εἶναι εὔκολον θέδαια νὰ ἐξυμνήσουμε μὲ μεγάλους καὶ θερμοὺς λόγους τὴν δύνα- μιν καὶ τὴν ἀξίαν τῶν 'ἙΕλλπνικῶν γραμμάτων -- ἀφοῦ αὐτὸ εἶναι καὶ ἡ πραγµατικότης -- καὶ νὰ καταλήξουµεν εἰς τὸ ὅτι: ἁἀφοῦ ὅλες οἱ ἐποχὲς ἀναγνώριοαν αὐτὴν τὴν ἀξίαν κι ἐζήτπσαν νὰ ἐπωφελπθοῦν ἀπ'᾿ αὐτήν, ἄρα τοῦτο ἰσχύει καὶ γιὰ τὴν ἐποχήν µας κι’ ἑπομένως ἀπορρίπτονται ὅλες οἱ ἀντιρρήσεις. Καὶ αὐτὴν τὴν θέσιν τὴν παίρ: νουν πράγματι πολλοί. Η μµεθυσμένοι ἀπὸ τὶς ραγδαῖες καὶ πολὺ θεαματικὲς ἐξελίξεις τῃς ἐποχῆῃς µας -- ἕνα ταξίδι π.χ. στὸ διάστηµα εἶναι πολὺ θεαματικὀ κι’ ἐνδιαφέρει ὅλον τὸν κόσμον καὶ εἶναι χειροπιαστό, ἐνῶ ἡ µετα- 6ολἠ, ὁ ἐππρεαοσομὸς ο) ἕνα χαρακτῆρα ποῦ φαίνεται καὶ ποιὸν ἐν- διαφέρει!-- διψασµένοι γιὰ τὸ διαρκῶς νέο κι’ ἐντυπωσιακὸ κι αἶσθα- νόµενοι αὐτοδύναμοι, εἶναι φυσικὸ νὰ μὴ νοιώθουμε καμμιὰ ἀνάγκπ νὰ δοῦμε τὰ αἴτια αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἀλλά, ἀφοῦ θὰ μᾶς ἐνδια- Φφέρπ µόνον τὸ παρὸν καὶ τὸ µέλλον, νὰ λύσουμε πάλιν εὔκολα τὸ πρόθληµά µας πηγαίνοντας εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον καὶ ἀπορρίπτοντας ὡς ἄχρπστα καὶ ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου τὰ κλασσικὰ γράµµατα καὶ ὡς ἄσκοπον τὴν ἑνασχόλπσιν μὲ (παλαιὰ καὶ νεκρὰ) πράγματα. ᾿Εκτὸς ὅμως τῶν λογικῶν σφαλμάτων καὶ ὀὁλόκλπρη ἡ μέχρι σή- µερον πορεία τῆς ἱστορίας μᾶς διδάσκει ὅτι οἱ εὐκολώτερες λύσεις δὲν εἶναι πάντοτε οὔτε οἱ καλύτερες οὔτε οἱ ὀρθότερες. 'οΟ Σωκρά- της ἀφιέρωσεν ὁλόκλπρῃην τὴν ζωήν του ἀναζητῶν τὸν λόγον, τὸ ἁτί ἐστιν) τῶν πραγμάτων, ἐνοχλῶν διαρκῶς σὰν ἁλογόμνιγα πρὸς ἕ- ῥρευναν τοὺς συγχρόνους του, γιατὶ ἐπίστευεν ὅτι «ὁ ἀνεξέταστος δίος οὐ διωτὸς ἀνθρώπῳ) (4). Ἡ τεραστία ἄλλωστε ἐπιστημονικὴ πρόοδος τῆς ἐποχ[ῃς µας, ἐν ὀνόματι καὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐπαίρναμεν αὐτὴν τὴν θέσιν, μᾶς ἀπαγορεύει αὐτὴν τὴν λύσιν. Αὐτὴ ἡ πρόοδος δεικνύει καὶ ἐπιθάλλει τὸν ὄδρόμον τῆς ἔρευνας, τῆς λογικῆς θεμελιώσεως, τῆς παραιτήσεως ἀπὸ τὶς προσωπικές µας ἐπιθυμίες, τοῦ λόγου καὶ τοῦ ἀντιλόγου. Μὲ αὐτὴν μάλιστα τὴν θέσιν καταπολεμοῦνται σήμερον ἐν πολλοῖς τὰ ἀρχαῖα 'Ἑλληνικά. ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ Ἡ τόσον εὑρεῖα συζήτησις τοῦ θέµατος τούτου καὶ ἡ ὕπαρξις πάντοτε ἐδάφους γιὰ νέες θέσεις μαρτυρεῖ ἀφ᾿ ἐνὸς μὲν τὸ πολύ- πλευρον καὶ πολύπλοκον αὐτοῦ, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ τὴν μὴ ἐξεύρεσιν ἆᾱ- κόμµπ τοῦ τελικοῦ σκοποῦ -- ἐὰν ὑπάρχπ φυσικὰ τέτοιος. '“Ο δαθὺς µελετπτήὴς τῶν Ἑλληνικῶν γραμμάτων Κ. Γεωργούλας γράφει σχετι- κά (5). «Ὁ οκοπὸς τῆς διδασκαλίας τῶν 'Ελλπνικῶν καθορίζεται στὶς διάφορες ἐποχὲς κατὰ πολλοὺς καὶ ποικίλους τρόπουο). Καὶ συνεχί- ζει ὅτι, ἂν δοῦμε τοὺς κατὰ καιροὺς σκοποὺς «θὰ θεθαιωθοῦμεν ὅτι ή διατύπωση τοῦ σκοτιοῦ δὲν εἶναι σταθερή). Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἑρμηνευθῆ σὰν σχετικισμὸς τοῦ ἀντικειμένου καὶ νὰ μειώσπ τὴν ἆ- ξίαν του ἀλλὰ δύναται νὰ ἀποδοθῆ εἰς διαφόρους λόγους ὡς: 1) Ἱι- θανὸν νὰ μὴ ἀποκαλύφθπκε ἀκόμα ὁ ἕνας οκοπὸς κοινὸς γιὰ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ ὄλες τὶς ἐποχές. 2) Δὲν ὑπάρχει ἕνας, ὑπὸ στε- νὴν͵ ἔννοιαν, σκοπός, ἀλλὰ λόγω τοῦ πλάτους καὶ τοῦ πλούτου τους τὰ ἙΕλλπηνικὰ γράµµατα ἀνταποκρίνονται στὰ προθλήµατα ὅλων τῶν ἐποχῶν. 3) ᾿Ανόλογα μὲ τὰ προθλήµατα κάθε ἐποχῃς καὶ λαοῦ το- νίστηκε αὐτὴ ἢ ἐκείνπ ἡ πλευρὰ τοῦ θέματος τοῦτο μάλιστα ἔκαμε ν’᾿ ἁποτύχουν κατὰ ἐποχὲς τὰ κλασσικὰἁ γράμματα, ὅταν τἐθηκαν µο- νόπλευροι σκοποί. 4) Δυνατὸν ἀκόμπ νὰ γίνεται ἀπὸ πολλοὺς ἐσκεμ- µέενΏ παρερµηπνεία γιὰ ἐκμετάλλευσιν. θὰ εἴμαστε πάντως µέσα στὰ ὀρθὰ πλαίσια ἄν, παρ) ὅλην τὴν αὖὐ- τοτέλειά του, ἐξετάσουμε τὸ πρόθληµα στὴν συνάφειά του μὲ τὴν ζωήν µας. Αν, παρ᾽ ὅλην τὴν ὑπερχρονικότπτά του, τὸ δοῦμε µέσα ἀτιὸ τὸ πρῖσμα τοῦ σήµερα καὶ τοῦ ἐδῷῶ. Κανένα δὲν θὰ ἐπείθαμε σήµερα, -- μὲ τὸ πρακτικὸ καὶ ὠφελιμιστικὸ πνεῦμα τῃς ἐποχῆς µας-- ἂν ἐλέγαμεν ὅτι τὰ ἀρχαῖα 'Ελληνικὰ ἔχουν πρωτεύουσαν θέσιν στὰ σχολεῖα µας, γιατὶ κάποτε, τότε ἤσαν τόσο λαμπρά, ἐπέτυχαν τόσα πράγµατα, ἐδημιούργπσαν οἱ φορεῖς τους πολιτισµὀν, ὅτι μᾶς ἐνδια- φέρουν σὰν ἱστορία ἢ ὅτι σὲ ὅλες τὶς ἐποχὲς εἶχαν ἀξίαν. Καὶ δὲν μποροῦμε νὰ μεμφθοῦμε γι’ αὐτὸ τὴν ἐποχή µας, γιατὶ ὅλες οἱ ἆἀ- ξίες ἔχουν ἀξίαν σὲ σχέσιν μὲ τὴν ζωήν, μὲ τοὺς ἀνθρώπους. Πάν- τως γιὰ νὰ ἔχουμε ἐπιτυχίαν, θὰ πρέππ νὰ γίνπ ὁτιωσδήποτε παρα- δεκτἠ ἡ πνευµατικὴ πλευρὰ τοῦ ἀνθρώτου καὶ ἡ ἀνάγκῃ γιὰ φρον- τίδα της. Μποροῦμε νὰ ποῦμεν ὅτι γιὰ τὴν μορφωτικὴν ἀξίαν τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν κειμένων δὲν ὑπάρχει καμμιὰ ἀντίρρπσοις, ὅπως καὶ γιὰ τὴν πολιτιστικὴν γενικὠτερον συµθολὴν τῶν ἰδεῶν, ἀξιῶν, ἀνθρώπων καὶ πραγμάτων τοῦ 'Ελλπνικοῦ πολιτισμοῦ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Εὺὐ- Ὁ ΔΑΣΚΑΛΟΣ» Τοῦ κ. ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΟΔΙΟΥ. Ὑποδιευθυντοῦ στὸ Παγκύπριο Γυμνάσις ᾿Ασφαλῶς τὸ θιθλίο τοῦ 6. Ηἰαποῖ «Τῃς αγ οἳ ἰοβομίπα”, ποὺ κυκλοφό: ρποε γιὰ πρώτη φορὰ στὰ 1951 καὶ γνώρισε ἀλλεπάλλπλες ἐκδόσεις, εἶναι µιὰ ἀξιόλουπ προσφορὰ στὴν παιδαγωγικὰ ἐπιστήμπ. Τὸ θιθλἰο ἁπαρτίζουν τὰ ἀκόλου: θα κεφάλαια: Εἰσαγωγή, Ὁ δάσκα- λος, Οἱ μέθοδοι τοῦ δασκάλου, Ὀἱ μεγάλοι δάσκαλοι καὶ οἱ µαθπτές τους, Ἡ διδασκαλία στὴν καθΏωµερι- νὰ ζωή. ᾿ Εδῶ θὰ κάνω μιὰ σύντομπ ἄναφο ρὰ στὸ Κεφάᾶλαιο «Ὁ δάσκαλος), ποὺ τὸ θρίσκω ἐξαιρετικὰ ἐνδιαφέ- ρον γιὰ μᾶς. (Ας σηµειωθΠ πὼς θὰ ἀναφέρω ἀποκλειστικὰ τὶς ἀπόψεις τοῦ συγγραφέα, χωρὶς νὰ τὶς ου- ζητῶ). Τὸ κεφάλαιο αὐτὸ χωρίζεται σὲ τρεῖς ἑνότπτες: ᾱ- Γνωρίσματα τοῦ ἔργου τοῦ δασκάλου, 6. Οἵ ἀρετὲς τοῦ καλοῦ δασκάλου, Υ. ᾿Απαραίτη- τα προσόντα τοῦ δασκάλου. α. ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΔΛΟΥ Ὁ Ηϊοπει χαρακτηρίζει τὸ ἔρυρ ποῦ δασκάλου «παράξενο», δύσκο- λο ἀπὸ μερικὲς ἀπόψεις, εὔκολο ἀπὸ ἄλλες. Σὰν τὴν πιὸ εὔκολπ πλευρά του θεωρεῖ τὴν «ἀπεραντῃι ρουτίνα»). Σὰ ρουτίνα θέλει τὴν προετοιµασία τῶν διαγωνισμῶν, τὰ διόρθωση τῶν ἐκθέ- σεων, τὶς συνεντεύξεις μὲ µαθπτές. 'Απὸ τὰ μεγαλύτερα ἀγαθὰ που ἀπολαμθάνει ὁ δάσκαλος εἶναι «οί ἐλεύθερες ὥρες», ποὺ συχνὰ ὁ ἔκ- παιδευτικὸς δὲν τὶς χρποιμοποιεῖ ὃ- πως πρέπει. Ἡ πιὸ µεγάλη δυσκολία τοῦ ὅδα- σκάλου εἶναι ἡ «εὐγενὴς πενία) (αεηῖῖο ρονεγίγ). Γι’ αὐτὸ ἀκριθῶς χαρακτηρίζει «σὰν δαρειὰ θυσία) τὴν ἀποστολή του στὶς χῶρες ποὺ ὁ πλοῦτος θεωρεῖται σὰν κριτήριο ἐπιτυχίας. Σ᾽ ἄλλες ὅμως χῶρες ἵ- σοσταθµίζεται ἁπιὸ τὴν ἠθικὴ ἁμοιθὴ ποὺ ἀπολαθαίνει, ὅπλ. τὸ γόπτρο καὶ τὸ σεθασμµό. Μιὰ ἄλλιι ἁμοιθή του εἶναι ὅτι χρποσιμοποιεῖ τὶς πνευματικές του δυνάμεις οὲ πολύτιμα θέµατα. Σὰν τρίτη ἠθικὴ ἁμοιθὴ θέλει τὴν ἰκανοποίπσπ ὅτι κάνει κάτι. «Τὸ νὰ διδάσκγις, γράφει, ἕνα παιδὶ τὴ ὅδια- φορὰ μεταξὺ ἀλήθειας καὶ ψεύδους µέσα σ᾿᾽ ἕνα ἔντυπο, νὰ τὸ ὁδπγῆς νὰ σκέπτεται τὸ νόπµα τῇς ποιήσε- ως ἢἃ τοῦ πατριωτισμοῦ, νὰ τὸ ἆᾱ- κοῦς νὰ σοῦ ἀντιλέγπ μὲ τὰ Υγεγο- νότα καὶ τὰ ἐπιχειρήματα, που σὺ τὸ θοήθπσοες νὰ τὰ 6ρ8, ποὺ τὸ ἴδιο τὰ ἐπεξεργάστπκε καὶ τὰ προσάρµο- σε στὶς δυνάμεις του, αὐτὸ σοῦ δί- νει ἐκείνπ τὴν ἱκανοποίπσπ ποὺ δο- κιµάζει ὁ καλλιτέχνπς, ὅταν κάνα μιὰ ζωγραφιὰ ἀπὸ τὸ ἄσπρο πανὶ καὶ τοὺς χημικούς χρωματιομούς, ἢ ὁ γιατρὸς ὅταν ἀκούπ τὸ σφυγμὸ τοῦ ἀρρώστου νὰ ζωογονῆται καὶ νὰ ἐπαναφέρπ τὶς ἑνέργειες νέας ζωῆς). Ὑπάρχουν ὅμως δάσκαλοι που δὲ δοκιμάζουν τούτῃ τὰν ἱκανοποίπσῃ, καὶ παραπονοῦνται γιὰ τὴ φτώχεια τους, να ἄλλο γνώρισμα τοῦ ἔργου µας εἶναι ἡ ἀποτυχία µας νὰ πλά- σουµε τὸ δύσκολο ὑλικὸ ποὺ ἔχου: µε µπροστά µας. Πρᾶγμα ποὺ γεν: νάει πολλὲς φορὲς τὴν ἔχθρα καὶ τὸ μῖσος ἀνάμεσα στὸ μαθπτὴ καὶ τὸ δἁάσκαλο. «Εἶναι τὸ ἴδιο σὰ να ἔδωσες τὸ αἷμα ὡς αἱμοδότης και κατόπιν νὰ θλέπῃς τὸ πολύτιμο αἷ- µα σου νὰ τὸ χύνουν χάµω καὶ νὰ τὸ πατοῦν νὰ γίνεται λάσπη». 6. ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ 1. Ὁ καλὸς δάσκα λος πρέπει νὰ κα τεἐκχπκαλὰ τὸ θέµα του νὰ Υνωρίζη πολὺ περισσότερα ἁ τι’ ὃ- σα ὀφείλει νὰ π ἤ. Κάθε χρόνο ὁ δάσκαλος ἔχει χρέος νὰ µαθαίνπ περισσότερα γιὰ τὸν κλάδο του. Γιατὶ ὅμως εἶναι ἁπια- ραίτπτη τούτπ ή πλατειὰ καὶ 6αβεια γνώσα γύρω ἀπὸ τὸ θέµα του: Δνὸ ἁἀπαντήσεις ὑπάρχουν, κατα τὸ συγγραφέα. Ἡ πρώτη, ὅτι κανέ- νας δὲν µμπορεῖ νὰ κατανοήστι, ἔστω καὶ τὰ στοιχεῖα ἑνὸς σοθαροῦ θέµατος, ἂν δὲν γνωρίζπ τὰ ἀνώτε- ρα ἐπίπεδα. Καὶ ἡ δεύτερῃ, ὅτι τὸ ἀνθρώπινο πνεῦμα ἔχει ἄπειρη τιεὲ- ριεκτικότητα. «Κανένας δὲν ξέρει, οὔτε μπορεῖ νὰ µαντέφπ πόσες γνώσεις θὰ Χχρειασθῃ ἕνα παιδὶ καὶ θὰ µπορέσῃπ νὰ τὶς χωνέψπ, ἂν θέ- 6αια τοῦ τὶς προσφέρουν ὅπως πρέ- πει). Γι’ αὐτὸ ὁ δάσκαλος πάντα πρέπει νᾶναι ἔτοιμος ν᾿ ἀποκριθΆ σὲ ἁπορίες τοῦ παιδιοῦ ποὺ ἀναφέ- Ρρονται σ) ἀνώτερες θαθµίδες καὶ οτὴν οὐσία τοῦ µαθήµατος. Συναφὲς μὲ αὐτὰ εἶναι ἡ πίστπ που πρέπει νᾶχπ στὴν ἀξία καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ µαθήµατός του, ὅὃ- πως ὁ γιατρὸς πιστεύει στήν ὑγεία. Οταν τοῦτο παραµελήται ἡ διδα- σκαλία γίνεται κακὴ καὶ οἱ μαθπτὲς μισοῦν τὸ σχολεῖο. 2 Μιὰ δεύὐτερῃπ ἄρε- τὴ τοῦ καλοῦ ὅασκά- λου εἶναι ν ἀγαπᾶ τὸ θέµα τον. Εἶναι τοῦτο τὸ σπμεῖο ἡ ἁπαραίτητη προὐπόθεσῃ τοῦ συνεχῶς µανθάνειν. Ίσως δέ- 6αια νὰ μὴ ἑλκύσηῃ ἕνα δάσκαλο ἕνας τοµέας τοῦ µαθήµατός του π.χ. τὸν καθπγπτὴ τῆς “Ἱστορίας ἡ ῥρωπαϊκοῦ καὶ γενικὰ τοῦ ὅλου σύγχρονου πολιτισμοῦ. Ἡ συµθολἠ αὖ- | τὴ ἀναγνωρίστπκε σ᾿ ὅλες τὶς ἐποχὲς ἄλλοτε ἀνεπισήμως καὶ σπορα- δικῶς, ἄλλοτε ἐπισήμως καὶ γενικῶς, ὡς κατὰ τὴν ᾿Αναγέννπσοιν, τὸν 186ον αἰῶνα καὶ τελευταίως μετὰ τοὺς παγκοσµίους πολέμους. Ηδη ὁ Πλάτων ἀναγνωρίζει στὴν «Πολιτείαν) του ὅτι ὁ Όμπρος «τὴν Ἑλλάδα πεπαίδευκεν» (5). ὍὉ Περικλῆς ὀνομάζει τὴν ᾿Αθήνα «τᾷς Ελλάδος παἰδευσιν» (6), ἄλλοι δὲ «πρυτανεῖον σοφίας) κ.ᾶ. Πλεῖστοι δὲ ἅλλοι ποιπτὲς καὶ ρήτορες, οἱ τραγικοί, ὁ Δπμοσθέντις, ὁ ᾿Ισοκράτης ἐξυμνοῦν τὶς ᾿Αθῆνες καὶ τὸν Ἑλληνικὸν πολιτισμὸν ἤδη ἀπὸ ἑκείνπν τὴν ἐποχήν. Ὁ ᾿Ισοκράτηπς θεωρεῖ τὴν Ελληνικὴν παιδείαν χαρακτπριστικὸ σπμµαντικώτερο τς καταγωγῆς: «τὸ τῶν Ἑλλήνων ὄνομα πεποίπκε µπκέτι τοῦ γένους, ἀλλὰ τῆς διανοίας δο- κεῖν εἶναι καὶ μᾶλλον Ελληνας καλεῖσθαι τοὺς τῇᾷς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας ἃ τῆς κοινής φύσεως μµετέεχονταο) (7). 'Ο ἴδιος ὁ Πλάτων τονίζει ἀλλοῦ τὴν ἀξίαν τῆς γνώσεως καὶ τῆς σοφίας: «ἡὰ σοφία παν- ταχοῦ εὐτυχεῖν ποιεῖ τοὺς ἀνθρώπους᾽ οὐ γὰρ δήπου ἁμαρτάνοι υγ’ ἄν ποτε ἡ σοφία ἀλλ ἀνάγκπ ὀρθῶς πράττειν καὶ τυγχάνειν» (8). 'Απὸ τὸν Πρωταγόρα δὲ πλπροφορούμεθα ὅτι οἱ ἔνδοξοι Ἕλληνες ποιητὲς ἔδιναν τὴν πρώτην διδακτικὴν ὕλπν γιὰ τοὺς νέους: ἅπαρα- τιθέασιν αὐτοῖς ἐπὶ τῶν θάθρων ἀναγιγνώσκειν ποιπτῶν ἀγαθῶν πιοιή- µατα καὶ ἐκμανθάνειν ἀναγκάζονυσιν) (9). Τὴν ἀνωτερότητα τοῦ 'Ελληνικοῦ πολιτισμοῦ καὶ τὴν δύναμίν του νὰ παιδεύπ ἀνθρώπους τὴν ἀναγνωρίζουν μετὰ οἱ Βωμαῖοι -- ἀφοῦ αὐτὸς ὁ πολιτισμὸς τοὺς ἐξεπολίτισε --- καὶ ἰδίᾳ οἱ περὶ τὸν Σκιπίωνα καὶ τὸν πολὺν Κικέρωνα. 'Ὁ Οράτιος συμµθουλεύει τοὺς Ρωμαίους νὰ μιμοῦνται τοὺς Έλλπνες: ''Ύος εχεπιρ|αγία Όγᾶεσα ποοίµγπα νογςαΐε πιαπη, γογςαΐε ἀυγπα”' (10). “Ο δὲ Πλίνιος θεωρεῖ τοὺς Ελληνες σὰν τοὺς κατ’ ἐξοχὴν ἀνθρώπους καὶ συμθουλεύει ἕνα διοικητήὴν νὰ προσέχτ πῶς θὰ τοὺς φερθῆῇ: ''Οοαϊία {06 πιῖδδμπι ἂά Ποπιίπες πιαχίπιο Ποπιίπος, αά [ἱῦεγος πιαχίπιο [0ογος”' (11). Εἶναι δὲ γενικώτερον γνωστὸν ὅτι ὁ Βωμαϊκὸς πο- λιτισμὸς δὲν εἶναι τίποτε ἅλλο παρὰ μιὰ νέα ἔκδοσις τοῦ 'Ελλπνικοῦ. τὴν εἰσθολὴν τοῦ 'Ελλπνικοῦ πολιτισμοῦ εἰς τὴν Βώμπν ἐκφράζει εἰς τοὺς γνωστοὺς οτίχους του ὁ Ὁράτιος. ''Ογαεεῖα οἈρία ἴεγτωπι γἱοίογοπι οορῖϊ οί αγίας ἱπίωίί ααγοςφτί { αἲο” (19). Οχι λιγώτερον ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους καὶ οἱ φωτισμένοι πατέρες τᾷς Ἐκκλησίας μελετοῦν οἱ ἴδιοι τοὺς Ἕλληνες σοφούς, διαθλέπουν τὴν ἀξίαν τους καὶ διαπιστώνουν τὴν ἁἀφοσίωσιν τοῦ κόσμου σ’ αὐτούς. ἃ- ποτέλεσµα αὐτῆς τῆς ἀφοσιώσεως εἶναι τὸ ἔργον τοῦ Μ. Βασιλείου «Πρὸς τοὺς νέους πῶς ἂν ἐξ Ελληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων». Ὑπάρ- χουν ὑψηλὲς ἰδέες καὶ ψυχωφελῆ διδάγµατα εἰς τοὺς ἀρχαίους, φτάνει οἱ νέοι νὰ ξέρουν πῶς νὰ τὰ διαλέξουν µέσα ἀπὸ τὰ παγανισιικὰ στοιχεῖα. Τὸ θιθλίον αὐτὸ ἐκδίδεται μεταξὺ τοῦ 1449- 1500 εἴκοσι φο- ρές, τπρᾶγμα ποὺ μαρτυρεῖ τὸ µεγάλο ἑνδιαφέρον τοῦ κοινοῦ δι’ αὐ- τό. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ θρπσοκευτικὸς φανατισμὸς ἐπολέμπσε τὸν τλ- ληνικὸν πολιτισµόν, τοῦτο ὅμως δὲν μειώνει καθόλου τὴν µεγάλιιν προσφορὰν τοῦ δευτέρου εἰς τὸν χριστιανισµόὀν, (Συνεχίζεται) ἱστορία τῶν ἀρχῶν τοῦ Μεσαίωνα. Αν ὅμως ἀναγνωρίζπ τούτη τὴν ἀδυναμία του, θὰ δοθή μὲ πολὺ ζῇ- λο στὴ µελέτπ τῆς ἐποχῆς ἐκείνπς ποὺ τὸν γοπτεύει ἰδιαίτερα. Φαντα- σθῆτε τὸ δάσκαλο τῶν Νέων Ἕλλη- νικῶν ποὺ θαριέται νά διαθάσπ ἕνα καινούργιο µυθιστόρηµα ἢ τὸ θιο- λόγο ποὺ ἀποφεύγει νά μελετήση τὶς νέες ἐφευρέσεις γύρω ἀπὸ τὸ θέµα του. Μοιάζουν μὲ τὸ Υιατρὸ ποὺ δὲν ἑνδιαφέρεται καθόλου γιὰ τὰ θεραπευτική, ἢ δὲ διαθάζει τὰ ἰατρικὰ περιοδικά. Καὶ στὴν περι- πτωσπ τοῦ κακοῦ υιατροῦ μπορείς νὰ τὸν ἀλλάξης᾽ στὴν περίπτωσπ ὅ- µως τοῦ κακοῦ δασκάλου Οἱ νέοι «εἶναι κάποτε ἀναγκασμένοι νὰ ὑ- ποθάλλωνται σὲ θεραπεία ἀπὸ πνευ- ματικοὺς γιατρούς, οἱ ὁποῖοι φαίνε- ται νὰ θεωροῦν τὴ θεραπεία ἄχρη- στη καὶ τὸν ἄρρωστο ἀνάξιο λόγου. Δὲν εἶναι λοιπὸν παράξενο ὅτι συ: χνὰ τρέφουν δυσπιστία πρὸς τὴν ἐκτιαίδευσπ). Ὁ δάσκαλος ποὺ δὲν ἀγαπᾶ τὸ µάθηµά του κινδυνεύει νὰ γίνη ὑ: ποκριτὴς καὶ θὰ γίνηπ μισπτὸς ἁτιὸ τοὺς µαθητές. Γιατὶ οἱ νέοι ζπτοῦν εἰλικρίνεια. Ὁ δάοκαλος ὅμως ποὺ ἁγαπᾶ τὸ µάθηµά του, τὸ διδάσκει εὔκολα καὶ ὅταν ἀκόμα εἶναι κουρασμένος) θαυμάσια δὲ ὅταν ἔχη κέφι. Συμπέρασμα, κατὰ τὸν ΗίπΠεί: Αν πρὀκειται νὰ γίνπς δάσκαλος πρέπει νὰ διαλέξηπς προσεκτικὰἀ τα µαθήµατα ποὺ θὰ διδάξης. Τότε καὶ θὰ δείξῃπς ἑνδιαφέρο γιὰ ἔρευνα καὶ θὰ ἔχης τὴν πίστπ πὼς κατέχεις καλὰ τὸ θέµα σου καὶ τὸ µάθπµά σου θὰ εἶναι εὐχάριστο καὶ ἄνετο. Ἔτσι δὲ θὰ µοιάζπς μὲ ἕνα ἁτιλο µεροκαματιάρπ ἐργάτῃ, ἀλλὰ θὰ 5- σαι ἕνας ὅπμιουργός. Στὸ σημεῖο τοῦτο ὁ συγγραφέας θυμᾶται μιὰ δασκάλα τῶν Γαλλικῶν, ποὺ ἀγαποῦσε πραγματικἁἀ τὸν Ηωσο καὶ προσπαθοῦσε νὰ πείσπ τοὺς µαθπτές της πὼς ἦταν ὁ µεγα- λύτερος ποιπτὴς τῆς Γαλλίας. Αν καὶ δὲν τὸ πιστεύαµε ὅλοι µας, γράφει, ὅμως µάθαµε τοὐλάχιστο ὅτι ἡ ποίπσπ μγιορεῖ νὰ εἶναι µεγά- Ἀπ, μπορεῖ νὰ μᾶς ἐνθουσιάζπ καὶ νὰ μᾶς ζεσταίΐνπ καὶ μάθαμε τὶ νὰ γυρεύουµε στὴ Γολλικὴ ποίπσπ. Δ. Ἡ τρίτη οὐσιαστικὴ ἀρετὴ τοῦ διδασκάλου εἶναι ν᾿ ἄἁ γα π ἃ τοὺς μαθηπτές του. ᾿Εδῶ ὁ συγγραφέας εἶναι κατηγο- ρπµατικός. «“Αν δὲν ἀγαπᾶς πρα: γµατικὰ τὰ παιδιὰ καὶ τὰ κορίτσια, ἢ τοὺς νέους καὶ τὶς νέες, τότε πα- ράτα τὸ δασκαλίκι). Οἱ νέοι μπορεῖ νὰ εἶναι ὀκνπροὶ σὲ µεγάλο Θαθµμό, ἀφάνταστα µω- ροὶ καὶ κάποτε σκλπροὶ μέχρι ἅτι- δίας -- ὅμως οὔτε γιὰ πολὺ καιρό, ὄχι ὅλοι μονομιᾶς καὶ ὄχι ἁτιὸ συ- νήθεια καὶ ὑπολογισμὸ (ὅπως οἱ µε- γάλοι). Προσπαθοῦν νὰ εἶναι ὅδρα- στήριοι, συνετοί, ἆγαθοί. 'Ὁ δάσκαλος λοιπὸν πρέπτιει ν᾿ ᾱ- γαπᾶ τοὺς νέους γιατὶ εἶναι νέοι’ πρέπει ὅμως νὰ χαίρεται καὶ τὴν ὁ- µαδικὴ συντροφιά τους. «Αν δὲν συμπαθή τὶς ὁμάδες τῶν νέων δὲν θὰ διδάσκπ καλά). ϊσως ἕνας ἐπισοτήμονας κύρους νὰ γοπτεύπ µονάχα μὲ τὴ σοφία του καὶ οἱ φοιτητὲς νὰ μὴ χορταίνουν νὰ τὸν ἁἀκοῦν, γιατὶ σ᾿ αὐτὴ τὴν περίπτωση δὲν διδάσκει ὁ ἐπιστήμο- νας, ἁλλὰ ἡ «ἐπισωρευμένηπ δύνα- μη») τῶν γνώσεών του. (Αλλὰ γιὰ μᾶς τοὺς πολλούς, ποὺ δὲν μποροῦμε νἁ θεωροῦμε τὸν ἑαυτό µας σοφὸ μὲ παγκόσμια φή- μΠ, τὸ οὐσιῶδες εἶναι νὰ χαιρόμα- στε νὰ διδάσκουµε, νὰ νοιώθουµε ὅτι εἵμαστε στὸ στοιχεῖο µας σὲ μιὰ αἴθουσα μὲ 30 ἢ 40 ὑγιεῖς νέ- ους, καὶ ἡ χαρά µας ἀπ᾿ τὸ ὁμαδι- κὸ τοῦτο συναίσθηµα νὰ μᾶς δίνπ ζωὴ. στὴ διδασκαλία µας). Οἱ ἴδιοι οἱ νέοι μᾶς χορπγοῦν μιὰν ἁδιάκο- ππ ροὴ ἐνέργειας πού, ὅταν τὴ διο- χετεύουµμε σωστά, δὲ θὰ κουραζό- µαστε᾽ τοὐλάχιστο τὴν ὥρα ποὺ δι- δάσκουμµε. Σ’ αὐτὸ τὸ σπμεῖο ὁ ουγγραφέας θέτει τὸ πολὺ σημαντικὸ ἐρώτημα: πῶς μπορεῖς ν᾿ ἀγαπᾶς τάξεις ποὺ ἔχουν μαθπτὲς συχαμερούς, τιοὺ ᾱ- Υόρια καὶ κορίτσια δὲν συλλογιοῦν- ται τίποτε ἅλλο ἐξὸν ἀπὸ τὸ σὲξ καὶ τοὺς καυγάδες καὶ μισοῦν τὸ σχολειό Τὶ θὰ κἀνπ ὁ δάσκαλος ποὺ ἀντιμετωπίζει τέτοια τάξη: «Ὁ καλύτερος τρόπος, ἀπαντᾶ ὁ συγγραφέας, νὰ τοὺς µεταχειρίζε- ται κανένας, εἶναι νὰ προσέχῃ, ὅ- πως κάνει καὶ ὁ γιατρός, νὰ μὴ κά- νουν κακὸ οὔτε στὸν ἑαυτό τους, οὔτε καὶ στοὺς ἄλλους, καὶ σὰν τὸ γιατρὸ νὰ τοὺς φέρνεται μὲ συμπάθεια). (Συνεχίζεται) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 15971 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣΕΛΙΣ 3ἃ ΛΙΓΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΛΝΗ ΣΤΗ ΛΙΙΡΘΗΣΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΕΝ Τοῦ κ. ΧΡΥΣΑΝΦΟΥ ΣΤ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ, Γυμνασιάρχου τοῦ Παγχυπρίου Γυμνασίου. [’ Ανακοίνωση ποὺ ἔγινε στοὺς Φιλολόγους τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου, τοῦ Γυμνασίου Νεαπόλεως καὶ τοῦ Γυμνασίου Στροβόλου ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν φιλολογικῶν µαθηµάτων ὃρος Κων- σταντίνου Μιχαηλίδη, στὴν Αἴθουσα Κ αθηγητῶν τοῦ Παγκυπρίου Ίυ- µνασίου, τὴ Δευτέρα, 14. Δεκεμέρίου 1970, ὥρ. 3.ΟΟ μ.μ.] Α΄ . Φοθάμαι πὼς μιλώντας σὲ φιλολόγους ποὺ ὅλοι, ποιὺς λίγο --- ποιὸς πο.Ὀ ἔχουν αντιμετωπίσει τὸ θέµα τοῦ διορθώµατος τῶν ἐκθέσεων ὅτι δὲν θὰ πῶ κάτι καινούργιο. Καὶ τὸ χειρότερο, ἂν πῶ κάτι γέο, ὅτι μπυ- δει να συμφωνήσουν μερικοὶ ἀλλὰ νὰ προδάλουν, ὅπως συνηθίζουµε τι ἔχουμε λίγο δίκαιο, τὴν ἔλλειψη χρονικῆς ἄνεσης. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ μὴ μιλήσω γιὰ τὸ ἰδεῶδες ἀλλὰ ν’ ἀναφερθῷ στὸ πρακτικὰ ἐφαρμόσιμο. , ᾿Αφοῦ μίλησα γιὰ πραμτικότητα θὰ προσπαθήσω νἆμαι προσγειω- μένος, Ποῶτα Ἑέρω ὅτι ἡ διόρθωση δὲν εἶναι ζήτημα συνταγῆς, ἀλλὰ ὕτι ἐξαρτᾶται σὲ πολὺ µεγάλο θαθμὸ ἀπὸ τὴν προσωπικότητα τοῦ καθς- γὸς ἀπὺ μᾶς. Ὕστερα, γνωρίζω ὅτι ποτὲ δὲν διδαχτήκαµε πέντε πράµατα γιὰ τὴ διδακτικὴ τῶν ἐκθέσεων καὶ ὅτι µόνο ἡ φιλοτιµία, ἡ ἐργατικότητα τοῦ φιλολόγου καί, γιατὶ ὄχι, ἡ διαίσθησή του, τὸν θοηθοῦν στὴ δουλειά του, ὅχι µόνο γιὰ τὶς ἐκθέσεις ἀλλὰ καί γιὰ ὅλα του τὰ µαθήµατα. Μὰ ἡ ἔκθεση εἴναι τέχνη κι’ οὖδεὶς ἀμφισθητεῖ ὅτι γιὰ νὰ δηµιουργήση κά- ποιος ἕνα ἔργο τέχνης πρέπει νὰ µάθη μιὰ σειρὰ κανόνων ποὺ νὰ τοὺς ἐφαρμόξη σὰν πρέπη, μὲ θάση θέδαια πάντα τὴν ἰδιοσυγκοασία του, Διάλεξα ἕνα τρὀπο ἁπλὺ γιὰ τὸ σημερινὸ θέµα. ᾿Ερωτῶ τὸν ἑαυτό µου μι) ἀπαντῶ, ὅσο μπορῶ πιὸ σύντομα. Θ) ἀφήσω στὺ τέλος χρόνο γιὰ συζήτηση. 0 Πειὸς εἶναι ὁ σχοπὸς τῶν Νέων Ἑλληνικῶν: Νὰ γίνουν ἱκανοὶ οἱ μαθητὲς νὰ χρησιμοποιοῦν μὲ τρόπο σα- φῆ, μὲ ἀκριθόλογη ἔκφραση καὶ μὲ εὐχέρεια τὴ νεοελληνικὴ γλῶσσα. θ Καὶ τῶν ἐκθέσεων πιὸ εἰδικά: Μὰ ἀσκήσουν στὴν ἔκφραση γενικῶν ἢ μερικῶν νοημάτων, ἀπαραίτητα μὲ λογικὴ ἀκολουθία, εἴτε προφορικὰ γίνεται αὐτὸ εἴτε γραπτά. θ Εἶναι γλωσσιπὴ ἄσκηση ἡ ἔνβεση: Μὲ τὴν εὐρύτερη τοῦ ὅρου σημασία, ναί. ᾽Αφοῦ οἱ λέξεις εἷ- ναι σύμόολα ἐννοιῶν, ἡ ὀρθὴ χρήση τους κι ἡ λογικὴ σύν- δεσή τους δηλώνει σαφήνεια καὶ λογικὴν ἀκολουθία στὴ σκέψη ἐκείνων ποὺ τὶς χρησιμοποιῦῶν. Εξ ἄλλου ἡ λανθα- σµένη χρησιμοποίηση τῶν λέξεων ἀπὸ γραμματικὴ καὶ συν- τακτικὴ ἄποψη δὲν προάγει τὸν τρόπο ποὺ ἐκφραζόμαστ: καὶ κατὰ συνέπεια τὸν τρόπο ποὺ σκεφτόμαστε. Είναι ή ἔχδεση σωστὸ νὰ μετατρέπεται σὲ διδασκαλία γραµ- µματικῆς χαὶ συντανχτικοῦ ᾿Απὸ τὰ πιὸ πάνω φαίνεται ὅτι στὴ διόρθωση δὲν πρέπει νὰ µετατρέπουµε τὸ µάθηµα σ᾿ εὐκαιρία διδασκαλίας κανόνων γραμματικῆς καὶ συντακτικοῦ. Χωρὶς τοῦτο νὰ σηµαίνη ὅτι θὰ ἀγνοοῦμε τὰ γραμματικἁ καὶ τὰ συντακτικἁ λάθη. Ὁ- φείλουµε πιστεύω νὰ τὰ ἐπισημαίνουμε, ὥστε ν᾿ ἀφιερώνου- µε στὰ κυριώτερα ἀπὸ αὐτὰ εἶδικὸ µάθηµα τὴν ὥρα τῆς Γραμματικῆς ἢ τοῦ Συντακτικοῦ. Εἶναι νομίζω δυνατό, ἆᾱ- φοῦ τὰ σημειώσουμε κατὰ κατηγορίες στὸ δικό µας τετρά- διο, νὰ φτιάξουμε, ξεκινῶντας ἀπὸ αὐτά, δικές µας γλωσσι- κὲς ἀσκήσεις ποὺ πρέπει νᾶναι ἄφθονες. Θ ᾽Αλλὰ ποῦ πρέπει θασιχὰ νὰ ἐπιμένουμε σὰν διορθώνουµε ” ΄ φ 9 -” όστε κ ε/εζς', ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΜΟΥ Στο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΠΕΤΟΒΕΝ ΒΕΡΟΔΜΙΝΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ Καθηγητοῦ στὸ Παγχύπριο Γυμνάσιο Σκοπός µου δὲν εἶναι νὰ περι- γράφω τὸ Φεστιθὰλ Μπετόθεν. 'Η αἰσθπτικὴ ἀπόλαυσω τῶν μουσικῶν ἔργων δὲν περιγράφεται. Κι οὔτε νομίζω, ἐπίοτς, πὼς πρέπει νὰ ἐν- διαφέρπ πολὺ τὸν ἐκπαιδευτικὸ ἕ- να (πλπροφοριακὸ δελτίο) μετὰ τὸ Φεστιθὰλ. Κεῖνο ποὺ ἔχει σημασία εἶναι, κατὰ τὴ γνώµπ µου, σὲ τὶ θὰ μπορούσαμε νὰ ὠφελπθοῦμε κι ἑ- μεῖς, Ππαίροντας σὰν παράδειγµα ἄλλους, πιὸ προοδευµένους λαούς. Πῶς θᾶταν δυνατὸ νὰ ἀξιοποιήσωμε τὴ γνώσπ ἢ μιὰ ἐμπειρία γύρω ἀπὸ ἕνα θέµα ἢ μιὰ κατάστασπ. Οχι προσωρινά, μὰ µόνιµα. Κι αὐτὸ νιὰ τὸ καλὸ τῶν παιδιῶν µας, τοῦ λαοῦ μας, τῆς πατρίδας µας. Μαὐτὴ τὴν ἐλπίδα σύρονται οἱ γραμμὲς αὖτες. Κι αὐτὸ τὸ σκοπὸ θᾶθελα νὰ ἐξυππ- ρετήσουν. 'Ο σκοπὸς τοῦ Φεστιθὰλ Μπετόδεν δὲν ἧταν µόνο νὰ τιµήσπ τὰ μνώμτι τοῦ μεγάλου συνθέτη -- χρειάζεται ἀλήθεια ὁ Μπετὀθεν κάτι τετοιο -- ὅπως ἀπὸ πρώτπ ὄψη φαίνεται νὰ ἕ- χουν παρόμοιες ἐκδπλώσξτις, κι ὅ- πως τὶς πιὸ πολλὲς φορές, σχεδὸν πάντα, τὶς µεταχειριζόµαστε μεῖς, μὲ τὶς τραγικὲς συνήθειες ἁποτνυ- χίες καὶ τὴν ρηχἡ ἱκανοποίποπι πώς... «δὲν ἔχει σηµασία... κάναμε τὸ καθῄκο µας πρὸς τὴ µνήµπ τοῦ τιμούµενου ἢ τῆς µεγάλπῃς μέρας τὴ δόξαλρ. ᾽Απόδειξη: “Ὁ μαρασμὸς τοῦ ἐνδιαφέροντος, ἡ ἕἔλλειφη στα- θερῆς προόδου καὶ µιᾶδς ἀκατάπανυ- στης ἀνοδικῆς πιορείας. Κα... «κά- θε πέρου καὶ καλύτερα). Τὸ κακὸ ποὺ ἀφίνομε πίσω µας, δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ τὸ ὑπολογίοωμε ποτε. Οἱ γιορτές, σὲ τελευταία ἀνάλυσιι, Εἶναι πιότερο γιὰ τοὺς ζωντανοὺς κι ὄχι γιὰ τοὺς πεθαµένους. Γιαύ- τὸ κι ὁ προγραμματισμὸς κι ἡ προ- σπάθεια κι ὁ στόχος πρέπει νῶναι: Παΐρνοντας σὰ «θέμα) σὰν «κίντ- τρο) τὴ γιορτή, πῶς θὰ μπορούσαμε νὰ τὴν ἀξιοποιήσωμε κατὰ τὸν κα- Ἀύτερο δυνατὸ τρόπο γιὰ τὸ καλὸ ἐνὸς τόπου Αὐτὴ ῆταν ἡ ἔκδπλῃτ ἐπιδίωξπ τῶν ὀργανωτῶν τοῦ ὁε- στιθὰλ Μπετόθεν κι αὐτὸ στριφογύ- ριζε πάντοτε στὸ νοῦ µου θλέπον- τας ὅ,τι εἶδα κι ἀκούοντας ὅτι ᾱ- κουσα. Κινητοποίπσπ τῶν πάντων. Τῆς Μορφωτικῆς Κρατικῆς Ὑπηρεσίας, τῶν µμονυσικῶν παραγόντων, τῶν Σχολείων, ᾿Ωδείων, Οργανώσεων, Συγκροτηµάτων, ὅλου τοῦ λαοῦ. Μιὰ σκπνὴ τῇς τελευταας πράξῃς τοῦ «ἔργουν» -- τὸ ἀποκορύφωμα τῃπς προσπάθειας -- ἡ πρόσκληση ἀντιπροσώπων ντόπιων καὶ ξένων. Καὶ τὸ τριήμερο παγκόσμιο µουσι- κολογικὸ συνέδριο. Κι ἡ ἐκτέλεσπ ἕργων τοῦ συνθέτπ ἀπὸ τεράστιες συμφωνικὲς ὀρχῆστρες καὶ χορωδί- ες. Τὸ ὑπόθαθρο Τὰ θεμέλια Αὺ- τὰ ἐνδιαφέρουν περισσότερο. Κι εἶχαν μπεῖ στὸ συνέδριο τῆς 25ης τοῦ Μάρτη 1970, μὲ πρόεδρο τὸν Πρόεδρο τῆς Βουλῆς καὶ σύνεδρους ἐξέχουσες προσωπικότητες ἀπὸ τὴν κοινωνικἡ καὶ πολιτιοτικἡ ζωὴ τοῦ τόπου καὶ περίφηµους καλλιτέχνες Σκοπός Καθολικἡ συμμετοχὴ στοὺς γιορτασμούς, αἰσθπτικὴὰ καὶ διανοῃπ τικὰ γνωριμία μὲ τὸ ἔργο τοῦ µε- γάλου δασκάλου καὶ καλλιέργεια καὶ ἀνάπτυξπ τῆς µουσικπς ζωπς τοῦ τόπου. Μέσα Ολο τὸ μουσικὸ δυναμικὸ τῆς χώρας. Προγραμμµατι- σµός ᾿Εδῶ εἶναι ποὺ θᾶθελα νὰ σταθῶ κάπως ἰδιαίτρα, ἀναφέρον- τας μερικὲς ὅραστπριότπτες, 1. Όλες οἱ ὀρχῆστρες τοῦ τό- που, ἐπανγγελματικὲς κι ἐρασιτεχνι- κές, ἑτοίμασαν ἔργα Μπετόθεν, τό- σο γιὰ τὸ κοινό, ὅσο καὶ γιὰ τὰ παιδιὰ τῶν σχολείων. Ετσι, ἡ εὖ- καιρία νὰ χαροῦν καὶ νὰ ζήσουν τὸν µεγαλόπνοο δάσκαλο, δὲν δό- θπκε µόνο στοὺς ἐνήλικες, ἁλλὰ καὶ στὰ παιδιὰ ποὺ γιαὐτὰ δίνουν τεράστια προσοχἡὴ καὶ φροντίδα. Θυμοῦμαι, τὰ οτιγμὴ αὐτή, ἕνα πε- ριοτατικὸ στὸ τέλος τς παράστα- σης τῆς Όπς συμφωνίας, μὲ 500 πε- ρίπου ἅτομα στὴ μικτὴὰ χορωδία, ὀγκώδπ συμφωνικὴὰ ὀρχήστρα καὶ διευθυντὴ τὸν Ἐιτί Μαδιτ,. Προσ- φέρθπκε στὸν ἈΝαπιιΓ μιὰ τεράστια ἀνθοδέσμπ μὲ ἅλικα γαρύφαλλα. Τὴν ππρε αὐτός, διάσχισε τὴν ὁρ- χήστρα, 6ρΠκε ἕνα ἁἀγοράκι 10--12 χρόνων, ἁπὸ τὰ λίγα ποὺ λάμθαναν µέρος στὴ Χορωδία, τοὔδωσε τὴν ἀνθοδέσμπ καὶ τὸ ἕφερε ἀγκαλια-- οµένο µπροστά, νὰ ὑποκλιθῇ στὸν κόσµο. Δονήθπκε ἡ ὅπερα καὶ τὸ ρῖγος τοῦ ἐνθουσιασμοῦ πέρασε σὰν ἠλεκτρισμὸς τὰ σώματα. (Μπρά- 6ο... Μπράθο... Μπράδο). Καὶ τὰ χειροκροτήµατα τὰ θροντερὰ δὲν σταματοῦσαν, ἐνῶ τὸ παιδάκι, ὁ ἐκ- πρόσωπος τῆς νέας γενιᾶς, ἔσκυθε τὸ κεφάλι ταπεινά, σεµνά, ἄνετιπ- τίδευτα, ουγκιντιµένα. Νᾶταν ἄραγε τὸ ἐκλεκτότερο µέλος τῆς Χορω- δίας ᾿Ασφαλῶς ὄχι. Ηταν ἡ ἑκ- δήλωσπ τᾷς ἀγάππς, µιας μεγάλης ἀγάπτις ποὺ φτάνει τὴ λατρεία, καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὴ νέα γενιά. Ἔφερα στὸ νοῦ µου τὰ ὅι- σεις ἀπὸ τὸ κυρίως θέµα ποὺ δὲν ἐπισημαίνονται, στερεο- Εἴτε περιγραφικἡ εἶναι ἡ ἔκθεση, εἴτε χαρακτηρισμός, εἴτε ἐπιστολὴ ἢ ἔγγραφο, εἴτε πραγματεία, ὀφείλουμε νὰ κο-- τάξουµε ἂν πείθη, ἂν ἔχη παραστατικἡ δύναμη, ἂν ἔχη λο- γικἡ ἀλληλουχία, ἂν ἀποτελῆ σύνολο ἁρμονικό. Αν δηλα- δἡ αἰτιολογῆ, ἐπεξηγῆ, ἀναλύη τὴν κυρία ἰδέα σὲ µερικώ- τερες, παρουσιάζη τὴν ἀντίθετη πλευρὰ τοῦ θέµατος και καταλήγη σὲ φυσικά κι ἀθίαστα συμπεράσματα. Ο Ὑά ἐπιτρέπουμε τὶς ὠραιολογίες: ᾿Ασφαλῶς πρέπει νἁ ἐπιδιώκουμε καὶ τὴν ἔγερση τῶν καλαι- σθητικῶν συναισθημάτων στὰ παιδιά. Εἶναι ἔκθεση, ποὺ ἔχουμε µπροστά µας στὸ τετράδιο τοῦ παιδιοῦ, κάτι γραµ- µένο μ ὅση τέχνη ἐκεῖνο μπορεῖ. ᾽Αλλὰ ἄλλο ἡ ὀρθοέπεια, ἡ φραστικἡ ἀκρίθεια, ἡ προσγειωµένη σκέψη καὶ τὸ πλού- σιο λεξιλόγιο, κι’ ἄλλο οἱ κενολογίες κι’ ἡ χρήση κοσµῃ:- τικῶν στοιχείων σὲ τέτοιο θαθμὸ ποὺ νὰ μὴ προσθέτουν τί- ποτε, ἁλλ᾽ ἀπεναντίας νὰ καταστρέφουν τὴν πορεία τῆς σκέψης. Νομίζω ὅτι σκοπός µας δὲν εἶναι νὰ ἐπιτόχουμε καλλιτεχνήµατα, ἀλλὰ νὰ συνηθίσουµε τοὺς μαθητὲς µας πρῶτα στὴ διανοητικἡἠ ἐπεξεργασία καὶ κατὰ δεύτερο λόγο στὴν καλλιέπεια. Τοῦτο πρέπει νάναι ὁ ὁδηγός µας σὰν διορθώνουµε. 0 Τί νὰ γράφουμε κάτω ἀπὸ τὴν ἔχθεση: Πολὺ σύντομες παρατηρήσεις ποὺ ν᾿ ἀπηχοῦν τὴ γενικἡ ἐν- τύπωση ποὺ μᾶς δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸ Χειρισμὸ τοῦ θέµα τος καὶ μερικὲς εἰσηγήσεις. Πολλὲς παρατηρήσεις, κάποτε εἶδα μιὰν ὁλόκληρη σελίδα, δείχνουν πολλή φιλοτιμµία ἀπὸ μέρους τοῦ καθηγητοῦ, ἀλλὰ γίνονται αἰτία νὰ μὴ ξέρη ὁ μαθητὴς σὲ ποιὸ ἀπ᾿ ὅλα τὰ σημεῖα νὰ ρίξη τὸ θάρος. Πιστεύω ἀκόμα ὅτι πρέπει νὰ µπαίνη καὶ θαθμὸς, γιὰ νὰ µπορῆ νὰ ἀντιλαμθάνετα! ὁ µαθητὴς πῶς ἀκριθῶς τὸν κρί- γουµε καὶ νὰ προσπαθῆ νὰ διορθώνεται. Πολὺ σωστὰ ἔχει γραφῆ ὅτι ὀφείλουμε νὰ πείσουµε τὸ παιδὶ πὼς ὁ θαθμὸς τῶν Νέων Ελληνικῶν δὲν θὰ εἶναι ἀκριθῶς ὁ θαθμὸς που μπαίνει κάτω ἀπὸ τὴν ἔκθεση, ἀλλὰ ὅτι θὰ θαθμολογοῦμε τὴν ὅλη ἐπίδοσή του στὰ Νέα Ελληνικά, 9 Νάὰ γεµίζουµε τὴν ἔκθβεση μὲ χόχχκινες µολυδιέςς Αν συµδῆ αὐτὸ καὶ ὑπογραμμίσουμε ὅλα τὰ φραστικά, γλωσσικἀ κι’ ὀρθογραφικὰ λάθη, προσθέτοντας καὶ τὸ σω- στὸ (πάνω ἀπὸ τὰ γραφόμενα τοῦ παιδιοῦ ἢ καὶ στὴν πλαϊ- νἠ σελίδα) θὰ τὸ χαντακώσουμµε, γιατὶ θἀ πιστέψη πὼς δὲ μπορεῖ νὰ γράψη μιὰ γνώµη σωστά. Ἔλεγε κι ἔγραφε ὁ δάσκαλός µου ὁ µακαρίτης Θεόκλητος Σοφοκλέους ὅτι ἡ ἱκανότητα ἐκφράσεως προάγεται σιγὰ-σιγα κι -ἂν θελήσου- µε νὰ τὰ διορθώσουμε ὅλα µαζεµένα τὸ µόνο ποὺ θά καταφέ- ρουµε εἶναι νὰ κάνουμε τὰ παιδιὰ ν᾿ ἀποστραφοῦν τὴν ἔκ- θεση καὶ νὰ τ) ἀποθαρρύνουμε. Θ ὙΝά γίνεται δηλ«χδῆ ἀἁτελῆς διόρδωση: Μὰ ἡ ἀτελὴς διόρθωση καὶ οἱ ἀνεξέλεγκτες ἀνακρίδειες: γλωσσικές, γραμματικὲς καὶ λογικὲς καθώς κι’ οἱ ἀποκλί- ποιοῦν στὴ συνείδηση τὰ λάθη καὶ καθιστοῦν τὰ παιδιὰ ᾱ- διάφορα στὴν ἐργασία, Γι’ αὐτὸ δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλέγχουμε τὰ σφάλματα ἐκεῖνο ποὺ τονίζω εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ὑποδεικνύουμε τὰ κυριώτερα. Αν δὲ ἕνα παι- δὶ εἶναι πολὺ ἀδύνατο νὰ τὸ παραλαθαίνουµε ἰδιαίτερα καὶ νὰ γίνεται ἀτομικὴ διδασκαλία. ᾽Ασφαλῶς ἡ ἀτομικὴ διδα- σκαλία εἶναι τὸ καλύτερο µέσο ἀνόδου, γι’ αὐτὸ πέραν τῶν γενικῶν παρατηρήσεων πρέπει νὰ ὑπάρξη κι’ ἡ ἐξατομίκευ- ση. Μὰ τοῦτο προὺποθέτει κόπο ἀπὸ µέρους µας πολὺ πε- ρισσότερο ἀπὸ ὅτι ἀντέχουν οἱ δυνάµεις µας. Ἐκεῖνο ἀκό- μα ποὺ ἰσχυρίζομαι εἶναι πὼς τὸ κάθε παιδὶ κάτι καλὸ θᾶχη στὰ Ὑραφόμενά του καὶ ὅτι ὀφείλουμε νὰ μὴν παραλείπου- µε νὰ τὸ ἀναφέρουμε στὶς παρατηρήσεις µας. (ὢ Εΐναι σωστὸ νὰ ὑποδειχνύωνται ἀπὸ μᾶς ὅλα τὰ ὀρθά Καὶ τότε, πῶς δὰ αὐτενεργήση τὸ παιδὶ γιὰ νὰ διορθωθῆ Πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε ὅτι συνήθως ὑπογραμμίζουμε τὸ λανθασμένο κι ὑποδεικνύουμε τὸ σωστό. 'Η δικαιολογία µας εἶναι πώς, ἂν δὲ γράψουμε ἐμεῖς τὸ ὀρθό, πότε θὰ µπο- ρέσουν 45 ἢ καὶ 50 παιδιά νὰ τὸ θροῦν ἀφοῦ μᾶς ρωτήσουν Ἐνα-ἕνα ᾽Αλλὰ ἂν δίδουµε ἔτοιμες γνώσεις, χωρὶς νὰ κινή- σουµε τὴν ἀμφιθολία καὶ τὴν ἀπορία, µμποροῦμε νὰ ἐπιτύ- χουμε πολλὰ πράγματα ᾿Ασφαλῶς ὄχι, Μήπως πρέπει νὰ ὑπογραμμίξουμε µόνο τὸ λάθος χωρὶς νὰ ὑποδειχνύοσυμε γνῶμες ὡς πρὸς τὸν ὀρθὸ τρόπο ποὺ πρέπει νὰ γράφῃ κανένας (Χρήση γλώσσας, ὄφος, διάρθρωση ᾱ- πόφεων) Οχι, γιατὶ τὰ παιδιὰ δὲν εἶναι μάντεις. Μιὰ γραμμὴ κάτω ἀπὸ μιὰ λέξη δὲν σηµαίνει τίποτε. Γιατί, χωρὶς νὰ ἀρνῆται κανένας τὴν ἀρχὴ τῆς αὐτενέργειας, πιστεύω ὅτι ἡ δουλειά µας φέρνει ἀποτελέσματα µόνο ἂν µεταχειριζόµαστε τὴν καθοδηγούµενη αὐτενέργεια. Πῶς δὰ αὑτενεργήση λοιπὸν τὸ παιδί. ὥστε ἀφοὺ πουραστῆ λίγο νὰ 6ρῆ τὸ σωστό: Μερικοὶ εἰσηγοῦνται πὼς πρέπει νὰ ὑπογραμμίζουμε τὸ λά- θος καὶ νὰ γράφουμε δίπλα τὶς λέξεις: ἀνορθογραφία, ἆ- συνταξία, ἀοριστολογία, κενολογία, ἀσάφεια, πτωχὴ ἔκ- Φραση, λάθος ὡς πρὸς τὰ σημεῖα στίξεως, πραγµατικἁ σφάλματα, ἀπορίες µας κλπ. καὶ ν᾿ ἀφίνουμε τοὺς μαθητὲς νὰ θροῦν τὸ ὀρθό. ᾽Αφοῦ ὅμως, ὅπως εἶπα δὲν ἔχουν μαντι- κὲς ἱκανότητες, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνη ἕνας συνδυασμός, δηλαδἠ νὰ ὑπογραμμίζουμε τὸ λάθος καὶ νὰ γράφουμε δί- πλα τὸ ὀρθὸ (ἂν νοµίζουµε πὼς δὲν θὰ τὸ δροῦν μόνοι τους) σὲ μερικὲς δὲ περιπτώσεις, ποὺ κρίνουμε καλὸ νὰ ὑπογραμ.- µίζουµε, νὰ σημειώνουμε µόνο τὸ εἶδος τοῦ λάθους καὶ νὰ τοὺς ἀφίνουμε νὰ 6ροῦν µόνοι τὸ ὀρθό. Τοῦτο προὐποθέτει ὅτι θὰ ἔλθουμε νὰ ἑλέγξουμε ὕστερα ἂν τὸ ὀρῆκαν. (συνεχίζεται) κά µας, κι εἶπα µέσα µου. Πόσες φορες ἡ ὀρχήστρα ἐγχόρδων τοῦ ΡΙΚ πρόσφερε κατι στὴν ἐκπαίδευ- σα Πόσα προγράµµατα ἀποκλειοτι- κἁἀ γιὰ τὰ παιοιὰ εχει ετοιμάσει Πόσες φορές οδηγήθηκαν τὰ παιδια τῶν σχολείων µας στις αἴθουσες συναυλιῶν, γιὰ νὰ παρακολουθή- σουν ἔργα κατάλληλα γιὰ τὴν π- λικία τους, μὲ προγραμματισμὸ και διαθάθµισῃπ, Πόσα σχολεῖα ἔχει ἑ- πισκεφθΏῃ ἡ ὀρχήστρα μέχρι σήµε- ρα Ποιὸς ἐπὶ τέλους πρέπει νᾶναι ὁ ἁἀληπθινὸς πτιροορισμὸς τῆς µονα- δικης αὐτῆς ὀρχήστρας τοῦ τόπου μας Γιατὶ τόσπ ἁδιαφορία γιὰ τὰ παιδιά µας, τὴν ἐλπίδα αὐτὴ τοῦ μέλλοντος 2. Οἱ ὀργανώσεις νέων καὶ ἅλ- λες, μὲ τὶς δικές τους ἐρασιτεχνι- κὲς χορωδίες καὶ ὀρχῃστρες καὶ μὲ πλατειὰ συµµετοχή μελῶν ἑτοίμα- σαν τὰ δικἀ τους προγράµµατα, τόσο γιὰ τὴ µουσικἠ ἀγωγὴ τῶν μελῶν τους ὅσο καὶ γιὰ τὴ μουσικὴ προσφορὰ στὸ κοινὸ καὶ στὰ παι- δια. 3. Οἱ σχολικὲἐς χορωδίες καὶ ὁρ- χῆστρες τὸ ἴδιο ἕκαμαν. Παράλλι- λα, ἡ διδασκαλία τοῦ µαθήµατος τῆς μουσικῆς στὶς τάξεις, εἶχε σὰν οκοπὸ τὴν καλύτερπ γνωριμία μὲ τὸ ἔργο τοῦ Μπετόθεν, μὲ τραγού- δια, ἀκροάσεις, ὁμιλίες καὶ συζητή- οεις, ἐκθέσεις, συλλογὲς κ.ἄ. (Στὴ Ε΄ τάξη τοῦ Γυμνασίου παρακολου- θήσαµε ἕνα Χχορωδιακὸ ἁἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν 9η συμφωνα, ἐμθάθνυνσπ τοῦ καθπγητοῦ στὰ ἰδανικὰ τοῦ Μπιετόθεν καὶ µουσικὴ ἀκρόασπ τῆς τελευταίας κίνησης τῆς Όπς. Κάθε παιδὶ κρατοῦσε τὴν δική του «παρ- τιτούρα) καὶ παρακολουθοῦσε). 4. Οἱ ἐκδοτικοὶ ὀργανισμοὶ ἐπιδό- θηκαν σὲ νέες ἐκδόσεις θιθλίων γιὰ τὸ µεγάλο συνθέτη. 5. Ἐκδόσεις ἔργων. (Οἱ δίσκοι εἷ- ναι πολὺ φθπνοὶ στὴ Γερμανία). 6. Εκδόσεις εἰδικῶν γραμµατο- σήµων ποὺ ἀπὸ τὶς πρῶτες μέρες εἶχαν ἐξαντλπθῇ. 7. ᾿Εκθέσεις Μπετόδεν. 8δ. Σύγκλησπ τριημέρου Παγκο- σµίου Μουσικολογικοῦ Συνεδρίου καὶ ὀργάνωσα συζητήσεων καὶ ὁμι- λιῶν σὲ διάφορες πόλεις καὶ τόπους τῆς δουλειᾶς. 9. Πρόσκλπσηπ ἀντιπροσώτων ἀπὸ διάφορες χῶρες τοῦ κόσμον γιὰ τὶς τελευταῖες µέρες τῇς ὅλτις προσπά- θειας. 10. Εκτέλεση ἐκλεκτῶν ἔργων τοῦ συνθέτη ἀπὸ περίφημες συµφω- νικὲς ὀρχῆστρες, Χορωδίες καὶ σο- λίστ, 11. Προγράμματα ἀπὸ τὸ ραδιό- Φφωνο καὶ τὴν τπλεόραση μὲ εἰἶσα- γωὠγικὲς ὁμιλίες γιὰ τὰ ἔργα. Αὐτὰ ἦταν ὅ,τι εἴδαμε κι ἀκούσα- µε καὶ δὲν σπµαίνει ἀσφαλῶς πὼς εἶναι τὸ Α καὶ τὸ 8 τῃς ὅλπς προ- σπάθειας, Ἠταν ὅμως ἀρκετὰ γιὰ ν᾿ ἀναστενάξπ κανεὶς καὶ νὰ πιΒ τιο- νεµένα: «ΠΟΤΕ ΚΙ ΕΜΕΙΣ.) Μιὰ εὐκαιρία γιὰ θαυμάσια ἀξιο- ποίπσηπ εἶναι τὸ Ετος Παλιγγενε- σίας. Ας Θάλωμµε στόχους σ’ ὅλα τὰ εἴδπ τῶν ἐκδπλώσεων. Ποιὸς θᾶ- ναι ὁ σκοπός Ποιὲς οἱ ἐπιδιώξεις μας Κι ἃς προγραµµατίσωµε Χχω- ρὶς καθυστέρηισπ -- ἂν τὸ κορύφω- μα τῶν ἐκδπλώσεων θὰ πραγµατο- ποιπθΠ µέσα στὸ Μάρτπ εἶναι λίγος ὁ παρεχόµενος χρόνος -- μὲ τέτοιο τρόπο, ὥστε νὰ πετύχωµε τόσο στὶς ἐπὶ µέρους ἐπιδιώξεις, ὅσο καὶ στὸ μεγάλο καὶ κύριο σκοπό, ποὺ ἑλπί- ζω νὰ μὴ εἶναι γιὰ νὰ τιοῦμε πὼς γιορτάσαµε καὶ γιὰ νὰ κλάφωμε τὰ περασμένα μµεγαλεῖα. ΧΡ. ΧΔΤΖΗΧΛΡΑΛΑΜΠΟΥΣ κοόσε-σς ΧΡ. ΣΤ. ΚΥΠΕΡΙΑΝΟΣ: Τὸ Παγκύπριον Γυμνάσιον καὶ ἤ Δαογραφία. Τόμος 4’. «ευ- κωσία, 1971. χ. Α. 4ΑΔΟΜΜΑΤΟΥ: πὸ Μάθημα τῆς Τέχνης. (’ Απὸ τὶς ἐκδόσεις τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου. 2χολ. ἔτος 1970- 1971. Αρ. ὃ). γ . Τὰ ἀνωτέρω δύο θιθλία πωλοῦν- ται εἰς τὸ Βιθλιοπωλεῖον τῆς Ἔφο- ρείας Λευκωσίας. Παγκύπριον Γν- µνάσιον, Τ. Κιθ. 1084, Λευκωσία. π απ Ἡπ ΝΙΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ: 1) ΙΟ μῦθος τοῦ οἴκου τοῦ ᾿Αγα- µέμνονα (μελέτη). 3) ᾿Εκατὸν ἐρωτικὰ ἐπιγράμματα ἀπὸ τὴν Παλατίνη ἀνθολογία (μετάφραση). Πωλοῦνται εἰς τὸ θιθλιοπωλεῖον ΕΚ. Κανικλίδη, Ζήνωνος Κιτιέως, ἔναντι ᾿Αρχιεπισκοπῆς. Ὢολροοομ ΩολβΠΟΖΙΟοθΟΣ ε αοαάθόρ ᾖον (1) αο]όοςᾷ ϱοἱ (2) ὠφροάσοσι ὢν ΑΦ 0οι 1309 ἰ 1ᾷ 1οιΞ2]ΚΟΧ ου Λοφοιόβι, Λµνωος ΛΙΙΛΟΟΧ Λἷα, Ὦ] 913 ῷ1Λλωο 39 ἡ “Λοιβήοί ϱἳ 913 ὨΟΟΦΟΙ3 5230 «ΏΛοΞΦΩΗ δα Φιᾳ ΙΘΙΥΦ31Ο ΛΏ]ομφο Λἱ. ΦΙ 1ΟΧ ΑΟΙΞΗΦ/{ Α3θίό ον 913 δᾳ36οφο)3 ου 5ο]οιφ 9 μοροχόσι ΛΟΦΟΙΦ31. ΛΗΙΛΟΟΧ Λία. Φιῷ ΛρΟοφο]3 ΛἰλβΠοθιόοθωα 96 Φόθόρ ὧν Α3 Λίµ 3ΥΟΦ32ΥΟ 119 ΟΥΙ3ΟΦΞ0 ΛΟΛΩΦΟΩ, 1ο ΛΦοίιχ 5σ3ο1λα-ζ ΔΟΙΞΗΩ| ΛΦΘΩΟΦ]θΟὰ ΩοήφΜΙ ΛΦΛοΦόΩ, 1οὰ αφοἰχ Φω3Ώφιλαζ 13 ᾳοι 13ήρλαρ ον 313 9039 «ΟΦΟ]3 ΟΥ 5ο]οιο ϱ ΣΥμΙθοὰ 'αοοθόορ Φοιάροχσι. οἱ ΦΩΟ1ΟἈϱ 9ρον Φι (0) Ἴμλογα (2) αοιΦΌςς οι ΊβΤΩΛΩΦ ἡ 5ῷ ΛΟΙΙΦΟ1 ΛΟΝΩΟ ΛΟΙ Ὦ1Οὰ ΥΟ1ΒΛΙΑ ΙΛογὰᾷ µνωσιον ΜΗ, 'Ὄονοορον ΩολΔή «Ο2ΙΟΟΘΟΧ ε Ωοορόρ ϱον (1) αο]όοφᾷ ϱοι (Φ) Φφοοκωοόχμ, ἰν Α3 οι 13099 ἀπ 93 1013 ογοιίς ΑΟΙΟΞΟΙΜΩ ΛμσωὈν ΛΙΛΠΠαοΛµοΟΙ Λι. Όιο ὈἼβοσλωο ἰ. γοὰ (ς) Λοιφρο ον ΙΒΑΡΦΤΠΟΥΠΙΦ Ὁφ ΛΟΛΟΟΧ ΊΟὰ ΛΟΝΟΟΙ ΛΟΙΩΟ ΛΟΝ ὨΝΟΧ ΙΟΙΛΟΥΥΟΦΟΙΩΑ Ἰο9οὰ 013. ΙΟΛΦΠΘΙΟΩΘΟΣ 1Ο 18οΦι]931, 39 Ὀἴλωσιοι 4 'ΑμλωΏι ΑΦ]ο3Οµιιᾳ Αν σι ὀροοφ -0)3 9ολβηριόωθονλ 59. ἴχρφριον δσχιο 9µΚογνα Ὀήσγολιο ΘΟΦ2ΙΙΥΧΣΙ3ΛΟ Ὀρίιχορ Ὁλ βήΦοι9 αβοσιιιόθμ. 10] 3λοχιϱό]ο Α3 ΛΞΥ3Θµ. οοάόαομΑ, ο Λο αοθοιόΞ., 9ἰρΗ1Α «οὐχ Φ63110031. µχνροοο. 9φ1λ8 { δμιλυρονι ΦΟΠ13Ο1ΛΩΟ ΙΟΥΟ}ΟΙΘΟΧ αοιο Φρ δολμτὶ 90Λ3 ΦΥΛΦ 'ὪΦαςΛλωᾳ ὈΩ]Ο3Οµῷ δλβΠαοκμοον δμπασιοι αθλμή Δσλβήσσμγιιαιήαο ΛοΦο]όΞι. ΛΙΙΜΙΛΟΟΧ 31ΟΜΟΛΟΙΟ 1 9Ώόοφοι: Ιἴγρφονρὰα ὮΛ 13ἠ0βΙΝ3 9ο)οµΦ ϱ ΤΟΥ οιμζμθον Φοήιῃριλας ΟΑΟ1ΟΊΡΟΧ ἸΛογγλὴ ὧν ΑΛ 5οιοιο ο ΦΩ331Λαο ΦΩΟΝΟΧΟ Φ]ϱ ἤροικοΥ Ὦά ΛΙΛΦΠΟΛΩᾳ Αο]οβονο Λμλβήαοκἰιοοι ΛΟΧ3 δα μλμρονχ 5ΟΙΙ (ς) δοιοήμο «ΦΩΟΥΙΦ 0ο1ΩΟ ΛΟιιΦαφΟΊΙΛΡ 4ρληιωοοσιι Λοηιήφα ΑΟ. 913 4Ο3ΥΙΥΦΟΙΟὰ ςἱ αοὀθ -ὅφ ᾳον Ἰ3ήρΛαΦ ϱ0ἱ ἂᾷ ἸολλοςιοΦρ γοσοφο]Ξ 1Ο31μΥΦΟΙΟ Ίο 1Ο αοι ΦΏΙΟ3 Οι ο αοΏ]3ο1λαο δμλΦήωολμοοι 9 ΛΟΥΟΛΩΟ ΦΙ Φις ΟΠΩΠΟΧΊΩ Ο1ΩΟΙΟΝ ϱἱ ΟΟἱ1ορ ὅφ 9Ο10Ο Ἰο1/3ΟΦ8ρ '(6) αο]φωοφᾳ ᾳον 1Ξ3ήρλας ΦΜΚΟΥὰ3 οἠσιο]ο 13ομαχος Χα Ὦλ Φ]άσὰ ὀσορήμ ΦΛοΥ κ δὰν φιωρ κολή ΛΦιό1. αοφοιόθιι ΦμλλλουΧ. 9ονλθ ΙΛ ΟΡΟΙ 903Η1: 5μο]3θοιόφ ὃμι οσοι. μρωόωνβινῇ 5οΠοιάοΙΩ ϱ Ωο]οιο ϱοι μμ μρον 4241, (ϱ) ᾿(«6οφο]β 11Η.» 5φ ΗΛΦΠΟΟΞΦΟΛΟ 93363 5]1ον ΛΑΞ) ΟΟΙΗΟΛΩΘ Ώοι μ σβοἱιβοἰιωΦρ 51 ΛΟΛΟΟΧ Λοι 1ο δοιοήόσφοχιφ ὁῶ34φιλαο δι μι Ώσλυο «93 002 Ἂφ ΦΩ3ΟβΟΙΟΦΡ 19 313 {«ρόοφοι ἰωιχορ» 5ϱ δλβήοοβφοΙρ 99348 5]1ον Αξ) ΦΗΚΟΥΣΦ ΦουοΠΦΙΟΧΙΦ (οι δσβοµποῷ δἱ1. ολοόΧ λον Ὠχοὰ 3113 ου ο ᾧᾷ οἱήωο γα, ιὪ ἸοΩΘΙΙΥΦΟΙΟΧ ὉΛ ΊΟ1ΛΟΛΟΦ ΊΟΥΩΟ ΠΟΟΟΦΟ]3 1 Ὀφοοφο]5 ϊγρφοσον ὮΛ 13ΠἱΩΘ πι Όοιςο 9Ωο]οιφ Όᾳ01. Φις ΦΟΙΩΒΟυΙνΩ ομλβήἠωολἱισοσι, ολμη. Λολφήσο ἡγιιβιή]αο Λοιο νὰ 9 ΑΟ]ΛΟΥΟΛΟ ΑΟ ΟΧΙ 9Ό]ΟΒΟἱΣιρ ὀμλβήωολμοοι 5ου πολβήσσἰιγιιβιιήαο Λονο 3ὰ3 ἃς Ωβόοφο]Ξ 00) Ωοθοιή ΦΙγοΦΟιΏΧ 9µι ΛΟΛΟΟΧ Λον Ὦλοὰ ϱοἱ ΛΟΥΟΣΦ 9]1οι Ὃν -Όοα31 Ὁ]θι 1ο ΛΑ ορσνι, 1ΟΛΙΞ Ἰοθοφο]Ξ ΑὈ]οβο να Λλπηαοάιοσι, Φι9 1ν {ς) ὪΟ1ΩΦ} 9ΦΟΟΦο]3 Ὁρι ὕγρφονον Ὦλ 72ΠΩΘΗΙΦ 9χ]οιιο δἱμ, Φιῷ Λοφοββή Λν γοὰ 993 -οῴο]: ὀοπασσ γι, οι. ἂγρφουον Ὢλ 13ἠαριιῷ σμαμἆυροὰ ο ΛΟ]ΟΙΦ Δἱιν Ὁ]9 9ο]οπσν. Ὢ ΔΟΦΟΊΟ51, ΛΙΩΙΙΛΟΟΧ ΛΙ ΦΟΙΛΟΙΟΟΘΟΝ ΙΟΧ ΛΙΛΟΙΚΟΨ ΛΟΧΙΑΞ 1 Δθι Ὁοοι, αΟΛ3ΠΟΛΩΡ 31 αοφρόκΑ 19 5ούβη θμοηΞροιόο 5 οὐ ΛΩΛμῆ Λωάρουσ3. Ωορο]ό5Η, ομ]λοὐλ 901Λ8 ΊΟ1/3ΝΩΡ ΘΗΛΟΥΧ3 ὉΠΩΜΟΧΙΦ Λολβήραάβόορ (1) Φ]φορ ὧν ΑΦ ο! {() Ὄοχροροι, αολβήοθιόοθοιὰ « αοόθσΏ ον (1) αο]φσο ϱον (9) ὠφρολοόοι, ἰν ΑΦ 001 13ος ἰὶν 8 1013 ΚΟγοιίῷ ΑΌις «3 ιο Λμσωολ. ΛἱλπήσοΚ οσα, ΛΙ. ιο Φ1γοιλαο ᾱ αιβοσγµ]όχα, ο ἄνασιοι ΑΦ “θΌ]οβό τις οἡλπήσολίοσι, οἄνωσιον Λῳλμηή ασαβήσόαγιιβιήαωο Λορο)όα. ΑΜΙΛΟΟΧ Ξ1οιι]ιο «Ο]ο 1 φΟσφοι οοπνωοιγι, ὃς ἠγρφθονοχὰ. 9ο ΦΗΛογὰ3 ΟΗΩΙΟΧΊΦ ΘΟ[ΛΥΧ3 2 ἠοίριορ ολ ΄ονρον ήαβιι ΑΦ “ΊΟΜΟΛΩΦ ΛΟ]ο3Οἰιῷ ΛΟΠΗ3Ο1Λαο Λἰλβήαοκοσιι 3ΧΙ3 5ποϱ ΛΟΟβΗµ Λοοιβθοιόο ΛΣ Φιοα Ὀ]οβομιῳ ἰὴ Λ8 Φᾳ3όοφοιΞ 5ο! (1) --1σ Απιοβόµμα Λαλξήαολμοόν τοις ιοόσφοιᾳ μ ΣΗΝΝΥΠΟ ΑςσΙΣΥγ2ς 20 δελτίον ΟΕΑΜΕΚ «καθωρισµένος» «σηµαίνει καθωρισμµένος διὰ Κανονισμῶν ἢ διοικητικῆς πρά- ξεως ἐκδιδομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συµθουλίου ἢ διὰ γενικῶν ἢ εἰδικῶν ὁδηγιῶν διδοµένων ἢ διαταγῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμθδουλίου καὶ «καθορίζειν» ἑρμηνεύεται ἀναλόγως' «μέση ἐκπαίδευσις» περιλαμβάνει τὴν γενικὴν µέσην ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν' «νόμος» περιλαμθάνει πᾶσαν διάταξιν νομοθετικῆς φύσεως καὶ τὸν προῦ- πολογισµόν’ «σχολεῖον» ἢ «σχολὴ» σηµαίνει δηµόσιον σχολεῖον’ «τεχνικὴ ἐκπαίδευσις» περιλαμδάνει γεωργικὴν καὶ ἐν γένει ἐπαγγελματι- κἠν ἐκπαίδευσιν «Ὑπουργὸς» καὶ «Υπουργεῖον» σηµαίνει τὸν Ὑπουργὸν Παιδείας καὶ τὸ Ὕ- πουργεῖον Παιδείας καὶ πᾶν τμῆμα αὐτοῦ ἀντιστοίχως, 3, Τηρουµένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος Ἡόμου ὁ παρὼν ἨἩόμος ἐφαρμό- ζεται ἐπὶ ἁπάντων τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν. Μέρος Δεύτερον.- ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ , 4---(9), Συνιστᾶται παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ᾿Ἐπιτροπὴ ᾿Ἐκπαιδευτικῆς Ὕπηρε- σίας πρὸς ἄσκησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 προνοουµένων ἁρμοδιοτήτων. (2) Ἡ ᾿Επιτροπὴ πρὸς ἄσκησιν ἁπασῶν τῶν ἁρμοδιοτήτων τῶν προνοουµέ- νων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς Προέδρου καὶ τεσσάρων ἑτέρων μελῶν, ὧν τὸ ἕν ἀπαραιτήτως δέον νὰ εἶναι νομικός, διοριζοµένων ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας ὑφ᾽ οὕς ὅρους, τηρουµένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος Νόμου, ἤθελε καθορσθῆ ἐν τῷ διορισμῷ : Μοεῖται ὅτι ὁ Διευθυντὴς Εκπαιδεύσεως, ὁ Διευθυντὴς τοῦ Τμήματος Προσω- πικοῦ τῆς Δημοκρατίας καὶ ὁ οἰκεῖος Τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου δικαιοῦνται ὅπως παρίστανται κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς ᾿Ἐπιτροπῆς καὶ ἐκφέρουν τὰς γνώµας αὐτῶν ἀλλὰ ἄνευ δικαιώματος ψήφου. (9) Ἡ θητεία τῶν μελῶν εἶναι τριετής. (4) Ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δύναται, ἀνεξαρτήτως τῆς διατάξεως τοῦ ἐδαφίου (1) τοῦ ἄρθρου 10. καθ’ οἱονδήποτε χρόνον νὰ τερματίσῃ τὸν διορισμὸν τοῦ Προέδρου τῆς ᾿Επιτροπῆς ἢ οἰουδήποτε ἑτέρου μέλους ταύτης ἐὰν θεωρῇ ὅτι τοῦτο εἶναι πρὸς τὸ δηµόσιον συμφέρον’ ΒΜοεῖται ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς ᾿Ἐπιτροπῆς καὶ πᾶν ἕτερον µέλος δύναται νὰ ὃ- ποθάλῃ ὁποτεδήποτε ἰδιογράφως παραίτησιν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας. (9) ᾿Εὰν κατὰ τὴν διάρκειαν οἱασδήποτε χρονικῆς περιόδου οἰονδήποτε µέλος τῆς ᾿Επιτροπῆς εὑρίσκεται ἐπ᾽ ἀδείᾳ ἢ ἀδυνατῇ λόγῳ ἀσθενείας, ἀπουσίας ἐκ Κύ- πρου ἢ οἰουδήποτε ἄλλου λόγου νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα αὐτοῦ ἢ νὰ ἀσκήσῃ τὰς ἁρμοδιότητας αὐτοῦ ὡς µέλους τῆς ᾿Επιτροπῆς δυνάµει τοῦ παρόντος Βόμµου, ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας δύναται νὰ διορίσῃ οἱονδήποτε πρόσωπον, τὸ ὁποῖον κατέχει τὰ προσόντα διὰ νὰ εἶναι μέλος τῆς ᾿Επιτροπῆς, ὣς προσωρινὸν µέλος διὰ χρονικἠν περίοδον διαρκούσης τῆς ὁποίας τὸ µέλος εὑρίσκεται ἐπ᾽ ἀδείᾳ ἢ ἐν ἀνι- κανότητι ὡς προανεφέρθη. ) (6) Τηρουµένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος Πόμου οὐδεὶς διορίζεται ἢ δια- τελεῖ µέλος τῆς ᾿Επιτροτῆς, ἐκτὸς ἐὰν. - (α) εἶναι πολίτης τῆς Δημοκρατίας, ἠθικοῦ χαρακτῆρος καὶ κατέχῃ τὰ προ- σόντα πρὸς ἐκλογὴν ὡς μέλους τῆς Βουλῆς τῶν ᾽Αντιπροσώπων' πλοΠοιλσά ορ 913 Λο]χανέ2 Ασιφιήοιῳ λῶν οῷ μι 1οὰα »μςσλο -οοιι ἰ. αοΏριόοιᾳ Διρ3θοιιοου 59 Πολοσμ ΦΛ ΑΦΥΟΛΟΦ 9ΟΙΟΞΟΙΩ Λοιο2Χς (2) αοιγαοφῆας ΟολιάσαομΑ, 0οἱ ΟΜΩ Ὠλδῃ «οΏιανόσο νο Ο]Ο3Ο µας Ὁ]ο9Χο 913 1Ο1ΛΟ)6άοβρὰ Ὀχλρροσς οα2ΠρουΙο ΡΟ ΛαΧον .ΟΧ Λι Φις Ὃλ 1Ο 9ΟΛΊ1 903038 ΊΟΛΩΘΩΣΞ ΤΟΧ ὨὉλΛλολμθονα Ὁχ]λ3Α !. 1) --Ύε ὀκιοβόανα χιςθχις ΦΑΟΥΟΑΟ 1Ο13Ω2 1Ο ἀἲβΩροσιε» 9οόο 39 ο ἰπὶ 333 μάΥΥΡ ομχωσιοι ὃμα Ὢ]ς ΦΩ03ἠΦ 1Ο1ΒΛΦ3ΩΦ σοι μθιοήρ μ 8113 'λοιὰφ λομριλς Δο 3οΥ μα μοροχς 5οχΌή]γὰ δμπινοφοθοιή πι μ θοιοΞομμᾳ οιμαλαοᾶ κ ἂν 10οΦ λοόΞιΦϱ μ ον Αρόβισο 913 Όονωο Λ3Όνλά ΙΟΥΣ ΦΑΥΞΛΟΟ 9114 σος ΠΟΝΣΥ ΩΟΧΊΣΩΞΟΙΟΙΣ 3 ΛΙΟΟΙ1ΟΦΥΦΟΧ Δοήιλοή αν 913 ΛΜΑΟΥΥΡ Ἰβαοήμο «ασ οοοι» 5Ο ΟΥΟΛΟ 1Ο132ΞΛΜΠΟ3 ΛΙΞ6οΙς” 9Φοόο 39 ο ΛΑ «ΦΑΏΟΟΥ, ΑΟΟΩΟΥ31ΟΙΟ [μὴ 9 ΑΦΠΟΧΞΥΟΧ δᾳή]λοή ο... δμα ον ο «30 ἴλωο Α8 ΛΩΟΥ3Ν Λοµσοοσόιι 513 ΑΠΟΛΟΝΦ Αμα ὕνρο Α3 ΛΩΟΥΞΥ 9 ρμσρο κ σ13 ὦ]οβα τις ἀπιναθανοιιὰᾷ ὧν 3 523039 Λἰήολοναρ ΑΝ 1βΛοήἡμο «οοήσ]όοιο» --.ΟΊΟΛΑΞ Φοοοφριο ἄνμωα «ον, ΟΛΞΗΙΞΧ (ον ᾷ Α03 90133 20963 Ῥοιλοόρ» ϱοἵ ΦΩΟΠΟΧΟ 30ο. ον ες ςκιατηιπαΗΙΙλν ιν σι ΚΗινάνΝΗ (σιβςᾳθν αν ιν Ισ ινΟάΠΙ ἹΟΝΣΙάΟιΥ 4οιόοαι ζοά3Ν ΙΟΛΟΝΟΙΦΩ ὨΛ Ι0(ΦΘΟΟΥΟΣ «33 Ὢβ Ιοήθοῷ 1ο 9133οι ΙΟΙΟΟ ΙΟ 313030 Φαοὀοφοιᾳ οι 9οομ, Ὦῷ χολβῄριο Φα αοοΝ! Φονλοόοιι 0ο 9ορΧο] οἡν 9334043 οὔν αολαΠοόΞΠί Αμ Ὢὰοὰ ο ο «ΦθΟΙΟΟΘΟΧ Ἰοήθοφ ολ 5133231 ΙΟΙΟΟΛΙΗΟΣ ΊΟΙΩΏΙΟΣ }ο αοχο 51ΧΜῆ 19 ΊΟΥΙ3ΟΝ :αο]γαοφήας αοχικόροµα, 0ον ον ἰθοισοθον ΒΥ30µ ὃῷ ΦΓοήθοφ 10 913321 1Ο 5ΟΙΟοάµαοὰ 913 ΙΟΥΛΩΟΟΝΟΙΩ 913039 1 'ἕσ ιήρκφ ἴοκ 513402 Ικιόσδνσκη 'ΡΟΠΊ3ΦΟ1ΛΩΟ 1ΟΛ]3 91036 »οηιλοή σου! σ 913930 Ιοπιργλασ 'ΛΦΠΟΙΛΟΛΟΧ ἡ. ΩοΠΦΛ ΦῷΥΩΟ ΦοχλΏοΚοΏο]ήο ϱοι ο ΙΟ137ΙΟ0 ΛΩΞΟ3Ρ Δθλιόσοοάν ἰ Λλωη]λοή Λῶι 9ΦΠθΘΙΟΟ 5ΟΥΟΙΦΑΟ Ο,. ὋὉσ Α032938 ὀφήριός 291ΥΦΑΥΙ, Ὁσβοβρ δἱν ὉλΩΟΤΊΙΥΑ Λμν]νοφοβο]ή Λία ἱ λφθοιῃ Λι 1Ο ΛΟΥΣΙ1 ΑΘ1 ΛΟΛΛΟΦΠΙΟΟΘΟΣ “αοἠοΆ αΟΧΥΦ 31 οι{πααο]ο ΦοιλοςΩν. ᾳοὰ 19ῄρλας ΑΛ νΛβθοςὰᾷ ΛΦήου -ΟΛΏΝ ἃ αοποκ ιΞἠρλαος α ον ὦο/34ρουήο 51030 μλιόσοσοόν Ἡ Ῥοή]λογὴ (6) ᾽μλιόσσσσι δοπ]λοή 1ΟΛΙ3 ὮΛ 1Ο1ΟΛΩΟ ον 91939 (Ι)--6Ι 913930 ικιιόσοφόν τον ιοήιλοις σνιςηάΜιια ζΗΝΙι ια πνΙνΗΙΝ ζηΗΙ ζΙζδάθάνιν- οι]! 599γ/ μα μ” ναο ΑΘΙΣΥ2ς τό δελτίον ΟΕΑΜΕΚΕ 2ἱ (6) εἶναι κάτοχος πανεπιστημιακοῦ διπλώματος ἢ τίτλου ἢ ἄλλου ἰσοδυνάμου προσόντος ἢ ἔχῃ ἀποκτήσει μακρᾶὰν πεῖραν σχετικἠὴν πρὸς τὴν δηµοσίαν ὑπηρεσίαν ἢ τὴν ἐκπαίδευσιν' (Υ) δὲν εἶναι Ὑπουργὸς ἢ µέλος τῆς Βουλῆς τῶν ᾽Αντιπροσώπων ἢ δημοτικοῦ συµφθουλίου ἢ τῆς δηµοσίας ὑπηρεσίας ἢ τῆς δηµοσίας ἐκπαιδευτικῆς ὑπη- ρεσίας ἢ σχολικῆς ἐφορείας ἢ συντεχνίας ἢ ὀργανώσεως συνδεδεµένης µε- τὰ συντεχνίας, ᾽Ἁρμοδιότητες τῆς ᾿Επιτροπῆς Ῥ.---(1) Πλὴν τῶν περιπτώσεων περὶ τῶν ὁποίων γίνεται εἰδικὴ πρόνοια ἐν τῷ παρόντι ἢ ἐν οἰφδήποτε ἑτέρῳ νόµμῳ ὡς πρὸς οἱονδήποτε θέμα ἐκτιθέμενον ἐν τῷ παρόντι ἄρθρῳ καὶ τηρουµένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος Βόμου ἢ οἴουδήποτε ἑτέρου ἑκάστοτε ἐν ἰσχύϊ νόµου ἀποτελεῖ ἁρμοδιότητα τῆς ᾿Επιτροπῆς ὁ διορισμός, τοποθέτησις μετὰ τοῦτον, ἐπικόρωσις διορισμοῦ, κατάταξις, µονιµοποίησις, προαγω- γή, µετάθεσις, ἀπόσπασις καὶ ἀφυπηρέτησις ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν καὶ ἡ ἐπ᾽ αὐτῶν ἄσκησις πειθαρχικοῦ ἐλέγχου, περιλαμθανομµένης τῆς ἀπολύσεως ἢ τῆς ἀπαλ- λαγῆς ἀπὸ τῶν καθηκόντων αὐτῶν. (2) Οὐδὲν τῶν ἐν τῷ ἐδαφίῳ (1) τοῦ παρόντος ἄρθρου διαλαμθανοµένων κὠ- λύει τὴν ᾿Επιτροπὴν ὅπως ἐπανεξετάσῃ οἰανδήποτε ἀπόφασιν αὐτῆς ἐπὶ ἱεραρχικῇ αἰτήσει πρὸς αὐτήν. ᾿Απολαξθαὶ 6. Εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ τὰ µέλη τῆς ᾿Επιτροπῆς καταθάλλεται τοιαύτη ἆμοι- δὴ οἵα ἤθελε καθορισθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμθουλίου. Φύσις ὑπηρεσίας 7. Ὁ Πρόεδρος καὶ τὰ λοιπά µέλη ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ πλήρει ἀπασχολήσει καὶ ὑπόκεινται εἰς τὸ διά τοὺς δηµοσίους ὑπαλλήλους ἑκάστοτε ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ Ὑπουρυνικοῦ Συµθουλίου ὥράριον ἐργασίας. Συνεδριάσεις ᾿Επιτροπῆς Β.---(1) 'Ο Πρόεδρος τῆς ᾿Επιτροπῆς προϊσταται ταύτης καὶ τοῦ Γραφείου αὐτῆς, συγκαλεῖ τὰς συνεδριάσεις τῆς ᾿Επιτροπῆς, προεδρεύει τούτων, καταρτίζει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν συνεδριάσεων, ὑπογράφει τὰ πρακτικἁ καὶ πᾶσαν ση- μαντικὴν ἀλληλογραφίαν ἢ ἔγγραφα καὶ µεριμνᾷ ὅπως πᾶσα ἀπόφασις τῆς Ἔπι- τροπῆς ἐκτελῆται δεόντως. (2) ᾿Εὰν ὁ Πρόεδρος τῆς ᾿Επιτροπῆς ἀδυνατῇ νὰ παραστῇ εἰς οἰανδήποτε συνεδρίἰασιν καὶ προεδρεύσῃ ταύτης, τὰ παρόντα μέλη ἐκλέγουσιν ἕν ἐξ αὐτῶν ὅπως προεδρεύσῃ κατ᾽ αὐτήν. (3) Πρὸς ἄσκησιν τῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς ᾿Επιτροπῆς ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπι τροπῆς καὶ δύο ἕτερα µέλη παρόντα καθ’ οἰανδήποτε συνεδρίασιν, ἢ ἐὰν ὁ Πρός: ὄρος δὲν εἶναι παρών, τέσσαρα παρόντα µέλη ἀποτελοῦσιν ἁπαρτίαν. Οὐδεμία ἀπό: φασις εἶναι ἔγκυρος ἐκτὸς ἐὰν ληφθῇ διὰ τριῶν ψήφων. (4) Τηροῦνται πρακτικἁ τῶν ἐργασιῶν ἑκάστης συνεδριάσεως εἰς τὰ ὁποῖα καταχωρίζονται ἐν περιλήψει τὰ τῆς συνεδριάσεως. Πᾶν µέλος παρὸν κατὰ τιν ουν” εδρίαν δύναται νἁ ζητήσῃ ὅπως αἱ ἀπόψεις του, αἱ ὁποῖαι εἶναι οὐσιώδεις ὡς προς ἀπόφασίν τινα, καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά.

Τίτλος Θέμα Σελίδα
Δραστηριότητες Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 8p
Σχόλια Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 8p
Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΙΣ ΚΛΙΜΑΚΩΝ (1968) 8p
ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΙΣ 7p
Η ΓΑΛΛΙΑ ΤΟΥ ΧVΙΙ ΑΙΩΝΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ Πολιτισμός 7p
ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΗΝ Μ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Πολιτισμός 4p
ΠΩΣ ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ ΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Α.Β.Γ.) 4p
Πότε κι' εμείς 3p
ΛΙΓΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ Πολιτισμός 3p
«Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ» 2p
ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΙΣ ΟΤ ΣΗΜΕΡΙΝΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ 2p
ΗΝΩΜΕΝΟΙ ΟΛΟΙ ΠΡΟΧΩΡΟΥΝ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 1,8p