Back

ΔΕΛΤΙΟΝ ΟΕΛΜΕΚ, 1971-11-01

ΣΕΛΙΣ 8 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ Τὴν δην παρελθόντος Μαΐου τὸ ᾿Ἐπαρχιακὸν Συμθούλιον τῆς ΟΕΛΜΕΚΝ Λεμεσοῦ ὠργάνωσεν ἐκπαιδευτικὸν Συνέδριον, Ἐν ἀρχῃ ὠμίλησεν ὁ Πρόεδρος τῆς ΟΕΛΜΕΚ Λεμεσοῦ κ. Ανθιμος Πα- παδόπουλος διὰ τὴν ἀξίαν τῶν ἐκπαιδευτικῶν Συνεδρίων ἀκολούθως δὲ ἡ κ. Ἐλ. Μαυρικίου Βοη- θὸς Διευθύντρια ἀνέπτυξε ὃν θέµα κο προδξηµα τῆς ψυχαγωγίας τῶν ἐφήθων στὴ Μέση ᾿Εκποί- δευση». ᾿Ἐπηκολούθησε συζήτησις μὲ ἐποικοδομητικά συμπεράσματα. ο . Τὸ Συνέδριον ἐσημείώσε µενάλην ἐπιτυχίαν εἰς αὐτὸ δὲ παρέστησαν πολλὰ µέλη τῆς ΟΕΛΜΕΚ. τὸ αερρόθθῆεμµοα ἔινς υυχαγωγίας τὼν Ἐφώθων σεν Ν. ἘΕικαίόδσυσει Εἰσηγητικὴ Ὁμιλία τῆς κ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΜΑΥΡΙΚΙΟΥ 2ον Δυστυχῶς τὰ µέσα ποὺ ἀνέφερα, μὲ τὸ ἀκατάλληλο τὶς πιότερες φορὲς περιεχὀ- µενο, ἔτσι ἀνεύθυνα μάλιστα ποὺ προσφέρεται, π.χ. ὁ κι- γηµατογράφος, ἐφ᾽ ὅσον δὲν ᾿ ὑπάρχει ἡ ἐποπτεία τῆς πο- λιτείας, καὶ σὲ ἀχατάλληλες ὧρες, ἂν δὲν ὑπάρχη ὁ ἔἕ- λεγχος, π.χ. μὲ τὴν τηλεό- ραση, δὲν εἶναι πάντοτε ἡ κατάλληλη γιὰ τοὺς ᾿ὙἘἙφή- ϐους ψυχαγωγία. Ἡ ὑλικὴ εὐμάρεια γονέων ποὺ πέρασαν στερηµένα παιδικὰ κ ἐφηθιχὰ χρόνια, προσφέρει ἀφειδώλευτα κι ἀσυλλόγιστα τὰ µέσα αὐτὰ στὰ παιδιά τους, ὥστε νὰ σπαταλᾶται ἄδικα κὺ ἐπιξή- ο « νι ς µια ἀπ᾿ ὅλες τὶς ἀπόψεις ὁ καιρός τους. Γιὰ τοὺς εὐσυνείδητους Ἔφηθους ἀντίθετα δὲν Ἄ- πάρχει Χρόνος μὲ τὸ ϐαρυ- φορτωμένο πρόγραµµα τοῦ σχολείου καὶ τῶν ἐπιμορ- φωτικῶν µαθηµάτων, δΔὲν θλέπομε πιὰ τὰ παιδιά µας καὶ τοῦ κατώτερου ἁἀκόμα γυμνασιακοῦ κύκλου νὰ παί- ζουν στὰ διαλείµµατα π.χ. μπάλα, κυνηγητό, κουφτό, κουτσὀ, σχοινάκι τὰ Ἅκκορί- τσια, ἢ ν’ ἀσχολοῦνται μὲ πνευματικὰ παιχνίδια. Καὶ τὸ παιχνίδι εἶναι τὸ θασικὸ καὶ τὸ καλλίτερο µέ- σο Ψυχαγωγίας ὄχι μόνο γιὰ τὴ σωμµατικὴ ἀλλὰ καὶ γιὰ υτὴν ᾠυχοδιανοητικὴἡ ἀνάπτυ- Ἐη. Ἐΐναι ψυχαγωγία ῥἐνερ- γεία κ ὄχι παθητική, ποὺ καθηλώγνει τὸ παιδὶ καὶ τὸ ἀποναρκώνει. Ανθρωπος ποὺ δὲν ἔπαι- Ἐε καὶ δὲν ψυχαγωγήθηκε στὰ παιδικἁ κι’ ἐφηθικά του χοόνια, ἔχει συμπλέγματα, δὲν ἐξελίσσεται «φυσιολογι- κά, Ὑίνεται «καχοµοίρης, κλειστὸς στὸν ἑαυτό του, ᾱ- κύμα φθονερὺς ἢ µισάνθρώ- πος. ᾿᾽Αργότερα φθονεῖ καὶ μισεῖ ὅ,τι ὁ ἴδιος στερήθη- κε ἢ κι’ ἀντίετα µρίχνεται Ἐέφρενα σὲ ἀπολαύσεις. Μᾶς ἐνδιαφέρει ἰδιαίτερα ἡ ἹὉΟμαδικὴ Ψνχαγο- γία. Ὁμάδες Προσκόπων --- Ὁδηγῶν καὶ Κατηχητι- κῶν εἶναι ὠφέλιμες, ἐφ᾽ ὅ- σον ἐλεύθερα, ἀπὸ δικἠ του πρωτοθουλία πηγαίνει ὁ Ἓ- φηθος κ ὄχι ὕστερ) ἀπὸ πίεση ἢ ὑποχρεωτικὰ ἢ γιὰ γὰ φανῇ εὐάρεστος σὲ προό- σωπα. Τὸ ὑποχρεωτικὸ εἶναι καταθλιπτικό, δὲν Ἑεχουρά- ζει, ἀντίθετα κουράζει ψυχι- κά. ᾽Αλλὰ γιὰ τὴν φοίτηση καὶ ψυχαγώγηση σ) αὐτὰ χοειάζεται πι ὃ ἀπαιτούμε- γος χρόνος κι’ ἡ ψυχική διά- θεση, Πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὰ περιθώοια γιὰ ἕνα καλὸ σχέ- διο χατανομῆς τοῦ κχρύνου στὴ µελέτη, στὶς ἀνατομικὲς ἀνάγκες, στὴν ἀνάπαυσηπ καὶ ψυχαγωγία καὶ στὸν Όπνο. Ἡ ἐργασία δὲν πρέπει --- σὲ περίοδο ἀναπτύξεως τοῦ ὁρ- γανισμοῦ μάλιστα --- νὰ γί- γεται σὲ θάοος τοῦ καλοῦ ὕπνου καὶ τῆς ψυχαγωγίας, ποῦναι ἀπαραίτητη. Ἠοέπει ἡ Πολιτεία μὲ τὸ Σχολεῖο καὶ τὶς διάφοοες ὀρνανώσεις νὰ ἐνδιαφεοθῇ καὶ νὰ δηµιουργήση τὶς προήποθέσεις γιὰ τὴν Ῥυχα- γωγία τῶν Ἐφήδων µας. Κάποια κίνηση ἄρχισε νὰ γίνεται τελευταῖα μὲ τὴν δηµιουογία κέντοων Νεότη- τος, Μαθητικῆς Λέσχης καὶ Ἑστίας Ἐογαζομένων ΚΝέ- ὦν. Μεγάλο ἀπόχτημα γιὰ τὴν πόλη µας ἡ λέσχη τοῦ ἰδούματος Σολοµ. Πανανί- δη. ᾽Αλλὰ νομίζω πὼς χάθε σγολεῖο πρέπει νάχη τὴ δικη του Λέσνη ἢ αἴθουσα Ψυχαγωγίας. Ὁ τρόπος ὂρ- γανώσεως καὶ Λειτουργίας, θάταν πρωθύστερο νὰ ἐκτε- θῆ τώρα. ᾿᾽Απαραίτητη ἐπί- σης σὲ κάθε σχολεῖο ἡἣ αἷ- θουσα Τελετῶν. Ὅμως μὲ καλὴ διάθεση θὰ μποροῦσαν νὰ γίνουν μερικά πράγµατα µέσα στὴ σηµερι- γἡ πραγματικότητα. Ἐμεῖς οἱ Ἐκπαιδευτικοί, ποὺ ἀπὸ ᾱ- γάπη στὸ παιδί, στὸν ἄνθρωο- πο γενικὰ ἤσθαμε στὴν ἛἜκ- παίδευση, δὲν μποροῦμε νὰ μείνουμε ἁδιάφοροι. Τὶ θά μπορούσαμε λοιπὸν νὰ χάνουμε μὲ λίγη καλὴ θέληση καὶ προσπάθεια, κά- το ἀπ τὶς συνθῆκες ποὺ λειτουργοῦν τὰ σχολεῖα µας Γιατὶ ὥς' τώρα --- πρέπει γὰ τὸ παραδεχτοῦμε --- ἤ- µασταν στὴν ἄρνηση, στὶς ἀπαγορεύσεις. Εΐναι καιρὸς νὰ προθάλουµε καὶ τὴν θέ- ση. ᾽Απαγορεύεται στὰ Ἅπαι- διὰ νὰ μένουν τὸ µεγάλο διάλειµµα στὶς τάξεις καὶ στοὺς διαδρόµους. Καὶ πο- λὺ σωστὰ θέδαια, )Αλλὰ τοὺς ἔχομε δημιουργήσει τὶς κατάλληλες αὐλὲς ποὺ νὰ τὰ ἑλκύουν ᾽Απαγορεύεται στὰ παιδιὰ ἡ συμμετοχή σ᾿ ἐ- Ἑωσχολικοὺς συλλόγους, νὰ συχνάζουν σὲ κέντρα, σὲ δι- σκοθῆκες (ἄλλη πληγη αὖ- τὴ) καὶ καφενεῖα. Πολὺ σω- στά. ᾽Αλλά ἐμεῖς ὡς ἀντάλ- λαγµα τὶ προσφέραμε ὥς τώρα Καὶ πρῶτα νὰ δηµιουογή- σουµε αὐλὲς φιλόξενες, μὲ΄ παγχάχια καὶ σκιά, ποὺ νὰ τραθοῦν κοντά τους τὰ παι- διά, νὰ τὰ εὐχαριστοῦν καὶ γὰ τὰ Ἑεκουράζουν, ὅπου θὰ καθήσουν κάτω ἀπ) τὸ ὑπό- στεγο, τὸ δέντρο ἢ τὴν περι- κοκλάδα, θὰ κουθεντιάσουν, θὰ ποῦν τ’ ἀστεῖα τους, θὰ διαθάσουν, ἢ θ) ἀκούσουν ὦ- ραία μουσική, ποὺ θὰ µετα- δίδεται ἀπ᾿ τὰ µμµεγάφωνα. Κὰ μὴ θλέπουμε παντοῦ δυ- σχολίες κι’ ἐμπόδια ἀνυπέρ- ϐθλητα. Μπάγκοι ἀπὸ παλιὰ θοανία, ποὺ θὰ κοποῦν γαὶ θὰ θαφοῦν μὲ χαρούμενα χρώματα, λίγοι στύλοι καὶ μιὰ περικοκλάδα (ἀπὸ µπου- κενθίλια, αἰγόκλημα, γιασε- ιὰ ἢ κληματαριὰ) καὶ τὸ ὑπόστεγο ἔγινε, ὅμοοφο, εὖ- γάριστο, κι’ ὅπου ὑπάρχουν δέντρα, µπάγκοι ὁλόγυρα ἀπ τὸν χοοµό τους. Ἕνα --- δυό τραπέξια πίγκ. --- πὀγ». ὅπου ϐ) ἀλλάζουν παραστά- σεις τὰ παιδιὰ σὲ μιὰ εὖ- γάριστη συνάντηση, μὲ τὴν ἐποπτεία ἐπιτοοπῆς ἀπὸ µε- γάλα παιδιὰ (τελειόφοι- τους). Οἳἵ αὐλὲς τῶν σγο- λείων µας μὲ τὴν Ἑεραϊλα τους, ἀφιλόξενες ἐντελῶς --- πυοώνουν ἀπ τὸν ὕλιο ἢ Ἑουοίζονται ἀπ᾿ τὸ Ἑεροθόρι --- διώχνουν τὰ παιδιὰ ἀντὶ νὰ τὰ προσελκύουν. Ἡ φυχαγωγία μπορεῖ νᾶ- γαι ἀπρογοαμμάτιστη ἢ προ- γραμμµατισµένη. Ἐΐναι φυσυό, ἡ ἆποο- γοαμµάτιστη ψυχαγωγία, σὰν πηγαῖο αὐθόρμητο Ἑέ- σπασµα ψυχῆς ἢ σὰν εὐχά- ριστο ἀπρόοπτο νὰ εὖὐχαρι- στῆ πολὺ τὰ παιδιά. Ἓνας Ἑαφνικὸς περίπατος, ἐπίσκε- η σὲ Ἔκθεση, ποροθολὴ μιᾶς εὐχάριστης μορφωτικῆς ταινίας μικροῦ μήκους, ὥρα θιθλιοθήκης ἀντὶ τοῦ κανο- γικοῦ µαθήµατος (π.χ. τῶν Ν. Ἑλληνικῶν) ἡ ἀκρόαση μιᾶς τραγωδίας, ἑνὸς ποιη- τικοῦ ἔργου, ἡ συζήτηση ποὺ ἀκολουθεῖ, εὐχαριστοῦν παὶ Ἐεκουράξουν τὰ παιδιά. Μᾶς ἐνδιαφέρει κυρίως ἢ ὠργανωμένη Ψυχαγωγία, ποὺ ποοὔποθέτει χῶρο, Χρό- νο παθώρισμένο μαὶ πρό- Ὑραιμμα προμελετημένο. Πολλοὶ λένε, γιὰ τὴν ἐξοι- κονόμηση τῶν πρανιάτων ἐκ τῶν ἐνόντων, ὅτι θὰ µπο- ροῦσε νὰ ὑποκατασταθὴ ἣ Λέσχη ἂἀπ' τὴν Λειτουργία τῶν Ομίλων. ᾽Αλλὰ δυστυχῶς --- ποέ- πει νᾶμαστε εἰλικρινεῖς ---ἡ λειτουργία τῶν Ομίλων καὶ οἱ Ελεύθερες Δραστηριότη- τες εἶναι σχεδὸν εἰκονιχές, γίνονται ὡραῖα στὰ χαρτιά’ στὶς ἐφημερίδες καὶ στὶς λο- γοδοσίες καὶ ὄχι στὴν πραγ- µατικότητα. Ὅλα αὐτὰ µγιὰ νὰ λει- τουργήσουν στὴν οὐσία καὶ σύμφωνα μὲ τὶς ἀπαιτήσεις τῆς Παιδαγωγικῆς ἁπαι- τοῦν χῶρο καὶ ἰδίως χρόνο τόσο γιὰ τοὺς µαθητές, ὅσο καὶ γιὰ τοὺς Καθηγητές. ὝὝστερ᾽ ἀπὸ ἕνα ϐαρυφορ- τώὠµένο πρόγραµµα, μὲ ἕνα σωρὺὸ συμπληρωματικὰ ἐπι- μορφωτικὰ µαθήµατα ποὺ γεμίζουν τὰ ἀπογεύματα τῶν παιδιῶν, οὔτε χρόνος οὔτε ψυχικὴ διάθεση µέγει γιὰ ὀργάνωση ψυχαγωγίας. Γιὰ νὰ προσελκύουν Ἅλοι- πὸν τὰ παιδιὰ οἳ Όμιλοι πρέ- πει νὰ ὑπάρχη πρῶτα χού- γος, νὰ λειτουργοῦν κανονι- κά, µέσα σὲ δρισµένα χρονι- κἁ ὅρια (χωρὶς ἀναθολές, καθυστερήσεις ἢ µεγάλη δι- άρχεια) ὥστε νὰ μὴ ἐξασθε- γῆ τὸ ἐνδιαφέρον. Τὸ πρό- γραμµα νᾶἆναι εὐχάριστο, ἓν- διαφέρον, νὰ παρουσιάξη δηλ. ποικιλία κάθε φορά, νὰ μὴ τυποποιηθῆ, γιατὶ ἡ ἔπα- νάληψη τῶν ἴδιων µέσων, τρόπων καὶ περιεχοµένου φέρνει τὴν πλήξη. Τὰ παι- διὰ νὰ αὐτενεργοῦν. Ὁ «ΎΥ- πεύθυνος --- Καθηγητής ἔμ- μεσα, διακριτικἁ θὰ καθο- δηγῆ, χὼρὶς νὰ «φαίνεται, σὰν ἕνας ἀπ᾿ ὅλους, ἀπ᾿ τὴν ὁμήγυρη. Ἡ ὑπερθολικὴ κα- θοδήγηση καὶ τὸ ἐπιτακτικὸ ὕφος προκαλοῦν ἀντίδραση καὶ καταστρέφουν τὴν εὖχα-, ρίστηση. Χαίρεται ἀφάντα- στα ὁ Ἔφηθος ὅταν κατορ- θώση κάτι µόνος του. Ὁ Καθοδηγητὴς πρέπει νὰ ἐμ- πγέη καὶ ὄχι νὰ ἐπεμθαίνη μὲ παρατηρήσεις. ᾽Απόμα ἡ πολλὴ καθοδήγηση μπορεῖ νὰ προκαλέση τὴν ἀδράνεια, νὰ συγηθίση τὸν Ἔφηθο νὰ τὰ περιµένη ὅλα ἀπ᾿ τοὺς ἅλ- λους. Νὰ μὴ παίονη ἢ συγκέν- τρωση τοῦ Ομίλου τὴν ὄψη µαθήµατος οὔτε ὡς πρὸς τὸ περιεχόµενο οὔτε ὡς πρὸς τὸ περιθάλλον οὔτε ὡς πρὸς τὰ µέσα. Νὰ δημιουργῆται εὖ- χάριστη ἀτμόσφαιρα μὲ κα- τάλληλο διάκοσµο, μὲ τὸν τρόπο ὑποδοχῆς τῶν προσεο- χοµένων, μὲ τὴν παρουσίαση τοῦ προγράµµατος, τὴν πο- ρεία τῆς συγκεντρώσεως, μὲ τὴν ἐνεργὺὸ συμμε- τοχὴ ὅλων, ὥστε νὰ δηµι- ουργοῦνται ἀνάλογες συγκι- νήσεις. ἷαὶ ἡ προετοιμασία τῆς συγκέντρωσης ἀκόμα ποέπει νᾶναι µέσο ψυχαγω- γίας. Τὸ περιεχόµενο µορ- φωτικὸ μαξὶ καὶ Ψυχαγῶγι- κό. Σὲ συγκεντρώσεις Ἅµπαι- διῶν π.χ. τοῦ κατώτερου κύ- Ἀλου Ἡ ἐργασία γίνεται. ὑπὸ τύπον παιχνιδιοῦ. ΔΛίδονται ἐρωτήσεις ἐγκυχλοπαιδικοῦ περιεχοµένου, π.χ. ἀπ᾿ τὴ φυσική, ζωγραφική, ἱστοοία, λογοτεχνία ἢ ἀνάλογες μὲ τὸν σκοπὸ τοῦ Ὁμίλου καὶ κερδίζει τὸ ἄτομο ἢ ἡ ὁμά- δά ποὺ θὰ συγκεντρώση τὶς περισσότερες σωστὲς ἁπαν- τήῆσεις. Η λέγεται ἕνα ὄνο- μα πρὸς ἕνα µέλος καὶ πρέ- πει νὰ πῆ τὴν ἰδιότητά του, ἄλλος τὴν πατρίδα τοι, ἅλ- λος ἕνα ἔργο του κ.λ.π. Κι- γεῖται τὸ ἐνδιαφέρον τῶν παιδιῶν καὶ παίξοντας µα- θαΐνουν. ᾿ Στὶς συγκεντρώσεις τῶν Ὁμίλων τοῦ ἀγώτερου χύ. κλου κυοίως γίνονται ὁμιλίες σὰν μικρὲς διαλέξεις ἀπὸ μαθητὲς πάνω σὲ προκαθα- ρισμένα θέµατα λογοτεχνικά, ἐπιστημογικά, ἱστορικά, κἆ- θλητικά, κ.ᾱἄ., εἴτε ἀνάλογα μὲ τοὺς σκοποὺς τῶν Ομί- λῶν, εἴτε πάνω σὲ προθλή- µατα ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς Ἠφήθους, εἴτε πάνω σὲ θε- ατρικὸ ἢ πιν)κὸ ἔργο ποὺ εἶδαν, πάνω σ’ ἕνα θέµα ποὺ διάθασαν στὶς ἐφημερίδες ἢ σ᾿ ἕνα ἐπίκαιρο ζήτημα. ἸΑ- κολουθεῖ συζήτηση καὶ 0γά- ζουν συμπεράσματα. Εῖτε διαθάξονται ἀποσπάσματα ἆ- πὸ ἔργα λογοτεχγικά, θεατοι- κά, ἀνακοινώνονται ἐντυπώ- σεις ἀπὸ θιθλία ποὺ διάδα- σαν καὶ συξητοῦνται, εἴτε δραματοποιοῦνται ἀπ τὰ ἵ- δια τὰ παιδιά μικροὰ λογοτε- χνικὰ ἔργα. Πολὺ εὐχαριστεὶ τὰ παι- διά, Ἀυρίως τοῦ κατώτερου χύκλου, τὸ αὐτοσχέδιο θέα- τρο. Παίζουν δηλ. αὐτοσχε- διάζοντας μύθους ἢ γνωστὲς ἱστορίες ἢ ἱστορίες ποὺ πλά- θουν τὰ ἴδια τὰ παιδιά, μὲ ἁπλά µέσα. Διαλέγουν μόνα τοὺς ρόλους καὶ ὅ ὑπεύθυνος Καθηγητῆς παρακολουθεῖ ἆ- φῄνοντας τὸ παιχνίδι ---πα- ράσταση νὰ ἐξελίσσεται καὶ ἐπειθαίνει µόνο ὅταν εἶναι ἀνάγκη γιὰ νὰ συστήση τὶ θάταν τὸ καλλίτερο. Τὰ παι- διὰ ἔχουν ἐπινοητικότητα ποὺ οὔτε κἂν φανταξόµαστε χάποτε. Τὸ αὐτοσχέδιο θέατρο --- ὕπως καὶ τὸ θέατρο γενικὰ- - χοησιμοποιεῖται σήµερα καὶ σὰν φυγοθεραπευτικὸ µέσο, Τὸ παιδὶ ὅταν ἔχη ποοθλή- ματα, ζῶντας τὸ δρᾶμα του ἐκτονώγεται ἢ θλέποντας τὶς πηγικὲς του συγκρούσεις σὲ ἄλλον, ἐξηγεῖ τὴν κατάστα- σή του καὶ λυτρώνεται. Ἰκτὸς ἀπ τὶς συγκεν- τρώσεις τῶν εἰδικῶν Ὁμί- ων μποροῦν νὰ διοργανώ- νῶνται μιά φορὰ τὸν µμῆνα Φιλικὲς συγκεντρώσεις ποὺ θά παίρνουν τὴν µορφὴ χοι- γωνικῆς συναγαστροφῆς, Ὦὅ- που οἱ μαθητὲς ἑνὸς τµήµα- τος θὰ καλοῦν τοὺς µαθη- τὲς ἄλλου τµήµατος τῆς ἵ- διας τάξης ἢ ἄλλου σχολεί- ου, ἢ παιδιὰ μὲ τὰ ἴδια ἔνδι. αφέροντα π.χ. τ) ἀθλητικὰ ἢ τὴ μουσική, θὰ παίρνουν τὸ ἀναψυκτικό τους, θ’ ἀκοῦ. γε μουσική ἢἡ θὰ συζητοῦν πάνω σὲ θέµατα ποὺ τοὺς ἐν- |. διαφέρουν. ᾿᾽Αναπτύσσεται σὲ τέτοιες συγκεντρώσεις ἡ κοι- νωνικότητα, οἳ ἐνδοστρεφεῖς γίνονται ἐξωστρεφεῖς, προσ- έχουν οἱ Ἔφηθοι τὴ συµπε- ριφορά τους, χαλιναγῶγοῦν τὸν ξαυτό τους, Ὁ Ἔφηδος ἔχει τὴν τάση ν’ ἀναδειχτῆ ἀλλὰ καὶ θέλει νᾶναι ἀγαπη- τὸς στὴν κοινωνία τῶν σὺνο- μηλίνων του.. Μὲ τὴν τάση γὰ ἐκδηλώνει τὶς κλίσεις του, ἀναπτύσσει πρωτοθουλία, καὶ μὲ τήν χρησιµοποίησή της γιὰ χάρη τοῦ Ὁμίλου του, τῆς 'Ὁμάδας του, τοῦ συνό- λου δηλ. κερδίζει τὴν ἐκτί- µηση τῶν ἄλλων χι ἔτσι ἵκα- νοποιεῖται ἡ ἔμφυτη ἀνάγκη τῆς ψυχῆς γιὰ προσφορὰ καὶ ἀναγνώριση. Πολὺ ὠφέλιμη σὲ τέτοιες συγκεντρώσεις ἢ σὲ πρωϊνὰ ἐλευθέρων δραστηριοτήτων, ἣ ὕπου ὑπάρχει Κιν) κἡ Λέ- σχη ἡ παρακολούθηση ἀπ' τὰ μεγαλύτερα παιδιὰ (Ε--- ΣΤ΄ τάξ.) κιν)κοῦ ἔργου ποιότητος ἕνας ἔχπαιδευτι- κὸς ἢ ἕνας ὑπεύθυνος παροι- σιάζει τὸ ἔργο καὶ μετὰ τὴν προθολἠ ἀκολονθεῖ συζήτη- ση πάνω στὸ περιεχόµενο, στὸ μήνυμα ποὺ φέργει, στὴ σκηνοθεσία, ἠθοποιῖα, µουσι- κής φωτογραφία, τὴν τεχνι. κἠν καὶ τὰ παιδιὰ θγάζουν συμπεράσματα. Τὸ ἴδιο µπο- ρεῖ νὰ γίνη μὲ τὴν παρακο- λούθήηση θεατρικοῦ ἔονου μὲ ἀξιώσεις. Έτσι οἱ Ἔφηθοι θοηθοῦνται στὴν ἀνάπτυξη κοιτικοῦ πνεύματος, στὴ συ- νειδητοποίηση ψυχολογικῶν προθληµάτων καὶ στὴν ἐπα- φἠ μὲ τὴν πραγματικότητα τῆς κωῆς, ἐνῶ συνάµα υ- χαγωγοῦνται. Ωἳ διάφορες σχολικὲς γι- ορτὲς, ἐπίσημες ἢἡ ἀνεπίση- µες, ποὺ τὰ ἴδια τὰ παιδιὰ ἀναλαμύάνουν νὰ διοργανώ- σουῦν, μὲ καταμεοισμὸ τῆς ἐργασίας, ὥστε ὅλα νὰ συµ- μετέχουν, φυχαγωγοῦν καὶ µορφώνγονυν πνευματικὰ καὶ ψυχικά. Οἱ καλλιτεχνιχὲς ἐκδηλώ- σεις, ἰδιαίτερα εὐχαριστοῦν τοὺς Ἐφήδους, γιατὶ ἴχανο- ποιοῖν τὴν τάση πρὸς τὴ ὡφαῖο, ποὺ ἀναπτύσσεται χυ- ρίως σ᾿ αὐτὴ τὴν ἡλικία. Βοηθοῦν κάποτε καὶ στὴν ἐχλογὴ ἐπαγγέλματος. Ηρέπει νὰ προσέχουμε ὅ- µως πολὺ στη διοργάνωση τῶν ἑορτῶν καὶ ἀπὸ τεχνικὴ καὶ ἀπὸ παιδαγωγικὴ ἄπο- Μη. Ν᾽ ἀποφεύγεται ἡ προ- χειρύότητα ὥστε νὰ μὴ σι- νηθίζουν στὴν τσαπατσουλιὰ ἀλλὰ νὰ τοὺς καλλιεργῆται ἡ ἐπιθυμία καὶ ἡ τάση γιὰ τὸ τέλειο. Χρειάξεται προσοχὴ καὶ πολλῆ διακριτικότητα στὴν ἐκλογὴ --- ἂν δὲν γίνη ἀπ) τὰ παιδιά --- τῶν προσώπων ποὺ ϐθ) ἀναλάδουν τὴν ἐντέ- λεση ἢ τοὺς διάφορους ορό- λους, γιατὶ κακός, ἀπρόσε- Άτος χειοισμὸς μπορεῖ νᾶχη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 197 Βοηθοῦ Γυμνασιάρχου στὸ Α΄ Γυμν. Θηλ. Λ/σοῦ, σοθαρὲς ψυχικὲς συνέπειες, π.χ. νὰ δημιουργήση ἔπαρση, ἠπερτίμηση τῶν ἱκανοτήτων τους καὶ ἁργότερα στὴν κοινωνία νὰ θρεθοῦν ἆποτι. χημένοι ἢ ἀντίθετα ψυχικὰ τραύματα σ’ αὐτοὺς ποὺ δὲν προτιµήθηκαν. Ἡ ἀνάθεση στοὺς Ἐκφή. ύους ἔογων κοινῆς ὠφελείας, σάν τὸν ἐξωραϊσμὸ τῆς τά- ξης, τῆς αἰθούσης τελετῶν, δεντροφύτευση, καθαρισμὸ πάρχου, ἄσκηση φιλανθρωπί. ας, ψυχαγωγία σὲ ἱδρύματα ἀσχκησίμων παιδιῶν κ.λ.., φνυχαγωγεῖ καὶ ἰχανοποιεῖ τὴν ἐπιθυμία τοῦ Ἐφήδου γὰ. ἐργαστῆ γιἁ τὸ σύνολο συγειδητοποιεῖ ὁ Ἔφηθος τὶς ἀτομιχές του ἵκανότητες, ἀναπτύσσει πρωτοθουλία καὶ ὑποτάσσει συνάμα τὸν ἆτομι- κισμὸ στὸ κοινωνικὸ συµφέ- ρον. Οἱ ἙἩκδρομὲς ἰδιαίτερα εὐχαριστοῦν καὶ υχαγωγοῦν τὰ παιδιά. Ῥεφεύγουν ἀπ) τὸ συγειθισµένο περιθάλλον, ἕ- χουν καινούργιες ἐμπειρίες, αὐθόρμητα ἐκδηλώνουν τὸν ψυχικὸ κόσμο, γνωρίξονται χαλύτερα µεταξύ τους κι ἔρχονται σ᾿ ἐπαφὴ μὲ τοὺς καθηγητές τους, οἳ δὁποῖοι πρέπει νὰ ζοῦν μαζί τους ἐ- κείνη τὴν ἡμέρα, Μαζί τοις νὰ φᾶνε, νὰ συζητήσουν, νὰ παίξουν, (Συνεχίζεται) Κ. ΠΑΛΑΜΑ 0 ΛΩΛΕΚΑΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΦΤΟΥ (συνέχεια ἀπὸ τὴν ὅην σελίδα) Τόπος ποὺ διαδραματίζονται τὰ γεγονότα εἷ- ναι ἡ Θράκη, κάπου ἔξω ἀπὸ τὴν Κωνσταντινού- πολη «κι ῆταν πέρα κάπου σὲ μιὰ γῆ», ἡ Θράκη «πηγἡ λαῶν καὶ χρόνων». Τὸ µέρος αὐτὸ δὲν εἷ- γαι τυχαιο' εἶναι τὸ κέντρο τοῦ κόσμου. ᾿Εδῶ ἕ- Υινε μιὰ γόνιμη σύζευξ κρούσεις --- τοῦ Ἕλλην η -- ἔστω µέσα ἀπὸ συγ- ισμοὺ καὶ τοῦ Χριστιανι- σμου καὶ τῶν ὀαρθάρων, εἶναι ἡ πύλη πρὸς τὴν Ασίαν και προς τὴν Εὐρώπην, συναντῶνται Άνα- τολὴ καὶ Δύση. Ἐδῶ ερχονται καὶ φεύγουν ποικί- λες καὶ καινούριες ἰδέες, εἶναι τὸ σταυροδρόμι τῶν λαῶν. Ἐδῶ ποικίλοι λαοὶ χωρὶς καμμιὰ συγ- γένεια, Ενωμένοι µόνο ἀπὸ τὸν Χριστιανισμό, «κό- σµοι ἀντίμαχοι» πολεμοῦσαν κάτω ἀπὸ τὸ λά- 6αρο τῶν Ἑλλήνων», Θράκη παληὲς ἀναμνήσ ἀπὸ τὴν ἱστορία καὶ τὴ Συγκεντρώνει εις, μνῆμες καὶ θρύλους μυθολογία. Σ’ ἕνα τέτοιο ἀκόμη ἡ κοσμογονικὸ τόπο μποροῦν νὰ συναντηθοῦν ὅλοι, σκοµα κι οἱ γύφτοι καὶ ν᾿ ἀκουστοῦν τὰ πρωτά- κουστα κηρύγματα τοῦ Γ ύφτου. Ὁ ποιητὴς δὲν µπορεῖ νὰ τὶς ἀκούσουν ὅλοι. νά φωνάξη φανερὰ τὶς σκέψεις του ὁ ἵ- διος στὴν ᾿Αθήνα, τὶς 6ροντοφωνάζει τὸ στόµα τοῦ Γύφτου σὲ κεῖνα τὰ ὅμως μὲ µέρη γιὰ νὰ Τὸ ποίηµα δὲν φαίνεται νὰ παρουσιάζη ἑνό- τητα μύθου ὅπως τὸ ἔπος ἢ ἕνα µυθιστόρηµα, εἷ- ναι, ὅπως λέγει καὶ ὁ ποιητής, ἀποσπασματικό, Ὃ ποιητὴς προκειµένου ν µίδουν τὴ ψυχἠὴ δὲν δεσ εύεται ὰ πῆ αὐτὰ ποὺ τοῦ γε: ἀπὸ ὑποθέσεις, παίρνει μόνος του τὴν ἐλευθερία, Ὁ ποιητῆς κά: νει τέχνη, δὲν δίνει τὸ λογικὰ ἢ πρακτικὰ χρή- σιµο καὶ ὠφέλιμο. ᾽Απευθύνεται κυρίως στὴ φαν- τασία καὶ στὸ συναίσθηµα καὶ ὄχι στὸ λογικό, ἀλλὰ μιὰ ποὺ ἔχουν κάποιο μῦθο, ἰδίως τὰ µεγα- λύτερα ἔργα, ἀναζητοῦμε Όμως ἡ σύνθεση εἶναι τότε καὶ τὸ λογικό. Αὐτὴ δική µας. Τοῦτο ἱ- σχύει σὲ µεγάλο θαθμὸ καὶ μαζί µας μὲ τὸ Δω: δεκάλογο, Σχετικὰ λέγει ὁ Παλαμᾶς στὸν Πρό- λογό του: τραγουδιοῦ ἡ κλωστή, εἶναι γιοµάτη ἀπὸ νοῦ, εἶναι ἀπὸ ἰδέες», «Κι’ ὕσερα ὅσο ξετυλίγονταν τοῦ ἔθλεπα πὼς ἡ καρδιά µου πὼς τὰ καρδιοκτύπια της (ἀκολουθεῖ) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 ΠλΙΛ ΙΙ) ΗΝ Η ΟΕΛΜΕΝ, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ συµθάλῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον εἰς τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων προθλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τοὺς ἐκπαιδευτικούς, καθιερώνει ἀπὸ τῆς προσε- χοῦς ἐκδόσεως τοῦ Δελτίου ὁλόκληρον σελίδα, ἂν χρειαστῃ, ὡς θῆμα τῶν ἀναγνωστῶν, ἐκπαιδευτι- κῶν καὶ µή. Ἡ προσπάθεια αὕτη τῆς ΟΕΛΜΕΚΕ, ἀποσκοπεῖ νὰ δώσῃ, εἰς ὅσους ἐπιθυμοῦν, τὴν εὖ- καιρίαν νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην τών ἐπὶ πλεί- στων θεμάτων καὶ νὰ θέσουν ταύτην εἰς τὴν θά- σανον τῶν ὑπολοίπων. Τρέφοντες τὴν ἐλπί- δα ὅτι διὰ συντόµων ἐπιστολῶν, διὰ τῆς παραθέσεως πολλάκις ἀντικρουομένών γνωμῶν, δι΄ ὅλων τῶν ὑπὲρ καὶ τῶν κατὰ ἑνὸς θέµατος, διὰ τῆς συζητήσεως, διὰ τῆς γνώμης ὑπευθύνων, εἰδι- κῶν καὶ γενικῶς ὅσων ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν παι- δείαν ὅτι θὰ καταλήξωμµεν εἰς συμπεράσματα 6ο- ηθητικὰ διὰ τὴν ὅλην ἐν τῷ σχολείῳ προσφορὰν κάνοµεν ἔναρξιν τῆς προσπαθείας αὐτῆς μὲ τὸν τίτλον ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Βεθαίως τὰ θέµατα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦι τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς εἶναι ἀναρίθμητα, πιστεύο- μεν ὅμως ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀρχίσωμεν θέτον- τες ὑπ ὄψιν τῶν συναδέλφων Φὥρισμένα, εἰς τὲ μέλλον ὅμως ἡ προτεραιότης θὰ δίδεται εἰς τὰ πρὸς συζήτησιν θέµατα ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς συ- ναδέλφους. Α) Μικτὰ ἢ ἁμιγῆ Γυμνάσια: Ὑπάρχει συ: νήθεια, καὶ ἴσως λόγοι ἄγνωστοι, νὰ ἐπιθάλλουι τὴν ὕπαρξιν Γυμνασίων ἀρρένων καὶ Γυμνασίων θηλέων. τὴ ζωὴ ὅμως ἄνδρες καὶ γυναῖκες προ: χωροῦν πιασµένοι χέρι - χέρι’ στὸ δημοτικὸ εἶναι στὸ ἴδιο θρανίο ἀγόρια καὶ κορίτσια γιατὶ λοι. πὸν στὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ἑ ο σρᾶς γιὰ τὰ 6 χρόνια τῆς Γυμνασιακῆς ὧης Ποῖες ἀρχὲς ἐπιθάλλουν τοῦτο Εἶναι δυνατὴ καὶ ἐπιθυμητὴ ἡ ἀνέλιξις ἀρρένων καὶ θηλέων εἰς τὸ ἴδιον σχολεῖον, τὰ προθλήμµατα περιόδωι τῆς σχολικῆς ἡλικίας ἀντιμετωπίζονται καλλίτε: ρον εἰς ἁμιγῆ ἢ εἰς μικτὰ σχολεῖα, ἡ σύστασις τοῦ διδακτικοῦ προσώπικοῦ καὶ τῆς Διευθύνσεως τῶν τοιούτων σχολείων θοηθεῖ εἰς τὴν προσπέ λασιν τῶν ἀναφυομένων προθλημµάτων, ποῖαι α ἐπιπτώσεις ἐπὶ τοῦ ψυχικοῦ κόσμου τῶν τροφί: µων ἁμιγῶν σχολείων καὶ ποῖαι ἐπὶ τοῦ ψυχικοῦ κόσμου τῶν μικτῶν, ὑπάρχουν ἀνυπέρθλητα ἕἔ. µπόδια ἢ εἰδικὴ προπαίδεια τῶν ἐκπαιδευτικῶν προάγει τὴν µίαν ἢ τὴν ἄλλην «ὄψιν τοῦ νοµί. σµατος» Ποῖα τέλος τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς τοιαύτης τακτικῆς Ποῖοι σκοποὶ καὶ ποῖαι σκο πιµότητες ἐξυπηρετοῦνται ἰς ὅλα αὐτὰ τὰ προθλήματα καὶ εἰς ὅ,τ ἄλλο ἀπασχολεῖ τὸν ἐκπαιδευτικὸν διὰ τὸ θέµα τοῦτο ζητοῦνται ἁἀπαντήσεις. | . Β) Προόθλήματα ἥόης. Ποία ἡ ποικιλία τών, ποῖος ὁ χρόνος παρουσιάσεώς τών, ποῖος ὁ τρό: πος ἀντιμετωπίσεώς των, χρειάζονται εἰδικοὶ ἢ ὁ ἐκπαιδευτικὸς δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ ταῦτι καὶ νὰ καθοδηγήσῃ τὸν νέον ω συμπεριφορὰ τῶν νέων ἐξαρτάται ἀπὸ τὴν μὴ ὀρθὴν ἀάντιµετς, πισιν τῶν προόλημάτων τῆς ἤθης ἡ ἐν γένε. συµπαράστασις τῶν ἐνηλίκων πρὸς τοὺς νέους καὶ µάλιστα κατὰ τὴν κρίσιµον ἡλικίαν εἶναι δυνα τὺν νὰ ἐξαλείψῃ τὴν λαίλαπα τῆς σημερινῆς κοι- νωγίας͵, τοὺς ὀργισμένους ἢ λουλουδάτους ἢ µα- κρυµάλληλες νέους Ποία ἡ εὐθύνη τῶν ἐκπαι- δευτικῶν, ποία ἡ τῶν γονέων, ποία ἡ τῆς κοινω- γίας ἔναντι τῶν νέων κατὰ τὴν ἡλικίαν αὐτήν Βεθαίως τὸ θέµα ἐθίγη ἔν τινι µέτρῳ εἰς προγράµµατα τῆς τηλεοράσεως, πιστεύομεν ὅ- µως µία µελέτη καὶ συζήτησις τοῦ ὅλου θέµατος εἶναι δυνατὸν νὰ Φοηθήση τὸν ἐκπαιδευτικὸν καὶ τοὺς νέους ὄχι µόνον εἰς τὴν προσπέλασιν ἀλλά καὶ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ὅλου θέµατος, Γ) Διδασκαλία τῶν Νέων Ἑλληνικῶν. Βεθαίως τὰ ᾿Ελληνικὰ πρέπει νὰ διδάσκων-| ται ὡς ἕν µάθηµα εἴτε ὁ ἐκπαιδευτικὸς ἐπεξερ- γάζεται κείµενα τοῦ κλασσικοῦ πολιτισμοῦ εἴτε τοῦ Νεοελληνικοῦ πολιτισμοῦ. Σήμερον ἐπικρα- τεῖ τοὐλάχιστον εἰς τὸ πρόγραµµα ὁ χωρισμὸς εἰς ᾿Αρχαια καὶ Νέα Ἑλληνικά, Καὶ διὰ μὲν τὰ] Αρχαια Ἑλληνικὰ ἡ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν μέριμνα τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ἔχει δώσει στηρί- γατα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐρειδόμενος ὁ ἐκπαιδευτι- κός, εἶναι δυνατὸν νὰ πλησιάσῃ ἀπὸ ὅλας τὰς δυναοτὰς ἀπόψεις τὸ θέµα του. Διὰ τὰ νέα Ἑλληνικὰ ἐπειδὴ τὸ ἐνδιαφέρον εἶναι ὄψιμον δὲν ὑπάρχει τί τὸ συγκεκριµένον ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ δύναται νὰ στηριχθῃ ὁ ἐκπαι- δευτικός. Μήπως διὰ τὰς μικρὰς τάξεις τῶν Γυ- µνασίών πρέπει νὰ δημιουργηθοῦν τεχνητὰ κεί- µενα ὡς διὰ τὰ ἀρχαίῖα, πρὸς διδασκαλίαν ὡρι- σµένων θεμάτων τοῦ νεοελληνικοῦ λόγου Μήπως ἡ διδασκαλία κατὰ ἐπαλλήλους κύκλους ὅλων τῶν θεμάτων τοῦ πολιτισμοῦ τῆς περιόδου αὖ- τῆς ἀποθαίνει εἰς θάρος καὶ τοῦ µαθήµατος καὶ τῶν μαθητῶν Πρέπει δηλ. νὰ χωρισθῃ ἀπὸ πά- σης ἀπόψεως εἰς τμήματα καὶ τομεῖς καὶ ἕκα- στος τούτων νὰ προσφέρεται εἰς ὠρισμένην τά- ἒιν Πῶς ἀντιμετωπίζεται τὸ γλωσσικὸν ζήτημα Μήπως τὸ ἀναλυτικὸν πρόνοαµµα εἰς τοὺς σκοποὺς τοῦ µαθήµατος διὰ τὴν συντοµίαν τῆς νομικῆς ἐκφράσεως δὲν ἀναπτύσσει ὡς ἔδει το- μεῖς, ἐπιδιώξεις, σκοποὺς καὶ µέσα διὰ τὸ µά- θηµα: , Ποῖα τέλος προθλήµατα ἀντιμετωπίζουν οἱ συνάδελφοι κατὰ τὴν διεξαγωγῆν τοῦ µαθήμµα- τος καὶ πῶς πιστεύουν ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετώ- πισθοῦν ”Αλλα θέµατα τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν νὰ θίξω- μεν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον εἶναι τὰ ἑξῆς: Διαφορὰ δημοτικοῦ καὶ Γυμνασίου καὶ τρόποι γεφυρώσεως τοῦ δηµιουργουµένου χάσµατος. 2) Βαθμολογία. Εἰς τί ἐξυπηρετεῖ, ποίαν ζηµίαν καὶ ποῖον κέρδος ἐπιφέρει. Ὑπὸ ποίους ὅρους πρέπει εἴτε νὰ καταργηθῃ εἴτε νὰ διατηρηθη. “Ὅσοι τῶν συναδέλφων ἐπιθυμοῦν νὰ λάθουν µέρος εἰς τὴν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ στέλ- λουν τὰς ἐπιστολάς των -- μιᾶς δακτυλογραφη- µένης τὸ πολὺ σελίδος -- εἰς τὴν διεύθυνσιν: ΟΕΛΜΕΚ «Θέματα Παιδείας», | σάόθα, 4ος ὄροφος, 2δΔ17. Μέγαρον Χατζη-ιάἁ δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣΕΛΙΣ 9 Διαθειτεισὴὰ αεαὶ παιόὂσῖο Βλέπομε ἐδῶ ἀκόμη μιὰ περίπτωση ἀπολυτοποιήσε- ως τὴν ἀπολυτοποίηση τῆς οἰκονομίας. ΒῬέδαια καγεὶς δὲν θὰ ἀρνηθῆ ὅτι ἡ οἴκο- γοµία εἶναι ἀπὸ τὶς θασι- κώτατες µέριµνες μιᾶς Άχοι- νωγίας καὶ ἑπομένως πρέπει ἡ παιδεία νὰ λάδη πολὺ σο- θαρὰ ὑπ ὄψιν τὴν ἐπαγγελ- µατικὴ κατάρτιση. Αν ὕ- µως δεχθῶμε τὴν ἄποψη ὅτι τὸ µόνο ποὺ πρέπει ἡ παι- δεία νὰ προσέχη εἶναι ἡ ἐ- παγγελματική καὶ τεχνική ἐκπαίδευση τότε . ἀναιροῦμε τὴν ἴδια τὴν οἰκονομία καὶ τὴν τεχνική. Γιατί Προφα- νγῶς ἡ τεχνικῆ καὶ ἡ οἴκονο- µία εἶναι γιὰ νὰ ἐξυπηρετῆ τὸν ἄνθρωπο. Αν ὅμως αὖ- τὸ τὸν ἄνθρωπο τὸν κάνω- µε ἁπλῶς καὶ µόνο ἕνα οἱ- κονομικὸ ἢ τεχνικὸ ζῶο τότε ποιὰ χρήση θὰ ἔχη γι αὐτὸν ἡ οἰχονομία ᾿Αφῆστε ποὺ ἡ ἀπόλυτη εἰδίκευση στεγνώνει τὸ μυαλό, γιατὶ τυποποιεῖ τη σχέψη καὶ κάνει τὸν ἄνθρω- πο µὴ παραγωγικό. Ἔτσι ἢ ἀπολντοποίηση τῆς ἔπαγγελ- ματικῆς καὶ τεχνικῆς ἔκπαι- δεύσεως ὁδηγεῖ στὸ µαρα- σμὺ τῆς οἰχονομίας καὶ τε- χνικῆς. | Ἡ διαλεκτική δὲν εἶναι μέθοδος ἐν στενῆ ἐννοία ἆλ- λὰ γενικὰἁ ἡ μέθοδος καὶ ὁ τρόπος τοῦ σχέπτεσθαι λέγο- µε ὅτι δὲν εἶναι μέθοδος ἐν στενῆ ἐννοία, γιατὶ δὲν ἆνα- φέρεται σὲ συγκεκριμένη πε- ριοχἡ τοῦ ἐπιστητοῦ. Δὲν εἷ- ναι παραδείγµατος χάρη ἡἃ μέθοδος τῶν ποσοτήτων ἢ τῶν ἀριθμῶν, δὲν εἶναι Ἡ μέθοδος γιὰ τὴν ἐξέταση τῶν φυσικῶν ἢ τῶν κοινωνι- κῶν φαινομένων. Ἐνῶ ὅμως δὲν εἶναι εἰδικὴ μέθοδος γιὰ τὰ φυσικὰ ἢἨ κοινωνικὰ π.χ. Φαινόμενα μπορεῖ νὰ ἔφαρ- μοσθῆ ἢ νὰ χοησιμοποιηθῆ στην ἐξέτασή τῶν. Ἡ διαλεκτική εἶναι ὁ στοχασμὸς ποὺ στοχάζεται ῦχι γιὰ τὸ α΄ ἢ 6) γιὰ τὴ μιὰ ἢ τὴν ἄλλη περιοχη τοῦ ἐπιστητοῦ, γιὰ τὴν ἱστορία ἢ τὴν κοινωνιολογία π.χ., ἀλλ᾽ ὃ στοχασμός. Δὲν εἶναι ὃ στοχασμὸς γιὰ ἕνα εἰδικὸ θέµα, ἀλλ) ὁ στοχασμὸς ποὺ στοχάζεται γιά τοὺς κεἶδι- κοὺς στοχασμοὺς καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἔτσι ὁ στοχα- σμὸς τῆς διαλεκτικῆς εἶναι πέρα ἀπὸ τὸν εἰδικὸ στοχα- σμὸ τῆς ἐπιστήμης, εἶναι χάτι διάφορο καὶ πέρα ἀπὸ τὴν ἐπιστημονικὴ σκέψη. Ἐ- κεῖνο ποὺ κάνει τὸν διαλε- κτικὸ στοχασμὸ πέρα ἀπὸ τὴν ἐπιστημονικὴ σκέψη εἷ- ναι τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν εἶναι Τὰς ἀποταμιεύσεις σας εἰς τὸ Σ.Ε ΛΑ ΕΝ. Τόκος ἕως δσο Τοῦ κ. 1. ΚΟΥΤΣΑΚΟΥ Γενικοῦ ᾿Επιθεωρητοῦ Μέσης ᾿Εκπαιδεύσεως εἰδικὸς ἀλλὰ γενικὸς καὶ σὰν τέτοιος στοχασμὸς ὄχι ἑγὸς μέρους ἀλλὰ τοῦ ὅλου, Ἡ διαλεκτικἡ δὲν δουλεύ- ει μὲ κλειστὲς ἔννοιες ὅπως ἡ. εἰδικὴ ἐπιστημονιή σκέ- ψη. Ῥέθαια, θὰ παρατηρήση καγείς, καὶ στὴν ἐπιστήμη ἀλλάζουν οἱ ἔννοιες. Τοῦτο εἶναι ἀλήθεια. Στὴ πραγµα- τικότητα ὅμως ὁ εἶδικὸς ἐ- πιστήµων δουλεύει μὲ ἔννοι- ες Χλειστές, μὲ ἔννοιες ποὺ τὶς θεωρεῖ σὰν ἀμετάθλητες. Ἡ διαλεκτικη ὅμως ἀπὸ τὴν ἀρχὴ δουλεύει μὲ ἔννοιες ρευστὲς μὲ πλήρη συνείδη- ση τῆς ρευστότητός ' τῶν. τὴ διαλεκτικὴ μιὰ ἔννοια δὲν κλείνεται στὸν ἑαυτό της ἀλλὰ µεταθαΐίνει στὴν ἄλλη χ.ο. ΓΡ αὐτὸ ἡ δια- λεκτικἡ σκέψη, δὲν ἔχει τὸ δογματισμὸ ποὺ ἔχει ὁ εἶδι- κὸς ἐπιστήμων, γιατὶ ὁ δια- λεκτικὸς εἶναι ἐναντίον τῆς ἀπολνυτοποιήσεως. Ὡς γνωστὸν ὁ δογµατι- σμὸς εἶναι ἡ ταύτιση τοῦ ἀἁν- θρώπου πρὸς μιὰ ἄποψη ἢ του θέσεως σηµαίνει ὅτι καὶ ἡ αὐτοειρωνεία καὶ ἡ οευστό- της τῶν ἐννοιῶν δὲν τίθεται ἀπόλυτα,. Αν ἡ ρευστόὀ- της τῶν ἐννοιῶν τεθῆ ἀπό- λυτα ἔχομε τὴν σοφιστικἡ τοῦ Εοργία, ἐνῶ ἂν τεθῆ ἡ αὐτοειρωνεία ἀπόλντα ἔχο- µε τὸν χυνισµό. Ἡ διαλεκτι- κὴ σὰν ἄρνηση τῆς ἀπολύτου θέσεως καὶ σὰν κατάφαση τῆς συνθέσεως εἶναι μέτρο. Ἔτσι ἡ διαλεκτικὴ ἔχει τὸ μέτρο µέσα της. Ἡ διαλεκτική ἀναφαίνε- ται, κατὰ ταῦτα, σὰν ἆν- θρωπισμὸς ὅπως τὸν ἀνέπτυ Έαν οἱ Ἕλληνες, Ὡς γνο- στὸν τὸ µέτρον ἦτο ἡ σφρα- γὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ άνθρωπι- σμοῦ, Τὸ μήνυμα τῶν διαλεχτι- κῶν εἶναι ἁπλό: Ἡ ἀλήθεια εἶναι στὸ ὕλο καὶ στὴ σύν- θεση, ἡ ἀπολυτοποίηση τοῦ µέρους ἢ τοῦ ἑνὸς παράγον- τος ὁδηγεῖ στὸ ψεῖῦδος. Γιὰ τὸν ἐκπαιδευτικὸ τὸ μήνυμα τῆς διαλεκτικῆς εἷ- γαι πολὺ σημαντικώτερο πα- ρὰ γιὰ ὁποιονδήποτε ἄλλο, γιατὶ τει κάθε µέρα σ) ἕνα πολὺ ὑπεύθυνο τοµέα. “Αν περιπέ- ση στὴν ἀπολυτοποίηση τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ὑποστοῦν συνέπειες εἶναι οἱ µαθητές. Γι αὐτὸ περισσότερο ἀπὺ κάθε ἄλλο ὁ ἐκπαιδευτιιὸς πρέπει νὰ προσπαθῆ νὰ δῆ ὕλους τοὺς παράγοντες τῆς ἀγωγῆς, γὰ τοὺς δῆ συνθετικἀ καὶ ὕ- χι νὰ ἀπολυτοποιήση τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλο. Νὰ δῆ π.χ. τὸ µαθητὴ ὄχι µόνο σάν παιδὶ γὰ τὸν δῆ καὶ. σὰν μέλλοντα ἐνήλικα καὶ πολίτη ἡ νὰ τὸν δῆ ὄχι µόνο σὰν μέλλοντα πολίτη καὶ ἐνήλικα ἀλλὰ νὰ τὸν δῆ καὶ σὰν πολίτη. ᾽Ασφαλῶς ἡ σύνθεση, τὸ νὰ θλέπη δηλ. καγεὶς τὸ ὅλο καὶ νὰ τὸ τιμᾶ στὴ θεωρία καὶ πράξη, τὸ νὰ ἁγωνίζεται καγνεὶς γιὰ τὸ µέτου δὲν εἷ- ναι πολὺ εὔκολο. Εΐναι ὅμως µεγάλη ἁξία, Αὐτὴ τὴν ἀξία καλούμεθα σὰν ἔκπαιδευτι- κοὶ νὰ ἀναζητήσωμε καὶ νὰ πραγματοποιῄσωμε. 1. ΚΟΥΤΣΑΚΟΣ. πλευρὰ ἑγὸς θέματος, εἶναι Ἡ ἀπολνυτοποίηση ἑνὸς θέμα- τος. Ἐφ) ὅσον ἢἡ διαλεκτικὴ ὁ ἐκπαιδευτικὸς ποάτ- ἐξ ὑπαρχῆς ἀρνεῖται τὴν ᾱ- πολνυτοποίηση καὶ ἐφ᾽ ὅσον ᾗ διαλεκτικὴ δέχεται τὴ ροἡ τῶν ἐννοιῶν καὶ τὴν ἀναί- ρεση καὶ σύνθεσή τους σ᾿ ἄλλες ἔννοιες, ἔπεται ὅτι ᾱ- ποκλείει τὸν δογματισμὸ καὶ ΙΕΧΕΕΗΡΤΑ «ΥΡρΒΙΑ θέτει τὴν αὐτοειρωνεία. Δὲν διατρέχει ὅμως ὁ δια- λεκτικὸς πολλοὺς κινδύνους, συγκεκριµένα δὲ τὸν κίνδυνο τῆς σχετικοποιῄσεως, ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ ρευστότης τῶν ἐν- νοιῶν, τὸν κίνδυνο τῆς ἆπο- Ἑενώσεως καὶ ἀδρανείας, ᾱ- φοῦ δὲν ταυτίζεται Εΐναι ἀλήθεια ὅτι οἱ κίνδυνοι ὑφί- στανται. Υπερνικῶνται ὅ- µως ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν διαλε- κτική, διότι ἂν ἡ διαλεκτικὴ εἶναι ἡ ἄργηση τῆς ἀπολύ- Γνωρίζετε καὶ ΣΕΙΣ Τὸ ζητοῦν ὅσοι γνωρίζουν τὴν ἀξίαν του. τὴν ἀξίαν του ᾿Εὰν ναὶ, ζητῆστε το προτοῦ ἐξαντληθῆ ἀπὸ τὸν κ. Κώστα Δ. Στεφάνου Βιόλιοθηκάριον τῆς Παιδαγωγικῆς ᾽Ακαδημίας. ΣΣ. κ ὁ Ώ τοι ΗΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΗ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΝΜΕΝΟΙ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΓΙΚΑ γεγονότα ἐ- τάραςαν τιν µακαριοτητα της «ώης της Ἕλληνικης αωτης επαρχιας, της Ἴπυπρου, τας τελευταιας ημερας. Πρῶτον ἀναφέρομεν τὴν ὑπὸ τοῦ κινηματογράφου προφρολἠήν της ὅλης ἱεροτελεστιας τῶν Εὐρωπαικών αᾱ- γὠνων, οἱ ὀποιοι πρὀ τινος έτελεσση- σαν εις ΄Ασηνας, Δὲν είναι Εργον η- μῶν να κρινωµεν την καθὐόλου ἀρ- τιοτητα τῶν ἀγώνών, τὸν τεράστιον ἄθλον, τὸν ὀποιον ἐπεέτελεσαν η Γε- νικη . ραµµατεία ᾿᾽Αθλητισμοῦ καὶ ὁ ΣΕΓΑΣ. την Ἑλληνικην αὐτὴν πρε- σόείαν ἐπὶ διεθνους επιπεῦου καὶ τάς εὐμενεῖς ἐπὶ παντὸς τοῦ Ἕλλη- νικοῦ ἐπιπτώσεις' ἣμεις ἐπαναλαμ- θάνομεν τὴν γνώµην τοῦ συνόλου, ὅ- τι οἱ άναλαθόντες τὴν µεγίστην ταύ- την εὐθύνην εἶναι ἆξιοι συγχαρητη- ρίων. Αξιοι συγχαρητηρίων εἶναι ἐπί- σης ὁ Πρόεδρος τῆς ΤΕΣΚ κ. ᾽Αντώ- γιος Παπαδόπουλος, ἡ ΤΕΣΙΚ καθό- λου καὶ οἱ ἐργάται τοῦ Τµήµατος Σωὠματικῆς ᾿᾽Αγωγῆς διότι α) προέ- 6αλον τὴν κινηματογραφικὴν ται- γίαν τῶν ἐν Ελλάδι πανευρωπαϊκῶν ἀγώνων καὶ συνετέλεσαν οὕτω εἰς τὸ ἐθγικὸν ἀναθάπτισμα ὅλων, β) ἕ- στειλαν προσκλήσεις δι εὐρεῖαν ἀν- τιπροσώπευσιν τοῦ κοινοῦ, Υ) διὰ τῶν προσκλήσεων ἐτίμησαν ὅλους ποὺς συντελεστὰς προόδου τοῦ ἆ- θλητισμοῦ, τὴν πνευματικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου, τὰς διευθύνσεις τῶν σχο- λείων ἀναγνωρίζοντες Ὦτοιουτοτρό- πως τὸ ὀφειλόμενον χρέος, δ) δι ὅ- σων ἀνεγράφοντο ἐπὶ τῶν προσκλή- σεών ἐκρατήθησαν αἱ θέσεις οὐχὶ «διὰ τοὺς ναρθηκοφόρους» ἀλλὰ διὰ τοὺς «θάκχους», ε) ἐφρόντισαν ὥστε νὰ ἐπικρατήση ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς κινηματογραφικῆς αἰθούσης παρα- δειγματικὴ τάξις. Δεύτερον γεγονος δια το όποιον θα ἐπρεια να ξωρταςωμεν ᾖΕιναι η πανηγωρικήη ἕναμαις των πομραωστα- σεών του σ.Ο,. πα οΗμιυυργιασ κµα- τικης σκηνης, η υπ΄ ουτις οιωασουνα- λια εργῶών παγκοσµιου κυρους Ελ- Λινίκων καί µη, 1 σονοσίωοσις και Ἐν πυπρῳ της οιωασκαλιας τών εργῶν µεγαλῶν τραγικὠν σα εἔπρεπε να εἰ- ναι ὃι΄ ολους πηΥγη χαρας, ως η ᾱ- παρχη µιας πνευµατικης ἄσνοοου τού συνολου τῶν Βυπριων. Αια τουτο α- ζιςει ὁ Θ.ώ.. να τυχῃ της συµπα- ραστάσεως ὅλων, ἴοιαᾳ των ἐκπαι- δευτικών τῶν οποίων σεώρειται ο ἆ- πὸ σκηνἠς συνεχιστης του έργου τών. Εἵναι ὅμως ὁ ΘΟ'.0.4. καὶ ο συνεχι- στὴς τού σκηνικοῦ ἔργου τῶν έκπαι- δευτικών, διοτι είναι ζωντανὴ η Όη- µιουργησεισα παράδοσις τής ὑπὸ τῶν σχολείων ἀπὸ σκηνἠς διὔδασκα- λίας ἐδαιρέτων ἐργασιῶν τῆς ἆν- θρωπίνης διανοίας καὶ δὴ καὶ τρα- γωδιῶν τῶν τριῶν µεγάλών τραγι- κῶν τῆς ἀρχαιότητος. Ὁποία ὅμως ἡ πικρία τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ὅταν εἰς τὴν πανηγυρικὴν ἔναρξιν τῶν πα- ραστάσεων τοῦ Θ.Ο.Κ. οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν προσεκλήθη. ΜΝομίζοµεν, χωρὶς νὰ ἑλέγχωμεν τὸν κατάλογον τῶν προσκληθέντων, ὅτι αἱ Αιευθύνσεις τῶν σχολείών, αἵ- τινες καλοῦνται δι Ὑπουργικῆς ἐγ- κυκλίου νὰ ἐνισχύσουν τὸν Θ.Ο.Κ. προτρέπουσαι τὴν ὑπὸ τῶν μαθητῶν παρακολούθησιν τῶν παραστάσεων τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου, ἔπρεπε νὰ μὴ ἀπουσιάζουν ἀπὸ τὴν πνευµατι- κὴν ταύτην πανδαισίαν. Ἠτο χρέος ὅλων τῶν περὶ τὸν Θ.Ο.Μ. νὰ ἐνθυ- μηθοῦν τὸν ἐκπαιδευτικόν. Καλὸν εἷ- ναι νὰ παραδειγματισθῶσι εἰς ὅλα ἀπὸ τὴν κινηματογραφικὴν προδολὴν τῶν πανευρώπαϊκῶν ἀγώνων ὑπὸ τῆς ΤΕΣΚ. Παρὰ τὴν πικρίαν διὰ τὰ ἀνωτέ- ρω εὐχόμεθα εἰς τὸν Θ.Ο.Κ. κάθε ἐ- πιτυχίαν. (ἄλλα Σχόλια εἰς τὴν 10ην σελίδα) ΣΕΛΙΣ 10 ΕΥΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΠΑΙΛΕΙΑ ΕΝ ΛΙΡΓΜΟ ΕΙΣ ΤΟ ΤΡΟΜΕΡΟΝ τοῦτο ἐἑ- ρώτημα ἥμεις δὲν δυνάµεθα να ἅπαν- τήσωμεν. Δὲν εἶναι ἔργον ἰδικόν µας, εἶναι ἔργον παντὸς ἄλλου πλὴν ἢη- μῶν. Δυνάμεύα ὅμως νἁ παρασέσω- μεν στοιχεια ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐρειδό- µενος ὁ ἀμερόληπτος κριτῆς θὰ κα- τορθώσῃ νὰ Φφθάσῃ εἰς πίστιν ἀκλό- γητον καὶ ἀδιάσειστα συμµπεράσμα- τα. Α) ᾿Επιστήμονες μὲ τὰ αὐτὰ προσόντα, ἀπόφοιτοι τοῦ ἰδίου πανε- πιστηµίου, µέλη τῆς δηµοσίας ὑπη- ρεσίας παίρνουν κατὰ 1)3 τοὐλάχι- στον περισσότερα ἀπὸ ὅσα θὰ ἔ- παιρναν ὣς µέλη τῆς δηµοσίας ἐκ- παιδευτικῆς ὑπηρεσίας. Διερωτώμε- θα ἂν ἡ χαμηλοτέρα ἁμοιθὴ τῶν ἐκ- παιδευτικῶν διὰ τὴν κυθέρνησιν καὶ διὰ τὴν κοινωώνίαν͵ ἥτις τὸ ἀνέχεται, σηµαίνει καὶ κἀτώτέραν προσφοράν. Β) Ἡ ἀντιμετώπισις τῶν προ- θλημάτων τῶν ἐκπαιδευτικῶν δὲν εἷ- ναι ἡ αὐτὴ ὡς ἡ ἀντιμετώπισις τῶν προθηµάτων τῶν λοιπῶν δηµοσίών ὑπαλλήλων. 1) ᾿Αξιολόγησις τῆς δηµοσίας ὑπηρεσίας καὶ δηµοσίας ἐκπαιδευτι- κῆς ὑπηρεσίας. Ἡ κυθέρνησις προοσπαθεῖ νὰ ἆ- ξιολογήση τὸ ἔργον τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ συνεστήθη πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον εἰδικὴ ἐπιτροπή. ᾽Απλῶς σημειοῦμεν τὴν ἐκτίμη- σιν τῆς κυθερνήσεως πρὸς τὸ διανο- ητικὸν ἐπίπεδον τῶν ἐκπαιδευτικῶν. Μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δύνανται νὰ εἷ- ναι πάντες οἱ δηµόσιοι ὑπάλληλοι πλὴν τῶν ἐκπαιδευτικῶν, οἵτινες εἷ- ναι καὶ οἱ µόνοι πτυχιοῦχοι. 2) ᾿Επίδομα ἐνοικίου. Τὸ θέµα συνεζητήθη εἰς τὴν µι- κτὴν ἐπιτροπὴν παρεπέµφθη εἰς τὴν ἐξ Ὑπουργῶν καὶ συνεζητήθη ὑπ αὖ- τῆς πρὸ ὀκταμήνου. Την ἀπόφασιν θὰ πάρωμεν τὴν προσεχη Πέμπτην ὅτε θὰ συζητήση τὸ θέµα τὸ Ὑπουργικὸν Συμθούλιον. Ἐὐτυχῶς δὲν Φὣρίσθη ποίαν Πέμπτην καὶ τοιουτοτρόπως δὲν δυνάµεθα νὰ ἀνησυχοῦμεν. 3) ᾿Επίδομα ὑπαίθρου. «Ἡ κυθέρνησις εἶναι ἐναντίον τῶν ἐπιδομάτων καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύ- ναται νὰ υἱοθετήσῃ τὸ αἴτημά σας» ἐδηλώθη εἰς ἡμᾶς εἰς τὴν Μικτὴν Ἐ- πιτροπήν. Ναὶ μὲν ἡ Κυθδέρνησις εἷ- ναι ἐναντίον τῶν ἐπιδομάτων ἁλλὰ µόνον ἐναντίον τῶν ἐπιδομάτων τῶν ἐκπαιδευτικῶν. διότι ὡς ννωστὸν οἱ δπµόσιοι ὑπάλληλοι λαμθάνουν τοι- ατα ἢ ἀνάλογα ἐπιδόματα. 4) ᾿Επίδομα εἰδικῶν ποοσόντων. Ἐπαναλαμθάνεται ἡ ἀντίθεσις τῆς Κυθεονήσεως καὶ ἡ ἐκ ταύτης πικρία καὶ ἀνανάκτησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν. 5} ᾿Επίδομια διὰ τὴν µόοφώσιν τῶν τέκνων τῶν ἐκπαιδευτικῶν. Ὑπάονουν αἱ ἑξῃςο ἀπαντήσεις: Δὲν σᾶς προστατεύει τὸ σύντανμα’ ἡ κυθέονησις ἀδυνατεῖ νὰ ποοθη εἰς τὴν παοανώρπσιν αὐτήν. Πασανώοη- σις τοιούτου ἐπιδόματος θὰ ἀπετέλει δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣχοῦΏτα ὀυσμενῃ διάκρισιν δια τοὺς ἄλλους χολιίας τής ημµοκρατιας. τα επι των Επιυυµµατων θέσις και διάκρισις της πουρέρννισξως κανισταᾳ τους εκικιοσυτικους ὀευύτεμας ποιω- τήτυος οἩµοσιους ὑπαλληλους. Ειναι πραγματι αυτη η αποφασις τής υ- θερνησεώς {| ιο ποσὰ τῶν χρημάτων τα ὁ- ποία οαπανᾳα η πυδέρνισις οια πα- ῥραεκπαιοευτικωα επαγγελµατα η δια παιοειαν µη υπαγομενην εις τὸ Ἑ- πουργειον Ιἰαιοειας «ὡς το Α.Τ.Ι., ΞΕνοοοχειακη 2χολη και ΄1νστιτου- τον Ξενοοοχειακών ἐπαγγελµατων, ειναι ὑπερμετρως ὄυσαναλογα προς ό,τι ἐξοοευεται οια την ὑπο τὸ Ὑ- πουργειον ΙΙαϊδειας ΄Εκπαίδευσιν, γνωστού ὄντος μάλιστα ὅτι τα προ- σόντα τῶν κασόαυτὸ ἐκπαιδευτικῶν εἶναι τοὔλάχιστον ἴσα ἀν µὴ ἀνώτε- ρα τῶν προσόντων τῶν οὕτώ καλου- µένων ἐκπαιδευτικῶγν. Παρὰ ταῦτα ἡμεῖς µόνον «διὰ τηλεσκοπίου» δυνάµεθα νὰ ἴδωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν ἐκπαιδευτικῶν του- των τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν δύ- ναµιν τοῦ Υπουργείου Παιδείας, Δ) Ὑπερώριαι, Φόρτος ἐέργασί- ας, µείώσις ὡρῶν. διδασκαλίας καὶ ἀτελεύτητος σειρὰ χρονιζόντων αἰἱ- τηµάτωγ. Αὐτὰ προχείρως ἀναφέρομεν τρέφοντες τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ Κυδέρ- νησις θὰ μάς θεωρήσῃ κάποτε ἡ δη- µοσίους ὑπαλλήλους, ἢ ἐκπαιδευτι- κούς. Γότε θὰ εἶναι µία ἀπόδειξις ὅτι ὁ πραγματικὸς ἐκπαιδευτικὸς καὶ ἡ ὑπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας Παι- δεία δὲν εἶναι ἐν διωνμῶῷ. ΑΥΞΗΣΕΙΣ, ΜΑΙ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΤΓΗΣΙΣ ΑΙ ΑΥΞΗΣΕΙΣ αἱ ὁποῖαι δίδον- ται ἑκάστοτε εἰς τὴν δημοσιοὐπαλ- ληλικὴν τάξιν σκοπὸν ἔχουν νὰ ἐπι- Φέρουν κάποιον ἰσοζύγιον πρὸς τὸν διαρκῆ καλπασμὸν τῶν τιμῶν αἱ ὁ- ποῖαι ἰδιαίτερα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχουν πραγματικῶς ἀφηνιάσει. Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ἡ προσπά- θεια τῆς Κυδερνήσεως διὰ τὸ ποθη- τὸν ἰσοζύγιον ἔχει ἀποτύχει. Μπορεῖ νὰ εἶναι ἐπιστημονικός, ὧς πιστεύ- ουν πολλοὶ (οὐχὶ ἡμεῖς), ὁ τρόπος ἐξαγωγῆς τοῦ τιμαριθμικοῦ δείκτου, δὲν ἀνταποκρίνεται ὅμως εἰς τὴν πραγματικότητα. Αἱ αὐξήσεις αἴἵτινες ἐδόθησαν τὸ 66 σαν διὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς Κυ- πριακῆς λίρας καὶ οὐχὶ διὰ τὴν ὁ- ποτίµησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ αὐταὶ ὅμως αἱ οὐγὶ ἱκανοποιητικαὶ αὐξήσεις ἐξηνεμίσθη- σαν ἀπὸ τὸν ποῶτον µῆνα, διότι οἱ πέοιξ διῶν ἐζήτησαν καὶ ἐπῆραν τὸ πολλαπλάσὶον τῶν ἰδικῶν µας αὐξή- σεών εἰς τὸ ἐλάγιστον χρονικὸν διά- στηµα. ς δὲ τοῦτο νὰ μὴ το ἀρκς- τὸν ἡ ἀνορὰ καὶ αἱ ἀνάνκαι ἡμῶν ὡς ἀνθοώπων διαωκῶς ὑποδιαιοοῦν τὴν τοιαύτην ἁμοιθήῆν, ὥστε οἱ µισθο- η: ΕΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΝ ΣΥΝΜΕΔΡΙΑΝ ΤΗΣ ΛΙΝ ΠΠΜΜΑ ΙΙ ΝΠΗΠΠΜΙΝ Ιἱ (ΗΛΗ ὁλομέλεια τοῦ ζεντρι- 8, 5 Συνῆλθε τὴν Πέμπτην 19.11.11 Ἡ κοῦ Συµμθουλίου τῆς Ο.Ε.Δ.Μ.Ε.Μ. κ πόλουθα θέµατα: θέµατα: Ἐνημερώθη ὁποίας εἶχεν αὕτη μετὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Υπουργείου καὶ ἀκολούθων:--- Κανονισμοὶ διορισμῶν, τοποθετήσεων, µεταθέσεων προά- αἱ ἠσχολήθη μὲ τὰ ἆ- ὑπὸ τῆς Γραμματείας ἐπὶ τῶν ἐπαφῶν τὰς 'Ὑπουργοῦ Παιδείας, τοῦ Γεν. ἄλλων ἁρμοδίων ἐπὶ τῶν Επίδομα ὁπότε ἐὰν κτηρίση τὸ συγκεχριµένον ἐνοιχκίου : Κυθερνήσεως ἐπὶ τοῦ αἰτήματος ἀγαμένεται ἀπό... δεκαιιή- νου! Δυστυχῶς τὸ ὑπεύθυνον 'Ὑπουργεῖου, ὡς πληροφορούμε- θᾳ, οὔτε καὶ εἰς τὴν χθεσινὴν συνεδρίαν τοῦ “Ὑπουργικοῦ Συµ- θουλίου ἔθεσε τὸ αἴτημα, παρὰ τὰς πεοὶ τοῦ ἀντιθέτου ἐνδεί- εις τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ Ο.Β.Λ.Μ.Ε.Κ. Ἡ Ο.Ε.Λ.Μ.ΕΒ.Κ. ἆ- πεφάσισεν ὅπως ἀναμείνη µέχρι τέλους τοῦ τρέχοντος παραοστῆ ἀνάγκη, δὲν θὰ Ὑπουργεῖον ὡς ἐχθορικῶς δια- συντήρητοι νὰ µη δυνάµεδα να σερα- αιξοσωµεν εστω τὸ Πµιίιοω των σναγ- Κων µας. 14 προσπασεια της πύφερνησεως νά ανταιιοκρίση εις πΊυν αγωνα του- των οἑν ἕἛιναι ικανοποιητικη οιοτι τυις πασι κατεστῃ γνὠώστον οτι ὁ τι- µαριοσµικος οεικτης οἵἑν οεικνυει ον- τε το ηµίισυ τών σωςησεὠγν. ΄Αναγκη λοιπον | κυδερνησις να ὅώσῃ αρ- κουντως ικανοποιητικας αὔύζησεις καὶ γα εφαρµοσῃ, το και σπουοαιοτε- ρον, ΣεΑξγχον τῶν τιµων. ”Αλλως πι- στευοµεν οτι ὃεν ειναι ὁρσον να κα- ταστησῃ πλουσιώτερους τους τοι πλούσιους. Δια τὸν ἐκπαιδευτικὸν ὅμως, ἐφ᾽ ὅσον ο λογος περἰ αὔςησεων, το προ- ὄλημα «ητει ρισοικην σεραπειαν. τ1ι- στευοµεν ότι η κυθερνησις επισυµει να Εχη εἰς την δηµοσιαν υπηρεσιαν διαρκως καὶ περισσοτέρους µορφω- µενους. ΙΠιστεύομεν προσέτι Οτι τα περισσότερα προσόντα χρειάζονται καὶ καλλιτέραν ἁμοιθήν. !1Ι1ιστευοµεν ὅτι ἡ κυθέρνησις μεριμνᾶ δι ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους συμπέρασμα λοι- πὸν ὅτι θἀ µεριμνήσῃ ἔστώ τὴν ὃω- δεκάτην καὶ διἁ τὀν ἐκπαιδευτικὸν. Διότι : Ἱ) Εχει τὰ ἀπαραίτητα ἐφό- δια, ἂν ὄχι ὑψηλότρα πολλῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. 2) Εργάζεται ὁὅ- περωρίας διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ πολύπλευρον ἔργον του, τὰς ὁποίας σημειωτέον δὲν ἐπληρώθη μέχρι τοῦ- δε. 3) Δὲν εἶνι κατώτερος ὑπάλ- ληλος καὶ πρέπει νὰ τυγχάνη τῆς αὐτῆς µεταχειρίσεως ὥς οἱ ὑπόλοι- ποι πτυχιοῦχοι δηµόσιοι ὑπάλληλοι. 'Κατὰ τῆν συζήτησιν λοιπὸν περὶ τῶν αὐξήσεων ὁ ἐκπαιδευτικὸς, πι- στεύει ἡ ΟΕΛΜΕΚΠ, πρέπει νὰ τύχῃ καὶ ἰδιαιτέρας αὐξήσεως ἀξιολογι- κῆς, διὰ νὰ ἀρθῃ ἡ μέχρι τοῦδε, κα- τὰ τὴν γνώµην ἡμῶν, εἰς θάρος του ἀδικία. Διὰ τὴν κυθέρνησιν εἶναι εὔκο- λον νὰ κρίνῃη διότι ἔχει λίγους ἢ πολ- λούς Φιλολόγους, μαθηματικούς, Φυ- σικούς, γΥεωπόνους καὶ προσοντού- χους τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς ἐκπαι- δεύσεως εἰς τὴν δηµοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ γνωρίζει τὶ μισθὸν παραχωρεῖ εἰς τούτους -- ἴσως οὐχὶ ἀπόλυτα ἱ- κανοποιητικὸν -- καὶ τὶ μισθὸν πα- ραχωρεῖ εἰς τοὺς καθηνγητὰς τῶν Γυμνασίων. Εὐκολώτατον πράᾶνμα ἡ σύγκρισις. Πρὸς θεραπείαν τῆς διακρίσεως χρειάζεται καλὴ θέλησις µόνον. ᾽Α- ναμένομεν! ᾽Αλλὰ μέχρι πότε Πάν- τες πιστεύουν ὅτι μετὰ τὴν ἀναμονὴν ἀρχίζει ὁ καιρὸς τῶν ἔργών. ΚΥΡΕΡΝΗΤΙΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ νὰ εἶναι ἐπιοθυμία ἡμῶν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυθερνῄσεως ἐπὶ τοῦ θέµατος τῶν ἐξετάσεων, πιστεύοµεν ὅτι διὰ τε- λευταίας ἀποφάσεως δι’ ἃς οἱ ἀπό- Φοιτοι τεχνικῶν σχολῶν δὲν χρειά- ᾽Απάντησις τῆς τὸ δίκαιον χτως μηνὸς διστάση νὰ ἆχαρα- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 καὶ τὰ ἔχοντα 9 : ἀπερρίφθησαν κεκριμμένως ἀναφέρομεν τὸν φόρτον ἐργασίας --- ὥρας δι σα, κα ο, δασκαλίας, ἐπίδομα ὑπαίθρου, ἐπίδομα μετεκπαιδεύσεως, ἆνα- θεώφησιν τοῦ περὶ συντάξεων γόµου, ἰδιαιτέρως δὲ τὸ ἐπίδο- ζονται κυθερνητικὰς ἐξετάσεις διὰ να προσληφσουν εις ὥρισμενας ὅ6ε- σεις, οημιουργειται ὃυσμενης διά- κρισις οἱα την ἠιεσην 1Ιαιοειαν ειτε τα σχολεια ειναι εµπορικα -- οἰκονο- µικα είτε πρακτικα ειτε κλασσικά. Διότι οἱ τεχνικαὶ σχολαὶ ἀσκουν ὑπερμέτρως Ἱἱκανοποιητικῶς τοὺς τροφιµους των καὶ ὡς ἐκ τούτου η πολιτεία πιστεύουσα εἰς τὸ ὕψος τη. προσφορᾶς τῶν τεχνικών σχολῶν δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ δοκιµάσῃ τοὺς ἆ- ποφοίτους των διὰ γἀ προσληφθοῦν εἰς τὴν µίαν ἢ τὴ ἄλλην θέσιν, Τὸ ἀντίθετον ὅμως συωµθαίνει μὲ τοὺς πάσης κατευὀὐύνσεως τύπους τῶν Γυμνασίων. Κύριοι Διευθυνταὶ, κύριοι Καθηγηταί, ὡς νὰ λέγῃ, ἐγὼ ἣ πολιτεία δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένη μὲ τὴν προσφοράν σος, καὶ ἕνεκεν τούτου καλῶ ἐκ νέου τοὺς ἀποφοί- τους τῶν Γυμνασίων νὰ ὑποθληθοῦν εἰς τὰς δοκιµασίας τῶν ἐξετάσεων διὰ νὰ κρίνω ποῖοι δικαίως πρέπει νὰ θεωροῦνται ἀπόφοιτοι Γυμνασίων, καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ δύνανται να προσληφθοῦν εἰς τὴν δηµοσίαν ὑπη- ρεσίαν. ᾿Εφ᾽ ὅσον ὁ λόγος περὶ κυθερνη- τικῶν ἐξετάσεων, περὶ µέτρου ποι- δείας, φύσει καὶ θέσει ὑπεύθυνον εἷ- ναι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ὑπὸ τὴν ἄμεσον εὐθύνην καὶ ἐπιόλεψιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου πρέπει νὰ γίνωνται αἱ πάσης φύσεως καὶ σκο- ποῦ ἐξετάσεις. Αν δὲ ἡ κυθέρνησις ἔχῃ ἐπιθυμίαν τοὺς ὑποψηφίους δη- µοσίους ὑπαλλήλους νὰ κρἰνῃ αὔὐστη- ῥρότερον, ὀφείλει πέραν του ἁπλοῦ ἀπολυτηρίου νὰ δίδῃ τὴν εὐκαιριαν εἰς τοὺς ἑκάστοτε τελειοφοίτους, ὅ- λών ὅμως τῶν σχολείων, νὰ δοκιµά- ζωνται πάντοτε ἀπὸ τὰ ὄργανα τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας εἰς ὑψηλοτέ- ρου ἐπιπέδου θέµατα, ὥστε καὶ τὰ σχολεία νὰ μὴ ὑποτιμῶνται καὶ ἡ ἐργασία τῶν ἐκπαιδευτικῶν νὰ κα- τατείνῃ εἰς στόχους τιθεµένους ὑπὸ τοῦ συνόλου τῆς Κυθερνήσεως. Ἐξετάσεις ὅμως, αἱ ὁποῖαι ἕλ- κουν τὴν καταγωγὴν ἀπὸ τὴν ἁπελ- θοῦσαν ἀποικιακὴν κυθέρνησιν καὶ τῶν ὁποίων σκοπὸς ἢτο ἡ ὑποτίμησις τῶν Γυμνασίων -- πάντες ἐνθυμοῦν- ται ὅτι ἠδύνατο τότε εἷς νὰ φοιτήση εἰς τὴν Παιδαγωγικὴν ᾽Ακαδημίαν ἐὰν ἐπερνοῦσε ὠρισμένα θέµατα τοῦ Κυπριακοῦ πιστοποιητικοῦ ἔστω καὶ ἐὰν ἐτελείωνε µόνον τὴν Τετάρτην ἢ Πέµπτην τάξιν τοῦ Γυμνασίου τὰς ἀπορρίπτομεν ὄχι µόνον ἡμεῖς ἀλλά καὶ ἡ Κυθέρνησις πιστεύοµεν. Πιστεύομεν προσέτι ὅτι ἡ Κυθέρνη- σις δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπιφέρῃ διάκρι- σιν καὶ μάλιστα δυσμενῃῆ τοιαύτην εἷς θάρος τῶν Γυμνασίων. .. Πίστις ὅλων ἡμῶν εἶναι ὅτι τὰ πάσης κατευθύνσεως σχολεῖα τῆς Δημοκρατίας ἐργάζονται καὶ ἀποδί- δουν ἱκανοποιητικῶς. . ᾿Επὶ τούτων ποία ἡ γνώµη τοῦ Ὑπουργείου Π ἩΠΟΜΙΝΗ ΕΞΗΝΤΙΗΒΙ ΛΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΘΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΩΜΕΝ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΜΑΣ . Δυστυχῶς ἥ ὑπομονὴ καὶ τὸ πνεῦμα καλῆς θελήσεως τὸ ὑποῖον ἐπέδειξεν ἡ Ο.Ε.Λ.Μ.Β.Κ., ἐθεωρήθη ὡς ἀδυναμία, τῶν αἰτημάτων δὲν ἀνεγνωρίσθη ἐμπρά- οἰκογομικὴν ἐπίπτωσιν αἰτήματα εἴτε εἴτε παρεπέµφθησαν εἰς τὰς καλένδας. ΣυΥ- γωγῶν, ἐφαρμογὴ Ἑλληνικῆς ᾿Ἐκπαιδευτικῆς Νομοθεσίας, ἐ- πίδοµα ἐνοικίου, ὥραι διδασκαλίας, φόρτος ἐργασίας. 1. Κανονισμοί: Συµφώνως πρὸς δήλωσιν τοῦ πουσγοῦ Παιδείας θὰ δοθῆ συντόμως εἰς τὴν Ο.Ρ.Δ.Μ.Β.Κ. διὰ µελέτην καὶ εἰσηγήσεις ἑτοιμασθὲν ὑπὸ τοῦ Υπουργείου σχέδιον κανονισμῶν ἀφορώντων εἰς διορισµόν, τοποθέτησιν, µετάθεσιν καὶ ποοαγωγἠν. Ὁ κ. 'Ὑπουργὸς διεθεθαίῶσε τὴν Τοαμµατείαν ὅτι ὀάσει τῶν κανονισμῶν τούτων οἳ ὁποῖοι θά συμφωγηθοῦν θά γίνουν ἐφέτος οἳ διορισμοί, αἱ μεταθέσεις καὶ αἳ ποοαγωώγαί. Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐστάλη εἰς τὴν Ο.Ε. Λ.Μ.Ε.Κ. διὰ μµελέτην καὶ εἰσηγήῆσεις σχέδιον κανονισμῶν λειτουργίας Δημοσίων Σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. . ἨἙἨἘφαομογηὴ Ἑλληνικῆς Νομο- θεσίας Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι μελετᾶ ἐπι- σταµένως ᾖτὸ αἴτημα καὶ ὅτι θὰ συνεζήτει τοῦτο μετὰ τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἑλληνικῆς Κυθερνῄήσεως κατὰ τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπάνοδόν του. Ἡ θέσις τῆς Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Ιέ. ἐπὶ τοῦ αἰτήματος εἶναι γνῶ- στὴ τὸ δὲ Συμθούλιον ἀπεφάσισεν ὅπως ἐπιδιώξη συνάντησιν μετὰ τοῦ κ. “Ὑπουργοῦ διὰ νὰ συζητήση τὸ θέµα ἰδίως μετὰ τὰς γενοµένας δηλώσεις κατὰ τὴν ἄφιξίν του ἐξ ᾿Αθηνῶν τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν. κείµενον ἔναντι τῶν ἐκπαιδευτικῶν καὶ λαμθάνον σχεδὸν πάν- τοτε ἀρνητικὴν θέσιν ἐπὶ παντὺὸς οἰκονομικοῦ «ατήματός των ἔστω καὶ ἀσημάντου δαπάνης ἢ μελλοντικῆς. 4, Ὥραι διδασκαλίας: ὡρῶν διδασκαλίας τῶν χίστου ἀριθμοῦ αἰτήματος τῆς Ἡ µείῶωσις τῶν πρωτοδιοριζομένων µόνον κα ἔλα- Διευθυντῶν οὐδόλως ἅπτεται τοῦ γενικοῦ τήµα ς 0.8.Δ.Μ.Β.Ν. Τὸ αἴτημα τῆς ᾿Οργανώσεως καὶ οὐσιαστικῶς ἀπερρίφθη. Αἱ ὥραι διδασκαλίας προστιθέ- µεναι καὶ εἰς τὸν ἐχτὸς τῶν ἑργασίμων ὡρῶν «όρτον ἔργα- σίας καθιστοῦν τὸ ἔργον τοῦ γαθηγητοῦ ἀγχῶδες τὸν δὲ ἴδιον «ὄχι ἄνθρωπον». Ἡ Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Μ. θά συςητήση τὸ θέμα εἲς πουργῶν ᾿Επιτροπὴν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ τὸ δυναμικῶς πολὺ συντόμως. ὃ Θέμα ΙἹ. Κασίνη: Ἡ Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ. πρὸ δεκαηµέρου συνηντήθη μετὰ τοῦ Τεν. Διειθυντοῦ τοῦ Ὕπους- γείου Παιδείας καὶ συνεζήτησε τὸ θέµα, τὴν παρελθοῦσαν δὲ Τρίτην ὑπέθαλε σχετικὸν ὑπόμνημα εἰς τὸ 'Ὑπουργικὸν Συμθούλιον. 6. Τὸ Συμθούλιον ἐγέκοινεν ὑπόμνημα δι’ ἀναθεώρησιν κλιμάκων. Τὸ ὑπόμνημα ἀποστέλλεται συντόμως εἲς τὴν Μι-] κτὴν ᾿Ἠπιτροπήν. την ἐξ “Ύ. διεκδικήση Ἓκ τῆς Γραμματείας τῆς Ο.Ρ.Λ.Μ.Ε.Κ. μα ἐγοιίου διά τὸ ὁποῖον ἡ Κυθέρνησις παρουσιάζει ὃυστο- χίαν διότι, ἐνῶ συνεςητήθη τοῦτο εἰς τὴν Μιγτὴν Ἔπιτρο- πήν, παρεπέµφθη εἰς τὴν ἐξ 'Υπουργῶν Ἐπιτροπὴν καὶ συνε- ἑητήθη εἰς αὐτὴν διεξοδικῶς πρὸ δεκαµήνου καὶ ὡς πληροφο- ρούμεθα ἐλήφθη ἀπόφασις, οὐδὲν ἀνεκοινώθη εἰς ἡμᾶς. Διατί Λογιστηοιακοὶ παράγοντες ἴἔχοντες ἀντιεκπαιδευτικὴν γοοτροπίαν, ἀντικρούζουν πάντοτε τὰ προθλήµατα τῶν καθηγη: τῶν μὲ τὰς διόπτρας δηµοσίου ἢ ἰδιωτικοῦ εἰσπράκτορος. Εἰς νάθε αἵτημα προθάλλετω ἢἣ ἰσχνότης (1) τοῦ. κρατικοῦ προὐπολογισμοῦ, , --. καιρὸς τῶν λόγων, τοῦ πνεύματος καλῆς θελήσεως ἔληξεν, ἣ ὑπομονῆ ἐξηντλήθη, Τώρα ὁ καιρὺς τῶν ἔογων. Ἡ Ο.Β.Δ.Μ.Β.Κ. ἀρχίξει τὴν πραγµατοποίησιν τῶν ἀποφάσεών της τοῦ παρελθόντος Σεπτεμθρίου, Οἱ καθηγηταὶ θά ἐξουδε- τερώσουν τὴν. ἀντιεκπαιδευτικὴν νοοτροπίαν μερικῶν ὕπηρε- σιῶν καὶ θὰ ἐπιτύχουν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν, ὑπωσδήῆποτε ἐνγτὸς τοῦ παρόντος σχο- λικο ὃ Έτους, Οἱ πάντες θὰ διαπιστώσουν τὴν δύνα- µιν τῶν ἐπαιδευτικῶν, ᾿Εντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ ἀνακοινωθοῦν τοῦποι ἐνισχύσεως τοῦ ἀπεργιακοῦ ταμείου τῆς Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ. και συντόμως Χλιμάχωσις τῶν ἀγώνων, Τύποις Θέοπρες Λτὸ. Τηλ. 44940 --- Λευκωσία ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 δελτίον ΟΕΛΜΕΚΕ ΣΕΛΙΣ 5 κ. ΠΑΛΑΜΑ ΔΙΟΟΔΕΚΑΛ Γ » 1 ΥΓΥΦΙ Υ Οἱ μεγάλοι ποιητὲς -- κι ἕνας τέτοιος ταν ὁ Παλαμᾶς -- μᾶς δίνουν σὲ κάποια τους ἔργα συγκεντρωμένο σὲ λίγες ἢ πολλὲς σελίδες ἕνα θαθὺ νόηµα τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς δεμένο µέσα σὲ μεγάλα προθλήματα. Καὶ τὰ μεγαλύτερα προθλήµατα εἶναι ἐκεῖνα τῆς ψυχῆς ή μᾶλλον ὅ- λα ξεκινοῦν ἀπ᾿ αὐτὴ κι’ ἔχουν σχέση μ᾿ αὐτήν. Μερικὰ ἀπ αὐτὰ τὰ έργα μᾶς ἀνοίγουν τὸ ἀπύ- θµενο ὀάθος ἀλλὰ καὶ τὴν ἀχανὴ πολυμορφίαν ἣ μᾶς µπάζουν στοὺς δαιδαλώδεις δρόμους ποὺ ἆ- κολουθεῖ ἡ ἀνθρώπινη Ψυχή. Στὴ ζωὴ δὲν κά- µνουµε τίποτε ἄλλο παρὰ προσπαθοῦμε νὰ γνω- ῥρίσουµε τὴ ψυχῆ τοῦ ἀγδρώπου. Αὐτὴ ἡ ψυχἠ τὸν σέρνει πότε ἐδῶ πότε ἐκεῖ πειθαρχώντας στὶς ἐ- ξωτερικὲς καταστάσεις ἢ ἀντιδρώντας σ᾿ αὐτὲς καὶ δημιουργώντας νέες. Ὅμως «ψυχῆς πείρατα οὐκ ἂν ἐξεύροιο πᾶσαν ἐπιπορευόμενος ὁδὸν», λέ- γει ὁ σκοτεινὸς φιλόσοφος. Οἱ ψΨυχὲς ποὺ μᾶς παρουσιάζουν οἱ ποιητὲς μπορεῖ νάναι δαιµονικές, τιτανικές, νὰ μὴ χω- ροῦν µέσα στὰ κοινὰ µέτρα, εἶναι ὅμως ἀνθρώ- πινες, γιατὶ µόνο τὸ ἀνθρώπινο μᾶς συγκινεῖ. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι συγγενεῖς -- ἀρχὴ τῆς ψυχῆς εἶναι ὁ Θεός -- καί, ποιὸς ξέρει ἂν δὲν εἷ- ναι µόνο οἱ εὐκαιρίες ποὺ λείπουν γιὰ νἁ δεί- ξουν κι’ ἐκεῖνες ἕνα τόσο τρομακτικἀ πλούσιο κόσμο! Τὶς εὐκαιρίες ὅμως δὲν τὶς ὀλέπουν ὅ- λοι. Νοιώθουμε δικό µας καὶ τὸν Προμηθέα καὶ τὸ Ζαρατούστρα καὶ τὸ Φάουστ κι’ ὅλους τοὺς ὅμοιούς τους. Ἔπειτα εἶναι κι’ ὁ ποιητὴς ποὺ ἔ- χει τὴν ἱκανότητα νὰ εἰσδύη στὰ θάθη ἐκεῖνα -- τοῦ ἑαυτοῦ του ἢ τῶν ἄλλων -- νὰ ἑρμηνεύη καὶ νὰ πλάθη πράγματα ποὺ οὔτε ὑποψιάζεται ὁ κοι- νὸς ἄνθρωπος. Φύση ἐξαιρετικὴ κι ὁ Γύφτος ποὺ τὴ γνωριµία του μᾶς κάμνει ὁ Παλαμᾶς στὸ ἔρ- Υγο ποὺ θὰ διαπραγματευτοῦμε. ὍὉ Δωδεκάλογος τοῦ Γύφτου εἶναι ἕνα ἔργο ποιητικὸ τοῦ Παλαμά χωρισμένο σὲ δώδεκα λό- γους. Εἶναι ἀπὸ τὰ δυναµικώτερα ἔργα τῆς νεο- ελληνικῆς λογοτεχνίας, τὰ πιὸ πλούσια, τὰ πιὸ ἐκφραστικὰ τοῦ Ἓλληνα καὶ τοῦ ἀνθρώπου. Εἶ- γαι ὅμως, ὅσο κι ἂν τοῦτο συζητήθηκε, ποίηµα κατ ἐξοχὴν Ἑλληνικό, ἐθνικό, Τὰ προθλήµματά του καὶ τὰ θέματά του εἶναι πολλά. Δυσκολεύε- ται κανεὶς ἀπὸ ποῦ ν᾿ ἀρχίση. Θυμίζει Νίτσε καὶ Γκαῖτε καὶ Σσίλλερ καὶ Δάντη ἀκόμα, χωρὶς νὰ μιμῆται κανένα ἀπ᾿ αὐτούς. Θυμίζει διάφορες τε- χνοτροπίες χωρὶς ν᾿ ἀνήκη σὲ καμμιά. Τὸ χαρα- κτηρίζει δυνατὴ ἔμπνευση καὶ πλούσιος προθλη- µατισµός, πρᾶγµα (τὸ δεύτερο) ποὺ λείπει συνή- θως ἀπὸ τὴ νεοελληνικὴ ποίηση ἐκτὸς ἴσως ἐκείνη τῶν τελευταίων χρόνων. Βασικό του πρόόληµα εἶναι «ἡ διάσταση μὲ τὰ παραδεδοµένα» ἤ πολὺ ἔντονη, ἡ ἐπαναστατι- κἡ καὶ ἡ ἐλπίδα μιᾶς μεταθολῆς τόσο ἀναγκαίας γιὰ τὴν πρόοδο, πρὀοδο ἀπαραίτητη γιὰ τὴν Ἑλ- λάδα. Σὲ μιὰ προσπάθεια γόνιµης σύνθε- σης διισταµένων δυνάµεων, τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος γιὰ ἕνα φωτεινό, δημιουργικὸ μέλ- λον -- ποὺ τόσο ἐπέμενε σ᾿ αὐτὸ σ᾿ ὅλο του τὸ ἔρ- Υο ὁ ποιητὴς -- μέλλον γιά τὸ ὁποῖο δὲν διστά- ζει νὰ καταδικάση κάθε τι τὸ καθιερωμένο, ἆᾱ- παντοῦμε νιτσεϊκὲς ἰδέες, ἔχουμε προόλήματα πατρίδας, θρησκείας, Θεοῦ, ἀγάπης, ἐλευθερίας πολιτείας, ἐπιστήμης καὶ ζωῆς παρουσιασµένα ἐπικὰ καὶ λυρικὰ καὶ δραματικὰ µέσα ἀπὸ ὁρα- ματισμοὺς καὶ ρεαλισμό. ”Ἔχουμε ἱστορία καὶ ζωὴ καὶ φιλοσοφία. Τὸ ποίηµα εἶναι ἐθνικὸ καὶ -- ὅπως ὅλα τὰ μεγάλα ἔρνα -- πανανθρώπινο. Ὁ ἴδιος ὁ ποιητὴς λέγει «εἶμαι τοῦ καιροῦ µου καὶ ὅλων τῶν ἐποχῶν». ὝἝνα ἔργο σὰν τὸν δώὠδεκάλογο δὲν εἶναι µονοσήμαντο. Ὁ ποιητῆς τὸ χαρακτηρίζει σὰν «ὁλοκληρωτικὸ τῶν ἰδεῶν του ποίηµα» καὶ σὰν «τὰ προπύλαια ποὺ μᾶς µπάζουν στὴ Φλογέρα τοῦ Βασιλιά. Καὶ ὁ ποιητῆς ταν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ πολύπλοκος καὶ πολύμορφος, πρωτεϊκός. Ηταν δημοκρατικὸς καὶ ἀριστοκράτης, αἰσιόδοξος καὶ συγκρατηµένος, ἀρνητῆς καὶ ὁραματιστῆς δη- µιουργός, ἀσκητὴς κι ἐρωτευμένος, ἀταξίδευτος καὶ κοσµοπολίτης, ὑμνεῖ τὴν ᾿Αθηνά καὶ τὴν Πα- ναγία, θαυμάζει τὴν 'Αγιά - Σοφιὰ καὶ τὸν Παρ- θενώνα, εἶναι Ἑλληνολάτρης καὶ Χριστιανός, χα- λαστὴς κι ἀνθρωποπλάστης, ζῆ τὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς του, ἐνῶ εἶναι ὀνειροπόλος καὶ νο- σταλγικός, θλίθεται κι’ ἐνθουσιάζεται. Αὐτὴ τὴν πολύμορφη προσωπικότητα τὴν ἔόαλε µέσα στὸ ἔργο του, γιατὶ -- ἂς λεχθῆ τοῦτο προκαταθολικἁ -- πίσω ἀπὸ τὸ Γύφτο κρύθεται τὶς πιὸ πολλὲς ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΟΔΕΟΜΟΥ Γυμνασιάρχης Γυμνασίου Λαπήδου Ψωμρες ο υἰὐίηΏ]ς. Αυτο το εργο του ἔχει τον πιο πυλο 11σλαµμα υπ ολα τα σλλα Εργα του. όμως κι ο ιοιὸς ο ποιητής Έχει µιλησει πο- λὺ για το Έργο του καὶ τή ζ«ῶη του στο εργο του «ία χρονια µου και τα χαρτια µου». Ιἰα να κα- τανοηνη και ν΄ ἀναλυση ενα τετοιο ΕΡΥΟ πρεπει ο αναγνώστης να πλησιαση ὅσο γίνεται πιο πο- λὺ τὸ οημµιουργό του, να 6όιώση τὶς ὃικες του Ψυ- χικές καταστάσεις, νὰ γνωριση ὅσο πιο άµεσα µπορει τὸ περιθάλλον -- κοινωνικό, πολιτικό, πνευματικὸ -- καὶ τ᾽ ἀντικειμενικὰ γεγονότα ποὺ δημιούργησαν σ΄ ἐκεινον αὖτες τὶς καταστάσεις. Τὸ ποιηµα γράφτηκε στὰ ᾖἸ χρόνια μεταςὺ 1899- «907. δὲν γράφτηκε καὶ δὲν δημοσιεύτηκε ὁλόκληρο μιὰ φορὰ ἀλλὰ τμηματικά. Πρῶτος πυρήνας στάθηκαν οἱ στίχοι στην ἀρχὴ τοῦ τρί- του λόγου: «Περδικόστηθη τσιγγάνα, ὦ μαγεύτρα ποὺ μιλεῖς τὰ µεσάνυμτα πρὸς τ) ἄστρα γλῶσσα προσταγῆς.» Τὸν ποιητὴ θαραίνει τότε ὁ θάνατος τοῦ παι- διοΌ του καὶ τὸν γεμίζει μὲ μεγαγχολία' εἶναι ὅμως ἤδη ὥριμος καὶ φτασµένος ποιητής, μὲ πολ- λἠ συνείδηση τῆς δικῆς του ξεχωριστῆς άποστο- λῆς. «Ὁ ποιητής», λέγει ὁ ἴδιος, «δὲν καταδικά- στηκε νὰ ζῆ µονος κι’ ἀνώφελος... Ὁ πόλεμος εἷ- ναι τὸ στοιχεῖο του. Ἔχει νὰ ἐκτελέση καὶ κοι- νωνικὴν ἀποστολήν». Καὶ ἀλλοῦ: «Ὁ ποιητὴς δὲν ἀκολουθεῖ, προηγεῖται. Δίδει τὸ σύνθημα, εἴ- ναι ἡ Φλόξ, καθὼς εἶπεν ἕνας, ποὺ ἀνάπτει τὰ ξηρὰ φύλλα». Ὁ δὲ Χουρμούζιος, μελετητὴς ἐν- τριθὴς τοῦ Παλαμά γράφει: «Ὁ Παλαμᾶς στὰ 1902 ἀρχίζει ν΄ ἀποκτᾶ συνείδηση τῆς ἀτομικῆς του ἐπιθολῆς καὶ νὰ σταθεροποιῆ τὴν ἐντύπωση πὼς ἡ ποίησή του εἶναι προωρισμένη νὰ κρατή- ση ρόλο ἀναγεννητικὸ µέσα στὴ θολὴ ἀτμόσφαι- ρα τῆς ἐθνικῆς πτώσης». Αὐτὴ ἡ ἐθνικὴ πτώση εἶναι τὸ κύριο χαρα- κτηριστικὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μαξζὶ μὲ τὴν κοι- νωνικὴ ἀνισορροπία καὶ πάλη καὶ τὴν πνευµατι- κη ἀναζήτηση ὕστερα ἀπὸ τὴν κούραση μιᾶς ἄ- Ύονης καὶ μοιρολατρικῆς ἀρχαιοπάθειας. Τὴν Ἑλλάδα πιέζει ἡ ταπείνωση ἀπὸ τὸν ἄτυχο πό- λεμο τοῦ 1897 μὲ ὅλα τὰ δυσάρεστα γιὰ τὸ ἐσω- τερικὸ μέτωπο ἐπακόλουθα. Ἡ «μεγάλη ἰδέα» καὶ οἱ μεγάλοι λόγοι τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν κοµ- ματαρχῶν ἐφάνη ὅτι δὲν διέθεταν ἀντίκρυσμα σὲ δυνάμεις γιὰ ὑλοποίησή τους. Πολιτικὰ κυ- βιαρχοῦν οἱ ὀλίγοι καὶ ἡ δημοκρατικὴ ἐξουσία εἶναι σχεδὸν κληρονομική οἱ ὑποσχέσεις δὲν πραγματοποιοῦνται. Οἰκονομικὰ ὁ πολὺς λαὸς εἶναι ἐξαθλιωμένος, ἐνῶ ἀπὸ τοὺς λίγους γίνεται λόγος γιὰ θιοµηχανία, οἰκονομικὲς ἐπενδύσεις Κ.τ.τ. Ὁ γνώστὸς ἀκόμη σήμερον Δ.Ο.Ε. (διεθνὴς οἰκονομικὸς ἔλεγχος) ποὺ ἐπιθλήθηκε ἀπὸ τὶς µεγάλες δυνάµεις, φέρνει πλήρη χρεὠκοπία. Πνευματικὰ εἶναι µεγάλη ἡ ἐπίδραση τῶν Φανα- ριωτῶν καὶ τῶν λογίων τῆς καθαρεύουσας, ἐνῶ οἱ δημοτικιστὲς ἀγωνίζονται σκληρὰ ὄχι γιὰ ἐ- πικράτηση, ἀλλὰ γιὰ ἀναγνώριση. Οἱ γλωσσικοὶ ἀγῶνες εἶναι πολὺ σκληροί. Οἱ ἀρχαῖοι ἀποτε- λοῦν πρότυπα ἄγονης µίµησης ποὺ καθηλώνει . στὴ στασιμότητα. Εἶναι ἡ ἐποχὴ ποὺ οἱ ἄνθρωποι ἐξαθλιωμέ- νοι οἰκονομικὰ, ταπεινωµένοι ἐθνικά, ἐξσπατημέ- νοι πολιτικἁἀ ποθοῦν ἁπλῶς μιὰ ἀλλαγή. Σὲ 2--3 χρόνια θὰ γίνη ἡ ἐπανάσταση στὸ Γουδί. Σὲ κα- νένα τοµέα τῆς ζωῆς δὲν ὑπάρχει ὑγιῆὴς δραστη- Ριότητα: πολιτική, θρησκεία, ἰδιωτική, δηµόσια καὶ πνευματικὴ ζωή. Εἶναι Σθιισµένες ὕλες οἱ ᾳ ωτιὲς οἱ πλάστοες μὲς τὴ χώρα, τὴν ἐκχλησιά, στὸν κλίθανο, στὸ σπίτι, στ’ ἀργαστήρι, παντοῦ στὸ κάστρο στὴν καρδιά, τ ἀποκαίδια, οἳ στάχτες. Ταυτόχρονα τὶς ψυχὲς συγκλόνιζαν τὰ ἐπι- στημονικὰ ἐπιτεύγματα τῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ προ- πάντων οἱ ρωμαλέες φιλοσοφικὲς ἰδέες τοῦ Μί- τσιε καὶ ἡ διδασκαλία του γιὰ τὸν ὑπεράνθρω- πο. Σὲ τέτοια ἐποχὴ γεννήθηκε ὁ Δωώδεκάλογος, γι αὐτὸ καὶ προθάλλει τόσο ἔντονα ἡ καταδίκη τοῦ κατεστημένου καὶ τὸ αἴτημα τῆς ἀλλαγῆς. Γιὰ τὴν ἐποχὴ αὐτὴ γράφει ὁ Μ. Λούθαρης: «Ἡ ἐποχὴ τοῦ Παλαμά εἶναι µακρά, ἐπαναστα- τικὴ ἐν πολλοῖς, πολυκύμαντος καὶ ἐναλλάσσου- σα, σημαντικὴ ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως. Εἶναι ἕνας ἔντονος ἀγῶὼν περὶ τὸ πνεῦμα, µία σύγκρουσις τοῦ παλαιοῦ πρὸς τὸ νέον͵, ἕνας πόλεμος περὶ τὸ νόηµα τῆς ζωῆς καὶ τὸν σκοπὸν τῆς ὑπάρξεως... Εἶναι ἣἡ ἐποχή του αὐτὴ ἕνας ἀγὼν κοσµοθεω- ριῶν, ἀναποφάσιστος ἁγών, ἐμόάλλων εἰς σύγ- χισιν, παρεµθάλλων εἰς ἄλλας κάθε φορὰν κα- τευθύνσεις». Ὁ δὲ Αἰ. Χουρμούζιος εἰς τὸ γνω- στὸν ἔργον του «Ὁ Παλαμάς καὶ ἢ ἐποχή του» ἐπισημαίνει ὅτι: «Ὁ Παλαμᾶς ἐκδηλώνεται στὴν κρισιµώτερη στιγμὴ τῆς πνευματικῆς σταδιοδρο- µίας τοῦ τόπου του. Εἶναι ἤ στιγμὴ ποὺ πρὀκει- ται νὰ οἰκοδομηθῆ ἕνα µέλλον. Εἶναι ἡ ἀποφασι- στικὴ στιγμὴ ποὺ πρόκειται νὰ μπῆ στὴ μιὰ πλά- στιγγα τὸ παρελθὸν μὲ ὅ,τι ἔδωσε καὶ ὅ,τι µπο- ρεῖ νὰ δώση ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη πλάστιγγα ἡ νέα συνείδηση ποὺ δὲν ἔχει δώσει ἀκόμη τίπο- τα... μὰ ποὺ θλέπει καθαρὰ πὼς τὸ παρελθὸν μὲ τὰ εἴδωλά του καὶ μὲ τὶς «ἀξίες» του εἶναι ἀνί- κανο νὰ προσφέρη τὸ δροσοφόρο οἶστρο στὴ ζωὴ ποὺ ἀρχίζευ.. Τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ 4150 στίχους καὶ εἶναι χωρισμένο σὲ 12 λόγους μὲ ξε- χωριστὸ τίτλο ὁ καθένας, προτάσσει ὁ ποιητὴς μιὰ ἀφιέρωση πολὺ χαρακτηριστικὴ τοῦ ὅλου ποιήµατος, Λέγει «..τὸ ποίηµα τοῦτο, τὸ πρῶτο ἴσως ποὺ κοίταξα ν᾿ ἀλαφροδέσω μαξὶ ἐπικὰ καὶ λυρικἁ καὶ δραματικά, καὶ παίρνοντας ἀπ᾿ ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ ποιητικοῦ λόγου, κι ἀπὸ τῆς ἰ- στορίας τὰ παραδοµένα κι ἀπὸ τοῦ φιλόσοφου τὴ σκέψη, κι’ ἀπὸ τὴ ζωὴ κι ἀπὸ τὄνειρο -- κά- ποια ὁράματα τοῦ νοῦ καὶ κάποια καρδιοκτύ- πια». Ἀρόνος τοῦ ποιήµατος εἶναι ὁ 14ος αἰώνας, τὰ τελευταῖα χρόνια τοῦ Βυζαντινοῦ κράτους, γιατὶ εἶναι χρόνια παρακμῆς, πολὺ ὅμοια μὲ τὰ Χρόνια ποὺ ζῆ ὁ ποιητής. Στὴν πόλη κυριαρχεῖ ἡ ἰδιοτέλεια, τὸ ἀτομικὸ συμφέρον, οἱ τύποι, οἳ κομµατισµοί, ἡ διαμάχη μεταξὺ τῶν μοναχῶν καὶ τῶν λογίών, ἐνῶ κανένας δὲν γνοιάζεται γιὰ τὰ ζητήµατα τοῦ κράτους, ἔστω κι’ ἂν μέγιστος κίν- δυνος, οἱ ᾿Οθώμανοὶ ἀπειλοῦσαν τὸν κόσµο. Καὶ ἦταν οἱ καιροὶ ποὺ ἀτίνακτο μέγα ἀστροπελέκι, κάτι πρωταγροίκητο κι) ὥς τότε κι ἀνιστόρητο, πρέµουνταν ἀπάνω ἀπὸ τὸν κόσµο, κάψαλα καὶ στάκτη νὰ τὸν κάµη». Μέσα σ᾿ αὐτὴ τὴν παρακμῆ κυκλοφὀροῦσαν περίεργες φῆμες, χρησμοί καὶ παράξενες προφη- τεῖες ποὺ προμηνοῦσαν τὴν καταστροφὴ «Καὶ οἱ παιροὶ σηµείωναν ἀχόμα φοθερώτατα σημεῖα, α Ἐν δν ἃ 3 καὶ δὲν ἔμειν ἕνα στόμα ποὺ νὰ μὴν ψιθύριζε χλωμὸ σοφοῦ κάποιου θασιλιᾶ χρησμό, κάποιου ὀλέθρου προφητεία». Καὶ ἡ πόλη σπαρασσοµένη ἀπὸ τοὺς ἑνωτι- κοὺς καὶ ἀνθενωτικοὺς δὲν ἀντιδρᾶ καθόλου, ἆλ- λὰ περιμένει, σὰν µεγάλη ἁμαρτωλή, µοιρολα- τρικὰ τὴν ἐξέλιξη τῶν γεγονότων ποὺ θὰ σηµά- νουν τὸ τέλος της «Καὶ ἦταν οἱ καιροὶ ποὺ ἡ Πόλη πόρνη σὲ µετάνοιες Ἑενυκτοῦσε, καὶ τὰ χέρια της δεμένα τὰ χρατοῦσε, καὶ καρτέραγ) ἕνα µακελάρη. Καὶ καρτέραγε τὸν Τοῦρκο νὰ τὴν πάρη. Μέσα εἰς ἕνα τέτοιο περιθάλλον μπορεῖ νὰ δράση ἄνετα ὁ ποιητὴς σὰν ἐπικριτής, νὰ κατα- δικάση τὶς παλιὲς ξεπερασµένες ἀξίες, νὰ καυ- τηριάση τὴν ἀπραξία κι ἁδιαφορία, τὴν κενο- λογία, τοὺς φανατισμοὺς καὶ νὰ γίνη προφήτης ἑνὸς νέου κόσμου κι’ ὁδηγητής, ἑνὸς κόσμου ποὺ τὸν ἔθλεπε στὴν ἐποχὴ του ὅπως καὶ τότε ν΄ ᾱ- νατέλλη. “Ό,τι ὑπῆρχε σὲ κείνη τὴν ἐποχή, µπο- ροῦσε εὔκολα νὰ μεταφερθῃ καὶ στὴ δική του. Τὸ αἴτημα γιὰ ἀλλαγὴ ταν φανερὸ τότε ὅπως καὶ τώρα. ᾿Εκείνης δὲ τῆς κατάστασης Ἆταν πιὰ φανερὰ καὶ τ) ἀποτελέσματα, ποὺ θὰ μποροῦσαν προθαλλόµενα νὰ τροµάξουν καὶ νὰ συμμαζέ- Ψουν τοὺς συγχρόνους του. (συνέχεια εἰς τὴν 8ην σελίδα) ΣΕΛΙΣ 4 0 ΗΙΛΙΤΕΛΜΛΊΙΚΙΣ ΠΡΩΣΛΝΛΤΟΛΙΜΙΣ ΚΛΙ Π ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ Τοῦ κ. ΘΕΟΔ. Π. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ 4ον Ἡροσδιορίζοντες τὸ εἶδος καὶ τὸν θαθμὸν τῶν ὡς ἄνω προ- διαθέσεων, ὡς ἐμφανίζονται σήμερον, ἔχομεν εἰς χεῖρας µας ἕνα σημαντικὸν στοιχεῖον διὰ νὰ ἀνεύρωμεν πόση εἶναι ἣ εἰς τὸ μέλλον δυνατότης ἐπιτυχίας τοῦ ἐξεταζομένου. Τὸ θέµα «τῶν προδιαθέσεων εἶναι δυσχερέστατον, κάτω δὲ ἀπὸ αὖ- οτὸ ὑποκρύπτονται δυσεπίλυτα προθλήµατα. Ὡς παρατηρεῖ ὁ Κ. Γεωργούλης, «κατὰ τὸν ᾿Αριστοτέλη ἡ προδιάθεσις εἶναι θάσις μιᾶς ἐξελίξεως, ἔχει τὴν ἔννοιαν τοῦ «δυνάμει ὕντος», τὸ ὁποῖον ἐξελίσσεται εἰς «ἐνεργεία» ἢ «ἐντελεχεία» ὄν. Ἡ ἔννοια τῆς προδιαθέσεως, λέγει ὁ Γεωργούλης, ὡς παράγοντος ἐξελίξεως εἶναι σχετική, ὡς ἐξαρτωμένη ἐκ τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς μεταθολῆς τῶν ἐρεθισμῶν. Κατ ἀρχὰς ἡ προδιάθεσις εἶναι κάτι τὸ εὐρὺ καὶ ἀκαθόριστον, τὸ ὁποῖον θὰ μορφοποιηθῆ καὶ θά ἀναπτυχθῆ συμφώνως πρὸς τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐρεθισμῶν. Οὔὕτω λ.χ. ἂν εἰς ἕν ἄτομον ὑπῆο- χεν ἡ προδιάθεσις τῆς συνδυαστικῆς ἱκανότητος, πιθανὸν αὕτη νὰ εἶναι εὐνοϊκὴ διὰ τὴν µουσικὴν ἢ διὰ τὰ οἴκονομο- λογικὰ ἢ διὰ τὰ μαθηματικἁ προθλήµατα. Πρὸς ποίαν κατεύ- θυνσιν θὰ ἐξελιχθῆ αὕτη, εἶναι προφανὲς ὅτι θὰ ἐξαρτηθῖ, ἐκ τοῦ εἴδους τῆς ἰσχύος καὶ τῆς συχνότητος τῶν ἐρεθι- ἡ σμῶν». Ἐ Δελτίον Χριστιανικής “Ενώσεως ᾿'Εκπαιδευτικῶν Λειτουργῶν: 1953 -- Κ. Δ. Γεωργούλη: ᾿Εκλογὴ τοῦ ἐπαγγέλματος. .σ. 1Τ---20. Ἐξ ἄλλου ἀπὸ ἐρεύνας ἔχει προσδιορισθῆ ὁ συσχετισμὸς εὐφυΐίας καὶ ἐπαγγελμάτων καὶ ἔχει γίνει Κατάταξις ἔπαγ- γελµάτων εἰς τὰς διαφόρους θδαθμίδας εὐφυΐας. Ἑπομένως ὅ- θαθμὸς εὐφυΐας μᾶς προλέγει 1. ἂν θὰ δυνηθῆ ὃ ὑποψήφιος νὰ ὑπερπηδήση τὰ ἐκπαι- ᾿δευτικἁ ἐμπόδια καὶ νὰ φθάση εἰς ἁρτίαν προπαρασκευὴν διὰ τὸ ἐπάγγελμα ἡ 9. ὃν θὰ δυνηθῆ νὰ ἀντεπεξέλθη ἂνευ ἐντάσεως εἰς τὸν συναγωνισμὸν τῶν συναδέλφων του. Ἑπομέγνως ὁ θαθμὸς εὐφυίας μᾶς προλέγει τὴν θαθμίδα τοῦ ἐπαγγέλματος εἰς τὴν ὅποίαν δύναται νὰ εὐδοκιμήση ὁ ἐξεταζόμενος, ἀλλὰ δὲν μᾶς προλέγει τὸ συγκἐκριµένον ἐ- πάγγελµα: μᾶς λέγει π.χ. ἐπιστημονικόν, δεξιοτήτων, ἡμι- δεξιοτήτων κ.λ.π. Διὰ τοῦ προσδιορισμοῦ δὲ τῶν εἰδικῶν ἵ- κανοτήτων τοῦ ἀτόμου, ὁδηγούμεθα εἰς τὴν οἰκογένειαν ἐ- ἀπαγγελμάτων, ὅπου δύναται τοῦτο νὰ ἀποδώση π.χ. µηχα- φικὰ ἐπαγγέλματα. Τὸ πρόγραµµα ᾿Ἐπαγγελματικοῦ Προσανατολισμοῦ πλὴν τῶν ἀνωτέρω θὰ λάθη ὑπ ὄψιν καὶ τὰ κάτωθι δεδοµένα: 1. Τὸν οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν παράγοντα (οἰκογένεια, : τ γειτονιά, χωρίον, πόλις, συναναστροφαἱ) 9. Τὴν σωματικὴν κατάστασιν τοῦ ἐξεταζομένου 8. Τὴν ἐπίδοσιν τοῦ μαθητοῦ εἷς τὰ διάφορα µαθήµατα 4. Τὰς ἀπαιτῆσεις τῶν ἐπαγγελμάτων δ. Τὴν ὑπάρχουσαν ζήτησιν καὶ ἄλλας πληροφορίας ἀνα- φερομένας εἰς τὸ ἐπάγγελμα. Ἕνα ἄλλο μέσον ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ ὑπηρεσία Ἐπαγγελ- ἡματικοῦ ἸΠροσανατολισμοῦ πρὸς συλλογὴν πληοοφοριῶν περὶ τοῦ ἀτόμου καὶ θοήθειάν του εἶναι ἡ Αὐτοανάλνσις. Σχοπὸς τῆς Αὐτοαναλύσεως εἶναι νὰ φέρῃ τὸν νέον «ἐνώ- ἴπιον ἐνωπίῳ: νὰ τὸν θοηθήση νὰ ἀναγγωρίσῃ τὰς δυνάµεις καὶ ἀδυναμίας του καὶ νὰ ἐκτιμήση εἰς ποῖον θαθμὸν τὰς ἔχει. Ὁ νέος διὰ τῆς αὐτοαναλύσεως λαμθάνει γνῶσιν τοῦ ᾿ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ του καὶ οὕτω θοηθεῖται ἐν σι- Ψεχεία εἰς τὴν κατάστρωσιν τοῦ ἐπαγγελματικοῦ του σχε- δίου. Ἐνῶ ἀναγνωρίζονται αἱ ἐλλείψεις καὶ ἀμφισθητεῖται σήμερον ἡ ἀξιοπιστία τῆς Αὐτοαναλύσεως, ἐν τούτοις διὰ τὸν ἐπαγγελματικὸν προσανατολισμὸν ἀποτελεῖ ἕνα σπου- δαῖον µέρος ἐφαρμογῆς τοῦ ἔργου του. Ἐπειδὴ δὲ ἡ αὗτοα- γάλυσις ἀποτελεῖ δυσκολώτατον ἔργον διὰ κάθε ἄνθρωπον ων καὶ πεοισσότερον διὰ τὸν στερούµενον πείρας καὶ λίαν εὐαίσθητον νέον --- παρέχοµεν ἐρώτηματολόγιον αὐτοαναλύ- σεως εἰς τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ ἀπαντήση ὁ ἐξεταζόμενος. ᾽Απαιτεῖῖαι ὅμως --- ὅπως καὶ εἰς τὰ ἄλλα στάδια τοῦ ἐ- παγγελματικοῦ προσανατολισμοῦ --- νὰ δηµιουργηθή Ἡἡ να- τάλληλος ἀτμόσφαιρα, νὰ κατανοῄση ὃ µαθητὴς τὸν σκοπὸν τῆς αὐτοαναλύσεως καὶ νὰ θεθαιωθῆ ὅτι τὸ περιεχόµενον ταῦ- της θὰ παραµείνη ἀπολύτως ἀπόροητον. β. Μελέτη τῶν ἐπαγγελμάτων Τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ προγράµµατος ᾿Επαγγελματικοῦ Προσανατολισμοῦ εἶναι ἡ παφοχὴ πληροφοριῶν πρὸς τοὺς γέους περὶ τῶν διαφόρων ἐπαγγελμάτων. ᾿Ιδιαιτέρως ὀξὺ εἶναι τὸ θέµα τοῦτο εἰς τὴν ἐποχήν µας, ὁπότε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπαγγελμάτων ηὐξήθη καταπληκτικῶς, ἡ ἐξειδίκευσις ἐπεχτείνεται ὁλοὲν ναὶ περισσότερον, ὁ κορεσμὸς ἣ ἡ ἕλλει- Μις εἰς τὰ ἐπαγγέλματα ἐμφανίξουν περιοδικὰς ἐναλλαγάς, αἱ δύο δὲ τελευταῖαι καταστάσεις προσδιορίζονται διὰ στα- τιστικῶν. δεδοµένων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ παρασχεθοῦν ἅρ- µοδίως εἰς τὸν γέον. Παλαιὰ ἐπαγγέλμάτα φθίνουν καὶ ἑξα- φανίζονται, ἐνῷ παραλλήλως πλεῖσται ὅσαι νέαι εἰδικεύσεις ἐμφανίζονται ἢ ἀναμένεται νὰ ἐμφανισθοῦν κατὰ τὰ ἀμέσως προσεχῆ ἔτη. 'Ἡ νέα γενεὰ ποὺ προσανατολίζεται ἐπαγγελ- ματικῶς πρέπει νὰ Ὑνωρίζῃ τὴν περὶ τὰ ἐπαγγέλματα τά- Ἐιν καὶ χατάστασιν ὄχι τῆς σήμερον, ἀλλὰ ἐκείνης ποὺ θὰ ἐπικρατῆ μετὰ Ἰ ἡ 10 ἔτη, τὴν ἐποχὴν δηλαδη κατὰ τὴν ὁ- ποίαν οἱ σήμερον προσανατολιζόµενοι θά εἰσέρχωνται εἲς τὸ ἐπάγγελμα. ” Εἰς τὰς Ἠνωμένας Πολιτείας ᾽Αμερικῆς τὰ ἐπαγγέλματα ἆ- γέρχονται εἰς 35.000 --- δὲν γνωρίζομεν τὸν ἀκριθῆ ἀριθμὸν ἐπαγγελμάτων εἰς Ἑλλάδα: ὑπολογίζονται πέραν τῶν 2.000. δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΕΒΕΡΕΙΟΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΝ ΕΚΘΕΣΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 197 ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ζεται µέχρι σήμερον μὲ σι- νεχῶς αὐξανομένη ἔνταση καὶ µεγαλυτέρας ἀξιώσεις. Οἱ ἐκθέτες ἐπεδίωξαν δι’ αὐτῆς των τῆς ὁμαδικῆς ἐκ- θέσεως μιὰ προσέγγιση πρὸς τοὺς µαθητάς τῶν, διαφορε- Ανοιξεν τὴν Τετάρτην 24 Νοεμθρίου 19ΤΙ τὸ πρωῖ, ἔχθεσις θιθλίων, ἔργων τέ- χνης καὶ καλλιτεχνικῆς φω- τογραφίας τῶν καθηγητῶν τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίοι.. Τὰ ἐγκαίνια ἐτέλεσε ὁ δο. Κωνσταντῖνος Μιχαηλίδης, τικῆν τῆς συνήθους ἡ ὑποία ἐπιθεωρητὴς Φιλολογικῶν ἐπιτελεῖται καθημερινῶς µέ- Μαθημάτων. Παρέστησαν σα στὰ στενὰ πλαίσια τῆς ἐκπρόσωποι τοῦ Συλλόγου διδακτικῆς των πράξεως. Τανυτοχορύνως παρουσιάζουν πρὸς τὸν ἐξωσχολικὸν κόσμο µίαν πνευματική τους ἐργα- σία, τὶς ἀνησυχίες καὶ πφο- ὀληματισμοὺς δεικνύοντες τοιουτοτρύόπως ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς παιδείας δὲν ἐπιτελεῖται δίχως τὴν ἐνεργὸ συμμετοχή στὸν εὐρὺ πνευματικό στῖθο. Ἡ ἔχθεσις περιλαμθάνει θιθλία καὶ περιοδικἁ ποὺ κα- λύπτουν πολλοὺς τομεῖς τῆς πνευματικῆς δραστηριότητος: Ποίηση, διήγημα, θέατρο, δοκίµιο, ἐπιστημονικὰς µελέ- τας, φιλοσοφία, διδακτικἁ θοηθήµατα, ἐκπαιδευτικὰ θέ- µατα, θιθλιογράφηση, Λλαο- γραφία κτλ. Οἱ εἰκαστικὲς τέχνες ἀντιπροσωπεύονται μὲ ἔργα γλυπτικῆς καὶ κινητι- χῆς τέχνης, ὅπως ἐπίσης καὶ μὲ καλλιτεχνικὲς φωτογορα- φίες. Βιόθλία Γονέων καὶ τοῦ Συνδέσμου Μητέρων, ὁ γυμνασιάρχης χ. Χρύσανθος Κυπριανοῦ, κα- θηγηταὶ καὶ πλῆθος µαθη- τῶν τοῦ σχολείου. Ὁμιλῶν κατὰ τὸ ἄνοιγμα ὁ ὃδο. Κ. Μιχαηλίδης τόνισε τὴν µακραίῶνα προσφορὰ τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου στὸν πνευµατικόν, καλλιτεχνικὀν, ἐπιστημονικὸν τοµέα καὶ εἲς τὴν ἐν γένει πολιτιστικὴν ζω- ἣν ὄχι µόνο τῆς νήσου ἆλ- λὰ ὁλοκλήρου τοῦ ἕλληνι- σμοῦ, ἀναφέρων σχετικῶς ὅ. τι ἐκ τοῦ Γυμνασίου ξεπήδη- σαν ἄνθρωποι πανελληνίου προθολῆς. Ἡ σημασία τῆς ἐχθέσεως αἶναι μεγίστη, διότι καταδει- πνύει τὴν συνέχισιν μιᾶς µα- κρᾶς πνευματικῆς ἀκτινοθολί- ας τοῦ Παγκ. Γυμνασίου. μιᾶς παραδόσεως ποὺ συνεχί- των ἔκ- Ποίας πληροφορίας περὶ τῶν ἐπαγγελμάτων θὰ δώ- σωμεν εἰς τὸν νέον ἢ θὰ τὸν καθοδηγήσωµεν νὰ συλλέξη μόνος του Τὸ κλασσικὸν σχεδιάγραµµα μελέτης τοῦ ἐπαγ- γέλµατος περιλαμθάνει τὰ ἑξῆς στοιχεῖα . , 1. Ἱστορία καὶ σπουδαιότης τοῦ ᾿ἐπαγγέλματος --- ἐξέ λιξις τοῦ ἐπαγγέλματος. ο. Φύσις τῆς ἑ ν --- : 3. Φύσις τῆς ἐργασίας τοῦ ἐπαγγέλματος. ὃ. Ὅροι τῆς ἐργασίας (ἴσταται κάθηται ὁ ἐργαζόμε- μας Ν τος 3’ ό 3 ος. γος σὲ Ὑραφεῖο ἔξω ὥὧραι ἐργασίας --- συνθῆκαι ὑγείας --- κ.ᾶ. 4. ᾿Αναγκαῖα προσωπικἀ χαρακτηριστικά: Τί διαφέρον- τα, τὶ εὐφυίαν, τὶ εἰδικὰς ἱκανότητας, τὶ χαοακτηρι-]. στικἁ προσωπικότητος ἀπαιτεῖ τὺὸ ἐπάγγελμα ὅ, Τρόπος ποοπαρασκευῆς διὰ τὸ ἐπάγγελμα: διὰ τῆς ευ 3 3. 9 - - ο ΄ η µαθητείας εἰς ἐπαγγελματικὸν σχολεῖον δηµόσιον ἰδιωτικόν ἀναγνωρίξεται τὸ πτυχίον 6. Εἴσοδος εἰς τὸ ἐπάγγελμα: Κατόπιν ἐξετάσεων ποῖα εἶναι τὰ συγγενῆ ἐπαγγέλματα -ἲ Ἡ ἁμοιθὴ κατ ἀρχὰς καὶ πῶς ἐξελίσσεται Ὑπάρ- δν ο. , τ . χουν ἕμτακτα κέρδη, ποσοστά, δῶρα, ἐκπτώσεις, ἵ- 3 / -- . ατρική περίθαλψις. Εὐκαιρίαι προαγωγῆς. δ. Ἡλεονεκτήματα καὶ µειογεκτήµατα. -- λ : 3 9 Απὸ ποιας πηγὰς θὰ ἀντλήσωμεν τὰς ἀπαραιτήτους πληροφορίας διὰ τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα Ὁ ἐπὶ τοῦ ἑ- τα , - σα αι ος : 3 π ο πεμμα μα προσανατολισμοῦ σύμθουλος θὰ ὑποδείξη εἰς τους µανητας τροπους συγηεντρῴσεως τῶν σχετικῶν πλη- Ἐκ καὶ θά τοὺς ἐνθαρρύνη νὰ ἀναπτύξουν πρωτούθοι.- τας ἓὶ ή ο . ο αν τ λ τς ἰς τὸ ἔργον τοῦτο παραλλήλως ὅμως θὰ παράσχη καὶ ὁ ἴδιος παροµοίας πληρροφορίας ἢ θὰ προγραμµατίση δυα- / ΄ π στηριότητας (ὡς εἶναι αἱ διαλέξεις, συζητήσεις, ἐπισχέψεις εἰς τοπους ἐργασίας), ἐκ τῶν ὁποίων οἱ μαθηταὶ θὰ ἆου, π . / ε , δε . πώ σθοῦν μοι αύτας πληροφορίας. Υπάρχουν οἱ ἑξῆς πρακτι- χοι τρόποι ιὰ τὴν συγ»έντρωσιν πληροφοριῶν περὶ τῶν ἐπαγγελμάτων: , ο . α 1, Μελέτη σχετικῶν θιθλίων, ἐφημερίδων φυλλαδίων, πε- ριοδικῶν --- Παρακολούθησις σχετικῶν διαλέξεων. 1. Παφακολούθησις κινηματογραφικῶν ταινιῶν ποὺ πα. ρουσιάζουν τὴν ἐξέλιξιν ἢ τὴν ζωὴν. τοῦ ἐπαγγέλμα- τος. ) δ. Ἐπίακεψις εἲς τοὺς τόπους ἐργασίας. 4. Συνέντευξις μὲ εὐδοχιμήσαντας ἐπαγγελματίω: καὶ ΄ Ν ο) Ν α. ο... ἄλλα ἔμπειρα ποὀσωπα καὶ συζήτησις μὲ αὐτοὺς ὅλων - Ν ” ΄ μ-- στ : τῶν περὶ τὸ ἐπάγγελμα ἀποριῶν. δ. ᾿᾽Απόκτησις ἀμέσου ἐμπειρίας διὰ τῆς ἐργασίας τοῇ μαθητοῦ εἰς τὸ ἐπάγγελμα ποὺ ἐνδιαφέρεται. (κατὰ τὰς διακοπὰς τοῦ θέρροις ἢ ἕνα ἀπόγειμια τὴν ἕ- ὀδομάδα). ) Ὅ ἐπαγγελματικὸς προσανατολιστὴς χαλὸν εἶναι φροντίση διὰ τὴν ὀργάνωσιν εἰδικοῦ τμήματος τῆς σχολικῆς ΠΒιθλιοθήκης, τὺ ὁποῖον θὰ περιλαμθάνη ἑλληνικὴν καὶ Εένην θιθλιογοαφίαν ἐπὶ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ προσανατολισμοῦ φυλλάδια καὶ περιοδικὰ σχετικά, δελτία τῆς στατιστικῆς ἵ πηρεσίας, σχετικὰ ἀποχόμματα ἐφημερίδων, οὕτως ὥστε νὰ παραπέµπη τοὺς ἐγδιαφερομένους πρὸς περαιτέρω διαφώτι- σιν. νὰ 33. Αθ. Παπακωνσταντίνου: Παραδόσεις ᾿Ἐπαγγελματικοῦ Προσα- νατολισμοῦ εἰς τὸ Δ. Μ. ᾿Εκπαιδεύσεως: 1969..70. ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙΙ οἱ ἑξῆςι Κ., Γεωργιάδης Ῥ., Δημοσθένους Χο., Κν- πρῆ Θ., ΕΚυπριανοῦ Ἀρ., Κυριακίδης Ῥ., Κωνσταν- τίνου Ε., Δαδόµµατος Α,. Παναγιώτου Ν., Παπα δοπούλου ., Πετοίδης Δ., Ῥχίζας Θ., Χατζηγεωργίου Γ., Χατζηκωστῆς ΕΓ., Χατζη- µᾶρκος, Π., Χατξηχαραλά- µπους ΧἈρ., Ἀρυσάνθης Κ., Ἔργα τέχνης θέτουν Ἰασιλείου χθέτουν οἱ ἑ- ἤ ς: Δυμιώτης Ν., μὲ γλι- απτὰ καὶ Λαδόμματος Α., μὲ ἔργα κινητικῆς τέχνης. . ε Καλλιτεχνικὲς φωτογραφίες: Μα- λέχνος Α. 'Ἡ ἔχθεσις θὰ παραμείνῃ ἀνοικτὴ µέχρι καὶ τὴν 4ην Δεκεμθρίου 1971. Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ Τλ ΛΡΧΝΙΛ ΕΛΛΗΝΚΙ ΠΣ ΜΛΘΗΜΑ ΕΣ ΤΑ ΣχΙΕΗΙ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ Ε(ΠΝΙΕΥΣΕΠΣ (Συνέχεια ἀπὸ τὴν 3ην σελίδα) Εἴμεθα ὅμως ἄκρως ἀντίθε- τοι τῆς ἀπόψεως ὅτι τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δι- δαχθοῦν ἐκ μεταφράσεων, καὶ μάλιστα εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σχο- λεῖα, ὡς ὥριζεν τὸ ἄρθρον 8 τοῦ καταργηθέντος ἤδη Ν.Δ. 4379/1964. Διότι ἐκτὸς τοῦ ὅ- τι ἀποτελοῦν τὴν δάσιν διὰ τὴν συνειδητὴν καὶ τελείαν ἐκ- µάθησιν τῆς νεοελληνικῆς, ὡς ἐλέχθη εἰς τὸ προηγούµενον κε- Φάλαιον, ἡ διδασκαλία τῆς ἁρ- χαίας γλώσσης αὐτὴ καθ᾽ ἔαυ- τὴν ἐξυπηρετεῖ καὶ παιδευτικοὺς σκοπούς. Διά τῆς γλωσσικῆς αὖ- τῆς καταρτίσεως ἐξυψοῦνται αἱ οητικαὶ λειτουργίαι τῶν µαθη- τῶν καὶ καλλιεργεῖται ἡ σκέψις τῶν. « Ὥσπερ ὁ παῖς, λέγει ὁ ΚΕςΕΕ (ἐν τῷ ἔργῳ αὐτοῦ ΜΕΤΗΟΡΙΚ ΡΕΣ5 ΑΙΕΤΡΡΚΑ- ΟΗΙΙΟΗΕΝ ὉὈΝΤΕΕΒΙςΟΗΤ5 1930, σελ. 9), ἐκμανθάνων τὴν µητρικἠν γλῶσσαν, μεγαλώνει συγχρόνως ἑἐντὸς τοῦ πνευµατι- κοῦ κόσμου ταύτης, διὸ καὶ ᾱ- σκεῖ αὕτη µεγίστην ἐπίδρασιν ἐ- πὶ τὴν πνευµατικὴν αὐτοῦ ἀνά- πτυξιν καὶ τὸν ψυχικόν του καθ’ ὅλου δίον, οὕτω καὶ ὁ δι- δασκόµενος τὰς κλασσικὰς γλώσσας μεγαλώνει ἐντὸς τῆς ἀτμοσφαίρας τῶν δύο μεγάλων ἑστιῶν τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτι- σμοῦ, ἐξοικειοῦται μὲ αὐτὴν καὶ οὕτω δαθμηδὸν καὶ ἀνεπαισθή- τως ἀποκτᾷ ψυχικὴν ἀνωτερότη- τα» (15). Η. ἐκ τοῦ πρωτοτύπου µελέτη τῶν διαφόρων ἐκδηλώσεων τῆς ἀρχαίας ζωῆς παρέχει τοιαύτην ἀπόλαυσιν ἥτις δὲν ἀντικαθίστα. ται μὲ καµµίαν µετάφρασιν, ὅ- σον γλαφυρά καὶ τελεία ἂν εἷ- ναι αὕτη, διότι εἰς τὸ ἀρχαῖον κείµενον ἡ ἔκφρασις εἶναι πει- θαρχημένη, σαφής, χαρίεσσα, ἆ- πλῆ, ἄνευ τῶν περιφράσεων τῆς νέας ἑλληνικῆς, ἀναλόγως τῶν συναισθημάτων τὰ ὁποῖα διέπουν τὴν Ψυχὴν τοῦ ἀρχαίου συγ- γραφέως. Διὰ ταῦτα τὰ ἀρχαῖα κείµενα ἀσκοῦν τοιαύτην γοη- τείαν καὶ συναρπάζουν εἰς τοι- οὔτον δαθμὸν τὸν ἀναγινώσκον- τα, ὥστε δύνανται νὰ ἀναθιδά- σουν καὶ τοὺς μαθητὰς εἰς ἀνω- τέρας πνευματικὰς σφαίρας καὶ νά δημιουργήσουν εἰς αὐτοὺς εὖ- Φρόσυνα συναισθήματα (μ6), ἀρκεῖ ἡ διδασκαλία των νὰ ὑπο- Βοηθήσῃ εἰς τοῦτο. Αὐτὸ ἀκρι- δῶς ἐξαρτᾶται ἆτὸ τὰς διδακτι- κἁς ἱκανότητας τοῦ Φιλολόγου καθηγητοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ὅλην αὐτοῦ πνευµατικἠν συγ- κρότησιν. ἠόνον ἐκεῖνος ὁ ὁ- ποῖος ἔχει κάνει Φίωµα του τὴν κλασσικὴν ἀρχαιτόητα, ὡς ἐλέ- γομεν καὶ εἰς τὸ προηγούμενον κεφάλαιον, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὁ. ποκινήσῃ τοὺς µαθητάς του νὰ ἀναθιώσουν καὶ οὗτοι τὰς ψυχι. κὰς καταστάσεις τῶν ἀρχαίων συγγραφέων αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν αἱ κινητήριοι δυνάµεις διὰ τὴν δηµιουργίαν τοῦ ὑψηλῆς ποιότη- τος ἔργου των. Τὴν ἐπίδρασιν ταύτην τῶν ἀρ- Χαίων κειμένων διαγράφει θαυ- µάσια εἰς τὰ «Χρυσᾶ ἔπη» του ὁ Κοραῆς. «Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσ- σα» λέγει, «φίλε µου, σιμὰ τῶν πολλῶν ἄλλων αὐτῆς προτερη- µάτων, ἔχει κάποιαν ἐξαίρετον γοητείαν, διὰ τῆς ὁποίας ὄχι µόνον µαλακώνει τὰ ἤθη τῶν νέ- ὧν, ἀλλὰ καὶ τὰ κάµνει σεμνό- τερα καὶ σωφρονέστερα. ἈἙΐναι πρᾶγμα σπάνιον νὰ καταδουλω- θῇ τις εἰς τὰς σωμµατικάς ἡδο- νὰς ὡς ἀνδράποδον, ὅστις ἕ- φθασε µίαν φορἀν νὰ πίῃ κατὰ κόρον τὸ ποτήριον τῆς μµαγίσσης τῶν Ἑλλήνων γλώσσης (17). Κατὰ ταῦτα ἡ γλωσσικὴἡ προ- παρασκευἠ τῶν ἑλληνοπαίδων εἷς τὴν ἀρχαίαν γλῶσσαν ἀποτελεῖ αὐτὴ καθ) ἑαυτὴ σκὀπόν, δεδο- µένου ὅτι ἡ γλῶσσα δὲν εἶναι τί τὸ κεχωρισμένον ἀπὸ τῆς δι- ανοίας τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς πολιτιστικῆς προσπα- θείας ἑνὸς λαοῦ. Ἡ γλῶσσα ἀπεικονίζει τὴν κέψιν καὶ τὰς - δέας τῶν ἀνθρώπων, οἵτινες ἑξε- φράσθησαν δι’ αὗτῆς, καὶ διά τοῦτο ἀσκεῖ μεγίστην ἑπίδρασιν ἐπὶ τοῦ νέου, ὅστις διδάσκεται ταύτην διὰ τοῦ ὀρθοῦ τρόπου (18). Πρέπει ὅμως νὰ προσαρµόζε- ται ἡ διδασκαλία τῶν ἀρχαίων κειμένων εἰς τὴν σηµερινὴν ζω- ήν. Μία σκέψις ἀρχαίου συγγρα- φέως, ἰδέα, ἠθικὴ ἀρχή, τρόπος ἐκφράσεως, δὲν πρέπει νἁ παρα- µένη εἰς τὸν νοῦν τοῦ μαθητοῦ ἀπομεμονωμένη, ἀλλὰ νὰ καθί- σταται ζῶν στοιχεῖον, περικλεῖον τὴν δυνατότητα ἐφαρμογῆς εἰς τὴν ζωὴν τοῦ νέου (19). Αἱ ὡς ἄνω ἠθικαὶ ἀξίαι καὶ ὑψηλαὶ ἰδέαι τῆς κλασσικῆς ἀρ- Χαιότητος ἔχουν ὑπερατομικόν, ὑπεριστορικόν, ὑπερχρονικὸν καὶ αἰώνιον χαρακτῆρα, διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἰσχύς των δὲν περιορίζε- ται εἰς τὴν α ἢ 6 ἱστορικὴν πε: ρίοδον τῆς ἀνθρωπότητας. Δὲν ὑπάρχει ἀντινομία μεταξὺ τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος, ὅσον καὶ ἂν αἱ συνθῆκαι τῆς πρακτικῆς ζωῆς ἔχουν ἀλλάξει, καὶ τοῦτο ἀκριδῶς πρέπει νὰ συνειδητοποιήσουν οἱ μαθηταί µας διὰ τῆς καταλλήλου καὶ ἐμ- πνευσµένης διδασκαλίας µας. 'Ο συναισθηματικὸς παράγων ἐξ ἄλλου καὶ ἡ ψυχικὴ ἐπαφὴ µε- ταξὺ διδάσκοντος καὶ διδασκο- µένων τὰ μέγιστα συντείνει εἰς τὴν ἀφομοίωσιν ὑπὸ τῶν µαθη- τῶν τῶν ἰδανικῶν τῶν ἀρχαίων, ἐφ᾽ ὅσον Θεθαίως συμφώνως πρὸς ταῦτα µρυθµίζεται καὶ ἡ συμπεριφορὰ τοῦ καθηγητοῦ ἐν τῇ τάξει. Ταῦτα ἀκριδῶς ἀποτελοῦν τὴν πρακτικὴν ὠφέλειαν, ἥτις δύναται νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς δι- δασκαλίας τῶν κλασσικῶν κει- μένων, (Συνεχίζεται). ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣΕΛΙΣ 3 ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΙςΓΑ ΩΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΕΔΕΥΣΕςΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑ ΛΑΜΠΑΚΗ Β. Γυμνασιάρχου εἰς ᾿Αθήνας, ΕιΣ ΤΑ 2ον Μέγα παιδαγωγικὀν ἐπίτευγ- μα. εἶναι ἀναμφισθητήτως, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ ἐμπνεύσωμεν εἷς τοὺς µαθητάς µας ἀγάπην πρὸς τὰ ἀρχαῖα κείµενα διὰ τῆς κατανοήσεως καὶ ἀφομοιώ- σεως τῶν περιεχομένων εἰς αὐ- τὰ ὑψηλῶν ἰδεῶν.Οἰανδήποτε ἐ- παγγελµατικἠν ὁδὸν καὶ ἂν ἆᾱ- κολουθήσουν εἰς τὸ µέλλον, θά εἶναι δυνατὸν εἰς αὐτοὺς νά ἆ- σχοληθοῦν εἷς ὥρας ἀναψυχῆς μὲ τήν µελέτην καὶ ἄλλων σωγ- γραφέων, ἑκτὸς τῶν διδαχθέν- των εἰς τὸ Σχολεῖον, ἀπὸ µε- παφράσεις θεθαίως, καὶ νὰ γνω- ρίσουν περισσότερον τὸν ἀρχαῖ- ον ἑλληνικὸν κόσμον. Τὸ κὲρ- δος εἶναι µέγα, διότι οὕτω συν- τηρεῖται εἷς τὰς ψυχὰς τῶν συγ- χρόνων πολιτῶν ἡ συνέχεια τοῦ ἐθνικοῦ δίου τῶν Ελλή- νων. Γ, ΕΤΕΡΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ Διὰ τῆς διδασκαλίας τῶν ἀρ- χαίων ἑλληνικῶν ἐπιδιώκονται καὶ ἄλλοι σκοποί, οἱ ὁποῖοι ὅ- ταν ἐπιτευχθοῦν συμθάλλουν εἰς τὴν ἀνάπτωξιν τῶν διαφόρων πνευματικῶν ἱκανοτήτων τῶν μαθητῶν. Πρῶτον ἐξ αὐτῶν ἀναφέρομεν τν γλωσσικὸν σκο-, π ὁ ν, ὁ ὁποῖος νομίζοµεν ὅτι εἶναι κα ὁ σπουδαι ὁ- τερο-ς, διότι ἰδιαιτέρως καλλιεργεῖ τὴν ἵκαν ὁ τη” τα τῆς ἐκφράσεως τῶν µαθηῃτῶν καὶ δοηθεῖ αὐτοὺς ν ἀποκτήσουν ἴδιον προσωπικὸν ὕψφος, Ἡ νέα ἑλληνικὴ γλῶσσα, ὡς ἀποτελοῦσα ἐξέλιξιν τῆς ἆρ- χαίας ἑλληνικῆς, στηρίζεται ἐπ᾽ αὐτῆς καὶ ἡ ὀργανικὴ σύνδε- σις τῶν προτάσεων τῆς πρώτης ἀκολουθεῖ τοὺς τρόπους τῆς ἀρ- χαίας. Κατὰ τὴν γνώµην ἡμῶν ἡνέα ἑλληνικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνειδητοποιηθῇ ὑπὸ τῶν μαθητῶν, ἐὰν οὗτοι δὲν δι- δαχθοῦν καὶ τὴν ἀρχαίαν. Αὐτὸς ἀκριθῶς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζω ὅτι τὰ ἀρχαῖα κεί- µενα δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἐξο- θελισθοῦν ἐκ τῶν ἕλληνικῶν γυµνασίων καὶ νὰ ἀντικαταστα- θοῦν μὲ μεταφράσεις, ἔστω καὶ ἂν εἰς πάντα τὰ σχολεῖα τῶν ἀνεπτυγμένων χωρῶν τῆς Εὖύ- ρώπης ἐφαρμοσθῆ τοῦτο (ἐννοῶ θεδαίως τὰ σχολεῖα τῶν Εὖὐ- ρωπαίων εἰς ἅ διδάσκονται αἳ κλασσικαὶ γλῶσσαι). ᾿Εὰν τοι- οὔτον τι αυμθῆ, οἱ Ἕλληνες θὰ ἀπολέσουν τὸ αἰσθητήριον τῆς γλώσσης των καὶ δὲν θά εἶναι εἰς θέσιν πλέον νὰ ἐκφράζων- ται σαφῶς καὶ ὀρθῶς. 'Ἡ νέα ἑλληνικὴ μὲ τὰς περιφράσεις της καὶ τὴν ρευστότητα τὴν ὁ- ποίἰαν ἔχει εἰς τοὺς διαφόρους γραμματικοὺς τύπους αὐτῆς ὡς καὶ εἰς τὴν σύνταξιν, εἶναι ἆ- πείρως δυσκολωτέρα νὰ διδα- χθῆ ἄνευ ἀναφορᾶς εἰς τὴν ἀρ- Χαίαν. “Η διδασκαλία της δι- ευκολύνεται τὰ μέγιστα, ὅταν ἐρείδεται ἐπὶ τῆς ἀρχαίας καὶ οὕτω γίνονταὶ κατανοηττοὶ οἱ διέποντες αὐτὴν γραμματικοὶ καὶ συντακτικοὶ κανόνες. Ὡς ἀπόδειξιν τῆς ὀρθότητος τῶν ἀνωτέρω ἀπόψεὼν µου φέ- ρῳ τοὺς ἀποφοίτους τοῦ Δημο- τικοῦ σχολείου, οἵτινες δὲν ἐ- συνέχισαν τὰς σπουδὰς των εἰς τὸ Γυμνάσιον. Συναντοῦν μµεγί- στας δωσκολίας εἰς τὸν γρα- πτὸν ἀλλὰ καὶ τὸν προφορικὸν λόγον, ἄν καὶ εἶναι εἰς θέσιν νεοελληνικἁ κείµενα νὰ ἀάναγι- νώσκουν καὶ τὰς ἐφημερίδας γὰ παρακολουθοῦν.. Ἔξ ἄλλου δὲν νοµίζοµεν ὅτι μὲ τὰς 4 ὥ- ρας ἑθδομαδιαίως τῶν Μέων Ἑλληνικῶν εἰς τὰ Γυμνάσια οἱ ἀπόφοιτοι αὐτῶν ἔμαθον τήν νεοελληνικὴν, Τὸ ὅτι χειρίζον- ται ἱκανοποιητικῶς, ἅν ὄχι τε- λείως, τὸν νεοελληνικὸν λόγον, τοῦτο ὀφείλουν εἰς τὴν ἔστω καὶ ἀτελῆ γνῶσιν τῆς Ἓλληνι- κῆς γλώσσης, ἥτις συμφώνως πρὸς τὴν θεώρίαν τῆς µετα- Διδάσεως τῆς ἀσκήσεως ἐμ- ὦπο- συνειδήτως τὸ γλωσσικὸν αἰ- σθητήριον αὐτῶν. πλούυτιζει καὶ ἐνδοναμώνει Ημεταφραστι- κ. ἡ ἐπίσης ἐργασία ἥτις γίνε- ται ἐπὶ τῶν ἀρχαίων κειμένων συντελεῖ εἲς ὀψηλὸν Φαθμὸν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς νέας ἕλ- ληνικῆς, διότι οἱ μαθηταὶ συ- νειδητοποιοῦν τὰς διαφοράς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ τῆς ἀρ- Χαίας καὶ τῆς νέας καὶ κρα- τοῦν εἰς τὴν μνήμην των ὄυνα- μικῶς τὰς ὁμοιότητας τῶν γραμματικῶν τύπων καὶ συντά- ξεων, ἐνῷ ὁποθοηθοῦνται τὰ μέγιστα εἰς τὸ ὀρθογραφεῖν δι- καιολογοῦντες ἐπαρκῶς τὴν γραφἡν λέξεων προερχοµένων ἐ- τυμολογικῶς ἢ σημασιολογικῶς ἐκ τῆς ἀρχαίας. Ἐκ τῶν ἀνω- τέρω καταφαίνεται, κατὰ τὴν γνώµην µου, ἡ µεγάλη σημασία Ἡν ἔχει ἡ γλωσσικὴ διδασκαλία τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν, διότι δι αὐτῆς δὲν ἐπιδιώκεῖαι ἡ προφορικὴἡ καὶ γραπτὴ ἑκμά- θησις τῆς ἀρχαίας γλώσσης, ἀλλ ἡκατοχύρωσις καϊιἐμπέδωσιςτῆς νέας. Τὸ ἐπιχίρημα ὅτι οἱ ἄγγλοι ἢ οἱ γάλλοι ἢ οἱ γερμανοὶ ἀπόφοιτοι τῆς Μέσης Παιδείας κατέχουν καλλίτερον τῶν Ελλήνων τὴν μητρικὴν των γλῶσσαν, διότι οἱ ἴδικοί µας μαθηταὶ καταπονοῦνται μὲ τὴν ἀρχαίαν ἑλληνικήν, τὴν ὁποίαν τελικῶς δὲν ἐκμανθάνουν καὶ διὰ τοῦτο τὰ ἀρχαῖα κείµενα πρέπει νὰ ἐκλείφουν ἀπὸ τὰ Γυμνάσιά µας, δὲν εὐσταθεῖ, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ γλῶσσα τῶν προαναφερθέντων λαῶν εἷ- ναι ἀσυγκρίτως ἁπλουστέρα καὶ εὐκολωτέρα τῆς (ἰδικῆς μας νέας ἑλληνικῆς, ᾿Ορθῶς ἐλέχθη ὅτι ὁ χαρα- κτηρισμὸς τῆς ἀρχαίας ἑλληνι- κῆς ὡς νεκρᾶς γλώσσης εἶναι λίαν ἀτυχὴς (10) διότι γλῶσ- σα ἡ ὁποία µανθάνεται εἶναι ζῶσα καὶ ἀσκεῖ εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν εἰς τὴν σκέψιν τοῦ διδασκοµένου αὐτήν, ὅταν μάλι- στα οὕτος τυγχάνη νὰ εἶναι Ἓλλην., Ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ ζῆ διά μέσου τῆς νέας, ἥτις εἶναι τέκνον αὐτῆς καὶ τροφοδοτεῖ τήν τελευταίαν συνεχῶς διὰ τῶν γραμματικῶν τύπων αὐτῆς καὶ τῆς συντἀξεώς της. '᾿Εὰν σεθαστὀός, δυστυχῶς, ἀριθμὸς τῶν ἀποφοίτων Μέσης Παιδείας µας δὲν εἶναι εἰς θέσιν νά χειρισθῇ ὀρθῶς τὴν νέαν ἑλληνικήν, τοῦτο ὀφείλε- ται ἀφ᾿ ἑνὸς εἰς τὸ ὅτι πληµ- μελῶς διδάσκεται σήμερον ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ εἰς τὰ Σχο λεῖα µας, καὶ ἀφ᾿ ἑτέρου εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχουν συγκεκριµέ- ναι ὥραι διδασκαλίας τῆς νέας ἑλληνικῆς ἐν ἀναφορῷᾷ πρὸς τὴν ἀρχαίαν εἰς τὸ μάθημα τῶν Νέων Ἑλληνικῶν καὶ εἰ- δικά ἐγχειρίδια πρὸς τοῦτο. ᾿Εκτὸς τοῦ γλωσσικοῦ σκο- ποῦ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐξ ἵ- σου σοθαροὶ σκοποί, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν πρέπει νὰ ὁπερτονί- ζωνται κατὰ τὴν διδασκαλίαν εἰς θάρος τοῦ πρώτου. Διὰ τῆς ἑρμηνευτικῆς ἐἔργα- σίας (καὶ ὄχι µεταφραστικῆς πλέον) ἐπὶ τῶν κειμένων οἱ μαθηταὶ ἐθίζονται νὰ εἰσδύσουν εἰς τὸ πνεῦµα, τὸ ὁποῖον κρύ- πτεται ὑπὸ τὰ ἐκφραστικὰ σόὀμ- θολα, νὰ ἀποκρυπτογραφοῦν καὶ νὰ ἑρμηνεύουν αὐτό (10α). Οὕτω ἐπιτυγχάνέται ἡ ἐνεργο- ποίησις τῶν νοητικῶν λειτουργι- ὢν τῶν μαθητῶν καὶ ἡ ἄσκησις αὐτῶν εἰς τὴν ἀναζήτησιν τοῦ θαθυωτέρου νοήµατος τῶν ἀναγι- γνωώσκοµένων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖ- ον συντελεῖ εἰς τὴν πνευματικὴν αὐτῶν ὠρίμανσιν καὶ παραµέ- νει ὡς µόνιμον παιδευτικὸν ἆ- ποτέλεσα καὶ ὅταν λησµονη- θοῦν αἱ ὅλαι διὰ τῶν ὁποίων ἐ- πετεύχθη τοῦτο, Εἶναι ὁ λεγό- µενος εἰδικολογικὸς -- παιδευ- τικὸς σκοπτὸς, ὅστις ἀποθλέπει εἰς τὴν εὐρυτέραν ψυχικἠν καλ- λιέργειαν τοῦ τροφίµου καὶ εἰς τὴν ἁρμονικὴν ἐξέλιξιν καὶ ἀνά- πτυξιν τῆς προσὠπικτόητος τοῦ νέου ἀνθρώπου. 'Η ἁἀναδίωσις τῶν εἰς τὰ ἀρχαῖα κείµενα ἆπο- κρυσταλλωµένων θΘιωμάτων τῶν συγγραφέων αὐτῶν ἀποτελεῖ ἆᾱ- «τῶν πολιτιστικῶν στοιχείων τοῦ Ριστην μέθοδον διὰ τὴν πνευµα- πικἠν καλλιέργειαν τῶν νέων. ᾽Αλλ” εἰς τοῦτο µόνον ὁ πρα- ΥὙματικὸς ζῶν τὰ διώµατα ταῦ- τα φιλόλογος εἶναι εἰς θέσιν νὰ Χειραγωγήσῃ καταλλήλως τοὺς µαθητάς του πρὸς τὸ Κάλλος τοῦ ἀρχαίου λόγου καὶ τῆς κλασσικῆς τέχνης καὶ «νὰ τοὺς ἀνοίξῃ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς των». Ο φιλόλογος ἐκπαιδευ- τικὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἠσθάνθη σωγκίνησιν ἀπὸ τὰ ἀρχαῖα κεί- μενα, δὲν ἐγοητεύθη ἀπὸ αὐτὰ καὶ δὲν ἐθίῶσεν διὰ µέσου αὖ- τῶν τὰς καλλιτεχνικἁὰς καὶ ἠθι- κἁς ἀξίας τῆς κλασσικῆς ἆρ- χαιότητος, ἀναγκαστικῶς θὰ περιορισθῇ εἰς τὸν γλὠωσσικὸν µόνον σκοπὀν, εἰς τὴν ξηρὰν λεξιλογικὴν καὶ γραμµατικἠν ἑρμηνείαν ὑπὸ τὴν στενὴν ἕἔν- νοιαν τοῦ Φφιλολογικοῦ Φφορμαλι- σμοῦ, ὅστις Βλέπει τὰ κείµενα ὥς γλωσσικὰ καὶ µόνον µνη- μεῖα (11). Ὁ φιλολογι- κὸς φορμαλισμὸς εἶναι ἄκρως ἀντιπαθὴς εἰς τοὺς μαθητὰς καὶ δημιουργεῖ ἀπέχ- θειαν πρὸς τὸ µάθηµα τῶν ἀρ- χαίων ἑλληνικῶν, Παρεμφερὴς πρὸς τὸν ἀνω- τέρώ σκοπὸν εἶναι ἡαἴσθη - τικἠὴκα λογοτεχνι- κἡἠ ἁ γω γ ἠή τῶν μαθητῶν (ἡ τόσον ἀπαραίτητος διὰ τὴν αημερινὴν τεχνοκρατικἠν καὶ οἱ- κονομικὴν, πεζἠν τῆς ζωῆς ἀν- τίληψιν), ἥτις ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἔκφρα- στικῶν µέσων τῶν ἀρχαίων συγ- γραφέων καὶ τῆς δομῆς τῶν ἔργων αὐτῶν. Εἶναι τέλειος ἀπὸ τῆς ἀπό- Ψεώς αὐτῆς ὃ ἀρχαῖος λόγος, ἀκριθής, σαφής, καλαισθητικός, ἀριστοτεχνικός, διότι ὡραῖαι καὶ ὑψηλαὶ ἰδέαι δὲν ῆτο δυ- νατὸν νὰ ἐκφρασθοῦν ἢ μὴ δι ὡραίων λόγων. Οὕτω καλλιερ- γεῖται εἰς τοὺς νέους τὸ διαφέ- Ρον καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν λο- γοτεχνίαν, ἀρχαίαν καὶ νέαν, ἡ ὁποία ὣς τροφὴ πνευματικὴ συντηρεῖ τὸ πνεῦμα καὶ ἀναδι- θάζει τὸν ἄνθρωπον εἰς ἀνωτέ- ρας σφαίρας καλαισθητικῶν ἆ- πολαύσεων. ἛἝτερος σκοπὸς τῆς διδα- σκαλίας τῶν ἀρχαίων ἕλληνι- κῶν εἶναι ὁπολιτιστι- κὀ ς , ἤτοι ἡ γνωριµία τῶν μαθητῶν μὲ τὰ πάσης φύσεως πολιτιστικἁ ἐπιτεύγματα τῶν ἀρχαίών Ελλήνων εἰς ὅλας τὰς ἐκφάνσεις τοῦ τότε δίου. 'Η γνῶσις τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῶν ἀρχαίων Ελλήνων ἐξ ἄλλου μὲ τὰς ὀρθὰς ἢ καὶ ἐσφαλμένας λύσεις, αἴἵτινες ἐδόθησαν εἰς συγκεκριµένα πολιτικἀ προδλή- µατα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, Φρο- νιµατίζει τοὺς νέους καὶ διδά- σκει εἰς ἄὐτοὺς τὴν ἀρθὴν ἀντι- µετώπισιν τοῦ παρόντος. Δὲν ὑποστηρίζομεν δεδαίώς ὅτι τὸ µάθηµα τῶν ἀρχαίων ἑλ- ληνικῶν πρέπει νὰ λάθη πρα- γματολογικὸν ἢ ἱστορικὸν χαρα- κτῆρα, διότι τοῦτο εἶναι σκο- πὸς ἄλλου µαθήµατος, τῆς Πο- Ἀιτικῆς ἱστορίας ἢ τῆς ἱστορίας τοῦ Πολιτισμοῦ τῶν ᾿Αρχαίών. ᾽Αλλὰ διὰ µέσου τῶν κειμένων πολλάκις δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν ἑρμηνεύοντα Φιλόλογον νὰ ὁμιλήση διὰ δραχέων καὶ περὶ Δημοσίου ἢ ᾿Ιἰδιωτικοῦ δίου τῶν ᾿Αρχαίων καὶ νὰ τονίση ἱ- διαιτέρως τὴν Ἱἱστορικὴν συνέ- Χειαν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνων, “Ἡ συνειδητοποίησις ἐκ µέ- ρους τῶν μαθητῶν τῆς ἵστορι- κῆς συνεχείας τοῦ ἔθνους καλ- λιεργεῖ εἰς αὐτοὺς συναισθήµα- τα ἐθνικῆς ὑπερηφανείας διὰ τοὺς ἐνδόξους προγόνους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν θεμελιωταὶ τοῦ σημερινοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολιτι- σμοῦ, ἀλλὰ συγχρόνως ἔμπνέει τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν νεωτέ- ρων ἑλλήνων ἔναντι τῆς μµεγά- λης αὐτῆς ἐθνικῆς κληρονοµίας. Τὰ περιωρισµένα ὅρια τῆς πα- ρούσης ἐργασίας δὲν ἐπιτρέπουν εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν τῶν ὡς ἄ- γω ὑπὸ τῆς διδασκαλίας τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἐπιδιωκο- | µένών σκοπῶν, ΓΠιστεύοµεν ὅμως ὅτι αἱ κοριώτεραι ἀπόψεις ἡμῶν ἐπὶ τοῦ θέματος σαφῶς ἐξετέθη- σαν. Οὗτος ὑπῆρξεν καὶ ὁ δα- σικὸς ἀντικειμενικὸς µας σκο- πὸς ὡς καὶ ἐν τῷ προλόγῳ ἐ- δηλώθη. Δ. Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΓΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μὲ τὴν. ἄποψιν ὅτι αἱ κλασσικαὶ σπουδαὶ δὲν Ἠπρέπει νὰ κατα- λαμθάνουν τὸ μεγαλύτερον µμέ- Ρος τοῦ προγράµµατος τῶν σχο- λείων µας, διότι ὁ µαθητὴς σή- µερον ὀφείλει νὰ εἰσαχθῇ εἰς ὅσον τὸ δωνατὸν περισσοτέρας πλευρᾶς τῆς ζωῆς (12) καὶ νά ἀποκτήση µέγα Ἠπλῆθος θασι- κῶν καὶ στοιχειωδῶν γνώσεων δι. ὅλους τοὺς τομεῖς, εἰ δυνα- τὸν, τῆς ἐπιστήμης, Δὲν νοµίζοµεν ὅμως ὅτι τὸ Γυμνάσιον τῆς Μέσης Παιδείας πρέπει νὰ λάθη ἐπαγγελματι- κὸν χαρακτῖρα καὶ νὰ προπα- ρασκευάξζῃ ἔστω καὶ εἷς ἕν γε- γικὸν πλαίσιον ἐπαγγελματίας. Οἱ νέοι καὶ αἱ νέαι πρέπει πρῶτον νὰ γνωρίσουν ἐν τῇ γενικότητι αὐτῶν τοὺς διαφό- ρους κλάδους τῶν ἐπαγγελμά- των θεωρητικῶς καὶ μετὰ ταῦτα νὰ. σκεφθοῦν καὶ νὰ ἀποφασί- σουν ποῖον ἐπάγγελμα θὰ ἐκλέ- ἔουν διὰ δίου. Λόγῳ τοῦ ὅτι ὅμως ἑκάστη ἐπιστήμη, ὡς ἔχει σήμερον διαµορφωθῇ, ἀπαιτεῖ πλῆθος εἰδικῶν γνώσεων, πρέ- πει ὁ διαφορισμὸς εἰς εὑρυτέ- Ρους ἐπιστημονικοὺς κλάδους νά γίνεται ἐνωρίτερον, ἤτοι πρὸ τοῦ 18ου ἔτους, ἀφοῦ θεδαί- ὡς προηγηθή ἡ διδασκαλία τοῦ µαθήµατος τοῦ ᾿Επαγγελματι- κοῦ προσανατολισμοῦ. Κατὰ ταῦτα μὲ εὑρίσκει σύμ- Φφωνον ἡ τελευταία διαµόρφωσις τοῦ ὠρολογίου προγράµµατος (13), ὡς καὶ ἡ µείώσις τοῦ συνόλου τῶν διδακτικῶν ὡρῶν δι’ ἑκάστην τάξιν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ ἰσχῦσαν τὸ προηγούµε- νον ἔτος (14). διότι διὰ τοῦ προγράµµατος τοῦ 1968 κατε- πονοῦντο ὑπερθολικῶς οἱ µαθη- ταὶ καὶ δὲν ἔμενεν χρόνος εἰς αὐτοὺς νὰ παρακολουθήσουν ἕ- τερα ἐξωσχολικὰ µαθήµατα τῆς προσωπικῆς ἐκλογῆς των, ὡς ξένας γλώσσας, καὶ Φρον- τιστηριακἁς παραδόσεις, διὰ νἁ καλύψουν τυχὸν κενὰ εἷς τὰς γυμνασιακὰς των γνώσεις ὮἙ νὰ. προετοιμασθοῦν, οἱ μεγαλύ- τεροι, διὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐ- ξετάσεις τῶν Ἠπανεπιστηµίών. Παρεμπιπτόντως ἀναφέρω ὅτι εἷ- μαι ὑπὲρ τῶν Φφροντιστηριακῶν µαθηµάτων, διότι εἰς τὰ γυμνά- σια ὥς σχολεῖα γενικῆς παι- δείας καὶ μετὰ τὸν διαφορι- σμὸν αὐτῶν εἰς θεωρητικῆς ἢ θετικῆς κατευθύνσεως καὶ εἰς Οἰκονομικὰ ἢ Μαυτικὰ Γυμνά- σια, δὲν εἶναι δυνατὸν νἁ πα- ρασχεθοῦν αἱ κεἰδικαὶ ἐκεῖναι γνώσεις, αἴτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐξειθίκευσιν ἀργότερον εἷς συγκεκριμένους ἔπιστημο- νικοὺς ἢ ἐπαγγελματικοὺς κλά- δους τῶν μαθητῶν µας, Βεθαίως μεγίστη εἶναι ἡ δια- φορὰ μεταξὺ Φφροντιστηρίων καὶ σχολείων Μ.Ε., διότι τὰ πρῶτα παρέχουν ἁπλῶς ξηράς γνώ- σεις, ἐνῶ εἰς τὰ Γυνμάσια ὁ κύριος σκοπὸς εἶναι --- καὶ πρέπει νὰ εἶναι -- παραλλήλως μὲ τὰς γνώσεις, ἡ ἀγωγὴ τῶν τροφίμων αὐτῶν καὶ ἡ διάπλα- σις τοῦ χαρακτῆρος τών, ὥστε νἁ ἀποθοῦν «ὁλοκληρωμέναι προσώὠπικότητες καὶ ἔτοιμοι νὰ ἀντιμετώπίσουν σθεναρῶς τὰ ποικιλόµορφα προθλήµατα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἐπαγγέλματός τὼν. Μολαταῦτα δὲν εἶναι ὃρ- θὸν νὰ ἀπορρίπτωμεν τὸ ἔργον τῶν Φφροντιστηρίων καὶ νὰ ἐπι- ζητοῦν τινες τὴν κατάργη- σίν των πρᾶγμα ἀνέφικτον πρα- κτικῶς, διότι κοινωνικαὶ ἀνάγ- και ἐδημιοόργησαν ταῦτα ἕνεκα τῆς τεραστίας ἐξελίξεως τῶν ἐπιστημῶν κατὰ τὸν παρόντα αἰῶνα ---, διὰ τὸν λόγον ὅτι ταῦτα συμπληρώνουν τὰ Ἅσχο- λεῖα εἰς τὸν τοµέα τῶν εἰδικῶν γνώσεων καὶ θὰ ἔλεγον ἀκόμη ὅτι συστηματοποιοῦν αὐτάς. Πάντα τὰ ἀνωτέρω ἐλέχθησαν διὰ νὰ τονισθῃ ἐνταῦθα ὅτι ἡ µείωσις τῶν ὠρῶν τῶν ἀρχαί- ὧν ἑλληνικῶν δὲν ἔθλαψεν κατά τὴν γνώμην µου, οὔτε θὰ δλάψη εἰς τὸ μέλλον τὴν παιδείαν, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἴσχῦον τὸ ἵ- σχῦον τὸ ὠὡρολόγιον τοῦτο πρό- γραµµα, ἀλλ’ ἀντιθέως προ- σήρμοσεν τὸ σχολεῖον εἰς τὴν σηµερινἠν πραγματικότητα, (συνέχεια εἷς σελίδα 4) 1006-70 λοχράζες ΧὰιἌιαδες Ἄχρες..! ΣΕΛΙΣ 2 δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 ο ΣΙζΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΙΔΑΣΙΜΠΕΣ. δον ΠΕΡΙ ΜΑΘΗΣΕΩΣ Τὸ θέµα, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν σπουδἠν τῆς µαθήσεως, ἠγνόει ἡ παιδα- γωγικὴ καὶ ἡ ψυχολογία. Εἰς τὸ ἐγκεκριμένον μάλιστα διδλίον τῆς ψυχολογίας ἑσχάτως κατώρ- θώθη νὰ προστεθῇ εἰδικὸν περὶ τοῦ θέματος τούτου κεφόλσιον, διότι κατὰ τοὺς τελευταίους µόνον καιροὺς ἡ παιδαγωγικὴ καὶ ἡ Ψυχολογία ἔστρεψαν τὸν φακὸν τῆς ἐρεύνης των πρὸς τὸ φαινόµενον τῆς µαθήσεως. Τὸ φαινόμενον τοῦτο ἐπρόσεξαν πρῶτοι οἱ ᾽Αμερικανικοὶ ψυχο- λόγοι, κυρίως ὁ ᾿᾽Αμερικανὸς παιδαγωγὸς ἘΤΠπογπά(κθ, ἔπει- τα οἱ Γερμανοὶ ἰδίᾳ δὲ ὁ ΤΝ). Κολ]οτ. Εἰς τὴν Ελληνικὴν θιθλιογραφίαν σχετικὰ μὲ τὴν διαπραγµάτευσιν τοῦ ζητήµατος τούτου εἶναι ψυχολογικὰ οσυγ- γράµµατα τοῦ Γ. Σακελλαρίου καὶ εἰδικώτερον ἡ ὑπὸ τὸν τί- τλον «Μάθησις» πραγματεία τοῦ Ν, Μελανίτου. Τὶ εἶναι µάθησις Τὸ γενικὸν ἐρώτημα, τὸ ὁ- ποῖον τίθεται, ὅταν διερευνῶ- μεν τὸ Φφαινόμενον τῆς µαθήσε- ωξ εἶναι Τί εἶναι µάθησις ᾿Ἐρχόμενοι εἰς τὸν καθορι- σμὸν τῆς ἐννοίας τῆς µαθήσεώς θὰ ἀφορμηθῶμεν εἰς τὴν ἍἨπρο- σπάθειαν ταύτην ἀπὸ τὰς κ«κοι- νὰς δόξας» (δοξασίας), ὅπως συμθουλεύει ὁ ᾿Αριστοτέλης. Θὰ ἀνατρέξώμεν λοιπὸν εἰς τὰς περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας χρη- σιμοποιεῖται τὸ ρῆμα µανθάνω καὶ μὲ τὴν σηµασιολογικὴν αὖ- τῶν διερεύνησιν θὰ συναγάγω- μεν συμπεράσματα περὶ τῶν αὐσιωδῶν χαρακτηριστικῶν τῆς µἀθήσεως. Ο ἁπλοῦς κόσμος λέγει: «ἔμαθε νὰ περπατῶ Κλιπ. ὥστε µαθαίνει ἕνερ- γήµατα, Ὡς, ἀντικείμενον ὅμως χρησιμοποιοῦνται καὶ ἄλλα εἴ- δη ἐνεργειῶν ἀνήκοντα εἰς τὸν παραστατικὸὀν κόσμον, εἰς δε- ξιότητας καὶ τὰ ὁποῖα ἀνομάζει βιώματα. Λέγουν οἱ ἁπλοὶ ἄνθρωποι: «τὸ. παιδὶ ἔμαθε νὰ Ὑγνωρίζῃ τὰ γράμματα, νὰ γράφῃ, ἔμα- Θε νὰ σέδεται τοὺς γονεῖς καὶ διδασκάλους του, Τὸ παιδὶ δηλ. : ἀποκτᾶ τὴν ἱκανότητα νὰ ζῇ ὠρισμένα διώματα, π.χ. τὸ δί- ὠμα τοῦ σεδασμοῦ πρὸς τοὺς µεγαλυτέρους. Εἰς τὸ πλαίσιον τῶν Ἑλληνικῶν καὶ Χριστιανι- κῶν ἀντιλήψφεων ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ Σωκράτους ὡς διδασκάλου τῶν ἠθικῶν ἀρετῶν, περὶ τοῦ Χριστοῦ ὡς διδασκάλου τῆς πί- στεως καὶ τῆς δικαιοσύνης. Α- κόμη χρησιμοποιοῦμεν τὸ ρῆμα µανθάνω, διὰ νὰ δηλώσωμεν ὅτι τὸ παιδὶ ἡμπορεῖ νὰ σων- δυάζῃ τὴν πεῖράν του καὶ νὰ χρησιµοποιῃ καὶ γνώσεις καὶ δεξιότητάς του διὰ τὴν ἀντιμε- τώπισιν δυσχερειῶν. ᾿Εὰν ἆ- θροίσωµεν ὅλας τὰς σηµασιο- λογικἁς Ἠποικιλίας, δυνάµεθα νὰ καταλήξωμεν εἰς οὐσιαστικὸν περὶ τῆς µαθήσεως ὅρισμόν. 'Ἡ µάθησις ἐμφανίζεται ὡς ἐσωτε- ρικὴ μεταθολἡ κατόπιν τῆς ὅ- ποίας ἐμπλουτίζεται ἡ συνείδη- σις μὲ παραστατικἁ περιεχόµε- να,καθίσταται ἵἱκανὸς ὁ τρόφι- µος νὰ ἐκτελῇ ἐνεργήματα, νὰ δοκιµάζῃ Θιώματα, νὰ ἀντιμε- τωπίζῃ ἐμπειρίας καὶ νὰ συν- δυάζῃ ὅλα αὐτὰ τὰ περιεχόµε- να. ΄Ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποκτήματα θὰ το ἀδύνατον νὰ ἀποτελέ- -σουν σταθερὸν ἀπόκτημα τοῦ τροφίµου, ἂν δὲν συνέδαινε µέσα εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ τροφί- µου ἡ ἐσωτερικὴ ἐκείνη µετα- Δολἡ τὴν ὁποίαν ὀνομάζομεν άθησιν. Μὲ τὴν µάθησιν δηµι- ουργεῖται µέσα εἰς τὴν ψυχἠν τοῦ ἀνθρώπου μιὰ δευτέρα φύ- σις. Ὑπὸ τοιαύτην προοπτικὴν εἶδε τὸ Φφαινόμενον τῆς µαθήσε- ὡς ὁ Δημόκριτος, ὅστις εἶπεν «ἡ διδαχἠ ματαρρυσμοῖ τὸν ἄν- :ὂρωπον, μεταρρυσμοῦσα δὲ Φφυ- σιοποιεῖ». (Ἡ διδασκαλία δίδει νέον ρυθμὸν εἰς τὸν ἄνθρωπον, Δίδουσα δὲ νέον ρυθμὸν δηµι- αυργεῖ νέαν φύσιν). Ὁ Ν, Μελανίτς εἷ τὴν προαναφερθεῖσαν πραγµατείαν του «Μάθησις» λέγει τὰ ἑξῆς: «Κατὰ τὴν µάθησιν τὸ µανθά- νον ὄν εἶναι ἡ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐνυπάρχουσα ἄθλος οὐσία, τὴν ὁποίαν καλοῦμεν νοῦν ἢ πνεῦμα ἢ ψυχήν, ἡ δὲ µάθησις ἐν ἐ- σχάτῃ ἀναλύσει εἶναι τὸ ἆ πο- τέλεσμµ α τῆς ἀσκήσεως, ἣτις ἐπιδάλλεται εἰς αὐτὴν ἔσω- θε ἢ ἔξώθε. Τὸ δρῶν πρόσωπον κατὰ τὴν διδασκα- λίαν καὶ τὴν μµάθησιν πρέ- πει. νὰ εἶνι οὐχὶ ὁ διδά- σκαλος, ἀλλὰ ὁ μαθητής, διότι οὗτος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις δέον γὰ ἀποκτήσῃ ἐμπειρίαν καὶ άνα- πτυχθῇ σωματικῶς καὶ πνευµα- τικῶς. ᾿Αληθής µάθησις εἶναι ἡ συντελουµένη διὰ τῆς συµµε- τοχῆς εἰς αὐτὴν τοῦ ὅλου εἶναι τοῦ παιδός, κύριος δὲ προορι- σμὸς τοῦ σχολείου εἶναι ἡ ἐξέ- λιξις τῶν ποικίλων ὄψεων τῆς προσωπικότητος καὶ χαρακτῆ- ρος τῶν παίδων καὶ οὐχὶ ἡ δι- δασκαλία µαθηµάτων, ἤτοι ἡ ᾱ- πὀκτησις, ἢ μᾶλλον ἡ ἄπομνη- µόνευσις, ὑπὸ τῶν μαθητῶν ὦ- ρισµένου ποσοῦ γνώσεων». ἸΑλ- λαχοῦ δὲ «Ὅθεν ἡ ἄσκησις τῶν ἐμφύτων ψυχικῶν δεξιοτήτων τοῦ παιδὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁ κύριος κοπὸς τῆς ἀγωγῆς καὶ τῆς διδασκαλίας, καθότι ἡ µά- θησις συνίσταται κυρίως εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁ- ποῖον ἐπέρχεται εἲς τὴν ψυχἠν μετὰ τὴν πρόσκτησιν γνώσεων. ᾿Αληθὴς δηλ. µόρφώσις, ἵἥτις, σημειώτέον, παραμένει µμονί- µώς εἰς τὸν ἄνθρωπον, εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῶν πνευματικῶν λει- τουργιῶν αὐτοῦ. Αντιθέτως αἱ γνώσεις, τὰς ὁποίας ἀποκτᾷ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κόσμου ὁ νέος οὔτε µονίµως παραµένουσιν εἰς τὸν νοῦν αὐτοῦ οὔτε καθιστῶ- σιν αὐτὸν ἱκανὸν. νὰ ἀντιμετωπί- ζῃ ἀποτελεσματικῶς πᾶσαν δυ- σχἑρειαν τῆς ζωῆς. Ὥστε εἰς τὴν ἀγωγὴν σηµασίαν ἔχει οὐχὶ τὸ περιεχόµενον τῆς δι- δασκοµένης ὅΌλης, ἀλλὰ ἡ µορ- φἠ, τὴν ὁποίαν λαμθάνει ἡ δι- δασκαλἰα πρὸς ἄσκησιν τῶν πνευματικῶν Λλειτουργιῶν καὶ. τῆς δελτιώσεως αὐτῶν». «Ἡ µάθησις ἂν καὶ ἔχει ποχλὰς ὁμοιότητας μετὰ τῆς πνευματικῆς ἀναπτύξεως, δὲν ταυτίζεται μετ αὐτῆς. Λέγον- τες µάθησιν ἐννοοῦμεν συνήθως τὸ Φφαινόμενον, καθ’ ὅ τὸ τεῖνον νὰ ἱκανοποιήσῃ ποικίλας ἀνάγ- κας αὐτοῦ καὶ ἑπομένως νὰ προσαρμοσθβ πρὸς τὸ περιδάλ- λον, τὸ ὁποῖον, σηµειώτέον, εἷ- ναι ὑπὸ διαρκῆη µεταδολἠὴν, -ᾱ- ποκτᾶ νέας γνώσεις, ἰδέας ἵκα- νότητας, ἕξεις κ.λ.π., ἐκ τῆς ἐπαφῆς αὐτοῦ μετά τοῦ ἔξωτε- ρικοῦ κόσμου. Χαρακτηριστι- κὸν ἐπίσης σπουδαῖον τῆς µαθή- σεως εἶναι, ὅτι αὕτη, ἂν καὶ οὐχὶ πάντοτε, συντελεῖται ὑπὸ τὸ φῶς τῆς συνειδήσεως, ἡ κυ- ρίως µάθησις παρακολουθεῖ- ται ὑπὸ κατανοήσεως τῶν ἐρε- θισµάτων τοῦ ἐξωτερικοῦ κό- σµου, ἤτοι ὑπὸ πνευματικῆς ἐ- νεργείας, διὰ τῆς ὁποίας συλ- λαµθάνεται ἡ ἔννοια τῶν πρα- γµάτων καὶ τῶν «φαινομένων καὶ ἡ σχέσις αὐτῶν πρὸς ἄλλη- λσ. Τὰ ἄτομον µανθάνον ἔχει ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ συνείδησιν τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ ταύτης καὶ τῶν ἀναγκῶν, ὑπὸ τῶν ὁποίων ὠθεῖ- ται πρὸς τοῦτο, ἢ τῶν σκοπῶν, αἴἵτινες ἐκπληροῦνται δι’ αὖ- τῆς. Τοὐναντίον ἡ εἷς ἐσωτερι- κοὺς λόγους ὀφειλομένη ἀνά- πτυξις συντελεῖται διὰ τῆς δρά- σεώς παραγόντων, οἵτινες οὐ- δ嵴αν σχέσιν ἔχουν μετὰ τῆς σ,νειδήσεως τοῦ παιδιοῦ. Καὶ ναὶ μὲν καὶ δι αὐτῆς ἔκπλῃ- ροῦνται ὥρισμένοι σκοποί, ἁλ : λὰ τούτων δὲν ἔχει συνείδησιν τὸ άτοµον, τοὐλάχιστον κατὰ τὸν χρόνον, καθ ὅν ὁ ὀργανι- σμὸς τείνει πρὸς «αὐτούς, Η µάθησις ὑπερθάλλει ἑαυτὴν, ἤ- τοί διὰ τῆς ἀποκτήσεως γνώ- σεως ἢ δεξιότητος ἢ ἔἕξεως Κ.λιπ., δὲν προστίθεται ἁπλῶς τι εἰς τὸν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου, διότι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τοῦτο δὰ το κατὰ τὸ µκοινῶς λεγόμενον σταγὼν ἐν τῷ ὠὦκεα- νῷ, ἀλλὰ ὁφίσταται ἐπίδρασιν ὁ ὅλος ψυχικὸς θίος αὐτοῦ. Ὁ ἀείμνηστος Κ, Γεωργούλης ἆ- ναπτύσσων τὸ θέµα τῆς µαθή- σεως καταλήγει εἷς τὸν ἑξῆς ὁ- ρισμὸν: «Ἡ µάθησις συνίσταται εἰς τὸ προσκτᾶσθαι νέα παρα- στατικἁ περιεχόμενα καὶ ἔμπει- ρίας, εἰς τὸ ἐκτελεῖν νέα ἕνερ- γήµατα, εἰς τὸ δοκιµάζειν νέα θιώματα, εἰς τὴν ἀντιμετώπι- σιν δυσχερειῶν καὶ εἰς τὴν δυ- νατότητα πρὸς τὸ συνδυάζειν τά ἐσωτερικὰ ταῦτα ἀποκτήματα. Ὃθεν καταλήγομεν εἷς τὸν ᾱ- κόλουθον ὁρισμόν: Μάθησις εἷ- νια ἡ ἐσωτερικὴ µεταθολἡ τοῦ µανθάνοντος κατόπιν συνειδητῆς ἢ ἀσυνειδήτου ἐνεργείας ῥἐπι- συµδαίνουσα, κατόπιν τῆς ὁποί- ας καθίσταται ὁ µανθάνων ἵκα- γὸς νὰ προσκτᾶται ἐμπειρίας, νὰ, δοκιµάζῃ Φιώµματα, νὰ ἐἔκτε- λῇ συνδυασμοὺς καὶ ἐνεργήμα- τα, ἅτινα ἂν ἀφίνετο εἷς τὸν ἑ- αὐτὸν του δὲν θὰ ἠδύνατο οὔτε νὰ ἐκτελῇ οὔτε νὰ προσκτᾶται, οὔτε νὰ δοκιµάζῃ». Οἱ ὁπαδοὶ τῆς τῆς συμπεριφορᾶς νὰ ὁρίζουν τὴν «ὀργάνωσιν ἐπικτήτων ἕξεων πρὸς σταθεροποίησιν ὥρισμέ- νου εἴδους συωμπεριφορᾶς», Ὁ συνηθίζουν μµάθησιν ὡς ὁρισμὸς ὅμως οὗτος έχει τὸ ἑλάττωμα ὅτι χρησιμοποιεῖ τὴν ἔννοιαν τῆς ὀργανώσεως, ἥτις ὡς ἀνήκουσα εἰς τὴν διολογι’ κὴν περιοχἠν παραγνωρίζει τὴν πνευµατικἠν οὐσίαν τοῦ φαινο- µένου τῆς µαθήσεως. Τὸ φαινόμενον τῆς µαθήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τῆς ἐπόψεως τῆς ἐξηγήσεως τῆς γενέσεώς του. Ὡς πρὸς τοῦτο ὑπάρχουν διαφωνίαι μεταξὺ τῶν διαφόρων Φιλοσοφικῶν συστη- µάτων. Οἱ μὲν ἰδεαλισταὶ ὕπο- στηρίζουν ὅτι ἡ µάθησις εἶναι πνευματικὴ ἐνεργητικότης, οἱ δὲ ὁλισταὶ θεωροῦν τὴν µάθησιν ὡς διολογικὸν Φφυσικοχημικὸν φαινόμενον. Ἡμεῖς ἀφίνοντες κατὰ µέρος τὰ προθλήµατα ταῦ- τα, ὡς καὶ τὰς προὐποθέσεις, τὰ εἴδη καὶ τοὺς νόµους τῆς µαθήσεως, διότι µία τοισύτη ἐργασία θὰ ἤτο ἔργον ἐἔκτενε- στέρας μελέτης, θὰ ἀσχοληθᾶ- μεν ὡς παιδαγωγοὶ μὲ τὸν σκοπὸν τῆς µαθήσεώς, ἥτις µά- θησις εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς διδα- σκαλίας. Σκοπὸς τῆς Μαθήσεώς Συνήθως πιστεύεται ὅτι σκο- ψυχολογίας ) πὸς τῆς µαθήσεως εἶναι ἡ ἀπό- κτησις γνώσεων καὶ δεξιοτήτων (ὁλικὴ ἄποψις µαθήσεως). “Ὁ σκοπὸς ὅμως οὗτος, ὡς ἀνεπτύ- ἔαμεν προηγουμένως εἶναι ἀνε- παρκής. Εἰς τὴν ἀγωγὴν θέτο- μεν γενικώτερον σκοπὸν καὶ ἐἑ- πιδιώκοµεν κυρίως τὴν σ ὐ - νολικὴνάνύψώσιν τοῦ πνεύματος τοῦ ἀνθρώπου. Οὕτω ὡς σκοπὸς τῆς µαθήσε- ως καθορίζεται ἡ ἀπόκτησις γνώσεων καὶ δεξιοτήτων (ὠλι- κἡ ἄποψις τῆς µαθήσεώς), ἡ ἆ- νάπτυξις ὅλων τῶν ψυχικῶν λει- τουργιῶν τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ πνευματικὴ αὐτοῦ καλλιέργεια, ὅπως θὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἐν- νοίας ταύτας κατωτέρω {(μορ- φωώτικὴ ἄποψις). Κατὰ τὴν διδασκαλίαν µας ἐν τῇ τάξει πρέπει κατὰ κύριον λόγον νὰ προσέξωμεν τὸν µορ- φωτικὸν σκοπόν, διότι παραλ- λήλως θὰ ἔχώμεν καὶ ἀπαίτησιν μονίμων γνώσεων καὶ δεξιοτή- των. Τὴν διδασκαλίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπόκτησιν μονί- µων γνώσεων καὶ συγχρόνως ἐξασφαλίζεται δι᾽ αὐτῆς ἡ συ- νολικἡ ἀνάπτυξις τῶν ψυχικῶν λειτουργιῶν καθὼς καὶ ἡ πνευ- µατικὴ καλλιέργεια τοῦ ἁτό- μαυ, θεωροῦμεν ὡς ἐπιτοχῆ καὶ καλοῦμεν γνησίαν. Ἡ ἐπιτυχὴς διδασκαλία δηλ. δὲν πρέπει νὰ χαρακτηρίζεται µόνον ἀπὸ τὰς ἀκολουθουμένας μεθόδους, ἀπὸ τὴν ἆκολουθου- µένην πορείαν, ἀλλὰ περισσό- τερον ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα αὖ- τῆς ἐπὶ τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύµα- τος. ᾿Ερχόμεθα τώρα εἰς τὴν πλήρη ἀνάπτυξιν καὶ «ἀνάλυσιν τῶν ἐπιδιώξεων τῆς µαθήσεως: α) ᾿Απόκτησις γνώσεων καὶ δεξιοτήτων: Βασικὸς σκοπὸς τῆς µαθή- σεως εἶναι ἡ ἀπόκτησις γνώ- σεων καὶ δεξιοτήτων. Τοῦτο δὲ διοτι διὰ τούτων κυρίως οἱ µα- θηταὶ θά ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰ πνευματικὰ ἀγαθὰ τοῦ πα- ρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος, ἡ- τοι μὲ τὸ ἀντικειμενικὸν πνεῦ- µα τῆς κοινότητος ἢ μὲ τὴν ιταδΙῖο, ὅπώς λέει ὁ ΒΡρΙΠΕεΤ ᾿Εκτὸς τῆς ποιότητος τῶν γνώ- σεων πρέπει νὰ προσέξωµεν ἐν- ταῦθα καὶ τὸν τρόπον µεταδόσε- ὡς τούτων εἰς τοὺς µαθητάς. 'Η συγκέντρωσις γνώσεων καταλ- λήλων διὰ τοὺς μαθητάς εἶναι πρόθληµα δυσκολώτατον, τὸ ὁποῖον ἐξετάζεται ὑπὸ τῆς διδα- κτικῆς. Η μέθοδος προσκτή- σεως γνώσεων ἀπαιτεῖ πρῶτον νὰ ἐγχαράσσωνται τὰ μµανθανό- μενα εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ µαν- θάνοντος καὶ κατόπιν νά ἔπι- διώκεται ἡ αὔξησις τῆς ἀποδο- τικότητος τῶν πνευματικῶν λει- τουργιῶν τῶν μαθητῶν. “Η ἐγ- χάραξις τῶν μανθανοµένων ἐπι- τυγχάνεται διὰ τῆς Φδαθυτέρας κατανοήσεως, τῆς ἐπαναλήψεως καὶ τῆς συνδέσεως αὐτῶν τµη- ματικῶς καὶ συνολικῶς, κατὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους τρό- πους. Ἡ αὔξησις τῆς ἀποδο- τικότητος συνδεοµένη μὲ τὴν ᾱ- πόκτησιν δεξιοτήτων ἐπιτυγχά- νεται διὰ τῆς ἐπαναλήψεως, τῆς ἀσκήσεως καὶ τοῦ γυμνάσµα- τος, Πρέπει νὰ δίδωνται πάντοτε κατ’ οἶκον ἀσκήσεις κατὰ προ- τίµησιν γραπταί, διότι διὰ τῶν γραπτῶν ἀσκήσεων ἀποδαί- νει ἀσφαλεσέρα ἡ σταθερο- ποίησις καὶ διαρκεστέρα ἡ ἐν τῇ µνήµῃ διατήρησις. 'Ἡ κατ οἶκον διά γραπτῶν ἀσκήσεων Τοῦ κ. ΜΟΔΕΣΤΟΥ ΣΑΜΑΡΑ, Γυμνασιάρχου Β΄ Γυμνασίου ᾽Αμμοχώστου , Ην οὐ ------ ἐμπέδωσις ἐπιδάλλεται ἀπὸ τὰς σήμερον κρατούσας σωνθήκας τῆς ζωῆς, καθ ὅσον αἱ ἐντυ- πώσεις τοῦ περιθάλλοντος ἐπι. δροῦν διαλυτικῶς ἐπὶ τοῦ µαθή- µατος, τὸ ὁποῖον ἐδιδάχθη ὁ µαθητὴς κατὰ τὴν παράδοσιν. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζωµεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ὅ,τι δὲν ἔχει κατανοηθῆ κατὰ τὴν παρά- δοσιν, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε νὰ κατανοηθῃ οὔτε νὰ ἔμπεδω- θῇ διὰ τῆς κατ’ οἶκον µελέτης καὶ ἐργασίας. Τινὲς δὲν δίνουν σηµασίαν εἰς τὴν ἀπόκτησιν δεξιοτήτων, ἂν καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς οἰκονομικό. τητος, ἡ ὁποία ἑξασφαλίζεται δι. αὐτῶν ἔχει τόσην σηµασίαν σήμερον. Γενικῶς ὅμως ἡ ἀπό. κτησις δεξιοτήτων θεωρεῖται ἀπαραίτητος διὰ πολλοὺς λό- γους. Οὕτω κατὰ τὰς ἀσκήσεις τῆς ὀρθογραφίας καὶ τὴν ἐκτέ- λεσιν τῶν στοιχειωδῶν ἀριθµη- τικῶν πράξεων δὲν πρέπει νὰ περιοριζώµεθα εἰς τὴν µάθησιν ἁπλῶς τῶν ὀρθογραφικῶν κανό. γων καὶ τῶν πράξεων τῶν ἀριθ- μῶν καὶ τὴν θδαθυτέραν αὐτῶν κατανόησιν µόνον. Χρειάζεται νὰ, προχωρήσώμεν πρὸς τὴν 6- πόκτησιν τῆς εὐχερείας ἐκτελέ- σεως τῶν πράξεων μὲ συντοµίαν καὶ ἀκρίθειαν. Γενικώτερον πρέπει νὰ φθάσωµεν εἰς ἓν εἷ- δος αὐτοματισμοῦ, τοὐλάχιστον διὰ τὰ θεμελιώδη τῆς µαθήσε- ὡς. Οὕτω, προκειµένου περὶ αὖ- τοματικῶς διεξαγοµένης ἐἔργα- σίας (ὀρθογραφίας, ἀριθμ. ᾱ- σκήσεως), δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἀπευθύνωμεν τὴν προειδοποίησιν «προσέχετε, εἶναι δύσκολον», διότι τότε ὁπωσδήποτε θὰ γίνῃ ἀναστολὴ τῆς αὐτοματικῆς προ- χωρήσεως. (Συνέχεια εἰς τὴν δ6ην σελίδα) Τὸ νέο θαῦμα τῆς ΕΙΑΤΙ ᾿Εκπληκτικὸς συνδυασμὸς γραμμῆς, πο- ἐκ. -- 80 Ἀλυτέλειας καὶ δυνάµεως, Κινητήρας σπὸρ (1.438 κυδ. ια πλ τσ σα) χλμ (ὤρ. Δύο ἐκκεντροφόροι ἐπὶ, κεφαλῆς. Δισκόφρενα ο Γἡ ο σση «σέρδο», διπλὸ κύκλωμα φρένων. 4 συγχρονισµένες ταχύ- τητες ττ ὄπισθεν. ᾿Ανακλινόμενα καθίσματα. Λάστιχα «ράντιαὰ». Σὲ νέα γραμμὴ -- 1971. Καινούργια µάσκα καὶ ὀπίσθιο φωτι- ο νι ο παπα πίσω καὶ «σέρὀο». Διπλὸ κύκλωμα φρένων, Μεταλλάκτης. Ύα- λοκαθαριστῆρες αὐτόματα ρυθμιζόμενοι. ᾽Ανακλινόμενα καθί- ο τα πο σπα ο 9η ΠΕΙ ΕΩΩΠΟΠΠΠ ο καὶ αὲ νέα υραμμὴ- 1911. Καινούργια μάσκα, και- ΛΑ μμ Αλ οκα τηµα, ξύλινο ταμπλὠ, ἀκόμα πιὸ ἄνετα καθίσματα, θαυμάσια ο τν σα κυδ. ἐκ., 100 ἵπποι ΌΗΝ. Δισκόφρενα ἐμπρὸς -πίσω, «σέρδο», δι- πλὸ κύκλωμα φρένων. ολλ λλοαἃ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ Ε. ΚΥΡΙΛΛΗΣ ἆ ΑΙΜ. ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ ΕΙΣ ΟΛΑΣ ΤΑΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΙΝΗΣ ΙΝΕΚΕΝ Β Έ {θες ο” ΌὉ Ἐ ΔΑ. 1 1 ἸἩς ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΝ ΟΡΓΑΝΟΝ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ «Ὁ ἀγχὼν ἀρχίζει δὰ διαπιστώσετε τὴν δύναμιν τῶν παρόντος σχολικοῦ ἔτουςλ»λ. Βασ Καδηχητῶν ἐντὸς τοῦ Ἡ ἀνύψωσις τῆς παιδείας τὴν ὁποίαν πάντες ὁραματιξόμεθα προὺποθέτει πολλά. ᾿Εφ᾽ ὅσον ἢ Παιδεία ἀποτελεῖ τὴν θασικωτέραν κρατικἠν λει- τουργίαν, ὁ δὲ ἐκπαιδευτικὸς τὸν πρῶτον θεµε- λιώδη παράγοντα ὑψηλῆς παιδευτικῆς ἀποδό- σεώς, κρυσταλλίνως καθαρὸν καθίσταται ὅτι, πρὸς πραγµάτωώωσιν τῶν ἐπιδιωκομένων τελικῶν σκοπῶν, προθάλλει ἐπιτακτικὸν ἐθνικὸν χρέος καὶ διὰ τὸν λειτουργὸν καὶ διὰ τὴν Πολιτείαν. Τὸ χρέος ἐπιθάλλει εἰς τὸν ἐκπαιδευτικὸν νὰ ἐντείνῃ εἰς τὸ διηνεκὲς τὰς δυνάµεις του πρὸς αὐτοόθελ- τίώσιν καὶ τὴν ὑψηλοτέραν ἑκάστοτε δυνατὴν ἆ- πόδοσιν. Τὸ χρέος ὅμως ἐπιθάλλει ὡσαύτως εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ παράσχῃ εἰς τὸν ἐκπαιδευτικὸν καὶ τὴν Παιδείαν τὰς προὐποθέσεις πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς του. Ὅ λειτουργὸς τῆς Μέσης Παιδείας διαποτί- ζεται μὲ τὴν διαθρωτικὴν πικρίαν τῆς ὑποτιμήσε- ως, ἥτις ἔχει µοιραίας τὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως καθόλου. Καλεῖται θεθαίως ὁ ἐκ- παιδευτικὸς νὰ καλλιεργήσῃ τὸν νέον ψυχοπνευ- ματικῶς εἰς τὴν κρισιµωτέραν περίοδον τῆς ἡλι- κίας του, νὰ σφυρηλατήσῃ τὸν χαρακτῆρα του, νὰ τὸν εἰσαγάγῃ εἰς τὴν σφαῖραν τῶν αἰωνίων ἆ- ξιῶν καὶ νὰ προετοιµάσῃ τοῦτον ἐν πολλοῖς διὰ τὸν ἐπικείμενον ἀγῶνα τῆς ζωῆς. Πρέπει ὅμως διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολήν του νὰ διαθέτῃ ἐπιστημονικὰ καὶ παιδαγωγικὰ ἐφόδια καὶ νὰ διακατέχεται ἀπὸ ἐνθουσιασμόν. ᾿Ἐπιθάλλεται ἀκόμη νὰ ἔχῃ ηὐξημένον κοινώνικὸν κΌρος καὶ νὰ περιθάλλεται μὲ στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον ἆ- πὸ τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν διὰ νὰ εὑρίσκῃ τοι- ουτοτρόπως ἵἱκανοποίησιν καὶ ἀνακούφισιν εἰς τὸ πολύπλευρον καὶ πολύμοχθον ἔργον του. Ἡ ὑποτίμησις ἢ µείωσίς του, ἀντὶ τῆς προσδοκω- µένης ἁἀποκαταστάσεώς του, προκαλεῖ ψυχικὴν διέγερσιν ἐπικίνδυνον. Ἡ ἀπὸ συστήµατος ἀρνητικὴ θέσις προκα- λεῖ ἀγανάκτησιν, τῆς ὁποίας τὰς ἐπιπτώσεις δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ποὺ θὰ ἀντιμετωπίσωμεν. ΦΟΡΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ -- ΩΡΑΙ ΔΙΔΑΣΠΜΑΛΙΑΣ Τὸ λειτούργημα τοῦ καθηγητοῦ προὐποθέτει συνεχῆ ὑπερωριακὴν ἀπασχόλησιν. Ἡ προπα- ρασκευὴ διὰ τὴν διδασκαλίαν, ἡ διόρθωσις τῶν γραπτῶν δοκιμίων εἰς τὰ καθ᾽ ἡμέραν µαθήµα- τα καὶ τὰς ἐξετάσεις, αἱ συνεδρίαι, ἡ προπαρα- σκευὴ ἐνδοσχολικῶν καὶ ἐξωσχολικῶν ἐκδηλώ- σεων ἁπαραιτήτων εἰς τὴν διαµόρφωσιν τῆς προσωπικότητος τοῦ ἐφήδου, αἱ ποικίλαι ἀπασχο- λήσεις τοῦ καθηγητοῦ ὥς πνευματικῆς προσω- πικότητος καὶ εἰς τὸν τοµέα τῆς κοινωνικῆς του ἀναστροφῆς, ἀποτελοῦν µόνιμον ὑπερωριακὴν ἐργασίαν. Εἶναι ὑπερώρίαι ὀφειλόμεναι. Μόνον ἀφέλεια ἢ ἐμπάθεια ἐπιχειρεῖ νὰ ἐμ- φανίσῃ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς ὡς ὑποαπασχολου- µένους. Ἡ φύσις τῶν καθηκόντων τῶν ἐκπαιδευ- τικῶν δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ πρὸς τὴν τῆς γενι- κῆς κατηγορίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διό- τι: ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ 1. ὌἜχουν ὥρισμένον ὠράριον ἐργασίας ἆᾱ- νερχόµενον εἰς 38 ὥρας κατὰ μέσον ὅρον ἐ6δο- µαδιαίως. 2. Ἡ Φφύσις τῶν καθηκόντων των δὲν προῦπο- θέτει, εἰ μὴ εἰς σπανιωτάτας περιπτώσεις, προ- παρασκευὴν κατ’ οἶκον. 8. Κατὰ τὰς ἐργασίμους ὥρας εὑρίσκονται ἀναγκαίως εἰς τὴν θέσιν των, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι καὶ ἀναγκαίως ἐργάζονται, διότι συµθαίνει νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐργασία πρὸς διεκπε- ραίώσιν. 4. Ὁσάκις ἐργάζονται πέραν τοῦ κανονι- κοὈ ὡραρίου, ὑπὸ οἰανδήποτε µορφήν, ἀμείθον- ται ἐπὶ πλέον δι’ ὑπερωριακὴν ἐργασίαν. δ, Κατὰ τὰς ἡμέρας ἀργίας εἰς οὐδεμίαν ὁ- πὀκεινται ὑποχρέωσιν, πρᾶγµα ποὺ δὲν συµέαί- νει μὲ τοὺς ἐκπαιδευτικούς. σετ : τα η... α πεστν ο ] ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ 1. Προσφέρουν ἑθδομαδιαίως διδακτικὴν ἐρ- γασίαν ἀνερχομένην εἰς 268 -- 30 ὥρας. 2. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πλεί- στας ἄλλας προηγµένας χώρας τὸ διδακτικὸν ὡράριον εἶναι µικρότερον. Ας ὑπολογίσωμεν κατὰ µέσον ὅρον ἑθδομα- δισίως 285 ὥρας διδακτικάς. 2. Ἡ Παιδαγωγικὴ διεθνῶς παραδέχεται, ὅτι ἡ διδακτικὴ ὥρα δέον νὰ ὑπολογίζεται εἰς τὸ δι- πλάσιον τῆς συνήθους Φὠριαίας ὑπαλληλικῆς προσφορᾶς, διότι ὁ διδάσκων προσπαθεῖ νὰ ἀν- ταποκριθῃ εἰς τὸ ἔργον του ἐπιστρατεύων ὅλας τὰς ψυχοπνευµατικάς του δυνάµεις. Ὅμως ἡμεῖς θὰ ὑπολογίσωμεν τὴν ἀναγκαίαν προσθήκην ὅ- χι εἰς τὸ διπλάσιον, ἀλλὰ εἰς τὸ ἥμισυ. Ἠτοι εἲς 14 ὥρας. Τὸ οὕτώ µειωμένον ὡράριον τοῦ ἐκπαι- δευτικοῦ, τῶν Ἰ4 ὡρῶν, ἰσοδυναμεῖ ἑθδομαδιαί- ως πρὸς 42 τοὐλάχιστον ὥρας ὑπηρεσίας τῆς γε- νικῆς κατηγορίας τῶν ὑπαλλήλων. 3. Ἑκάστη διδακτικὴ ὥρα προὐποθέτει ᾱ- παραιτήτως τὴν δέουσαν κατ᾽ οἶκον προπαρα- σκευήν. Πάᾶς ὅστις ἐπεχείρησέ ποτε νὰ µεταδώ- σῃ ἕν σύνολον γνώσεων εἰς ὁμάδα ἀνθρώπων, ἆᾱ- ποσκοπῶν εἰς τὴν ὑπ᾿ ἐκείνων ἀφομοίωσιν γνώ- σεών ἔστω καὶ ἁπλῶν, εἰς τὸν χρόνον μιᾶς διδα- κτικῆς ὥρας, ἀντιλαμθάνεται ὅτι ἡ διδασκαλία εἶναι ἀδύνατος ἄνευ τῆς δεούσης προπαρασκευ- ς. ἵ Τὸ ἁπλούστερον τῶν µαθηµάτων προῦποθέ- τει ἡμίωώρον τοὐλάχιστον προπαρασκευήν. Τὰ πλεῖστα ὅμως µαθήµατα ἀπαιτοῦν μεγαλυτέραν εἰς χρόνον προπαρασκευήν. Μίαν καὶ δύο ὥρας διαθέτει ὁ καθηγητὴς διὰ τὴν προετοιµασίαν ἑ- κάστου µαθήµατος, ἀλλὰ ἡμεῖς θὰ ὑπολογίσω- μεν τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἤτοι εἰς 45’ λεπτὰ δι’ ἕκαστον µάθηµα, ἤτοι εἰς 21 ὥ- ρας ἑθδομαδιαίως. ΑΔ. Οἱ καθηγηταὶ ἀσχολοῦνται καθημερινῶς καὶ ἐκτὸς προγράµµατος εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν γραπτῶν δοκιμίων τῶν μαθητῶν των, ἐκθέσεων, ἀσκήσεων γλωσσικῶν, μαθηματικῶν, «Φφυσικῶν, τὴν προπαρασκευὴν πειραµάτων, τὴν ὀργάνωσιν ποικίλων ἐκδηλώσεων τῶν μαθητῶν κ.λ.π. Πολύωρος εἶναι ἑθδομαδιαίως ἡ ἀπασχόλη- σις αὕτη τῶν καθηγητῶν, ἀλλὰ ἡμεῖς θὰ ὑπολο- γίσώµεν καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς τὸ ΜΙΜ([- ΜΟΥΜ,εἰς ϐὃ ραςἑόδομαδιασίως. Ἑπομένως, ἔχομεν ἑθδομαδιαίως σύνολον µέ- χρι τοῦδε ὡρῶν ἐργασίας 71. Μεγάλος ὁ ἁριθ- μὸς τῶν ὡρῶν, ΠΑΡ’ ΟΛΟΝ ΟΤΙ ΠΑΝΤΑ ΤΑΥΤΑ ΥΠΕΛΟΓΙΣΘΗΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΗΜΙ ΣΥ. Παραλείποµεν, μὴ ὑπολογίζοντες τὰς πρα- γµατοποιουµένας τακτικὰς καὶ ἐκτάκτους συνε- δρίας τῶν καθηγητικῶν συλλόγων, τὴν ἀνατιθε- µένην συχνάκις Ὑραφικὴν ἐργασίαν εἰς καθη- γητὰς, τὴν προσφορὰν τῶν ἐκπαιδευτικῶν κατὰ τὰς ἐθνικὰς καὶ θρησκευτικὰς ἕορτάς, τὰς ἁπα- ραιτήτους διὰ τὸν ἠθικὸν καὶ ἐθνικὸν Φφρονηµα- τισμὸν τῆς νεότητος ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας, τὴν συμμετοχὴν εἰς πλείστας κοινωνικάς, ἐκδηλώ- σεις κ.λ.π. Πόσην δὲ σηµασίαν ἀποδίδει ἡ Πολι- τεία εἰς τὴν μὴ ὑπολογιζομένην ταύτην προσφο- ρὰν τοῦ καθηγητοῦ, τεκµαίρεται ἐκ τοῦ ὅτι οὗ- τος µόνος ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κρίνε- ται διὰ τὴν ἐπαγγελματικήν του ἐξέλιξιν καὶ ἐκ τῆς ὡς εἴρηται προσφορᾶς. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀναφέρωμεν καὶ ἄλλα πολλὰ στοιχεῖα. Μομίζομεν ὅμως ὅτι καὶ τὰ ἤδη ἀναφερθέντα εἶναι ἀρκετὰ ὥστε νὰ ἐξαογάγῃ οἰοσδήποτε συμπεράσματα εὐκόλως. Καλοῦμεν τὴν Πολιτείαν νὰ δώσῃ εἰς τοὺς καθηγητὰς διακριτικὴν θέσιν ἐντὸς τῆς ὑπαλλη- λικῆς οἰκογενείας καὶ τοῦ κοινώνικοῦ συνόλου ἐφ᾽ ὅσον θεωρῇῃ ὥς ἀποστολὴν τὴν ἐργασίαν τοῦ καθηγητοῦ ἢ ἐὰν τὸν χαρακτηρίζῃ ἔστω ὡς ὃ- πάλληλον νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ ὑπάλληλον η ὐ- ξημένων προσόντων καὶ νὰ ὑπολογί- ση εἷς τὸ ἐνεργητικόν του τὰς ἐπὶ πλέον ὥρας, ών Ὑπεύθυνος ᾿Εκδόσεως : Α. ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΗΣ Ὑπεύθυνος Συντάξεως |: Κ, ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ Συντακτικὴ ᾿Επιτροπὴ |: Κ. ΚΟΡΕΛΛΗΣ Α. ΛΑΔΟΜΜΑΤΟΣ ΛΕΙΚΩΣΙΑ --- ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1271 ΕΤΟΣ Η ΑΝ. ΦΥΤΑΛΛΟΤ 11 ΤΙΜΗ ΦΥΛΛΟΥ 20 ΜΙΑΣ σ- καθ’ ἅς ἀποδεδειγμένως ἐργάζεται ἑθδομαδιαί- ὡς περισσότερον τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Ἡ θέσις µας εἶναι σαφὴς καὶ αἱ ἀπόψεις µας ἀποκρυσταλλωμέναι. Χῶρος δι ὑποχώρησιν δὲν ὑπάρχει οὔτε καὶ περίπτωσις νὰ ἀνεχθῶμεν εἰς τὸ ἑξῆς ὑποτίμησιν τοῦ ἔργου τῶν λειτουργῶν Μέσης ᾿Εκπαιδεύσεως. Οἱ ἐκπαιδευτικοὶ μοχθοῦν ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Σεπτεµθρίου μέχρι τῆς 10ης ᾿[ουλίου καὶ ἐν πά- σῃ περιπτώσει ἐργάξονται ἐπὶ πολὺ περισσοτέ- ρας ὥρας ἀπὸ πάντα ἐργαζόμενον. Μοχθοῦν κατὰ τὰς ἡμέρας ἡμιαργίας ἢ ἀργίας τῶν λοι- πῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι μετέχουν τῶν ἐνδοσχολικῶν ἐκδηλώσεων, οἷαι εἶναι αἱ πνευ- ματικαὶ ἐκδηλώσεις τῶν Γυμνασίων, ὡς καὶ αἱ ἐπὶ ταῖς ἐθνικαῖς καὶ θρησκευτικαῖς ἑορ- ταῖς, τὰς ὁποίας ἐκδηλώσεις παρασκευάζουν προηγουμένως κατὰ τὰς ἐργασίμους ἡμέρας. Οὔτε εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπολογίζωνται ὣς ἡμέραι ἀργίας διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς αἱ Κυριακαί(!) καὶ αἱ ἐπίσημοι ἑορταί, διότι αὗται δὲν εἶναι ἢ- µέραι πραγματικῆς ἁἀργίας δι’ αὐτοὺς οὔτε καὶ διὰ τοὺς µαθητάς. Μόνον ἀφελεῖς ἢ κακόδουλοι προσποιοῦνται ἄγνοιαν καὶ δὲν ἀναφέρουν ὅτι πάντες οἱ ἐργαξόμενοι τυγχάνουν νόµῳ ἐτησίας ἀδείας καὶ ὅτι αἱ ἀργίαι εἶναι ἀπαραίτητοι διά τοὺς μαθητὰς ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς τόσον μοχθοῦν- τας κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐργασίας καθηγητάς. Τὸ ἔργον τοῦ καθηγητοῦ εἶναι λειτούργημα, εἶναι ἀποστολὴ καὶ ὄχι κοινὴ ἐργασία, δὲν δύ- ναται συνεπῶς νὰ ὑπολογισθῃῇ οὔτε εἰς ὥρας οὔτε εἰς ἡμέρας. Ἠμεῖς ὅμως προσδιωρίσαµεν καὶ εἰς ὥρας τὴν προσφορὰν τοῦ καθηγητοῦ, μὲ µετρίους μάλιστα ὑπολογισμούς, ὥστε νὰ μὴν χωρῇῃ οὐδεμία ἀμφισθήτησις. Κινδυνεύει κάποιον Ὑπουργεῖον νὰ θεωρηθῇῃ ὅτι διάκειται δυσμενῶς ἔναντι τῶν ἐκπαιδευτι- κὢν καὶ λαμθάνει πάντοτε ἀρνητικὴν θέσιν ἐπὶ παντὸς οἰκονομικοῦ αἰτήματός τών ἔστω καὶ ἀσημάντου δαπάνης, Ἡ νοοτροπία μερικῶν ὑπη- ρεσιῶν εἶναι ἀντιεκπαιδευτική. ΕΠΙΔΟΜΑ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι ἀπερρίφθη. ΕΠΙΔΟΜΑ ΕΝΟΙΚΙΟΥ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι ἀναμένομεν ἀπάντη- σιν ἀπὸ δεκαµήνου! ΒΕΛΤΙΩΣΙΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΣΥΝΜΤΑΞΕΩΝ ΝΟΜΟΥ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι.. θὰ µμµελετηθῃ ἐν καιρῷ! ΕΠΙΔΟΜΑ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι... θὰ μελετηθῆ ἐν και- ρῷ! ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι ἡ ἀντιεκπαιδευτικὴ νοοτροπία θέτει τὸν ἐκπαιδευτικὸν εἰς πολὺ ἵκα- νοποιητικἁ... χαμηλά ἐπίπεδα | ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Σημειοῦμεν ἁπλῶς ὅτι εἶναι ἀνύπαρκτος! Κύριοι ἁρμόδιοι, Σᾶς λέγομεν ὅτι ὑποτιμᾶτε τοὺς ἐκπαιδευ- τικοὺς! 'Αμαρτάνετε θανασίµως. Δὲν εἴμεθα ᾱ- ϐουλος καὶ ὑποχείριος μάζα. Εἴμεθα ὠργανω- µένον σύνολον ἐπιστημόνων μὲ φρόνημα ὑψηλόν. Δυνάμεθα νὰ ἐξουδετερώσωμεν πᾶσαν ἀντίδρα- σιν. Τὸ ἔχομεν ἀποφασίσει, Δηλοῦμεν σαφῶς καὶ ἑἐγκαίρως. ᾿Αρνούμεθα τὴν περαιτέρω ὑπο- τίµησιν. Ὁ ἀγὼν διὰ τὴν κοινωνικὴν καὶ ὑλικὴν ἀνύψωσιν ἀρχίζει. Καὶ θὰ λήξη νικηφόρος. Θὰά ἀντιληφθῆτε καὶ θὰ διαπιστώσετε τὴν δύναμιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἐντὸς τοῦ παρόντος σχολι- κοῦ ἔτους, ΣΕΛΙΣ 6 ΠΑΙΛΑΓΟΩΠΚΑ ΘΕΜΑΤΑ δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΜΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Θἑὰ μποροῦσε νἁ πῆ κα- νεὶς, πὠς οἱ θάσεις γιὰ μιὰ Φιλειρηνικήη ἢ «φιλοπόλεμη κοινωνία μπαίνουν στὸ σχο- λεῖο. 'Ὁ σπόρος τῆς εἰρήνης ἢ τοῦ πολέμου προστατεύε- ταν Ὦἢ καταστρέφεται ἀπὸ τοὺς ἐνήλικες --- τοὺς ἐκ- παιδευτικοὺς καὶ τοὺς γο- γεῖς περισσότερο --- στὸ πε- ριθάλλο τοῦ σχολείου ἢ στὸ σπίτι. Γιατί Μὲ ποιὲς ἀλήθεια εἶναι οἱ αἰτίες τῶν πολέμων Δὲν εἷ- ναι μήπως ἡ ἔλλειψη ἀλλη- λοκατανόησης, ἀνεχτικότη- τας καὶ συνεργασίας Ὁ ἐ- γωϊῖσμός, ὁ φόθος, τὸ μῖσος, τὸ αἴσθημα ἀνασφάλειας Αν. δὲν μᾶς θάραιναν ὅλ αὐτὰ καὶ τόσα ἄλλα, τὰ ὁ- ποῖα θεωροῦμε τόσο ἐπον- σιώδη, δὲν θὰ θρίσκαµε τρό- πους ἐπίλυσης τῶν διαφορῶν µας εἰρηνικά, πολιτισµένα κι ἀνώδυνα Ὑπάρχουν στὰ σχολειά µας οἱ ἀπαραίτη- τες προύποθέσεις γιὰ νὰ δη- µιουργήσουµε µπαιδιὰ ἆπαλ- λαγμένα ἀπ᾿ ὅλα τοῦτα τὰ δεινά “Ὡς ποιὸ θαθμὸ ἐ- Ἑαρτᾶται τοῦτο ἀπὸ μᾶς Ὡραῖα λόγια γιἀγάπη, σεθασμὸ καὶ θοήθεια πρὸς τὰ παιδιὰ ξέρουμε οἱ πιὸ πολλοὶ νὰ λέμε. Ὡστόσο τὶ κάνουμε εἶν᾽ ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία, ὄχι τὶ λέμε. Καὶ τὰ γεγονότα πείθουν ὃνστυ- χῶς, πὼς δὲν κάνουμε ῥὅ,τι λέμε. Ἐνῶ, γιὰ παράδειγµα, στὸν πολιτισµένο κόσμο κα- ταθάλλεται τεράστια προσπά- θεια γι’ ἀποφυγὴ κάθε εἴ- δους τιμωρίας σὰν παιδα- ο ο ον ας γωγικοῦ μέσου, ἐμεῖς , ἐδῶ : πιστεύουμε ἀχύμα, πὠς οἱ τιμωρίες εἶναι οἳ ἀπαραίτη- τοι πάσσαλοι γιὰ τὴ στήἠρι- Ἑη τῶν νεαρῶν δενδονλλίων ! Στὴν ἡμερησία διάταξη κά- θε εἶδος τιμωρίας ποὺ µπο- ρεῖ νὰ σκεφθεῖ κανείς, τῆς σωματικῆς τιμωρίας μὴ ἐ- Ἑαιρουμένης φυσικά, τὴν ὁ- ποἰα ἔχουμε γιὰ τὶς «δύσκο- λες» περιπτώσεις. Μὲ τὴν ἀπαίτηση μάλιστα, ὃ τιμῶ- ρούμενος νὰ τὴ θεωρῃ σὰν ἕνα εἶδος εὐλογίας, ποὺ χω- οἷς αὐτὴ δὲν θὰ προκόψη στὴ ζωή! Ὁ παραδοσιακὺς πόλεμος ἐνάντια στὰ παι- διά µας συνεχίζεται καὶ σή- µερα ἀκόμα προκαλώντας µεγάλο κι ἀνεπανόρθωτο κα- κό. Δὲν εἶναι τάχα ἐγχκλημα- τυιὸ κι ἀπάνθρωπο νὰ δέρ- νη πανεὶς παιδάκια τοῦ δη- μοτικοῦ σχολείου «γιὰ νὰ µά- θουν γοάµµατα» ἢ «γιατὶ ἕ- χαµαν ἀταξίες» ἢ γιὰ ὅποιο- δήποτε ἄλλο λόγο Κι έξευ- τελιστικὸ γιὰ τὰ παιδιὰ τῆς Μέσης νἁ ξυλοφορτώνουν- ται χωρὶς οἶχτο, μῦλα ἐκεῖ- γα τὰ νεῦρα, τὴν ἔνταση καὶ τὸ χαμένο ἢ πραγματικὸ ἑ- αυτὸ τοῦ ἐκπαιδενυτικοῦ Ὕ- πάρχει ἐγχύχλιος τοῦ Ὕ- πουργείου Παιδείας ποὺ ἀπαγορεύει τὴν τιµω- ρία. Τὸ Ἑέρῳω. ἵι εἶναι πρὸς τιμὴ τοῦ Υπουργείου μιὰ τέτοια ἐγκύχλιος. Ἀσί- σχεται ὕμως στὰ φάϊλς τῶν σχολείων ναρκωμένη κι ἐκεῖ δὲν ἐκτελεῖ κανένα προοοι- σµὀ. τὶς καρδιές µας ᾖτὶ θρίσκεται εἶν᾽ ἐκεῖνο ποὺ ἕ- χει σημασία. ᾿Εμεῖς τὶ πι- στεύουµε καὶ τὶ κάνουμε. Ας γίνη μιὰ ἔρευνα γιὰ νὰ δοῦμε πόσοι χι ὡς πιὸ θαθμὸ ἔχουν καταργήσει τὴ σωµα- τικὴ τιμωρία μιᾶ γιὰ πάντα. Κι ἀκόμα κάθε εἶδος τιµώ- ρίας. Εΐναι ὅμως τόσα προ- θλήματα ποὺ μᾶς ἁπασχο- λοῦν ποὺ τοῦτο τὸ θεωροῦμε ἐντελῶς ἐπουσιῶδες κι ἀσή- µαντο. ζι ὅμως ἔπρεπε νᾶ- ναι πρωταρχικῆς σημασίας γιατὶ εἶναι τὸ ὑπόθαθοο πά- γω στὸ ὅποῖο στηρίζεται ἡ πραγματικὴ πρόοδος σ’ ὁ- ποιοδήποτε τοµέα. Ἐΐναι καὶ οἱ ἄλλοι οἱ πε- ρισσότερο «προοδευτικοί» ποὺ ἐφαρμόζουν ἄλλου εἴἲ- ὅους τιμωρίες. Διγώτερο λέ- (ΕΡΓΑ ΟΧΙ ΛΟΓΙΑ) γε ὀδυνηρές! Προσόάλλουν τὰ παιδιὰ μπροστὰ σ᾿ ὅλη τὴν τάξη, τοὺς θρίζουν, τοὺς φωνάζουν. Τὰ ὕποχοε- ώνουν νὰ γοάφοὺν στὸ σπίτι σελίδες ὁλόχληρες ἄχρηστο ὑλικὸ γιὰ τιμωρία. Τὰ 6γά- ζουν ἔξω ἀπὸ τὴν τάξη. Τὰ διώχνουν ἀπὸ τὸ σχολεῖο. Τὰ στέλλουν στὴ διεύθυνση. Τοὺς στεροῦν μιὰ ἐκδρομή, τοὺς ἀπειλοῦν μὲ στασιµότη- τα, τοὺς μειώνουν τὴ ὅδια- γωγή. Τιμωροῦν ὁλόκληρο τμῆμα γιατὶ κάποιος ποὺ δὲν μπόρεσαν ν ἀνακαλύψουν πάτι ἔκαμε. (Βλέπετε ἡ συλλογικὴ τιμωρία εἶναι ἔγ- Χλημα µόνο ὅταν τὴν ἐφαρ- µόξουν ἄλλοι). Μι ὅλα αὖ- τὰ --- κι ἕνα σωρὸ ἄλλα --- γὰ ἀσήμαντους λόγους. Γιατὶ τὰ παιδιὰ κά- νουν τὸ ἁμάρτημα νὰ περ- νοῦν ἀπὸ τὴν παιδικἠ ἡλι- χία. Πῶς θὰ τὰ θέλαμε ὅτ- λαδή Κοῦκλες ἄψυχες, 6ου- θὲς κι ἀπίνητες νὰ μᾶς θλέ- πουν μὲ γυιάλλινα μάτια καὶ νὰ μᾶς ἀκούουν μὲ ἀνοιχτὲ τὸ στόμα Χωρὶς ποτὸ νὲ ὀγαίνουν ἔξωῳ ἀπ᾿ τὴ δική μας νοοτροπία καὶ τὶς δικές μας ἀντιλήψεις Μὰ τὶ εἶναι ἐπὶ τέλους «ἀταξία» Τὸ ἕ χουμε Ἐεκαθαρίσει µέσα στὸ μυαλό µας Δὲν ὑποστηρίζω πὼς τὰ παιδιὰ πρέπει νἀφεθοῦν ἆᾱ- γεξέλεγκτα κι ἀθοήθητα νὰ κάµνουν ὅ,τι θέλουν ὅποτε θέλουν. Κάθε ἄλλο. Αν ὑ- πάρχουν παιδιὰ ποὺ συστη- ματικὰ ἐμποδίζουν τὴν πρό- 0δο τῶν ἄλλων, ἡ ἄξία τοῦ ἐπαγγέλματός µας θρίσκεται στὸ νὰ τὰ θοηθήσουµε νὰ καταλάδουν τὸ λάθος τους καὶ τὸ κακὸ ποὺ κάνουν. Μι τὸν καλὸ τὸν τρόπο, τὴ νου- θεσία, τὴν στοργὴ καὶ τὸν σεθασμὸ ποὺ πρέπει νὰ τρέ. Φουμε γιὰ κάθε παιδὶ τὸ ὁ- ποῖον οἱ γονεῖς μὲ τόσες ἐλ- πίδες µμᾶς ἐμπιστεύουνται. Όχι μὲ τὴ δία. Γιατὶ μαύ- τὴ τίποτε δὲν µαθαίνετα. μόνιμα. Οὔτε οἱ γνώσεις οὐ: τε οἱ καλὲς συνήθειες. Κι ε πραγματικὸς σκοπὺὸς τοι σχολείου δὲν πετυχαίνει. (Π[όσοι στρατιῶτες κεἶνα. χομψοί, καθαροί, ὑπάκονοι, εὐγενικοί, μακρυὰ ἀπὸ τὰ θλέμματα τῶν ἀνωτέρων τους ἢ σὰν φύγουν ἀπὸ τὸ στρατό). Ἐκτὸς τούτου, κά. θε δία καταστρέφει τὴν τό. σο ἀπαραίτητη θετικὴ ἀἄνά- πτυξη τῶν σχέσεων ἑἆκπαι- δευτικῶν καὶ μαθητῶν και δημιουργεῖ στὰ παιδιὰ µόνι. µα πολλὲς «φορὲς ψυχικὰ τραύματα. Πρέπει νᾶχουμε πάντα ὑπ ὄψη µας πὠς ὕσο πιὸ δύσκολο εἶναι ἕνα παιδὶ τό- ση περισσότερη στοργή, ἆ- γεκτικότητα, κατανόηση χρει- άξεται ἀπὸ µέρους µας. Τιὰ νάναι δύσκολο, ἀπειθάρχη- το, ἀντικοινωνικό, ἀπροσάρ- µοστο σηµαίνει πὼς ἔχει προθλήµατα. Κι ἴσα - ἴσα πρέπει νὰ τὸ θοηθήσουµε νὰ τὰ λύση χι ὄχι νὰ τοῦ προσ- θέσουµε κι ἄλλα μὲ τὴν δι- χή µας ἐχθρότητα καὶ τὸν δικό µας πόλεμο. Στὸ διιό του πόλεμο µνἀντιτάσσουμε τὴν δικἠ µας ἀνοχή, ἀγάπη χι ἐνδιαφέρο. Παιδιὰ ποὺ δὲν ἀγαπήθηκαν δὲν μποροῦν νἀγαπήσουν. Πολλοὶ τιμωροῦν ἕνα παι- δὶ ὄχι τόσο γιὰ νὰ «Φφρονη- ματίσουν» τὸ ἴδιο ἀλλὰ τᾶλ- λα. παιδιά. ᾿Απὺ πολλὲς ἕ- ρεύγες ποὺ ἔχουν γίνει, δια- πιστώθηκε, πὠς ὄχι µόνο τἆλλα παιδιὰ δὲν φρονγηµα- τίζουνται ἀλλὰ καὶ ἀντι- δροῦν, γίνονται περισσότερο ἐχθρικά, νευρικά, χάνουν τὴν φυχοαιµία τους, τὴ ψυχική τους γαλήνη, δὲν μποροῦν νὰ παρακολουθήσουν γόνιμα. «Αν τὰ παιδιά --- λέει ὁ Ἡ. Ο. Ιωπάρτεη γίνουνται ᾱ- Ύρια κι ἀπειθάρχητα τοῦτο σηµαίνει πὼς ὃ δάσκαλος ἢ δὲν τὰ κατάλαθε ἢ δὲν κα- τάφερε νὰ µετατρέψη τὴ γνώση του γιαὐτὰ σὲ πρά- ξη». Κι ὁ Κ. Ρτείκυτβ συμ- πληρώνει: «Όταν ἐργαζό- µαστε μὲ παιδιά, ἀπαιτεῖ- ται εὐγένεια καὶ σταθερότη- τα --- εὐγένεια ποὺ πηγάζει ἀπὸ σεθασμὸ πρὸς τὰ παι- διά . καὶ σταθερότητα ποὺ πηγάζει ἀπὸ σεθασμὸ πρὸς τὸν ἑαυτό µας». (Σταθερό- τητα δὲν σηµαίνει φυσικὰ ᾱ- ναλγησία, ἀλλὰ εὐγενῆς ἐ- πιμονὴ σ᾿ ὠρισμένες θασικὲς ἀρχὲς αἰώννιες χι ἀναλλοίω- τες). ᾿Απὸ τὴν πεῖρα µου ἔχο διαπιστώσει, πὼς δὲν μπορεῖ ἕνας ἐκπαιδευτικὸς νὰ δώ- ση σιὰ παιδιὰ ἀρετὲς ἡ ἀρχὲς τὶς ὁποῖες στερεῖ- ται ὃ ἴδιος. Γιατὶ τὰ λόγια δὲν εἶναι ἀρκετὰ πρὸ παν- τὸς σήµερα. Γι’ αὐτὸ χρειά- ζεται πολλὴ προοσοχἡὴ στὴν ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ Καθηγητοῦ στὸ Παγκ. Γυμνάσιο ἐπιλογὴ τῶν νέων ἐκπαιδευ- τικῶν. ᾿Απὸ µόνα τους τὰ ἀκαδημαϊκὰ προσόντα δὲν εἶναι ἀρκετά. Γι ὅσοι θοι- σκόµαστε στὴν ὑπηρεσία, μαζὶ μὲ τὴν συνεχῆ προσπά- θεια µας νὰ θελτιώσουµε τὰ παιδιὰ χοειαζόµαστε ἴση καὶ µεγαλύτερη γιὰ νὰ θελτιώ- γουµε συνεχῶς τὸν ἑαυτό μας. Ἡ πρώτη θελτίωση ποὺ πρέπει νὰ γίνη σήµερα κι ὄχι αὔριο, εἶναι Ἡἡ στάση µας πρὸς τὰ παιδιά, Νὰ σταματήσουμε τὸν πόλεμο ἐ- ναντίο τους. Νάὰά τοὺς δεί- Έουε ἕἔμπρακτα ἆ- γάπη, ἐμπιστοσύνη, σεθασμὸ πρὸς τὰ αἰσθήματα τους καὶ τὶς ἀντιλήψεις τους. Νὰ τοὺς ἀναθέσουμε εὐθύνες, νὰ τοὺς δώσουμε οὐσιαστικὸ λύ- γο στὴ μαθητική τους ζωή. Τοῦτο δὲν ἐπιθάλλουν µόνο οἳ σύγχρονες παιδαγωγικὲς ἀρχές, ἀλλὰ καὶ Ἡ ἐπιθίωση αὐτῆς τούτης τῆς ἀνθρωπό- τητας. Αν δὲν δημιουργή- σουµε ἀνθρώπους, ᾖἔτοιμους Υ᾿ ἀγαπήσουν τὸν συνάνθρω- πὀ τους, νά συνεργαστοῦν μαζί του εἰρηνικά, νὰ τὸν ᾱ- νεχτοῦν μὲ τὶς ἀδυναμίες του, νὰ μοιραστοῦν µαξδί του κοινὰ προθλήµατα, τὴ λύπη ἢ τὴ χαρά, οἱ ἀκαδημαϊκὲς γνώσεις θάναι ἄχρηστες τι οἳ πόλεμοι καὶ τὰ θάσανα τῆς ἀνθρωπότητας δὲν πρὀ- πειται νὰ ἐκλείφουν, Τὸ -κα- κὺ εἶναι γιατὶ νοµίζουµε πὼς ὅλ' αὐτὰ γίνουνται μὲ τὰ λό- για. ᾿Εκλέγουμε δηλαδη τὸν πιὸ δύσκολο δρόµο, σύμφωνα μὲ τὴν ἐκπαιδευτικὴ φυχολο- γία. Γιὰ νὰ ἐπιτύχουμε στὺ πραγµατικό µας ἔργο -- ποὺ δὲν εἶναι τοῦτο ποὺ κά- γουµε σήµερα -- χθειαςό- µαστε ἆ λλα γ ἡ τῆς ση- μερινῆς νοοτροπίας χαὶ μιά γέα θεώρηση τόσο τῶν ἐν- παιδευτικῶν προθληµάτων ὅ- σο καὶ τῆς φιλοσοφίας τῆς ἐκπαίδευσης γενικώτερα. Τὴ ἄλλα εἶναι δειτερεύουσας σημασίας. Τὴν µεγαλύτερη εὐθύνη γιὰ τὸν ἀγώνα πρὸς τὴν κα- τεύθυνση αὐτή, πρέπει νὰ ἐπωμισθῆ τὸ 'Ὑπουργεῖο [παι- δείας, οἱ ᾿Επιθεωρητὲς καὶ οἱ Γυµνασιάρχες. Διαφορετι- κἁ δὲν χάνουμε οὐσιαστικὴ πρόοδο. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ (Συνέχεια ἀπὸ τὴν 21ν σελίδα) ϐ) ᾽Ανάπτυξις τῶν ψΨυχικῶν λειτουργιῶν τοῦ μαθητοῦ: Γενικώτερος σκοπὸς τῆς µαθή- σεως εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῶν ψυ- χικῶν λειτουργιῶν τοῦ μαθητοῦ. Δεδομένου δὲ ὅτι ἡ σύγχρονος ψυχολογία θεωρεῖ τὸ πνεῦµα ὡς ἐνιαῖον καὶ ἁδιαίρετον, ὡς µί- αν ἰδιάζουσαν ὁλότητα, ὅπως μὲ ἄλλας λέξεις λέγομεν, πρέπει νὰ θεωροῦμεν αὐτὸ συνολικῶς καὶ ὄχι τμηματικῶς, ἡ δὲ ἀνάπτυ- ἒις τῶν ἐπὶ μέρους ψυχικῶν λειτουργιῶν πρέπει νὰ ἀποθλέ- πῃ εἰς αὐτὸ ὡς εἰς σύνολον. 'Απὸ τὴν ἐπὶ µέρους ἀνάπτυ- ἒιν τῶν ψυχικῶν λειτουργιῶν τῶν μαθητῶν ἐξετάζομεν ἴδιαι- τέρώς: 1) Τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ψΨεως τοῦ μαθητοῦ, ὥστε νὰ μµάθῃνὰ σκέπτεταὶ οὗτος ἐπὶ παρουσιαζοµένου προ- θλήµατος μὲ πρὠτοθβουλίαν, ᾱ- νεξαρτησίαν καὶ εὐθύνην καὶ νὰ προδαίνῃ εἰς τὴν λύσιν αὐτοῦ δι ἀναλύσεως κατὰ πρῶτον καὶ ἀκολούθως δι’ ἀνασυνδέσεως τῶν ἐκ τῆς ἀναλύσεως δεδοµέ- νων, Τοῦτο ἐφαρμόζουν π.χ. τὰ μαθηματικὰἀ καὶ ἡ φυσικὴ εἰς τὰ ἀντίστοιχα προθλήµατά των καὶ μᾶς δίδουν τὸ πρότυπον πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυναιν. Αλλά καὶ τὰ κλασσικἁ κείµενα συµ- Δάλλουν τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἆ- νάπτυξιν τῆς σκέψεως τοῦ µαθη- τοῦ. Κατὰ τὸ 1900 καὶ παλαιό- τερον ἐπεκράτουν αἱ µῥρεαλιστι: καὶ τάσεις καθ᾽ ἅς σκοπὸς τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν ἐθεωρεῖτο ἡ γνῶσις τοῦ πολιτισμοῦ, ἑνῶ τὸ µάθηµα κύριον σκοπὸν ἔχει νὰ ἀσκήση τὸν νοῦν, διὰ τοῦτο καὶ πρέπει νὰ ρίπτωµεν τὸν µα- θητὴν εἰς δυσκολίας, διὰ νὰ κι- νηθῃῇ ὁ νοῦς του καὶ νὰ τὰς ἡἌ- περπηδήσῃ. Ἡ ἐκ τῆς ἄρσεως δυσκολιῶν τοῦ κειµένου ἀποκτω- µένη δεξιότης παραμένει καὶ ὅ- ταν ὅλα τά ὑλικά ἐπὶ τῶν ὁποί- ὧν ἐστποίχθη ἡ µόρφωσις Λλη- σμονηθοῦν, αὕτη δὲ εἶναι, ὡς ἆᾱ- νεφέροµεν προηγουμένως, κατά τὸν Κερσενστάϊῖνερ εἰδολογικὴ µόρφωώσις. 'Ἡ κατὰ τῶν κλασ σικῶν ὑλῶν πολεμική, ἡ στηρι- ζομένη εἲς τὸν ἀνόητον ἴσχυρι- σµὀν, ὅτι ἐκ τῶν ὑλῶν τούτων οὐδὲν σχεδὸν παραμένει εἰς τὴν μνήμην, εἶναι παράλογος, διότι αἱ κλασσικαὶ σπουδαὶ ἐπιδιώ- κουν νἁ ἀσκήσουν τὸν νοῦν, νὰ κάµουν τὸν ἄνθρωπον νὰ σκέπτε- ται, Η ἀνάπτυξις τῆς σκέψεως ἀρ- χίζει γενικώτερον μὲ τὴν λογι- κήν, ἡ ὁποία ἐν συνεχείᾳ ἔφαρ- µόζεται, ὅπου τοῦτο εἶναι δυνα- τόὀν. Ἐπεκτείνεται κατόπιν ἡ σκέψις, διὰ νὰ περιλάδῃ πολλὰς ἄλλας παλυπλόκους περιπτώ- σεις, ἔνθα δὲν ἐφαρμόζεται ἡ λογική. Ὁ σκεπτόµενος ἍΆπρο- σπαθεῖ νὰ διακρίνῃ γεγονότα, νὰ εὕρῃ διαφόρους σχέσεις µε- ταξὺ αὐτῶν καὶ νὰ συναγάγη συμπεράσματα. Εἰς τὰ κοινωνι- κἁ π.χ. ζητήματα, εἰς προθλή- µατα τῆς ζωῆς κ.λ.π. δὲν ὑπάρ- σκέ- χουν πάντοτε πλήρεις ἐνδείξεις, παρὰ ταῦτα ὅμως εἶναι ἀνάγκη νὰ συμπληρώσωμεν τὰ κενά, διὰ γὰ φθάσωμεν εἰς καθολικἠν ἄν- τίληψιν τοῦ προθλήματος αὐτοῦ. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώ- σεις προχωροῦμεν μὲ ὅσην ἆ- κρίδειαν μᾶς ἐπιτρέπει τὸ ὑπὸ ἐξέτασιν θέµα, χρησιμοποιοῦντες καὶ τὴν ἐνόρασιν (πίιμ{1οπ), ὅπου δὲν δυνάµεθα νὰ προχωρή- σωμεν διὰ τῆς λογικῆς. Τὴν σκέψιν πρέπει ἐπίσης νὰ ἐνισχύ- σωμεν καὶ διὰ τῆς ζωηροτέρας συμμετοχῆς τῆς φαντασίας, “ο καθηγητὴς τῆς ψυχοπαιδαγωγι- κῆς ἐν τῷ µπανεπιστηµίῳ τοῦ Στρασδούργου Μαυμτίοθ ὮὨθ- Ῥοςςο6 εἰς τὸ ἔργον του «Οἱ σταθμοὶ τῆς ἀγωγῆς» λέγει τά ἑξῆς περὶ τῆς φαντασίας: «Εἰς αὐτὴν τὴν ἡλικίαν τοῦ παιδιοῦ, εἶναι λοιπὸν εὐκταῖον, νὰ δώ- σωώμεν εὑρεῖαν θέσιν εἰς τὴν ἆ- γώγὴν τῆς φαντασίας. “Όταν τὸ παιδὶ ἐφευρίσκῃ πολύ, ἐφευρί- σκει ὀλίγον καὶ τὸν ἑαυτόν του, καὶ αὐτὸ εἶναι ἀνεκτίμητον. ᾽Αλλὰ ἐδῶ, ὅπως πάντοτε, εἶναι ἡ φύσις κάθε παιδιοῦ, ἡ ὁποία ὀφείλει νά καθοδηγήσῃ τὴν δρᾶ- σιν µας. Αίἱ πεζαὶ φύσεις ἔχουν ἀνάγκην διεγέρσεώς τῆς φαντα- σίας των, Δι) ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ζοῦν εἰς ἕνα ζωηρὸν ὄνειρον, ἂς προσφέρωμεν Ἱἱστορίας περισσό- τερον λογικοφανεῖς, Αὐτὸ εἶναι ὑπόθεσις ἐκλογῆς καὶ μέτρου ἐξ ἴσου. Δὲν ὁπάρχει ἀγωγὴ χωρὶς αὐτά». Βεθαίως ἡ φαντασία δὲν εἷ- ναι λογικὴ σκέψις, ἀλλ᾽ ὅμως εἶναι λίαν ἀἁπαραίτητος, διὰ νά ἐννοήσωμεν π.χ. τοὺς Φφάόδους, τὰς ἐλπίδας, τὰς ἱκανότητας καὶ τὰ ἐλαττώματα τῶν συναν- θρώπων µας, καθὼς ἐπίσης καὶ διὰ νὰ συλλάδωμεν τὴν λύσιν ἑνὸς προθλήµατος. Εἰς πρακτι- κἁς ὑποθέσεις ἡ φαντασία χρει- άζεται, διὰ νὰ σπάσωμεν τὴν ῥρουτίναν καὶ τὰ ἐμπόδια, νὰ δι- αθλέψωμεν πέρα τοῦ πρωτοφα- νοῦς καὶ νὰ εὕρωμεν ἄλλα ἔνδε- χόµενα καὶ λύσεις. ᾿Ἐκεῖ ὅμως ὅπου χρειάζεται περισσότερον ἡ φαντασία εἶναι αἱ ἐπιστῆμαι, διὰ νὰ ἀνακαλύ- Ψωμεν ἢ δηµιουργήσωμεν νέα ἐ- πιτεύγµατα, ἀλλὰ καὶ διά νά ἐννοήσωμεν τὰ ὑπάρχοντα. Ὁ Μεύτων π.χ. ἀπὸ τὴν πτῶσιν ἑ- νὸς µήλου ἐπροχώρησε διὰ τῆς Φαντασίας του εἰς τὴν ἀνακάλυ- ψιν τοῦ νόµου τῆς παγκοσμίου ἕλξεως, Εἰς τὰ Μαθηματικἁ ἐπίσης ἡ φαντασία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν κατανόησιν π.χ. τῶν ἰδιο- τήτων τοῦ χώρου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀνεύρεσιν νέων προτάσεων αὐτοῦ. 'Ημεῖς οἱ ἐκπαιδευτικοί, κύ- Ριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ ἀναπτόύξωμεν κατ ἐξοχὴν τὴν λογικὴν σκέψιν τῶν μαθητῶν, διότι δι αὐτῆς ἀσκεῖται περισ- σότερον τὸ πνεῦμα των. Ὅλοι µας θὰ ἔχωμεν προσέξει ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν μαθητῶν µας, ἐνῶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσουν μίαν ὀρθὴν ἀπάντησιν εἰς πολ- λὰς ἐρωτήσεις µας, δὲν πράτ- τουν τοῦτο, διότι δὲν δύνανται νὰ σκεφθοῦν. Δίδουν ἀμέσως µί- ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ αν ἀπάντησιν Χχωρὶς κἂν νὰ σκεφθοῦν καὶ ἐλέγξουν τὴν ὁρ- θότητα ἢ μὴ τῆς ἀπαντήσεώς των. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπιμένωμεν ἐπ αὐτοῦ τοῦ θέματος καὶ συ- χνάκις νὰ ἀναφέρωμεν εἰς τοὺς Διαστικοὺς καὶ χωρὶς σκέψιν µα. θητάς µας τὴν ὀρθοτάτην πρὸς τὸν Δημόνικον συµδουλἠν τοῦ ψευδοϊσοκράτους «πᾶν ὅ,τι ἂν μέλλῃς ἐρεῖν, πρότερον ἐπισκό- πει τῇ γνώμῃ’ πολλοῖς γὰρ ἡ γλῶττα προτρέχει τῆς διανοίας» (Ισοκράτους, Πρὸς Δημόνικον, κεφ. 41ον). ᾽Αλλὰ καὶ τὴν ἑνόρασιν καὶ τὴν φαντασίαν πρέπει νὰ προσέ- ξωμεν, ἐφ᾽ ὅσον ὑπάρχουν περι- πτώσεις, καθ) ἅς δὲν δυνάµεθα νὰ ἐργασθῶμεν µόνον διὰ τῆς λογικῆς. 2) Τὴν ἀνύψωσιν τῆς ἱκανό- τητος ἐκφράσεως, τῆς ὁποίας ἡ σηµασία εἶναι µεγάλη. Νὰ δύ- ναται δηλ. ὁ μαθητὴς νὰ ἐκφρά- ζεται ἐλευθέρως προφορικῶς καὶ γραπτῶς, νὰ διατυπώνῃ σα- φῶς τὰς γνώµας του καὶ ἰδέας του, νὰ ἀκούῃ καὶ νὰ διακρίνῃ τὸ ἀληθὲς ἀπὸ τὸ προπαγανδι- στικὸν καὶ τὸ ψευδὲς καὶ πάντα ταῦτα μὲ τὴν σχετικἠν ἀνεξαρ- τησίαν τῆς σκέψεως τοῦ µαθη- τοῦ. 'Ἡ ἱκανότης τῆς ἐκφράσε- ὡς, ὥστε νὰ γίνεταί τις κατανο- ητὸς ἀπὸ ἄλλους, εἶναι συνδε- δεµένη μὲ τὴν ἱκανότητα τῆς σκέψεως. Ἡ ἵἱκανότης τοῦ ὃ- μιλεῖν καὶ γράφειν εἶναι γενι- κῶς δεῖγμα καλῆς καὶ ἀντιστρό- φως διὰ τὴν καλὴν σκέψιν χρει- άζεται καλὴ ἔκφρασις, καίτοι τοῦ ἀνωτέρω κανόνος ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις. Ἡ ἀνύψωσις τῆς ἱκανότη- τος ἐκφράσεως ἐπιτυγχάνεται κυρίως διὰ τοῦ µαθήµατος τῶν Νέων Ελληνικῶν, ἰδίως δὲ διὰ τοῦ ἐκφραστικοῦ µαθήµατος τῶν ἐκθέσεων, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ µα- θητἠὴς ἀναπτύσσει τὴν ἰδικήν του προσὠπικότητα, Τοῦτο ὑπο- στηρίζει ὁ Μπενεττέτο (τοσα διὰ τῆς θεωρίας του περὶ τῆς ἐκφραστικῆς ἐνοράσεως, καθ’ ἥν «μία σκέψις διά νὰ ἀποκρυσταλ- λωθῇ πρέπει νὰ ἐκφρασθῇ» καὶ ὁ Ψυχάρης, ὅστις λέγει ὅτι «ἡ ἰδέα δὲν θέλει µόνο διάδασµα, θέλει καὶ γράψιμο». Τὸ ἀναλυτι- κὸν πρόγραµµα πρέπει νὰ ὁμι- λῇ καὶ περὶ ἀσκήσεως, παρατη- ρήσεως καὶ προφορικῆς ἐκφρά- σεως, διότι ἡ παραµέλησις τῶν ἀπασχολήσεων τούτων δύναται νὰ συνεισφέρῃ οὐχὶ ἀγαθὰ ἀπο- τελέσματα, διότι τὸ παιδὶ πρέ- πει νἁ µάθῃ νὰ παρατηρῇ καὶ νά ἐκφράζεται ἀκριδῶς ὅ,τι θλέ- πει. ᾿Επίσης οἱ μαθηταὶ πρέπει νὰ ἀσκοῦνται καὶ εἲς τὴν προ- Φορικἠν ὁμιλίαν χωρὶς τὴν Χχρησιμοποίησιν χειρογράφων, διότι πολλάκις εἰς τὸν 6ίον των θὰ ἀντιμετωπίσουν τοιαύτην ἆᾱ- νάγκην. Τοῦτο πρέπει νὰ γίνε- ται κυρίως εἰς τὰς ἀνωτέρας τάξεις μὲ τὶς εἴσηγήσεις, Ὡς πρὸς τοῦτο πολὺ προωδευμµένοι ἦσαν οἱ Γάλλοι ἀπόφοιτοι τῶν Γυμνασίων, οἱ ὁποῖοι διέπρεπον εἰς τὴν Άλγεθραν καὶ τὴν εἰορμεπί]αβπι (εὐγλωττίαν). Πρὸς ἀπόκτησιν τῆς ἱκανότη- τος ἐκφράσεως ἀπαιτεῖται πολ- λἡ ἄσκησις. Ἡ. ἔκφρασις ἀποτελεῖ τὸ ὄρ- “Ὕανον, μὲ τὸ ὁποῖον αἱ ἀνθρώ- πιναι ὑπάρξεις δημιουργοῦν τὴν κοινωνίαν τῶν ζώντων μὲ τοὺς ζῶντας καὶ τῶν ζώντων μὲ τοὺς νεκρούς. 'Η ἀνάπτυξις τῆς ἵκα- νότητος αὐτῆς εἰς τὰ ἐπὶ µέ- ρους µαθήµατα ἔχει ἰδιαιτέραν ἀξίαν διὰ τὸν σύγχρονον πολι- τισµὀν. 'Ἡ ἜΈκφρασις γενικῶς πρέπει νὰ εἶναι ἁπλῆ, σαφής, ἀκριδήὴς καὶ πλήρης ἀνάλογος πρὸς τὴν ἰδιαιτέραν φύσιν τοῦ ἐπὶ µέρους εἰδικοῦ µαθύματος. Χοειάζεται λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, µεγάλη προσπάθεια ἐκ μέρους ὅλων τῶν καθηγητῶν καὶ ἀρκετὴ ἄσκησις πρὸς ἀπό. κτησιν εὐχερείας εἷς τὴν ἔκ- Φρασιν. Ὅλοι οἱ καθηγηταὶ ἔ- χομεν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ συµδάλωμεν εἰς τὴν προ- σπάθειαν αὐτὴν καὶ νὰ µἡ ἀνα- µένωμεν τὰ πάντα ἀπὸ τοὺς φι- λολόγους ἢ ἀπὸ τὸν ογάἰπασ]υς τῆς τάξεως. Οἵ μαθηταὶ ἑκάστης τάξεως εἶναι μαθηταὶ δι ὅλους τοὺς καθηγητὰς καὶ ὅλοι µας, ἆνε ξαρτήτως εἰδικτόητος, πρέπει νὰ εἴμεθα αὐστηροὶ εἰς τὸ ζή- τηµα αὐτό, ἰδιαιτέρως ἡμεῖς ἐν Κύπρῳ, διότι οἱ µαθηταί µας ὑστεροῦν κατὰ πολὺ ἀπὸ τοὺς ἐν Ἑλλάδι µαθητάς. Τοῦτο παρα- τηρεῖται ἀκόμη καὶ εἰς τὰς τµη- ματικὰς προφορικὰς ἐξετάσεις τῶν Πανεπιστημίων καὶ ἄλλων ἀνωτάτων Σχολῶν τῆς Ἑλλάδος, ὅπου οἱ Κύπριοι φοιτηταὶ ύστε- ροῦν κατὰ πολὺ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκφράσεως ἀπὸ τοὺς Ἓλλη- νας τῆς Ἑλλάδος φοιτητάς. ᾿Εκτὸς τῶν ἄλλων ἡ ἱκανότης ἐκφράσεως ἔχει καὶ κοινωνικὴν σηµασίτν. Εἰς µίαν δηµοκρατι- κὴν κοινωνίαν ἡ τέχνη τῆς ἑκ- Φράσεως εἶναι θασικῆς σηµα- σίας. Παλαιότερον, κατὰ τὸν µεσαί- ὠνα καὶ μετέπειτα, ἐκαλλιερ- γεῖτο ἡ ρητορική. Σήµερον ὅ- µώς πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτι- κοὶ εἷς τὴν δηµαγωγία. Ἡ. καλυτέρα ἐπικοινωνία σή- μερον εἶναι ἡ συζήτησις, Διὰ τοῦτο εἰς τὸ σχολεῖον πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ἡ ὑπὸ τοῦ Σω- κράτους καὶ τοῦ Πλάτωνος δια- μορφωθεῖσα Διαλεκτικὴ μέθοδος. 'Η. μέθοδος αὕτη εἶναι ἡ καλι- τέρα, διότι εἶναι ἀδίαστος, αὖ- θόρµητος, εὐχάριστος καὶ διό- τι ἑνώνει τοὺς µαθητάς, ὅταν δὲν γίνεται μὲ πάθος καὶὶ προ- κατάληψιν. 3) Τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἱκανό- τητος προσαρμογῆς τῶν ἐν τῷ σχολείῳ µανθανοµένων εἰς τὰ διάφορα προθλήµατα τῆς ζωῆς καὶ τὰς καθημερινὰς ἀνάγκας. Ὁ ᾿Οδίδιος Ώοεετοῖν (1871-- 1931) θέλων νὰ ἁπαλλάξῃ τὸ σχολεῖον ἀπὸ τὴν δουλείαν εἰς τὴν χρησιµοποίησιν ὑπὸ τῶν µα- θητῶν κατὰ τὴν µελέτην των πολλῶν θιθλίων. Εξ αὐτῶν θὰ καταγράφουν εἰς τὰ τετράδιά τὸ διδακτικὀν Φιδλίον, συνιστᾷ των οἱ μαθηταὶ πᾶν ὅ,τι σχετί- ζεται μὲ τὸ μµελετώμενον θέµα. (Συνεχίζεται). ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1971 ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ δελτίον ΟΕΛΜΕΚ ΣΕΛΙΣ 7 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ. ΠΛΑΤΩΝ ΗἨ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ Ὑπὸ τοῦ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ Καθηγητοῦ τῶν Φυσικῶν εἰς τὸ Παγκύπριον Γυμνάσιον. 2ον Ρ) Πλάτων: ὍὉ Πλάτων ἐδέχθη ἐπίσης τὴν ἔννοιαν τῶν ἐλαχίστων μονάδων τῆς ἥλης. Τὸ σύμπαν τοῦ Πλά- τωνος. ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσ- σαθα πρωταρχικὰ σώματα: Π0ρ, ἀήρ, ὕδωρ καὶ γη(8)᾽. Τὰ σώματα αὐτὰ ἀποτελοῦν- ται ἀπὸ γεωμετρικἀ σώµα- τα ὡς τά: τετράεδρον, ὁ- κτάεδρον, εἰκοσάεδρον ναὶ κῦθαν,. Τῶν τριῶν πρώτων ἤτοι τοῦ τετραέδρου, ὀκτα- έδρονυ καὶ εἰκοσαέδρου αἱ ἕ- ὅραι εἶναι ἰσόπλενρα τοίγω- γα τοῦ δὲ κύδου τετράγωνα (9). Δέχεται λοιπὸν καὶ ὁ Ἰλάτων «ἐλάχιστα τεµμαχί- δια» τῆς ὕλης, μὲ τὴν 6ασι- κἡἠν διαφορὰν ὅτι τὰ ἰδινά ματικὲς ἔννοιες. Δὲν εἶναι οὐσίες ἀλλὰ «ποιότητες» τὰ τρίγώνα. τοῦ Πλάτωνος, (Διότι εἰς τελευταίαν ἀνά- λυσιν ὅλες οἱ ἕδρες ἄποτε- λοῦνται ἀπὸ τρίγωνα ἐφ᾽ ὅ- σον καὶ τὴν τετράγωνον ἕ- ὅραν τοῦ κύδου θεωρεῖ δι- αιρουμένην εἲς δύο «ἡμιτε- τράγωνα»). Τὰ κανογικὰ στερεὰ σώ. µατα, ὁ Πλάτων, θεωρεῖ ὕ- τι ἔχουν ἐπιφανείας ἆποτε- λουµένας ἀπὸ δύο τρίγὠνα εἲς τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ δι- αιρεθοῦν αὗται συµµετοι- χῶς. Αὐτὰ τὰ τρίγωνα εἷ- γαι α) τὸ ἡμι - ἰσόπλευρον τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐὰν ἀπὸ µίαν τῶν γωνιῶν τοῦ ἴσο- πλεύρου φέρωμεν κάθετον ἐ- τοῦ ὁποίου τὰ μήκη τῶν πλευρῶν ἔχουν λόγον 111: νδ. Αὐτὰ τὰ δύο τρίγώνα λαμθάνονται ὡς τὰ δύο ἆᾱ- ναλλοίωτα στοιχεῖα διὰ τὴν κατασκευην τῶν τεσσάρων στερεῶν (10). Τὰ διάφορα σώματα δύ- νανται νὰ µετατρέπωνται τὸ ἕνα εἷς τὸ ἄλλο δι’ ἀνταλ- λαγῆς μερικῶν ἐκ τῶν τοι- γώνων τον. Οὗὕτω π.χ. δύο «ἄτομα» ἀέρος καὶ ἕνα «ᾱ- τομον» πυρὸς ἠἡμποροῦν νὰ συνδεθοῦν διὰ νὰ δώσουν ἕ- να ἄτομον ὕδατος. Δέχεται ἀκόμη ὃ Πλάτων ἕνα. περιωρισµένον ἀριθμὸν ποικιλιῶν κάθε πρωταρχικοῦ σώματος, ὃ ὁποῖος ἀριθμὺς ασμοὶ αὐτῶν τῶν ποικιλιῶν εἰς τὰ σύνθετα σώματα. Ῥϊς τὸ 8ο τοῦ «Τίμαιον» ἄνα- φέρει ἐπὶ παραδείγματι ὃ ποικιλίας τοῦ πυρός (11). Τὸ οὐσιῶδες ἐν προκειµέ- γω εἶναι τὸ γεγογὸς ὅτι τὰ τρίγωνα τοῦ Πλότωνος ὡς δισδιάστατα καὶ οὐχὶ τοισδι- άστατα ὃ ἐν ἤῆσαν ὕ λ η, Κατὰ τὸν Πλάτωνα λοιπὸν ἡ ὕλη ἀποτελεῖται πράγµατι ἀπὸ «ἄτομα», τὰ τρίγωνα, τὰ ὁποῖα δὲν δύ- νανται νὰ διαιροῦνται ἐπ᾽ ᾱ- πειρον. Ἐν τελευταία ἀἆνα- λύσει «ἡ ἔννοια τῆς ὕλης ᾱ- περροφᾶτο εἰς τὴν ἔννοιαν ἃς ο απνος σχήματος» 19). πρὸς τὴν κΧεντρικὴν ἰδέαν τῆς ἰδεαλιστικῆς του φιλοσο- φίας. Ἡ θεμελιώδης Δομή τῆς ὕλης δὲν ἦτο δυνατὸν γά ἀποδοθῇῆ μὲ ὑλικὰ ἀντι- κείµενα, ἀλλὰ μὲ «μορφάς», μὲ «ἰδέας», αἳ ὁποῖαι εἶναι θεµελιωδέστεραι ἀπὸ τὰ ἀν- τικείµενα. Αρα καὶ τὸ «ἕν», ἡ «ἑνότης» τοῦ κόσμου δὲν εἶναι. δυνατὸν νὰ ἐκφοασθῆ παρὰ µόνον μὲ μαθηματικοὺς τύπους. 'Ἡ φράσις «ὁ Θεὺς εἶναι. μαθηματικὸς» ἔχει τὰς οἶξας της κατὰ τὸ σημεῖον αὐτό, εἰς τὴν ΠλατωννκΏν Φφιλοσοφίαν (18). Ἠ Σηµείωσις: Ἐκ πρώτης ὅ- οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ συζητήση τὴν δυνατότητα, ἔστω, ὑπάρ- ξεως τετάρτης μορφῆς ὅλης, Ἔπρεπε νὰ λάθη ἡ τεχνολο- γία τὴν τρομακτικὴν ἐξέλι- ἒιν τὴν ὁποίαν ἔλαδε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν µας, διὰ νὰ ἔλθη ἡ πανηγυρικὴ δικαίΐώσις τοῦ Πλάτωνος καὶ εἷς τὸ σημεῖον αὐτό, Τὸ «πΌρ» τοῦ Πλάτω- νος δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὸ «πλάσµο» τὸ ὁποῖον οἱ ἐπι- στήµονες χαρακτηρίζουν ὥς τὴν τετάρτην μορφὴν τῆς ὕ- λης. Εἰς µίαν διάλεξιν του εἰς τὸ ᾿Εθνικὸν Μετσόδειον Πολυτεχνεῖον, τὴν Ί4ην Μα- ἴου 1970, ὁ ᾽Αμερικανὸς κα- θηγητὴς Πὼὸλ Κάς, εἰς τὴν ἐρώτησιν «τὶ εἶναι τὸ πλά- σµα!» ἁπαντᾶ «Τὸ πλάσμα εἶνοι ἡ φωτιά, Εϊναι ἡ φλό- του «ἄτομα» δὲν εἶναι ὅλι πὶ τῆν ἀπέναντι πλευράν, ἀνταποκρίνεται εἰς διάφορα Τὸ συμπέρασμα αὐτό, διὰ ψεως θὰ φανῆ ἁπλοϊκὴ ἡ πα- γα...». ο : ο ὰ ἔ : κα - . ς . κἁ σώματα ὡς ἐκεῖνα τῶν τοῦ ὁποίου τὰ μήκη τῶν µεγέθη τῆς πυραµίδος, τοῦ τὸν Πλάτωνα, δὲν ἦτο δυ- ραδοχἡ τοῦ Πλάτωνος περὶ ᾿Ατομικῶν. Εναι γεωµετρι- πλευρῶν ἔχουν λόγον 1:91: ὀκταέδρου κλπ., καὶ ὅτι ὑ- νατὸν νὰ εἶναι διαφαρετικόν. τεσσάρων καταστάσεων τῆς κἁ σχήματα, δηλαδὴ µαθη- κνὸὃ καὶ ϐ) τὸ ἡμιτετράγωνον πάρχουν ἀπεριόριστοι συνδν- Ἀΐναι πλήρως σύμφωνον ὅλης. Διότι μέχρι πρό τινος, (Ἀυγεχίζεται) ΟικωΣξ ΕΒ/βλον “ΝΙΟΕΟΟΡΟ)᾽ λτδ ϐ να πεντάτοµο ἔργο τῶν καλυτέρων Γάλλων καὶ Ἑλλήνων ἐπιστημόνων. ο Ὅ μοναδικὸς Ἐγκυκλοπαιδικὸς Ὁ- δηγὸς τῆς μητέρας καὶ τοῦ πατέρα. 6 Τὸ πιὸ πρακτικό, ἔγκυρο καὶ σημαντικὸ δοή- θηµα τῶν γονέων στὴν ὑψηλότερη κοὶ ὥραιό- τερη ἀποστολή τους. ϐ Μιὰ πλήρης, ἐπιστημονικὴ καὶ εὔχρηστη Ἐνγκυκλοπαίδεια τῶν συγΥγχρό- γων γονέων. 1) ΤΟΜΟΣ Α΄ : ΠΕΡΙΜΕΝΩ ΠΑΙΔΙ ϐ Βοαθεῖο Γαλλικῆς Ἱατοικῆς Ακαδημίας. ϱ Τὸ μυστήριο, τῆς ξωῆς πρὶν ἀπὸ τὴ γέννησή της. ϐ Τὸ μεγάλο ἄγνωστο, ἡ ζωὴ µέσα στῆν κοιλιὰ τῆς μητέρας, γίνεται ἕνα θέµα ἁπλὸ καὶ κατανοητό, μὲ παραστατικὲς --- ἔγχοωμες ἐπιστημονικὲς εἰκόνες ναὶ ἐκλαϊκευμένη ἐπιστημονικὴ ὕλη. ϐ Ἔνα θιθλίο--ὁδηγὸς καὶ φίλος τῆς µέλλουσας µητέ- ρας. 2) ΤΟΜΟΣ ΑΜΑ ΤΡΕΦΟ Το ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ϐ Βοαθεῖο Γαλλικῆς ᾿Ἱατρικῆς ᾿Ακαδημίας. 6 Είναι ἡ συνέχεια τοῦ ΠΕΡΙΜΕΝΩ ΤΙΑΙΑΙ. 6 ᾿Ακοιθεῖς καὶ ὑπεύθυνες ἀπαντήσεις σὲ ὕλα τὰ ἐρω- τηματικἁ τῶν γονέων γιὰ τὸ παιδὶ τους, ἀπὰ τὴ γέν- νηση ὣς τὸ 3 χολεῖο. ϐ Ένα ἁπαραίτητα θοήθηµα γιὰ κάθε πατέρ κάθε μητέρα. 8) ΤΟΜΟΣ Γ΄ τό ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΟ (Οἱ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΗΣ δΔΙΑ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΗ ΣΕΩΣ ). ϐ Μία ἐπιτυγὴς ἔκδοσις τῆς περίφηµης Σχολής Γονέων τῶν Παρισίων. ϐ Ἕνα πὀλύτιμο ἔργο 90 Γάλλων ἐπιστημόνων, ποὺ συντελεῖ στὴν ἐπιτυχῆ ἀντιμετώπιση τῶν καθημεοινῶν δυσχκολιῶν τῆς διαπαιδαγωγήσεως τοῦ παιδ.οῦ. 46 Τὸ ιθλίο ποὺ περίµεναν ὅλοι οἱ γονεῖς. 4) ΤΟΜΟΣ Δ΄: ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΘΑ ΓΙΝΗ ΚΑΛΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ἝἜνα ἔργο ποὠτότυπο, ἐξαιρετικά ὠφέλιμο, καὶ ἆπα- ο γιὰ κάθε πατέρα καὶ γιὰ κάθε μητέρα. ο Τὶ σηµαίνει καλὲ ὃς μαθητής Πῶς θὰ συντελέσουν καὶ οἱ γογεῖς γιά νά γίνη τὸ παιδί, τους καλός μαθητής: ϐ Ἔνας ἀνεκτίμητος ὁδηγὸς καὶ σύµδουλος τῶν γονέ- ων στὴν ἐπιθυμία τοὺς καὶ στὴν προσπάθειά τους γιὰ νὰ, δοῦν τὸ παιδί τονς νὰ ἀγαπήση, τὸ σχολεῖο, νὰ συνδεθῆ μὲ τὸ διθλίο καὶ νὰ ἀποκτήση τὶς δάσεις γιά τὸ μέλλον του. 5) ΤΟΜΟΣ Ε΄: τι ΘΑ ΓΙΝΗ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ: (0Ο ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣ- ΜΟΣ). 6 Τὸ µεγάλο ἐρωτηματιχὸ καὶ ἡ καθημερινή ἀνησυχία ὅλων τῶν γονέων. 4 Σύγχρονες ἐπιστημονικὲς γνώσεις καὶ πραχτικὲς ὃ- δηγίες, γιὰ τὸ σωστὸ ἐπαγγελματιχὸ προσανατολισμό. ϐ Τὺ ὄνειρο ὅλων τῶν γονέων--ἡὴ κοινωνικὴ ἀποκατά- σταση καὶ ἡ ἐπαγγελματικὴ σταδιοδρομία τοῦ παι- διοῦ---ἀντιμετωπίζεται γιὰ πρώτη φορὰ μὲ θάση τὶς παρατηρήσεις καὶ τὰ συμπεράσματα τῆς σύγχρονης ἐπιστήμης. 46 “Ἔνα θιδλίο --- κλειδὶ γιὰ τὸ μέλλον τοῦ παιδιοῦ σας. ἅ ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΜΑΣ : 41668 Λ) ΣΙΑ ωωυυυυυυνσυσοοοώὂὍ ο ο ο --ο--υ-ἳ.. 187 ΑΡΧ. ΜΑΜΑΡΙΟΥ γ΄ (ΔΙΔ. ΜΕΓΑΡΟΝ) Τ. Κ. 22489 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΓΙΣΥΣΠΟΠΑΕΙΠΕΙΣ .. ον εων ΒΡΑΡΕΙΟ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΚΑΛΗΜΙΑΣ ΕΡΓΟ ΠΕΝΤΑΤΟΜΟ ϐ ΕΚΔΟΣΙΣ ΠΟΛΥΤΕΛΗΣ --- ΕΓΧΡΩΜΗ α καὶ γιὰ ΜΙΛΑΝΕ ΓΙΑ το ΕΡΓΟ: 2087 ΝΤΥΑΜΕΛ Μέλος τῆς Γαλλικῆς ᾽Ακαδημίας καὶ Ἰατρικῆς. ΚΟΝΙΔΑΡΗΣ ΡΡΕΡ, Καθηγητὴς Πανεπιστημίου ᾿Αθηνῶν ΜΕΡΕΝΤΙΤΗΣ κ. Καθηγητής Πανεπιστηµίου ᾿Αθηνῶν. ΗΑΠΑΝΟΥΤΣΟΣ Ε. τ. Γεν. Τ ραμματεὺς Ὑπουργείου Συγγραφεὺς ΡΟΜΠΕΡ ΝΤΕΜΠΡΕ Καθηγητής, µέλος τῆς ᾽Ακαδημίας ᾿Ἐπιστημῶν καὶ τῆς ἸἼατρ. ᾽Ακαδημίας. ΚΑΤΣΟΤΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ - , Παιδείας--- τ. Σεν. Ἐπιθεωρητὴς Μ. Ἐκπαιδεύσεως. ΚΟΛΛΙΑΣ ΣΗΦΗΣ τ. Γυµνασιάρχης --- Συγγραφεὺς | { ΦΙΛΠΠΠΗΔΗΣ Λ. Καθηγητὴς Πανεπιστημίου τ. Πανεπιστηµίου ᾿Αθηνῶν. Ἠρύτανις τοῦ

Τίτλος Θέμα Σελίδα
Η ΥΠΟΜΟΝΗ ΕΞΗΝΤΛΗΘΗ 10p
ΦΛΕΓΟΝΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΕΖΗΤΗΣΕΝ Η ΟΕΛΜΕΚ 10p
Σχόλια 9-10p
Διαλεκτική και παιδεία 9p
ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΙΝ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 9p
Το πρόβλημα της ψυχαγωγίας των Εφήβων στην Μ. Εκπαίδευση Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά#Πολιτισμός 8p
ΠΛΑΤΩΝ Ή ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ 7p
ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 6p
Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πολιτισμός 2,6p
Ο ΔΩΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΓΥΦΤΟΥ Πολιτισμός 5,8p
Ο ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ 4p
ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΩΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΕΔΕΥΣΕΩΣ 3-4p
ΚΑΙΡΩΝ ΕΡΓΩΝ 1p