Back

Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, 1970-03-01

ος ος πὸ Ψυχοσάθθατο». ὍὉ Ξενόπουλος σὰ θεατρικὸς ὠυγγραφέας δὲν ταν δυνατὸ ὁ ξεφύγη ἀπὸ τὰ µεγαλόπνοα ρχέδια τοῦ θεατρικοῦ µας ὍὉ- ἄλου, ποὺ φέτος ἔχει θάλει Ιιὰ σκοπὀ του, ὅπως Φαίνεται, ὰ μᾶς µορφώση θεατρικὰ καὶ ὁ συνδέση στενώτερα τὸ θέα- ρο μὲ τὴ ζωή µας. Μὲ ἔκλε- πὸ ἐπιτελεῖο ἠθοποιῶν κυρι- (ρχεῖ ὁ θεατρικὸς ὅμιλος στὴ (κηνὴ τῆς ᾽Ακαδημίας τόσο Ἰωμωδιακὰ ὅσο καὶ δραματι- ιά. Εἶναι δὲ πράγματι λυπηρὸ ιοὗ ὁ κ. Μουζενίδης δὲν εἶχε υπ᾿ ὄψη του τὸ θίασο τῆς ᾿Α- ιαδηµίας κατὰ τὴν πρόσφατη ἱπίσκεψή του στὴν Κύπρο. Θά 6ρισκε καὶ ὑλικὸ ποὺ χρεια- ζόταν, ἀλλὰ θἄᾶκουε συνάµα αἱ πολλὲς ἐποικοδομητικὲς εἰ- βηγήσεις ἀπὸ τὸν πρόεδρο τοῦ ἐμίλου! Ετσι μὲ ἐποικοδομητικὲς εἷ- πηγήσεις ἄρχισε καὶ ἡ ἐκδήλω- δη γιὰ τὸ Ξενόπουλο (31.1. 70). Ὕστερα ἀπ᾿ αὐτὲς ἄνοι- ἔε ἡ αὐλαία, γιὰ ν᾿ ἄκολου- θήση ἕνα «ρεσιτὰλ ἠθοποιῖας» πάντοτε µέσα στὰ πλαίσια τοῦ Εφικτοῦ, ἀπὸ τοὺς πρωταγῶ- ψιστὲς τοῦ «Ψυχοσάθθατου», Ἡ υριὰ Μπάμπαινα (Γαλά- τεα ἉἅΧ’΄’ Χαραλάμπους), ἡ Μαρία (Ἑλένη Τόφα), ὁ ἵων- σταντὴς (Ὀνησίφορος Ὄνησι- φόρου), ὁ Αίγερος (Παντελεή- µων Μακρῆς), καὶ ἡ Εὐμορφία (Μαρία Φωκᾶ), ποὺ πλαισίω- ναν τὸ σκηνικὸ τοῦ ἔργου, κι- νήθηκαν μὲ ζωντάνια στὴ σκη- νὴ καὶ δημιούργησαν μιὰ ἆ- τµόσφαιρα ἀνάλογη τοῦ «ἩΨυ- χοσάθθατου», ποὺ κράτησε ἆ- µείωτο τὸ ἐνδιαφέρο τῶν θεα- τῶν, οἱ ὁποῖοι τελικὰ ἆχειρο- κρότησαν θερμά τὴν παράστα- ση. Περὶ σκηνοθεσίας. Ὕστερα ἀπὸ πρόσκληση τοῦ Θεατρικοῦ 'Οµίλου, ἐπισκέφθη- κα τὴν ᾽Ακαδημία στὶς 5.2.70 Ένας ἀπὸ τοὺς ἐκλεκτοὺς νέ- ους Πθοποιοὺς τοῦ Θεάτρου µας, ὁ κ. Νῖκος Χαραλάμπους, ὃ ὁποῖος ἔδῶσε ἐνδιαφέρουσα διάλεξη περὶ σκηνοθεσίας. Τὴ διάλεξη παρακολούθησαν τὰ µέλη τοῦ Θεατρικοῦ Ομίλου, καθὼς καὶ ἐνδιαφερόμενοι ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὀμίλους. ὍὉ κ. Χαραλάμπους ἀπάντησε μετά τὴ διάλεξη σὲ ἐρωτήσεις σπου- δαστῶν καὶ ἔδωσε χρήσιμες πληροφορίες περὶ σκηνοθεσίας καὶ θεάτρου γενικά, ποὺ ὁπωσ- δήποτε θὰ δοηθήσουν ὅσους τὴν παρακολούθησαν, νὰ γἱ- νουν κάποτε Καλοὶ σκηνοθέ- τες... παιδικοὸ τοὐλάχιστον θεάτρου. Στὸ προσκήνιο ὁ ὥωτο- γραφιχὸς Όμιλος. Ἡ πρώτη ἐφετεινὴ ἐκδήλω- τοῦ Φωτογραφικοῦ Ομίλου (7.2.70), ποὺ ἀνυπόμονα πε- ρίµεναν οἱ ἑρασιτέχνες φῶώτο- γράφοι, ποὺ ἀφθονοῦν στὴν ᾽Α- καδηµία (ἀπόδειξη οἱ ἔκδρο- µές), ἦταν ἀπὸ κάθε ἄποψη κατατοπιστικἡ καὶ σἁ µάθηµα ξαθμολογεῖται μὲ ἄριστα. Χρη- σιµοποιήθηκαν πλούσια καὶ ζωντανὰ ἐποπτικά µέσα, ἡ δὲ προσφορά τῶν Φώτογραφικῶν γνώσεων ἔγινε μὲ ἀκρίδεια καὶ σαφήνεια. Οἱ «ἐπαγγελματίες» φώτογράφοι τοῦ ὁμίλου µετά- Φεραν ὅλα τὰ µμµηχανήµατά τους μπροστὰ στὸ ἀκροατήριο, τὸ ἀνάλυσαν, καὶ ἐπεξήγησαν μὲ κάθε λεπτομέρεια τὴ χρή- ση τους. ᾿Αναλύθηκε δηλαδἡ ἢ τέχνη τῆς φωτογραφίας µέσα Απὸ τὴ ζωντανὴ πραγματικό- τητα, ποὺ σὰν ἑποπτικὸ µέσο, πα ΝΕΑ ΛΛΑΣ κατὰ τὴ ρήση γνωστοῦ καθη- γητῆ µας, εἶναι «ἀναντικατά- στατη». Μόνο ποὺ δὲν μποροῦ- σε νὰ μεταφερθῇ καὶ ὁ σκο- τεινὸς θάλαμος στὸ Θέατρο γιὰ νὰ γίνη ἡ παράσταση πιὸ αὐθεντική. Οπωσδήποτε ὅμως οἱ ἐνδιαφερόμενοι φώτογράφοι θἄμαθαν καὶ κάτι ἄλλο, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ τράθηγµα τῆς φῶώτο- γραφίας, Στὶς πινακίδες παρουσιάστη- καν ἐπὶ τέλους οἱ φωτογραφίες ποὺ ἔπαιρναν σχεδὸν σὲ κάθε ἐκδήλωση τὰ µέλη τοῦ ὁμίλου καὶ οἱ πάντες ἀγνοούσαμε τὴν τύχη τους. Ἔτσι πολλοὶ εἶδαν τοὺς ἑαυτούς τους σὲ «ἀπίθα- νες στάσεις», κατὰ τὴν πρόε- δρο τοῦ ὁμίλου, στάσεις ποὺ λήφθηκαν, χωρὶς οἱ ἴδιοι νὰ τὸ ξέρουν. ᾿Εκτέθηκαν ἐπίσης δι- άφορα φὠτογραφικὰ τρίκς, ποὺ µαρτυροῦν τὸ ψηλὸ ἐπίπεδο τῆς ἐργασίας τοῦ «ὁμίλου τοῦ σκοτεινοῦ θαλάμου». Όμιλος Διεθνοῦς νατανο- ῄσεως. Αρχισε τὴ λειτουργία του τὸν περασμένο χρόνο καὶ συνε- χίζει καὶ φέτος μὲ τὶς συχνὲς ἐκδηλώσεις του νὰ μᾶς θυμµί- ζη τὴ θέση µας µέσα στὸ παγ- κόσµιο Κκοινωνικὸ σύνολο. Μᾶς ἔχει συνηθίσει σὲ πρωτότυπες καὶ πολὺ ἐνιδαφέρουσες ἐἑκδη- λώσεις ὁ Όμιλος Διεθνοῦς Κατανοήσεως καὶ παρὰ τὸ ὁ- λιγοµελές του, τονίζει συχνὰ τὴν παρουσία του ἀνάμεσα στοὺς «δραστήριους» ὁμίλους τῆς ᾽Ακαδημίας. «Παιδεία διὰ διεθνη κατανό- ησιν ες τὸ Δημοτικὸν Σχο- λεῖον» ἦταν τὸ θέµα τῆς ἔκδη- λώσεως τοῦ ὁμίλου στὶς 14.2. 1970. Ὕστερα ἀπὸ εἴἰσαγωγι- κἡ ὁμιλία τοῦ προέδρου τοῦ ὁ- µίλου, ἀκούσαμε µαγνητοφωνη- µένες ἀπόψεις μαθητῶν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου καὶ ἕνη- λίκων πάνω σὲ θέµατα σχετι- κἁ μὲ τὴ διεθνῆ κατανόηση, καθὼς ἑἐπίσης καὶ δυό σχε- τικὲς ὁμιλίες, μιὰ ἀπὸ τὶς ὃ- ποῖες δημοσιεύεται σὲ ΄ἄλλες στῆλες τῆς παρούσης ἐκδόσε- ὡς. 'ὁ ᾽Αθλητιχὸς όμιλος δρᾶ καὶ ἔξω ἀπὸ τὸ στίθο. Ἡ Ὀλυμπιακὴ σημαία μὲ τοὺς πέντε συνδεδεμένους κύ- κλους, σύμδολο τῶν πέντε ἡ- πείρων, ποὺ στόλιζε τὴν ἵ θουσα τοῦ θεάτρου στὶς 11.2. 1970, μαζὶ μὲ πολλὲς ἄλλες εἰκόνες ἀθλητικοῦ περιεχομέ- νου, Ίταν μιὰ ἐπιτυχεμένη προ- εισαγωγὴ στὴν πρώτη ἔφετει- νὴ ἑἐκδήλωση τοῦ Αθλητικοῦ Ὁμίλου, ποὺ ὁμολογουμένως ἦταν ἄρτια διοργανωµένη καὶ ἀξιέπαινη. Έτσι λοιπόν, μέ- σα σ’ ἕνα Κλίμα πέρα γιὰ πέ- ρα σχετικὸ καὶ ἀνάλογο μὲ τὸ θέµα τῆς ἐκδηλώσεως, ἀκούσα- µε ὕστερα ἀπὸ τὴν εἰσήγηση τοῦ Προέδρου τοῦ Ομίλου, ᾱ- παγγελία τοῦ ᾿Ολυμπιακοῦ ὕ- µνου, ὁμιλία γιὰ τὴ «συμδο- λὴ τοῦ ᾿Αθλητισμοῦ στὴν ᾽Α- γωγὴ τοῦ ᾿Ανθρώπου», τοὺς τέσσερεις δεκάλογους (θεατοῦ, ἀθλητοῦ, κριτοῦ ἀγώνων, προ- πονητοῦ), καὶ παρακολουθή- σαµμε κινηματογραφικὴ προθο- λὴ μὲ σχετικὸ θέµα. Ἡ ἔἐκ- δήλωση ἔκλεισε μὲ τὴν ἆπο- νομὴ ἐπάθλων στὶς πρωταθλή- τρις ὑὁμάδες Ἠπετόσφαιρας (34-25), καλαθόσφαιρας (1 Γ), τοῦ ἑνδοσχολικοῦ πρωτα- θλήµατος. Σ’ ὅσους παρακο- λούθησαν τὴν ἐκδήλωση δό- θηκε ἕνα δωδεκασέλιδο δελ- τίο -- τὸ δεύτερο ποὺ ἐκδίδει ὁ ὅμιλος -- μὲ ἐνδιαφέρουσα καὶ ἀξιόλογη ὕλη, σχετικἡ μὲ Β]Ιὰα ακακασαας». ΕΚΠ Χλοιότιαιτσόικιὸς καὶ οέοε ᾿Απευθύνεται στοὺς νέους, γιατὶ εἶναι ἡ δρη- ΕΥΤΙΚΟΣ Ἕνα δεῖγμα τοῦ ἠθικοῦ Σεπεσμοῦ τῆς ἐπόὸ- χῆς µας εἶναι ναὶ τὸ γεγονὸς πὼς ὅλοι, συνειδη- τὰ ἢ µή, τείνουµε νὰ πιστέφουµε πὼς ἡ δρησχεία, καὶ στὴν περίπτωση µας ὁ Χριστιανισμός, εἶναι προορισµένος καὶ φτειαγμένος στὰ καλούπια τῶν γερόντων καὶ γενικὰ τῶν ἡἠλιχιωμένων ἀνθρώ- πων, ὄχι ὅμως καὶ τῶν νέων. Ίσως νὰ πῆ γχά. ποιος πὼς δὲν εἶπαν Όμως, ἂν δὲν εἴπαμε οἳ ἄνδρωποι κάτι τέτοιο. αὐτὸ τὸ πράγµα μὲ λόγιο, τὸ ὁμολογοῦμε καθημερινὰ μὲ τὶς πράξεις µας. Ἐνδ στὶς πιὸ πολλὲς ἐχδηλώσεις τῆς ζωῆς πρωτοστατοῦν οἳ νέοι, σὲ ζητήματα δρησχείας ὄχι ἁπλᾶῶς δὲν ἀγολουθοῦν ἀλλ᾽ ἀπουσιάξουν τε- λείως. Δὲν ἐνχλησιάζονται. Περιφρνοῦν τὶς ἆ- γιαστικὲς πράξεις τῆς Ἐκκλησίας. Ἱοροϊδεύουν σὰν πκαθυστερηµένους ὅσους φιλοῦν τὸ χέρι τοῦ παπᾶ ἣ χάνουν τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ μετὰ τὸ φαῖ. Γιατὶ ὅμως ὅλα αὐτά Γιατὶ αὐτὴ ἡ ἁδιαφόο- ρία τῶν νέων σὲ Βδρησχευτικὰ θέµατα φταίει Πολλοὶ μπορεῖ νὰ Ποιὸς φταῖνε: ἁμαρτωλὲς κλἰ- σεις, πακὲς συνήθειες, πθινωνιχὸ περιθάλλον κλπ. Γιὰ ἕνα ὅμως πρέπει νὰ εἴμαστε θέθαιοι: Δὲν φταίει γιὰ τὴν κατάσταση αὐτὴ ἡ δρησκεία. Ὑ Βρησκεία µας, ὁ Χριστιανισμός, εἶναι λάθος νὰ πιστεύουμε πὼς ἀπευθύνεται µόνο στοὺς γέρον- τας. Ὁ Χριστιανισμὸς θύνεται πυρίως. Πολλὲς εἶναι οἳ μέθοδοι καὶ οἱ τρόποι μὲ τοὺς ὁποίους µπο- ροῦμε νὰ μελετήσουμε μιά χώ- ρα στὸ µάθηµα τῆς Γεωγραφί- ας. Όλοι αὐτοὶ οἱ τρόποι καὶ οἱ μέθοδοι ἀποθλέπουν στὴ γνωριμία τῆς χώρας ὅσον ᾱ- φορᾶ τὸ φυσικὸ καὶ τὸ κοινώ- γικὸ περιθάλλον. Προσπάθειά µας δηλ. εἶναι ἡ µελέτη τοῦ φυσικοῦ περιθάλλοντος σὲ σχέ- ση μὲ τὸν ἄνθρωπο. Αὐτὰ τὰ δυὸ στοιχεῖα ἔχουν μεταξύ τους μιὰ πολὺ στενὴ σχέση καὶ δὲν μποροῦμε νὰ ἐξετάσουμε ἔε- χωριστά τὸ καθένα. Ἡ Γεωγραφία, ὅπως διδα- σκόταν παλαιότερα, συχνὰ ἕ- δινε τὴν ἐντύπωση πὼς θέµα της εἶναι μιά γῆ χωρὶς ἀν- θρώπους, μὲ µόνο ὀνόματα καὶ ἀριθμοὺς γραμμένα πάνω στὴν ἐπιφάνεια της. Σήµερα, ὅμως, ἕνας ἄλλος τρόπος, ποὺ Βοηθεῖ τὴν διεθνῆ κατανόηση καὶ ποὺ ἐ, ρμόζεται στὶς περισσότερες ἐκπαιδευτικὰἀ προηγμένες χῶ- ρες τοῦ κόσμου, δείχνει τὴν ζωντανὴ: πλευρά τῆς Γέωγρα- φίας, τὸν ἄνθρωπο, τὸ περιδάλ- λον του, τὸν τρόπο ζωῆς του μὲ ὅσο τὸ δυνατὸ περισσότε- ρες λεπτομέρειες. Κι αὐτὸ ἆ- κριδῶς εἶναι ποὺ ζητᾶ ὁ µα- θητής, γιατὶ ἱκανοποιεῖ τὴν περιέργειά του κι ἔτσι εὖχα- ριστιέται, κι ὄχι τὴν στεγνή, ἀνιαρὴ πλευρά τοῦ µαθήµατος δηλ. πόλεις, σύνορα, προϊόν- τα, εἰσαγωγές, ἐξαγωγές, κ. λ.π. Αὐτὰ συνήθως ἀναφέρον- ται ἁπλῶς χωρὶς κἂν νὰ άνα- φ΄ρεται ὁ λόγος, γιατὶ ὅλ᾽ αὖ- τὰ ὑπάρχουν ἢ παράγονται στὴ χώρα ποὺ διδάξαµε. Μὲ τὸ νεώτερο τρόπο τῆς δι- δασκαλίας δηλ. µμιᾶς χώρας µέσῳ οἰκογενειῶν, ὑποθοηθοῦ- µε τὸ παιδὶ νὰ γνωρίση τὴν τὸν ἀθλητισμό. Καλλιτεχνικά. Τὶς ἐκδηλώσεις -τοῦ Φεέρου- αρίου ἔκλεισε ὁ Καλιτεχνικὸς Ὅμιλος. Ὁ Πικασσὀ, ἡ µεγα- λειώδης αὐτὴ μορφὴ στὴν τέ- χνη τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα ζων- τάνεψε µπροστά µας καὶ πα- ρουσιάστηκε αὐθεντικὸς καὶ αὐτούσιος, παραδοσιακὸς καὶ µοντέρνος µέσα ἀπὸ τὶς μελέ- τες καὶ τὶς ἐργασίες τῶν µε- λῶν τοῦ Καλλιτεχνικοῦ Ὁμί- λου, Κ. ΚΑΤΣΩΝΗΣ σὲ μᾶς τοὺς νέους ἄπευ- σκεία τῆς ἀγάπης. Καὶ µόνο νέοι ἄνδρωποι µπο- ροῦν νὰ ἀγαπήσουν μὲ πάθος. Εἶναι ἡ θρησκεία ποὺ διακήρυξε τὴν ἀνθρώπι- νη ἐλευθεριά. Τὴν ἐλευθεριὰ γιὰ τὴν ὁποία µό- νο νέοι ἄνθρωποι μποροῦν νὰ ἀγωνίξωνται, Εΐναι ἡ δρησκεία ποὺ ὁ “Ἱδρυτής της εἶπε πὼς µόνο σὰν στραφοῦν οἱ ἄνθρωποι καὶ γίνουν σὰν παιδιὰ θὰ κερδίσουν τὸ στεφάνι τῆς νίκης. Εΐναι ἡ δρησκεία τῶν ὑφηλῶν ἰδανικῶν, γιὰ τὰ ὁποῖα µόνο νέοι ἄνθρωποι εἶναι ἰκανοὶ νὰ μάχωνται. Προορίξεται περισσότερο γιὰ τοὺς νέους ὁ Χριστιανισμὸς γιατὶ κι) ζωὴ τὸν πλανεμένο ἄνδρωπο. Ὅταν ὁ Χριστὸς ἔλεγε «ἐγέρθητυ στὴ νεαρὴ πόρη τοῦ Ἰάειρου ἢ στὸν μοναχογυιὸ τῆς χήρας τῆς Ναϊν, ἦτο σὰν νὰ γναλοῦσε σὲ ἐγερτήριο τοὺς νέους κάδε ἐποχῆς, καὶ τῆς δικῆς µας, Φυσικά. Μδς κάλεσε, τοὺς νέους, ὁ Χριστὸς χποντά Του. Μᾶς κάλεσε ν᾿ ἀφήσουμε τὰ σποτεινὰ σοκ- χάχια καὶ νὰ Τὸν ἀχολουθήσουμε. Φαίνεται, ὅμως, πὼς ἀπὸ φοθερὴ θαρυκοῖα ἢ εἶναι γιὰ χαλὰ σφαλι- σµένα μὲ περί. Καὶ ποιὸς δὰ ἀφαιρέση τώρα τὸ χερί ΕΥΕΑΦΩΝ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ 4 Μαρτίου 1976 αὐτὸς ὁδηγεῖ σὲ νέα τ’ αὐτιά µας πάσχουν « Τὸ µήθηµι τῆς Γεωγραφίες ωααππππναποωαπιιωσώπαπποσπππασππαππαπ καὶ ἡ διεθνής κυτηνύησις» ΑΠΟ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΕΩΣ «γεωγραφϊκὴ πραγµατικότη- τα». Γιὰ παράδειγµα, ἔχομε νἁ διδάξουµε τὴ γεωγραφικἡ πε: ριοχἡ τῆς Αἰθιοπίας. Πῶς µπο- ροῦμε νὰ τὴ διδάξουµε οὕτως ὥστε νὰ προωθήσουµε τὴ διε- θνῆ κατανόηση Παίρνομε οἵ- κονένειες ἰθαγενῶν κατοίκών τῆς χώρας αὐτῆς µέσῳ τῶν ὁποίων θἀ φέρωμε τὸν μαθητὴ κ τὰ στὴν πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων τῆς χώρας, ποὺ ἆν- τιπροσωπεύονται μὲ τὶς οἶκο- γένειες ποὺ πήραμε. Είναι κα: λό, στὶς οἰκογένειες αὐτὲς νὰ ὑπάρχουν παιδιά, ποὺ νὰ ἔχουν περίπου τὴν ἴδια ἡλικία μὲ τοὺς µαθητές, οὕτως ὥστε νὰ γνωρίσουν καὶ νὰ νοιώσουν κα- λύτερα τὰ προθλήµατα καὶ τὶς ἀνάγκες τους. Τὸ µάθηµα μπορεῖ ν᾿ ἀρχίση δείχνοντας ἀντιπροσωπευτικὲς εἰκόνες κατοίκων τῆς περιοχῆς στὴ δουλειὰ καὶ στὴ σχόλη, σπιτιῶν κ.λ.π. Μὲ τὶς κατάλ- ληλες ἐρωτήσεις, μελετοῦνται οἱ εἰκόνες, γιὰ νὰ προσέξουν οἱ μαθητὲς τὰ γεωγραφικά στοιχεῖα ποὺ περιέχουν. ᾿Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ γεὠγραφικά στοιχεῖα ποὺ θὰ προσφέρωμε, δηλ. κατοικία, διατροφή, ἕν- δυµασία, γεωργικἡ καὶ διοµη- Χανικὴ παραγωγή, εἰσαγωγικὸ καὶ ἐξαγωγικὸ ἐμπόριο θά πρέπη νὰ συμπεριλάδουμµε: 1) Τὴν θρησκεία, δηλ. τύ- ποι λατρείας, θρησκευτικὲς γι. ορτὲς καὶ παραδόσεις, προλή- ψεις καὶ δεισιδαιμονίες. 2) Τὴν ἐκπαίδευση, δηλ. ὁρ- γάνωση τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐπίπεδον αὐτῆς, ἐκπαιδευτικὲς κατευθύνσεις κ.λ.π. 3) Τὴν κοινωνικὴ ζωὴ δηλ. πολιτιστικὀὸ ἐπίπεδο, παραδό- σεις, ἤθη καὶ ἔθιμα, γιορτές. Γιὰ τὴν καλύτερη γνωριμία τῶν ἐκδηλώσεων στοὺς διάφο- ρους τομεῖς τῆς ζωῆς τῶν ἀν- θρώπων τῆς χώρας ποὺ µελε- τοῦμε, μποροῦμε νἁ Χρησιμο- ποιήσωµε τοὺς ἑξῆς τρόπους: Α) Αλληλογραφία μὲ παι- διὰ τῆς χώρας αὐτῆς γιὰ νά ἀνταλλάξουν σκέψεις. ᾿Επίσης νὰ ἀνταλλάξουν εἰκόνες, γραµ- µατόσηµα, νομίσματα καὶ ὅτι ἄλλο ἐνδιαφέρονται. Έτσι θὰ ἔλθουν σὲ πιὸ στενἡ ἐπαφὴ καὶ θὰ δημιουργήσουν φιλία. Β) Μποροῦμε νὰ διαξάσω- µε ἐντυπώσεις ἀνθρώπων ποὺ ἐπισκέφτηκαν τὴν χώρα ἢ ἆ- κόµη καλύτερα, ἂν εἶναι δυ- νατὀ, νὰ φἐρωμεν τὰ ἴδια τὰ πρόσωπα νὰ μᾶς μιλήσουν σχε- τικά, Γ) Προθολὲς ταινιῶν, Φφω- τεινῶν εἰκόνων, ἀκρόαση δί- σκων µμουσικῆς κ.ᾶ. Μὲ τὴν προθολἡ τῶν ταινιῶν αὐτῶν, θὰ θοηθήσωµε τὰ παιδιὰ νὰ ἐπισκεφθοῦν νοερὰ τὴ χώρα αὖ- τή. .. Χρησιμοποιώντας τοὺς τρό- πους αὐτούς, τὰ παιδιὰ θὰ γνωρίσουν καλὰ τὴ χώρα καὶ τοὺς ἀνθρώπους της. Καὶ πρέ- πει νὰ ξέρωμε ὅτι ὅσο πιὸ καλὰ τὴ γνωρίσουν τόσο πιὸ Δαθειὰ θὰ ἀγαπήσουν τοὺς ἆν- θρώπους της. Ἕνας τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο μπορεῖ νὰ συμπληρωθῆ ἡ ἑνό- τητα εἶναι μὲ πρακτικὲς ἐρ: γασίες τῶν μαθητῶν γιὰ τὴ χώρα αὐτήν. Οἱ πρακτικὲς ἐργασίες µπο- ροῦν νὰ περιλάθουν τὰ ἑξῆς: 1) Κατασκευἠὴ χαρτῶν καὶ ὁμοιωμάτων, ᾖἰχνογράφηση κ. λ.π. 2) Συλλογὲς γεωγραφικῶν εἰκόνων ἀπὸ ἡμερολόγια, κὰρτ --ποστάλ, ἐφημερίδες κ.λ.π. 3) Συλλογὲς γραμµατοσή- µων, δειγμάτων προϊόντων, ἕ- τικεττῶν ἀπὸ κουτιὰ καὶ κον. σέρθες, διαφημίσεων κ.ᾱ. Τὰ ὅσα ἀναφέραμε πιὸ πά- νω ἀποτελοῦν ὁρισμένες ὑπο- δείξεις, ποὺ ἐλπίζομε ὅτι θὰ Φοηθήσουν νὰ ἐπιτύχη ὁ σκο. πὸς τοῦ µαθήµατος τῆς Γεωώ- γραφίας. Ένας ἀπὸ τοὺς 6α- σικοὺς σκοποὺς ποὺ ἐπιδιώκε- ται, εἶναι νὰ γνωρίση τὸ παι- δὶ τὴ χώρα του καὶ τὶς ἄλλες χῶρες, νά ἀναπτύξη σ᾿ αὐτὸ τὴν ἀγάπη πρὸς τὸ ἔθνος του καὶ τὴ συμπάθεια πρὸς τὸν ἅλ- λο κόσµο. Μὲ τὸν τρόπον αὖ- τὀ, ἡ Γεωγραφία παρασκευά- ζει τὸ παιδὶ νὰ γίνη καλὸς πολίτης τῆς πατρίδας του, πα» ῥρέχοντάς του πληροφορίες γιά τὶς συνθῆκες ποὺ ἐπικρατοῦν σ᾿ αὐτὴ καὶ γιὰ τὰ προθλή- µατα ποὺ ἀντιμετωπίζει. Τὸν παρασκευάζει ἐπίσης, νὰ γίνη καλὸς πολίτης τοῦ κόσμου, ὁ- ποδεικνύοντάς του τὴν οἶκονο: µικἡ καὶ πολιτιστικὴ συνάρτη- ση τῆς χώρας του μὲ τὸν - πόλοιπο κόσµο καὶ τὰ κοινὰ προθλήµατα ποὺ θὰ ἀντιμετω- πίση ἡ πατρίδα του μὲ τς ἄλλες χῶρες. ΔΩΡΙΤΟΥ ΜΑΡΙΑ 28 6 ΕΚΠΒΙδΕΥΤΙΚΟΣ με. 9 οἱ ΛοΓοΤέΧνΙΚκέ ΜΑΣ «ΤΗΛ, Πω ὉΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΑΣ ΣΤΗΛΕΣ Γη ΤΑ ΚΡΙΝΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΜΟΥ [ { Τοῦτο τ ἀνθιαμένο παρτέρι Φῶν κρίνων εἶναι ἕνα θαῦμα Ἁπλῆς ὁμορφιᾶς. Μιὰ αὐλακιὰ Ἀπὸ ἀνοικτόχρωμα πράσινα ὄύλλα ὁλαστημένα στὸ νιόδρε- το καφὲ χῶμα, σειρὰ - σειρά, ατὰ µῆκος τοῦ ψηλοῦ τοίχου, ὲ ξαφνιάζουν μὲ τὴν τόση τους ροσιά, τὴν ξεκούραστη ἁἅρμο- ία τῶν φυσικῶν Χχρώμµάτων Όυς. Στὸ μέσο τῆς καθεμιᾶς Ἀτράσινης δέσμης ξεπετιέται Κορμάκι στητό, ἴσιο, λυγερὸ ἂν κυπαρισσάκι στὸ πρῶτο ου ξεμύτισμα. Καὶ στὴν κορ- Ῥὴ νὰ τὸ ἀνθισμένο κρίνο! Κά- «ἄσπρο, ἀνοικτὸ σὰν χωνί, χι- Νάτο. Στὸ κέντρο χαϊδολογιέ- αι ὕπερος χνουδάτος, σὰν τὸ Κωνσταντινάτο κίτρινος τρυφε- Ε. σὰν Φολδοειδὲς νεοφύτρω- ,. σὲ ὁροσάτη ἀναπαμένη γῆ. Ἕνα παρτέρι ἀνθισμένο κρίς ἄσπροι - κάτασπροι, στὸ κρύφιο µέρος τοῦ κήπου σπιτιοῦ µου. Ἕνα κοπάδι Ύελοι, λευκοί, ποὺ ᾿στῆς αὖ- ῆς μου τὴ γαλήνη κατεθήκα- νὰ σεριανίσουν. ᾿Ανεδοκα- Δαΐνουν τὰ φτερά τους τὰ ευκἁ κι ἠχοῦν οἱ Χχρυσαφιὲς λύρες στ ἁπαλὰ τὰ χέρια ΌὋυς κι ἀκούονται γλυκόλαλα ραγούδια. στὰ Χλωμὰ τὰ χεί- η τους, Ένα τσοῦρμο περι- τέρια κάτασπρα, ποὺ τῆς αὖ- ἢς µου ἀποθυμήσανε τὴν πά- Ἶρα καὶ κατέδηκαν Φτεροκο- ώντας καὶ κουρνιάσαν ξέ- νοιαστα -- µήτε ἀητὸς νὰ κυ- γήση τα, μηδ᾽ ἄνθρωπος νὰ ὰ σκλαθώση --. ᾿Ετοῦτο τ’ ἀνθισμένο παρτέἑ- ι τῶν κρίνων δρίσκεται στὴν ιὸ κρύφια γώνιὰ τοῦ κήπου οὔ σπιτιοῦ µου. Κρυμένο ἀπὸ ἵὸν ἥλιο, ποὺ τὸν τοῖχο ἆδυ- ῥατεῖ νὰ διαπεράση, κι ἀπὸ 8 Ἄσεσσι τὸν ἄνεμο ποὺ καίει σὰν φω: τιὰ εἴτε ζεστὸς σὰ λαύρα τοῦ καλοκαιριοῦ φυσᾶ, εἴτε κρύος σὰ Χιονισµένο ρεῦμα σὲ παγώ- γει. Κι ἀπ᾿ τὴν θροχή, ποὺ πλημμυρίζει τοῦ ἀνθρώπου τὴν καρδιἀἁ μὰ καὶ τῆς γῆς τὰ τρίσ- θαθα, τοῦ κήπου τὸ παρτέρι φυλαγμένο. Κι ἀπὸ τοῦ ἀνθρώ- που τὴ ματιά, ποὺ θὰ ὁδηγή- ση φονικό τὸ΄ χέρι νὰ τὸ κόψη, γιὰ κάποιο ἀνθογυάλι, κι ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου τὶς ἀποθυμιὲς τῶν ἀνθισμένων κρίνων τὸ παρτέρι εἶναι κρυµένο. Κανένας δὲν τὸ θλέπει, δὲν τὸ χαίρεται κανένας ἔξω ἀπὸ μένα. Μὰ τίποτε δὲν ἀλλάζει. Μὲς τὴν ἁγνή τους ὀμορφιά, μὲς τὴν ἀσπράδα τους, Υγλυ- καίνουν τῆς καρδιᾶς µου τοὺς καημοώς, τ) ἀπόηχα τῆς Ψψυ- χῆς µου µοιρολόγια ἡμερώ- νουν. Ὅ,τι ὡραῖο στὴ ζωή µου ἆ- πὀκτησα στὴν πιὸ κρύφια γω- νιὰ τῆς μελαγχολικῆς µου τῆς ψυχῆς τ) ἄφησα γιὰ ν᾿ ἄνα- παυθῇῆ ἀπὸ τῶν ἄλλων τὴ µα- τιὰ Φφιλάργυρα κρυµένο, στὸ καµαράκι τῆς ψωχῆς τὸ κλεί- δώσα µόνο γιὰ μένα. Κι ὅταν μὲς τὸν ἀγώνα τῆς ζωῆς κακίες κι ἀδικίέες ζώ- νουνε τὸ µὀόχθο µου, πνίγουν τὰ πιὸ γλυκὰ ὄνειρά µου, τὴν πόρτα ἀνοίγω σιγανά, τοῦ κή- που τ' ἀνθισμένα κρίνα ὁὀσμί- ζομαι, τὸ μύρο τους πληροί τὴν πατηµένη µου ὕπαρξη, μ᾿ εὐωδιάζει. Ἔτσι ξανὰ κρίνο ἡ ζωή µου γίνεται, γύρη -ὁ μό- χθος µου καὶ μιά γλυκειά µο- σχοθολιἁ ἡ ζωή µου. ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΟΥΑΛΗ ᾿Αποσπασμένη στὴν ᾿Ἐκπαιδευτικὴ Ραδιο- φωνία. 0! ΕΛΕΙΘΕΡΕΣ ΠΡΕΣ ΤΗΝ ΠΛΙΝΙΙΝ (Συνέχεια ἐκ τῆς Όης σελ.) Κρόνο τοῦ παιδιοῦ, δὲν, θέλω γὰ νοµισθῆ ὅτι ὑποστηρίζομε ἣν ἰδέα νὰ ἀφήνωμε τὰ παι- ιὰ νὰ τὸν διαθέτουν ὅπως καὶ ου νομίζουν αὐτά. Ποτὲ δὲν ρέπει νὰ λείπη ὁ ἔλεγχος τῶν ονέων πάνω στὶς κινήσεις καὶ υναναστροφὰς τῶν τρυφερῶν λαστῶν τους. Γι αὐτὸ δίνου- δε τὶς πιὸ κάτω ὁδηγίες, ποὺ ἐλπίζουμε νὰ φανοῦν χρήσιμες: : Ἱ. Νὰ ἀπαιτῆτε ἀπὸ τὰ παι- διά σας νὰ ἐπιστρέφουν ἁμέ- ως καὶ κατ’ εὐθεῖαν στὸ σπί- ἔι, μετὰ τὸ τέλος τῶν µαθη- βότω». 2. Αν κατὰ τὴν ὥρα ποὺ Υὸ παιδἰ σας κάθεται στὸ τρα- εζάκι του, τὰ ἄλλα σας ται- ῥα τὸ ἐνοχλοῦν, φροντίστε νὰ 1ὸδ ἁπαλλάξετε ἀπὸ τὴν πα- βουσία τους, θάζοντας τὸ κα- θένα στὴ θέση του, ἀνάλογα μ. τὴν ἡλικία του. Αν τὸ παιδί σας Χρει- νο τὴ Δοήθειά σας σὲ κάτι μὲ τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται, μὴν τοῦ τὴν ἀρνηθῆτε, ἂν µπορῇ- τε, Φυσικά. Αν ὄχι, μὴν τοῦ δώσετε λανθασμένες πληροφο- ρίες, γιατὶ θὰ τὸ θλάψετε. 5. ἂὰ Φφροντίζετε τὸ παιδί σας νὰ πλαγιάζη ἐνωρὶς τὰ θράδυα, γιὰ νὰ μὴν ἀάγουρο- ξυπνᾶ τὰ πρωινά του. Τελειώνοντας θὰ ἤθελα νὰ τονίσω καὶ τοῦτο: Σκοπὸς καὶ προορισμὸς τοῦ ᾿Ανθρώπου δὲν εἶναι νὰ φέρη παιδιὰ στὸν κὀ- σµο, ἀλλὰ νὰ φροντίζη μὲ κά- θε θυσία καὶ σὲ συνεργασία μὲ τὸ Σχολεῖο, τὴν Ἐκκλη- σία καὶ γενικἁ μὲ κάθε παρά- γοντα ποὺ μπορεῖ νὰ συµθάλη στὴν ὀρθὴ διαπαιδαγώγηση τοῦ παιδιοῦ του, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ἐλπίδα τοῦ μέλλοντος τοῦ ἜἛθνους, Ἡ Πολιτεία σᾶς προσφέρει πολλὲς ἀπὸ τὶς δυ- νατότητες γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ σκοποῦ σας, ᾽Απὸ σᾶς Χχρει- άζεται συνεργασία καὶ συµπα- ῥράσταση. Μὴν τῆς τὴν άρνη- θῆτε καὶ ἡ ὠφέλεια θὰ εἶναι µεγάλη, γιὰ σᾶς, τὰ παιδιά σας, τὸν τόπο σας. Φοινί, 15) 10) 1969 ΣΩΚΡ. Κ. ΕΛΛΗΝΑΣ Διδάσκαλος Νέες ἐκδόσεις ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΑΝΑΓΗ -- ΤΣΟΥΠΚΠΗ ΠΟΙΗΜΛΊΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΘΥ ΜΟΛΙΣ ΕΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΑΜΝ. ΤΙΜΗ : ΑΠΟΤΑΦΗΤΕ: Γραφεῖα τῆς ἢ τὴν συγγραφέα, Ταὐγέτου ὃ, [παϊμακλί. 500 μµίλς. Π.6.Ε.Δ. (Τηλ. 32230) κ ΝΠΡΙΣΤΗ ΒΛΜΙ Δὲν εἶν᾽ αὐτὴ ἡ Ἰθάκη, ποὺ γιὰ χρόνια παλεύαμµε νὰ φτάσουμε' τ᾽ ἀγέρι δὲν τραγουδᾶ τὰ ὡραῖα κι οὔτε ξέρει ἡ ἀγάπη πιὰ νὰ στάξη ἀπ᾿ τὰ πλεμόνια. Τὶς µέρες δὲ μετροῦν μὲ χελιδόνια. Τυφλὸς ὁ γερο Λαέρτης) καὶ τὸ χέρι τοῦ Εὔμαιου ἐχθρικὸ σφίγγει µαχαίρι΄ τὰ αἰσθήματα χλωμοὶ σωροὶ ἀπὸ χιόνια. Αγνωστη πιὰ γιὰ µένα ἐτούτ᾽ ἡ χώρα, ποὺ γέννησαν τῆς πλάνητας µου οἱ κόποι. Ὕπουλος λύκος ὁ Αργος εἶναι τώρα, ξεράδια καὶ τὰ λίγα καρποφόρα, οἱ ᾿Ιθακήσιοι ξένοι ἀγριανθρῶποι κι ἁδιάντροπη πουτάνα ἡ Πηνελόπη. ΤΙΤΟΣ ΜΠΑΤΗΣ Εὐρύχου. ΤΟΥΛΛΧΙΣΤΩΝ Αὐτὲς οἱ στολές, ποὺ μᾶς «δώσατε» αὐτὲς οἱ στολές, ποὺ μᾶς «χαρίσατε» δὲν εἶναι γιὰ τροπικὲς χῶρες δὲν εἶναι γιὰ τὶς χῶρες τοῦ ἥλιου δὲν εἶναι κἂν γιὰ τὶς χῶρες ὅπου τ᾽ αὐγὰ ξεπουλιάζουν στὴν ἄμμο µέσα σὲ μιὰ μέρα. Αὐτὲς οἱ στολὲς μᾶς ἔρχονται πολὺ δαρειές, ἔτσι ποὺ εἶναι φτιαγμένες ἀπὸ μπετὸν ἁρμὲ κι ἀτσάλι, ἔτσι ποὺ εἶναι ἀπόρθητες σὰν κάστρα μεσαιωνικά, ἔτσι ποὺ πλακώνουν τὴ ψυχή µας Έγιναν μεγάλος θραχνὰς καὶ δὲν ὑποφέρονται ἔγιναν ἁλυσοδέτες καὶ μᾶς περίφραξαν ἔγιναν τάφος 'Εθραϊκὸς καὶ μᾶς ἔθαψαν. Τοὐλάχιστον νὰ μὴ μᾶς τὶς εἴχατε «δώσει» τοὐλάχιστον νὰ μὴ μᾶς τὶς εἴχατε «χαρίσει» τοὐλάχιστον ἂς διατηρούσαµε τὴν ἐλευθερία νὰ μὴν τὶς εἴχαμε κἂν δεχθεῖ. ΣΑΒΒΑΣ: ΧΑΛΛΟΥΜΑΣ ᾿Αστικὴ Σωτῆρος Λάρνακος, (ΛΦΙΕΡΙΜΛ ΕΣ ΚΛΕΛΝΟΗΝ ΓΗΠΡΠΛΛΗΝ) Τὴν 31 Αὐγούστου, 1970, ὁ Αιευθυντὴς ᾿Εκπαιδεύσεως, κ. Κλεάνθης Γεωργιάδης, ἄφυπη- ρετεῖ ὕστερα ἀπὸ σαράντα ὁ- λόκληρα Χρόνια λαμπρῆς ὕπη- ρεσίας στὴν ᾿Εκπαίδευση. Οἱ µαθητές, οἱ συνάδελφοι, οἱ συ- νεργάτες καὶ οἱ φίλοι του, ἆ- ναγνωρίζοντας τὶς ὄψιστες ῥὁ- πηρεσίες του στὴν πατρίδα τό- σο σὰν ἐκπαιδευτικοῦ ὅσον καὶ ἐθνικοῦ ἀγωνιστῆ, θεώρησαν ἡ- θικἡ ὑποχρέωση νὰ τὸν τιµή- σουν ἰδιαίτερα κατὰ τὴν ἆπο- χώρησή του. Γιὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸ συστή- θηκε ὀργανωτικὴ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ ἔντιμου ὅ- πουργοῦ Βιομηχανίας κ. Μίκου Δημητρίου, ἡ ὁποία ἆᾱ- ποφάσισε τὴν ἔκδοση ἑνὸς τόμου μὲ. τὸν τίτλο «᾿Αφιέρωμα εἰς Κλεάνθην Γεωργιάδην», ποὺ θὰ περιλαμθάνη ἐπιστημονικὲς µε- λέτες ἐκτιμητῶν τοῦ ἔργου του καὶ ἐπιλογὴ παλαιῶν δηµοσιευ- ἡ ἐπιλογὴ παλαιῶν δηµοσιευ- τιµώμενου ἄνδρα. “Ο τόμος θὰ ἀποτελῆται ἀπὸ 280 περίπου σελίδες καὶ θὰ στοιχίζει κδ--. Ὅλα τὰ πιθανά κέρδη ἀπὸ τὴν ἔκθεση τοῦ τόµου θὰ δια- τεθοῦν γιὰ τὴ σύσταση «Τα- µείου “Ὑποτροφιῶν», γιὰ µαθη- τὲς Μέσης Παιδείας. Στάλθηκαν κι’ ὅλας ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴ ἐπιστολές σ᾿ ὅλους τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς τῆς νήσου ποὺ τοὺς ἀνακοινώνεται ἡ πιὸ πάνω ἁἀπόφαση καὶ παρακα- λοῦνται ἐὰν ἐπιθυμοῦν νὰ ἆ- ποκτήσουν τὸν τόμο, νὰ τὸ δη- λώσουν στὸν ταµία τῆς Οἰἶκο- νομικῆς Ὑπετιτροπῆς ἀποστέλ- λοντες ταὐτόχρονα καὶ τὸ ἀν- τίτιµο. Τὰ ὀνόματα τῶν συνδροµη- τῶν θὰ περιληφθοῦν σὲ «Κατά- λογο ᾿Εκτιμητῶν» καὶ θά ἆ- ναγράφωνται στὴν ἀρχὴ τοῦ τόμου. Ἐπιμέλεια : ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΑΝΑΓΗ ΤΣΟΥΛΛΗ ΦΡΙΝΟΠΙΡΟ Φθινόπωρο γλυκό, μὲ τὴ μελαγχολία στὴ σιωπή σου δέξου 'τὸ καλώσόρισµα τῆς φιλοξενίας µας μ. ἕνα τραγαύδι γιοµάτο τ’ ὄνειρο τοῦ ἄπιαστου. Θελήσαμε νὰ φυτέψωµε στὴ γλάστρα τοῦ εἶναι µας μιά χαρὰ ὅμόια μὲ κείνη τῶν παιδικῶν µας χρόνων, μιά πλημμυρίδα ἥλιου, μὰ στὴν ὄψη σου, Φθινόπωρο, γνωρίσαμε τὸ ἀσυμθίδαστο κι ἔτσι ἀπομένουμε μὲ τ᾽ ὄνομά σου στὶς φοῦκτες µας : καὶ μὲ τὸ θλέμμα µας στραμμένο σὲ μιὰ ἐπιθυμητὴ (ἀναρρίχηση ἄστρων σὲ θασιλικὸ στὸ παραθύρι μιᾶς καλύθας στὴν ᾿Ιθάκη. Στὴν ποδιά σου, Φθινόπωρο, κουρνιάζουν οἱ ἡλιακές ἀκτίνες, γίνονται δάκρυα στὰ φύλλα τῶν δένδρων καὶ μὲς τὸν πόνο τους ποὺ κρύδουν γιὰ τὸ μελλούμενο χαμὸ ὅλο καὶ στάζουν προσδοκίες γιὰ τὸ ξέπλυµα τῆς γῆς. Χίλια τραγούδια γιὰ σένα Φθινόπωρο ἶ ὑφαίνει ἡ μοναξιά µας γιοµάτη ἀπὸ τὰ δάκρυά µας ποὺ περισσεύουν σὰ χειµώνιάτικα νερά. Κι ἂν δὲν τρεκλίζωµε κάτω ἀπὸ τὸ Φάρος τῆς μελαγχολίας τὸ κάνοµε γιὰ νάχωμε τὴν εὔνοιά σου, Φθινόπωρο, γιὰ νὰ µοιάζωµε μὲ τὰ θήματά σου γιὰ νὰ µάθωµε νὰ φυλᾶμε τὸ χαμογέλιο µας µέσα στὰ δάκτυλα τοῦ ὀνείρου κάνοντας σερεµόνια ἐτσιθελισμοῦ στὴν καθηµερινότητα, ΑΡΙΣΤΗ Ἑ. ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΗ Β΄ ᾿Αστικὴ Λεμεσοῦ. ΛΛΑΡΠΝΕΣ ΠΡ Δένω σφικτὰ τὰ χέρια τὶς νύκτες τῆς σιωπῆς καὶ στοχάζοµαι µόνο ὅ,τι μ᾿ ἀρέσει. Δὲν εἶμαι ἐγώ! Γυρνάω ξένη μὲ τὸ γύφτη τὸν ἄνεμο, ποὺ σφυρίζει στὸ σφαλιστὸ παραθύρι µου. Τὸ σπἰτι στένεψε τόσο, ἐδῶ καὶ πολλὰ φεγγάρι... Κι ἔτσι τὶς νύκτες, ὅλες τὶς νύκτες, φορώντας θαρειὲς χειροπέδες ἀκλουθάω τὸν ἄνεμο. Μετρῶ τ) ἀχνάρια µου στὴν ἄγονη ἄμμο καὶ συλλογιέμαι πὼς εἶμαι ξένη σὲ τοῦτο τὸν τόπο. ΚΙκΑα ΠΟΥΛΧΕΡΙΟΥ Αγιοι ὍὉμολογηταί, ΓΙΑΤΙ Γιατὶ ὅταν θάζουμε στὴν κλειδαριὰ τῆς ψυχῆς τἀνοιχτάρι τῆς χαρᾶς μᾶς χαλᾶνε τὸν μηχανισμό Γιατὶ νάἀνοίγουν πάντα οἱ μὲ τἀνοιχτάρι τῆς πίκρας καρδιὲς ΕΡΩΤΑΣ Ἡ Κύπριδα τῶν ὀνείρων µας ' ἀναδύεται µέσα ἀπ᾿ τοὺς ἀφροὺς μιας θάλασσας ἀπὸ ψυχή. ΚΩΝ)ΝΟΣ ΚΑΤΣΩΝΗΣ 2Γ ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ Τὸ περιστέρι πέταξε ὁλόασπρο κι έμεινε ἡ ἄσπρη, ἡ διάφανη κίνηση στὰ µάτια µας καὶ στὴ ψυχή µας. 'Η ἐπιθυμία ποὺ ἅγιασε µές στὰ μάτια του καὶ οἱ ἄγριες χαράδρες ποὺ κρεµάστηκαν στὰ φτερά του, ὅλα αὐτὰ μᾶς μένουν μαζὺ μ' ἕνα κλωνὶ ἐληᾶς δεμένα μπρὸς καὶ πίσω µας νὰ κυκλοφοροῦν καὶ στὴ γλαυκὴ διαφάνεια νὰ μᾶς πολιορκοῦν. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΛΛΑΣ 18 ΕΚΠΒΙΔΕΥΤΙΚΟΣ 7 ςχΣΣΣΣΣΣΧΣΣΣΧΣΣΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΣΣΥΧΧΧΣΧΧΣΧΧΣΣΧΧΣΣΧΧΣΣΧΧΣΣΧΣΣΣΣΧΧΣΣΣΓΣΣΣΣΣΧΧΣΣΧΣΣΣΣΧΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΧΧΣΧΧΣΣΣΧΖΑΣΧΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣ Δάσόκαφος 2ωγράφοςδ ΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΧΣΣΣΣΣΧΧΣΣΣΣΧΣΧΣΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΧΧΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣ «Ἀέντημα». «Ἡ μµαννάδθαινο» Ἑλκαιογραφίκ. Ὅταν πρὶν μερικἁ Χρόνια κυκλοφόρησε τὸ πρῶτο καλλι- τεχνικὸ ἡμερολόγιο τοῦ ΑηµΟ- τικοῦ Σχολείου Ἔμπας σταθή- καμε μ᾽ ἔκπληξη καὶ θαυμα- σμὸ μπροσὰ σ᾿ ἐκείνη τὴν προσπάθεια καὶ τονίσαµε τὴ σηµασία της τόσο γιὰ τὰ ἴδια τὰ παιδιά ὅσο καὶ γιὰ τὸ πλα- τύτερο κοινὸ τῆς Κύπρου. ὍὉ Σταῦρος Μανώλης ἦταν ὁ ἐμπνευστὴς αὐτοῦ τοῦ ἡμε- ρολογίου κι ὁ καλλιτεχνικὸς καθοδηγητής. ὌἜχοντας στὸ ἐ- νεργητικό του μιά σειρὰ ποι- κίλες δραστηριότητες, ὁ Σταῦ- ρος Μανώλης κέρδισε τὴν ἐ- κτίµησή µας τόσο σἁ δάσκαλος ὅσο καὶ σὰν καλλιτέχνης. Γεννήθηκε στὴ Τσάδα τῆς ᾿Επαρχίας Πάφου στὰ 1934. Ὁ ἴδιος θὰ θυμᾶται ἀργότε- ρα μὲ συγκίνηση πὠς τὰ πρῶᾶῶ- τα του γράμματα τᾶμαθε ἐ- δῶ στὸ χωριό του, ἕνα χωριὸ ποὺ τοῦ χάρισε τὰ πρῶτα πνευ- ματικἀἁ φτερουγίσματα, τὶς πρῶτες λαχτάρες καὶ ὄνειρα. ᾿Αποφοιτᾶ ἀπὸ τὸ Γυμνάσιο Πάφου καὶ στὰ 1952--54 φοι- τᾶ στὸ Διδασκαλικὸ Κολλέγιο Μόρφου. ᾿Εδῶ θὰ πάρη τὰ πρῶτα µαθήµατα ζωγραφικῆς ἀπὸ τὸν. τότε καθηγητή του κ. Θεόδοτο ἸΚάνθο. “Ἡ ἐπίδρα- ση τοῦ καθηγητῃῆ του στὴν ὅ- λη διαµόρφωση καὶ πορεία τῆς προσωπικότητάς του εἶναι ἆ- σφαλῶς µεγάλη. Στὰ 1954 διορίζεται σὰ δά- σκαλος. Κι ἀπ᾿ ἐδῶ ἀρχίζει μιὰ ζωὴ γεμάτη ποικίλες ὃρα- στηριότητες τόσο ἐνδοσχολικὲς ὅσο κι ἐξωσχολικές., Ὅμως, | τὸ θέµα ποὺ πιὸ πολὺ ἀπ ὅ-: λα τὸν συγκινεῖ εἶναι τὸ µά- θηµα τῆς Τέχνης, χωρὶς κα- θόλου νὰ ὑστερῇ σὰ δάσκα- λος ὅλων τῶν µαθηµάτων. ᾿Αρ- γότερα στὸ Χλώρακα, κοντὰ στὴν ἐνεργό του συμμετοχὴ σὲ κάθε ἐκδήλωση τοῦ σχολείου (δραματικὲς παραστάσεις, ἐκ- δρομικοὶ ὅμιλοι, ποδοσφαιρικοὶ ὅμιλοι καὶ ἄλλα), θὰ ἐπιδοθῆ | καὶ θἀποκαλύψη τὸν καλύτερο ἑαυτό του στὸ µάθηµα τῆς Τέ- χνης. Κι ἐδῶ τὰ παιδιὰ θ᾽ ἆ- γαπήσουν τὸ µάθηµα καὶ μὲ τὴν καθοδήγηση τοῦ δασκάλου ᾽ τους θὰ δώσουν ὅλη τους τὴν ψυχἠ. στὸ µάθηµα τοῦτο. Τοὺς ἔχει γίνει πιὰ μιὰ ζωτικὴ ᾱ-: νάγκη γιὰ ἔκφραση ἡ ζωγρα: | φική, τὸ σχέδιο, ἡ χαρακτη- ρική, ἡ γλυπτικὴ κ.λ.π. Στὰ 1960 ὁ Σταῦρος Μα- νώλης ἀποσπᾶται στὴ Μέση ᾿Εκπαίδευση γιὰ νὰ δώση τὴν καλλιτεχνική του προσφορὰ στά , Γυμνάσια Πολεμίου καὶ Πάφου. Στὰ 1963 θὰ ἐπιστρέψη πάλι στὴ στοιχειώδη ἐκπαίδευση γιὰ νὰ τὸν ξαναδοῦμε πάλι τὸν ἑἕ-]' πόµενο Χρόνο στὴν Τεχνικὴ Σχολὴ Πόλεως νὰ δίνη τὸ ἅ- παντο τῆς δωνάµεώς του σὲ μιὰ σειρὰ ἀπὸ καλλιτεχνικὲς δρα- στηριότητες (Καλλιτεχνικὸς Ὅμιλος, Φωτογραφικὸς Σύν- δεσμος, ἀκόμα καὶ σὲ κάθε Θεατρικὴν ἐκδήλώση). ᾿Απὸ τὸ 1965 ὁ Σταῦρος Μανώλης ἐργάζεται σὰ διευ-, θυντὴς Β΄ τοῦ δηματικοῦ χο: | λείου ὌἜμπας, Κι ἀπ᾿ ἐδῶ μᾶς ἔχει ᾿δώσει δυὸ καλλιτεχνικὰ Ἠμερολόγια μὲ ἔργα χαρακτι- κῆς σὲ λινόλεουμ τῶν µαθη- τῶν καὶ μαθητριῶν τοῦ σχο- λείου του. Ὁ. Σταῦρος Μανώλης ποὺ στὰ 36 του ἔχει στὸ ἔνεργη- . τικό του μιὰ σειρὰ ποικίλες δραστηριότητες ἐνδοσχολικὲς καὶ ἐξωσχολικές, δὲν εἶναι μό- νο ἕνας δάσκαλος ποὺ τιμᾶ τὸ ἐπάγγελμά µας, μὰ παράλ- ληλα εἶναι κι ἕνας ἀκούραστος καλλιτέχνης ποὺ τὶς ἐλάχιστες ὧρες τῆς ἀναπαύὐσεώς του θὰ τὶς θυσιάση ζωγραφίζοντας ἢ χαράσσοντας ἕνα σχέδιο ἢ κι ἀκόμη Φτειάχοντας ἕνα γλυ- πτὀ. Ἔργα του χαρήκαμε σὲ διάφορες ὁμαδικὲς ἐκθέσεις Ἑασκόλων πἼοο στὴ Λευκωσία «ΤΑΥΡΟ ΜΑΝΩΛΗ ΕΚΟο ΤΕΙ Πνεύμα σε ήὰ Στέγης ἴὅδ- ο ᾽᾿Αποιθϕίου ςΣΧΧΣΧΣΣΣΧΧΧΣΧΧΣΣΧΧΧΣΣΧΧΣΧΣΣΣΧΣΣΣΧΣΧΣΣΣΣΣΧΣΣΣΧΣΣΣΣΣΗΝ ὅσο καὶ στὶς ἄλλες πόλεις τῆς Κύπρου, Τὰ ζωγραφικά του ἔρ- γα (μ’ ὅλες τὶς ὁλοφάνερες ἐπιδράσεις) τὰ διακρίνει εὖαι- σθησία καὶ τὰ χαρακτικά του λεπτότητα κι εὐγένεια στὴ γραµµή. Δείγματα τῆς δουλει- ὃς του σᾶς παρουσιάζοµε σ᾿ αὐτὴν τὴν ἔκδοση μὲ τὴν ἑλ- πίδα πὼς' σύντομα θὰ δοῦμε κι ἄλλη δημιουργικἡὴ “δουλειά τοῦ καλλιτέχνη δασκάλου. Τελειώνοντας θὰ εὐχόμουνα στὸ Σταῦρο Μανώλη ποὺ 'ζῆ κι ἀναπνέει στὴν ἀντιπνευμα- τικἠ ἀτμόσφαιρα τοῦ τόπου µας νὰ μὴ χάνη ποτὲ τὸ θάρ- ρος καὶ τὸ κουράγιο του καὶ νὰ συνεχίζη μὲ τὴν ἴδια ζων- τάνια καὶ τὸ ἴδιο κἐφι τὸ δρό- µο του, ἕνα δρόμο ποὺ λίγοι µόνο καὶ διαλεκτοὶ εἶναι πλα- σµένοι νὰ θαδίζουν. κ Θὰ εὐχόμουνα ἀκόμα κάτι τὸ “Ὑπουργεῖο µας μὲ ἀγάπη καὶ στοργἡ νἁ σκύθη πάνω ᾱ- πὸ τέτοιους λειτουργούς του | ποὺ τὸ τιμοῦν καὶ προσφέρουν ὅλο τὸ πνεύμα καὶ τὴ ψυχή τους γιὰ τὴν προκοπἠ καὶ τὴν Εὐτουχία τῶν παιδιῶν. ε ἅ Μὲ πρωτοθουλία τῶν Δασγάλων Συγκαλοῦνται Συνέδρια γιὰ τὴν διοργάνωσῃπ Σχολικῶν ᾿Ἀγώνων Σ’ ὅλες τὶς πόλεις καὶ τὰ «Κέντρα τῆς ὑπαίθρου πραγµα- Γποποιοῦνται αὐτὲς τὶς µέρες συνέδρια διευθυντῶν καὶ δα- σκἆάλων Ὑγυμναστικῆς γιὰ τὴ διοργάνωση τῶν περιφερειακῶν ἀγώνων. Οἱ µπεριφερειακοὶ ἀγῶνες προγραμματίζονται συνήθως περὶ τὰ τέλη τῆς ᾿Ανοίξεως, 5. καὶ ἀσφάλεια. “6 ε πκκμομσκασκαινμς Τὸ 304 εἶναι αὐτοκίνπτο ποὺ ἔρχεται νὰ πάρπ μιᾶ σειρὰ μεταξὺ τῶν δύο γνωστῶν αὐτοκινήτων τῶν Γαλλικῶν ἐργοστασίων ΠΕ ΖΟ 904 καὶ 404. Μὲ τὸν ἴδιο γνώμονα σὲ γνώσεις μηχανικῆς καὶ μὲ συνδυα- σμὸν κοµψότητος τὸ 304 εἶναι τὸ αὐτοκίνητον ποὺ δεπερνᾶ κατα πολὺ σὲ ἀνωτερότητα τὸ μεσαῖο αὐτοκίνητο. Τὸ ΠΕΖΩ 308, 1288 κυθισμὸς μηχανῆς, μὲ 70 ἄλογα ἀνάπτυξιν, 4 ἀνεξαρτήτους τρο- χούς, 4 πόρτες, δισκόφρενα καὶ σεθρόφρενα στόπερς, ὡραιο πλού- σιο ταπλὠ μὲ ὅλα τὰ ἀπαραίτητα ὡρολόγια γιά τον µηχανικο ἔλεγχο καὶ ἀσφάλεια τοῦ ὁδηγοῦ, θερµάστρα καὶ πολλὰ πολλὰ ἄλλα, τὸ 304 εἶναι τὸ ἀγαπημένο αὐτοκίνητο ποὺ ἐξασφαλίζει ἐμ- πιστοσύνη μὲ τὴν πλέον δυνατὴ σὲ ἀπόδοσι σταθερότητα, ἄνεση Γενικὴ ᾽Βντιπροσωπεία : Π. π. ΠΟΥΚΗΙΠΗΣ Πτή. Ὁδὸς ᾿Δεροδρομίου -- Τπλ. 73215 6 φφασσισσσισοσσσσ::σσ0:σ:σισσ:.σ 0, «Τὸ λιμάνι τῆςΠάφου». Χαρακτική. «Φερισμός». Χαρακτική. «ΠΕΖΟ 304 (1300) πωισσνσσσσσσ:σσσσσσ.σςσσσσσσ σσ. ΔΕΥΚΩΣ ΙΔ. ΕΚΠΑΙΠΕΥΤΙΚΟΣ. Σεµινήριον διὰ τὴν συγγραφὴν κειμένων. ὑιὰ τὸ ἐκπιιδευτικὺν ραδιόφωνον Τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας μὲ Γὴν συνεργασίαν τοῦ Συµόδου- Μου τῆς Εὐρώπης ὠργάνωσε Σεμµινάριον διὰ τὴν συγγραφὴν Κειμένων διὰ τὸ Ἐκπαιδευτι- Κὸν Ραδιόφωνον. Τὴν εὐθύνην τοῦ Σεμµιναρίου εἶχε ὁ Διοργα- νωτὴς ᾿Εκπαιδευτικῆς ὭµΡαδιο- ερωνίας κ. Στ. Συκαλλίδης, μὲ εἰσηγητὴν τὸν κ. Τζὼν Κέρρυ, παραγωγὸν Ἐκπαιδευτικῶν Προγραμμάτων τοῦ Μπὶ-Μπὶ-Σί. Τὸ Σεμινάριον τὸ ὁποῖον δι- ἤρκεσε δύο ἑθδομάδας (9--21 Φεθρουαρίου 1970) παρηκολού- θησαν οἱ ἀκόλουθοι: α) Μέλη τῆς Ὑπηρεσίας ἘἜκ- παιδευτικῆς Ραδιοφωνίας: Α. Κουγιάλης, Αν. Κουτσουλί- δης καὶ Εἰρήνη Τσουλλῆ. 6) Παπαευαγόρου, ἩΒΜ. Λεοντίου, Π. Μυρτιώτης, Α. Δαμιανός, Κ. Πουλχερίου καὶ Εὐτ. Βό- Ἐκπαιδευτικοὶ Στοιχει- τση. Υ) ᾿Ἐκπαιδευτικὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως: Θ. Νικολάου καὶ Κ. Ολυμπίου. δ) Παραγωγοὶ ΡΙΚ: Α. Φαντίδης, Κ. Χαραλαμπίδης, Γ,. Χ’΄’ Κωστῆ, Σπ. Ἐπαμει- νώνδας καὶ Μ. Θεοδοσιάδου (τηλεόρασις). Οἵ µετασχόντες τοῦ Σεµινα- ρίου εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσουν διαλέξεις, ν᾿ ἀκούσουν καὶ νὰ συζητήσουν ᾿Εκπαιδευτικἀ Προγράμματα τοῦ Μπὶ-Μπὶ-Σί. 'Ἐπίσης ἕκαστος συνέγραψε καὶ παρήγαγε ἕν τουλάχιστον ᾿Εκπαιδευτικὸν Πρόγραμμα. Τὸ ἍΣεμινάριον ἐσημείωσε μεγάλην ἐπιτυχίαν, οἱ µετα- σχόντες δὲ τούτου ὠφελήθησαν τὰ μέγιστα, Κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ Σεµινα- ρίου, τὴν ὁποίαν ἐτίμησε διὰ τῆς παρουσίας του ὁ Εντιμος Ὑπουργὸς Παιδείας Αρ. Κ. Σπυριδάκις, ἐπαρουσιάσθησαν εἷς τοὺς ἐπισήμους δείγµατα τῆς ἐπιτελεσθείσης ἐργασίας. ΗΛ. ΤΙΝ : 10 Μαρτίου, 1970 Ἡ Γραµµατεία τῆς Παγκυ- πρίου ᾿Οργανώσεως Ελλήνων Διδασκάλων μόλις ἔπληροφο- ρήθη περὶ τῆς ἀποπείρας κα- τὰ τῆς ζωῆς τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, συνῆλθεν ἁμέ- σως εἰς συνεδρίαν καὶ ἀπέστει- λε τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τὴν Ί]ην π.μ. τῆς Κυριακῆς 8.3.1970. «Γραμματεία Π.Ο.Ε.Δ. συν- ελθοῦσα ἐκτάκτως ἅμα τῷ ἆγ- γέλµατι ἐπαισχύντου κατὰ τῆς ζωῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος ἀποπείρας, ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν διδασκάλων τῆς Κύπρου, καταδικάζει ἐντόνως καὶ ἆνε- πιφυλάκτως τὴν τοιαύτην ἐ- γέργειαν, θέτει δὲ εἰς τὴν Ἄ- πηρεσίαν σας ὅλας τὰς διδα- σκαλικἁς δυνάµεις πρὸς δια- σφάλισιν τῆς προσωπικῆς ἆ- σφαλείας τῆς Ὑμετέρας Μα- καριότητος πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὑψίστων διὰ τὴν ᾿Εθνικήν µας ὑπόθεσιν σκοπῶν». ᾽Αντίγραφον τῆς ἀποφάσεώς της ἐκοινοποίησεν ἀμέσως καὶ πρὸς τὸ Ρ.Ι.Ι. τὸ ὁποῖον δυσ- τυχῶς οὐδὲν ἀνεκοίνώσεν σχε- τικῶς. 'Ἡ Γραμματεία τῆς Π.Ο.Ε.Δ., διεμαρτυρήθη ἑντό- ΕΡΕ ΤΡ Π0. ΛΙΘΠΕΙΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ἨΜΛΚΑΡΗΤΛΤΙΥ νως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους τοῦ ἱδρύματος διὰ τὴν παράλειψιν ταύτην, Τρίτη 10.3.1970 Μὲ πρωτοβουλίαν τῆς Π.Ο. Ε,.Δ. ἔκλεισαν εἷς ὅλας τὰς πόλεις τῆς Κύπρου καὶ εἰς πλεῖστα χωρία τά Δημοτικά Σχολεῖα εἰς ἔνδειξιν συµπαθεί- ας πρὸς τὸν ΄Μακαριώτατον. Εἰς Λευκωσίαν συνεκροτήθη δι- αδήλωσις ὅλων τῶν διδασκά- λων καὶ ἀντιπροσωπειῶν µαθη- τῶν, ἥτις κατέληξεν εἰς τὸ Προεδρικὸν Μέγαρον, ὅπου ἀν- τιπροσωπεία τῆς ΠΟΕΔ ἐπέδω- σεν πρὸς τὸν Μακαριώτατον σχετικὸν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἀκολούθώως: Μακαριώτατε, ᾽Αποφάσει ΠΟΕΔ δημοτικά σχολεία Κύπρου διακόπτουν λειτουργίαν των σήμερον 1Όην π.μ. εἰς ἔνδειξιν συµπαθείας πρὸς Ὑμετέραν Μακαριότητα. Ὁλόκληρος Διδασκαλικὸς καὶ μαθητικὸς κόσμος καταδι- κάζει μετὰ ὁδελυγμίας ἆἅπο- τρόπαιον ἀπόπειραν ἐναντίον ζωῆς καὶ ἐκφράζει ἀγαλλίασιν ἐπὶ τῇ διασώσει Ὑμῶν. Θεία πρόνοια σώζουσα Ἡ- μᾶς ἔσωσε καὶ ᾽᾿Ημᾶς. '''-',υκομιμομσφιορρκωμρκοκωμφιώνωμροαακοσωασραωπκώιανα, ή ΝΕΑ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ | οὸ Μο. ΛΑΡΝΑΚΑ, (Τοῦ ἀνταπο- κριτοῦ µας).-Τὸὁ ἀπόγευμα τῆς Τετάρτης ὅ2Ίης ᾿ἴανουα- ρίου, ἡ ἐπαρχιακὴ ᾿Επιτροπὴ Π.Ο.Ε.Δ, Λάρνακος, ἐπεσκέφθη Κκεχωρισµένως τοὺς θουλευτὰς τῆς πόλεως καὶ ἐπαρχίας καὶ τοὺς κατετόπισε ἐπὶ τῶν φλε- Ὑόντων θεμάτων, τῆς ἀἄξιολο- γήσεως καὶ τοῦ ἑνοικίυ, τὰ ὑποῖα ἀπασχολοῦν σοθαρῶς ἆ- πὸ πολλοῦ, ὁλόκληρον τὸν δι- δασκαλικὸν κόσμον τῆς νήσου μας. Οἵ ἔντιμοι θουλευταὶ Λάρ- γακος κ.κ. Γεώργιος Τσιρκώ- της, Σταῦρος Ποσκώτης καὶ Σωτήρης Γιαννάκης ἐπέδειξαν ζωηρὸν ἐνδιαφέρον, τόσον διὰ τὰ δύο κυριώτερα προθλήμα- τα µας, ὅσον καὶ δι ἄλλα προθλήµατα ποὺ ἁπασχολοῦν τοὺς διδασκάλους. Πρὸς τὴν ᾿Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν συνώδευον κατὰ τὰς ἕ- πισκέψεις της εἰς τοὺς 6ουλευ- πὰς πάντοτε καὶ δύο γενικοὶ ἀντιπρόσωποι, ἐδόθη σαφἠς ῥ- πόσχεσις καὶ διαθεθαίωσις, ὅτι τὰ αἰτήματα µας θὰ ᾖτύ- χουν τῆς προθύμου ὑποστηρί- ξεώς των. ο” Μεσα στὰ πλαίΐσια τῆς γε- νικῆς ἹΆπροσπαθείας, ἡ ὁποία καταθάλλεται ἀπὸ τὴν Ὀργά- νωώσίν µας, διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν καλυτέραν διαφώτισιν τῶν ἁρμοδίων καὶ τοῦ κοινοῦ, Ἡ ᾿Ἐπαρχιακὴ Π.Ο.Ε.Δ. Λάρ- νακος ἐπραγματοποίάησε δύο διαφωτιστικὲς ἐνημερώσεις. Ἡ µία ἔγινε πρὸς τὴν Ζχο- λικὴν ᾿ἘΕφορείαν τῆς πόλεώς µας κατὰ τὴν ην Φεθρουα- ρίου καὶ ἡ δευτέρα θὰ γίνη πρὸς τὴν Ὁμοσπονδίαν Γονέων Λάρνακος τὴν Ίδην Φεθρουα- ρίου. Κατὰ τὴν ἐνημερωτικὴν ἐ- παφήν, τὴν ὁποίαν εἶχε ἡ ἔπι- τροπὴ μὲ τὴν Σχολικὴν Ἔφο- ῥχία Λάρνακος, ἀνεπτύχθησαν πὰ θέµατα τῆς ἀξιολογήσεως τοῦ ἔργου τῶν διδασκάλων τοῦ ἑνοικίου καὶ ἄλλα προδλή- µατα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ὁ κλάδος. “Ἡ ἐπίσκεψις ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ συζητηθῆ καὶ τὸ θέµα τῆς παροχῆς ὑποτροφιῶν πρὸς τὰ τέκνα διδασκάλων μὲ ἱκανοποιητικὴν ἐπίδοσιν εἰς τὰ µαθήµατα. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὸ ἀνωτέ- ρω θέµα, ἡ ᾿Εφορεία ἀπήντησε τόσον προφορικῶς, ὅσον καὶ δι ἐγγράφου πρὸς τὴν ᾿Ἔπι- τροπήν, ὅτι δὲν ἀποκλείονται τέκνα ἀπόρων διδασκάλων τοῦ ὠφελήματος τῶν ὑποτροφιῶν. ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ Εἶναι γνωστὸν πὀσον εἶναι ἐποικοδομητικὲς οἱ συναντή- σεις τῶν ἐκλελεγμένων ἔπιτρο- πῶν μετὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἑ- κάστης ᾿Εκπαιδευτικῆς περιφε- ρείας, 'Η ᾿Επαρχιακὴ Ἔπιτρο- πὴ Λάρνακος κατανοοῦσα τὴν σημασία τῶν τοιούτων ἐπισκέ- Ψεων ἐπεσκέφθη τὴν Τετάρτην, 4 Φεθρουαρίου, τὸν Ἔπιθεωρη- τὴν κ. Φρῖξον Κώνσταντινίδην, ὑπεύθυνον ὡς γνωστὸν διά τὴν «Δ» ᾿Ἐκπαιδευτικὴν µπεριφέ- Ρρειαν, καὶ συνεζήτησε μετ αὖ- τοῦ ποικίλα ὅσα θέµατα ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς διδασκάλους τῆς πόλεως καὶ ᾿Επαρχίας. Ὁ κ. Κωνσταντινίδης ἐπέδειξεν μεγίστην κατανόησιν καὶ ὑπε- σχέθη νὰ μελετᾶ ἑκάστην πε- ρίπτωσιν ἢ πρόθλημα, τὸ ὅὃ- ποῖον θά παρουσιάζεται μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ πἀ- σης δυνατῆς κατανοήσεως, ὃ Ἓδ. ἴσου σημαντικὸν ὑπῆρ- ξε τὸ ἐκπαιδευτικὸν συνέδριον τὸ ὁποῖον ἔλαθε χώραν τὴν Τετάρτην 11 Φεδρουαρίου εἰς τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον ᾿Αγί- ου Λαζάρου Λάρνακος. Τὸ Συνέδριον ἠσχολήθη μὲ τὰ θέµατα: : α) 'Η Στασιμότης τῶν µα- θητῶν καὶ ἡ ἐξατομίκευσις τῆς ἐργασίας. ϐ) Τὰ ἐποπτικὰ µέσα καὶ τέ- λος Υ). Διάφορα. Τὰς ἐργασίας τοῦ συνεδρί- ου, τὸ ὁποῖον διεξήχθη ὅμα- λῶς, διηύθυνε ὁ ᾿Επιθεωρητὴς κ. Φρῖξος Κωνσταντινίδης καὶ παρευρέθησαν εἰς αὐτὸ ἐν συνόλω 36 διευθυνταὶ Α΄ καὶ Β΄’ τάξεως, καθὼς καὶ διδά- σκαλοι διευθυντὲς µονοθεσίων καὶ διδιθεσίων σχολείων. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συ- νεδρίου, ἀπὸ τοὺς συνέδρους ἠκούσθησαν ἐποικοδομητικαὶ εἰσηγήσεις καὶ σχόλια, τὰ ὅὁ- ποῖα διετυπώθησαν μὲ ὅλον τὸ θάρρος τῆς γνώμης τῶν παρ- ευρεθέντων. Ἡ ΣΥΣΤΕΓΑΣΙΣ ΕΛΥΣΕ. ΤΟ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ ΜΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τὸ 1970, μὲ τὸν ἐρχομό του, ἕλυσε ἕνα πρόόθλημα ποὺ ἆπα- σχολοῦσε τοὺς διδασκάλους τῆς Λάρνακος δηλ. τὴν ἀπό- κτηση µονίµου στέγης διὰ τὰ γραφεῖα καὶ τὴν συγκέντρω- σιν τῶν μελῶν τῆς πόλεως καὶ ἐπαρχίας. Έτσι ἀπὸ τῆς Ίης Ιανουαρίου ἑἐ.ξ. τὰ ᾿Επαρχι- ακὰ γραφεῖα τῆς ὀργανώσεώς μας θὰ στεγάζωνται, ὁμοῦ µε- τὰ τῶν γραφείων τῆς ΠΑ.ΣΥ, Δ.Υ., Ε.Τ. ΓΚ. Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ., Πνευματικοῦ Ὁμίλου καὶ 'Η- νωµένων ᾿Εθνῶν εἰς ἕνα τρι- ώροφον κτίριον. Οθεν τὰ µέλη τῆς πόλεως καὶ ἐπαρχίας Λάρνακος πλη- ροφοροῦνται, ὅτι μποροῦν, ἐὰν τὸ θέλουν, νὰ περάσουν εὐχά- ριστα τὸν ἐλεύθερὀ τους Χρό- νο στὸ νέο οἴκημά µας. ᾿Εκεῖ ὑπάρχουν, εὐρύχωρος αἴθουσα ἀναψυχῆς, μπουφὲ μὲ πρόθυ- μον ἐξυπηρέτησιν, συσκεαμαὶ Ραδιοφώνου καὶ Τηλεοράσεως καθὼς καὶ διάφορα παιγνίδια. ϕ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Μὲ συνεργασία τῆς Π.Ο. Ε.Δ., Ο.ΕΛ.ΜΕ.Ι. καὶ ΠΠνευ- ματικοῦ 'Ὁμίλου Λάρνακος, ἕ- ὠρτάσθη τὴν Ό29ην ἴανουα- ρίου καὶ ὥραν 6.30 μ.μ. εἷς τὸ ἀνωτέρω οἴκημα τῶν συ- στεγαζοµένων ὀργανώσεων, ἡ καθιερωμένη ἑορτήὴ τῶν Ἓλλη- γικῶν Γραμμάτων. Ὁμιλητὴς τῆς ἡμέρας ῆταν ὁ ᾿Επιθεωρητὴς Μέσης Δρ. Κώστας Χ΄΄ Στεφάνου, ὃ ὃὁ- ποῖος ὤμίλησε μὲ θέµα «Ἡ περὶ παιδείας θεωρία τοῦ Πλά- τωνος», ΣΑΒΒΑΣ ΧΑΛΛΟΥΜΑΣ λ Ν ------- Τιὰ τὸ χοινὸν χαλὸ Στενὰ συνεργασία μὲ τὴν Ὁμοσπονδία Γονέων Πευκωσίας Μέσα στὰ πλαίσια τοῦ κύ- κλου τῶν ἐργασιῶν τῆς ὍὉρ- γανώσεως µας ἀποφασίσθηκε ὅπως συντελεσθῆ σὲ συγκεκρι- µένο ἐπίπεὂο ἡ συνεργασία µας μὲ τὴν Ὁμοσπονδία Γο- νέων τῶν Δημοτικῶν Σχολείων τῆς Λευκωσίας. Μιὰ τέτοια προσπάθεια πα- ρατηρεῖται τὸν τελευταῖο και- ρὸ καὶ σὲ ἄλλα τμήματά µας, πιστεύεται μάλιστα πὼς μιὰ μόνιμη συνεργασία στὸν Ἅτο- µέα αὐτὸ θὰ ὠφελήση καὶ τὴν Π.Ο.Ε.Δ. καὶ τοὺς γονεῖς. : Στὴ Λευκωσία ἡ συνεργα- σία ἄρχισε καὶ μὲ τὴν ἔκδοση τοῦ περιοδικοῦ ποὺ θὰ ἐκδίδη ἡ Ὁμοσπονδία γιὰ τοὺς Ύο- νεῖς «Οἰκογένεια καὶ Σχολεῖο». Στὴ συντακτική του ἐπιτροπὴ μετέχει καὶ ὁ Γενικός µας Γραμματέας κ. Ν. Λεοντίου. Μετεχπαίδευση ἐννέα ἑόδομάδων Στὰ Ν. Μαθηματικὰ ἀπὸ τὴν Πρ. Μπάρον Δαμθάνουν µέρος δύο ὅα- σκάλες ἀπὸ τὸ κάθε σχο- λεῖο τῆς ἄευχωσίας. Αρχισαν στὴν Παιδαγωγι- κἡ ᾽Ακαδημία καὶ θὰ συνεχι- σθοῦν κάθε ἀπόγευμα τῆς Δευτέρας (2.350--4.30 μ.μι) µαθήµατα ΠΜέώων Μαθηματι- κῶν, ποὺ θὰ διαρκέσουν ἐννιὰ ἑθδομάδες. Οἱ συνάδελφοι ποὺ παρακο- λουθοῦν τὴν πολὺ καλὴ αὐτὴ σειρὰ µαθηµάτων ἀποσπάσθη- σαν ἀπὸ τὰ σχολεῖα τους γιά τὰ ἀπογεύματα ἐκεῖνα καὶ θὰ πληρώνώνται κανονικἁ ὁδοιπο- ρικά. Τὰ µαθήµατα παραδίδει ἡ Δρ. Μπάρον καθηγήτρια Μα- θηματικῶν ἀπὸ τὴν ᾽Αγγλία, ἀναμένεται δὲ ὅτι ἡ σειρὰ θὰ ἐπαναλειφθῇ μὲ τὸν ἴδιο τρό- πο καὶ σὲ ἄλλες πόλεις, --------------Ἡ ᾿Απὸ τὴν ὁρήση τῆς ἐπιρχιακῆς τῆς ΠΟΕΔ 1. Τὴν ὀ9ην ᾿Ιανουαρίου ἡ Ἐπαρχιακὴ ᾿Επιτροπὴ τῆς Π.Ο.Ε.Δ. Λευκωσίας μὲ τὴν συνεργασίαν τῆς Πνευματι- κῆς Στέγης, τῆς Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Ι«. καὶ τῆς Ο.Λ.Τ.Ε.Ι.. διοργάνω- σεν ἑορταστικὸν πρόγραµµα ἕ- πὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἑορτῆς τῶν Τριῶν ᾿Ἱεραρχῶν. Κατ᾽ αὐτὴν ὠμίλησεν ὁ Δι- ευθυντὴς τῆς Παιδείας κ. Κλε- άνθης Γεωργιάδης μὲ θέμα «Ἐκδημοκρατοποίησις τῆς Ἑκ- παιδεύσεως» καὶ ἐκτελέσθηκε πλωύσιον πρὀγραµµα μὲ ἀπαγ- γελίας, ἀναγνώσματα καὶ ᾱ- σµατα ὑπὸ τῆς χορωδίας τῆς Πνευματικῆς Στέγης. Εἰς τὴν ἑορτὴν παρευρέθη- σαν ὁ ὑπουργὸς Παιδείας κ. Σπυριδάκις, ὁ πρέσέυς τῆς Ἑλλάδος Μ. ᾽Αλεξανδράκης, ἐπιθεωρηταὶ τῶν σχολείων, ἐκ- παιδευτικοὶ καὶ πλῆθος κὀ- σμου. 2. 'ΗἩ ᾿Επαρχιακὴ ἐπιτροπὴ τῆς Π.Ο.Ε.Δ. Λευκώσίας μετὰ τῆς ἐπαρχιακῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.ΙΚ. ἐτέλεσαν μνηµό- συνον ὑπὲρ τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ἐπιτροπῆς , Λευκωσίας τὴν 30ἡν ᾿Ἱανουαρίου, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἑορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν εἰς τὸν ἱερὸν ναὸν Αγ. ᾿Ιωάννου Λευκωσίας. 3. Τὴν 4ην Μαρτίου ὠργά- νῶσεν ἡ ᾿Ἐπαρχιακὴ ᾿Επιτρο- πὴ τῆς Π.Ο.Ε.Δ. Λευκωσίας καρναθαλίστικον παιδικὀν χο- ρὸν εἰς τὴν Παιδαγώγικὴν Α- καδηµίαν, ὁ ὁποῖος ἐσημείωώσεν ἐξαιρετικὴν ἐπιτυχίαν. ”.Ἑκατοντάδες μικροὶ συνο- δευόµενοι ὑπὸ τῶν γονέων των ἔλαθον µέρος σ᾿ αὐτήν. Κατόπιν δὲ συντόµου εἶσα- γωγικῆς ὁμιλίας ὑπὸ τοῦ κ. Σάθθα Σαράντη, προέδρου τῆς ἐπαρχιακῆς ἐπιτροπῆς τῆς Π.Ο.Ε.Δ. Λευκωσίας ἄρχισε τὸ καλλιτεχνικὸ πρόγραμμα. Εἰς τὸ τέλος ἀπενεμήθησαν ὑπὸ τῆς κριτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ χοροῦ ραθεῖα εἰς τοὺς πλέ- ον ἐντυπωσιακὰ μµεταμφιεσμµέ- νους μικρούς. Αἱ εἰσπράξεις ἐκ τοῦ χοροῦ ἀνῆλθον εἰς 5350. Π. ΣΙΜΙΛΛΗ ΝΕΑ ΛΙΠΗ ΤΗΝ ΠλΦύ0 Π Ἔπ. ᾿Επιτροπὴ εἶχε ἐπα- φὲς μὲ τοὺς θουλευτὲς κ.κ. Η, Μικολαΐδη, Γ. ᾿Ιωαννίδη καὶ Π. Σιθιτανίδη τοὺς ὁποίους κατα- τόπισε, σχετικὰ μὲ τὸ σοθαρὸ ζήτημα τῆς ἀξιολογήσεως. “Ὁ- λοι ἔδειξαν κατανόηση κι ὅἌ- ποσχέθηκαν νὰ συµθάλουν στὴν ἐπίλυση του. Ἡ Ἡ ἰδέα τῆς στεγάσεως τῶν γραφείων τῆς ΠΟΕΔ ἐκτὸς τῶν σχολείων ἔχει ὠριμάσει καὶ θρίσκεται ἤδη πρὸς τὴν πραγματοποίηση της. 'Ἡ ᾿Ἐπ. ᾿Ἐπιτροπὴ ἔχει θρῆ τὸ κατάλ- ληλο οἴκημα, ἕνα δωμάτιο στὴν Ἑλληνικὴ λέσχη κι’ ἐλπίζεται σύντομα νὰ ἐπιπλωθῆ κατάλ- ληλα μὲ µερικὴ ὀοήθεια ἀπὸ µέρους τοῦ Δ.Σ. καὶ τοῦ τα- µείου Εὐημερίας τῶν δασκά- λων. Ὢ. Μὲ ἐπιτυχία γιορτάστηκε ἡ µέρα τῶν γραμμάτων ἀπὸ τὶς δυὸ ᾿Επαγγελματικὲς ὁρ- γανώσεις ΟΕΛΜΕΚ καὶ ΠΟΕΔ. Ἡ γιορτὴ ἔγινε στὴν αἴθου- σα τελετῶν τοῦ Α΄ Γυμνασίου στὶς 30 τοῦ Γενάρη ὥρα 6.30 μ.μ. ποὺ περιλάµόανε εἰσαγω- γικἡ ὁμιλία ἀπὸ τὸν Πρόε- ὃρο τοῦ ᾿Επαρχ. Συωμθουλίου τῆς ΟΕΛΜΕΚ κ. Χάρη Λοϊζί- δη καὶ ὁμιλία ἀπὸ τὸν Πρόε- δρο τῆς ᾿Επ. ᾿Επιτροπῆς τῆς ΠΟΕΔ κ. Κώστα Οἰκονόμου μὲ θέµα «Οἱ ἐκπαιδευτικὲς ἀἄντι- λήψεις τῶν τριῶν ἹἹεραρχῶν». ᾽Απάγγειλαν ἢ διάθασαν ἆπο- σπάσµατα ἀπὸ τὸ ἔργο τῶν Μεγάλων Πατέρων οἱ συνά- δελφοι: ᾽Αγαμέμνων Χ’΄’ Γε- ὠργίου, ᾿Αντρέας Θεοδώρου καὶ ὁ θεολόγος κ. Στεφανί- δης. ». Στὶς 21.1.70 ἔγινε Συνέ- ὃριο Διευθυντῶν στὸ Β΄ Δημ. Σχολεῖο Κτήµατος. Σ᾽ αὐτὸ μίλησαν οἱ ᾿Επιθεωρητὲς κ.κ. Π. Ιωαννίδης καὶ Τ. Χριστο- δουλίδης κι ἔκαμαν σύντομες εἰσηγήσεις στὰ ἐπὶ µέρους ση: μεῖα οἱ ἀκόλουθοι συνάδελφοι: α) Κώστας Οἰκονόμου: ΤΕ, ξατομίκευση καὶ ᾽Αγωγή. ϐ) Α. Σταυριανς: Ἡ ἆ τµόσφαιρα τοῦ σχολείου. Υ) Θ. Καρυδᾶς: Πρακτικὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἐξατομικεύσεως δ) Λεοντία Παναγιωτάκη: Στασιµότητα μαθητῶν. ε) . Δημητρίου: ᾿Αξιολό Ύγηση τῆς ἐργασίας τῶν µα θητῶν καὶ δελτία προόδου. στ) Ι. ᾿Αργυρόπουλος: ἴΠοι νὲς καὶ ἁμοιθές. ᾿Ακολούθησε συζήτηση καθ ὁμάδας. Μὲ τὸ ἴδιο θέµα ἔγιναν ἅλ λα δυὸ συνέδρια γιά διευθ µονοδιδασκάλων καὶ διδασκά. λων σχολείων. Στὸ σχολεῖο Πάνω Περδο: λιῶν. Πῆραν µέρος οἱ δασκά λοι τῆς Περιοχῆς Κτήµατος, Παναγιᾶς καὶ Κελοκεδάρων. Ἔκαμαν εἰσηγήσεις οἱ συνά: δελφοι: Θ. Μοῦσκος καὶ Αἰμ. Χ΄'΄ Γιάγκου. Στὶς 6.2.70 στὸ σχολεῖς Πόλεως Χρυσοχοῦς. Πῆραν μέ ρος οἱ δασκάλοι τῆς Περιοχῆς Πόλεως μὲ εἰσηγητὲς τοὺς συν. Α. Θεοφάνους καὶ Στ΄ ἕΣτυ λιανίδη. .. Στὶς 17.1.70 ἡ Επ. ἛἜ. πιτροπὴ εἶχε συνάντηση μὲ τοὺς ἐπιθεωρητὲς κ. Π. ᾿Ιωαννίδη καὶ Τ. Χριστοδουλίδη στὴν ὁ- ποία οἱ δυὸ πλευρὲς ἑξέφρα: σαν τὴν διάθεση νὰ συνεργα- στοῦν πρὸς τὸ συμφέρο τόσο τῆς Παιδείας ὅσο καὶ τῶν λει- τουργῶν της, ᾿Αποφασίστηκε οἱ ἐπαφὲς νὰ συνεχιστοῦν μὲ τα- χτικὲς συναντήσεις καὶ μὲ ὦ- ρισµένα θέµατα. ΣΟΥΛΑΣΤΕΣ ΚΛΙ ΛΑΣΜΛΛΙΙ Συνεχίζοντας τὴν ἐπαφή µας μὲ τὸ διδασκαλικὸ κόσµο, μιὰ ἐπαφὴ ποὺ μᾶς φέρνει πιὸ κον- τὰ στὸ ἐπάγγελμα ποὺ διαλέ- ἔαμε, μᾶς ἐνθαρρύνει καὶ μᾶς θοηθεῖ νὰ λύσουμε μερικὲς ἆ- πορίες καὶ προθλήματά µας, εὐχαριστοῦμε καὶ πάλι ὅσους συνεργάστηκαν µαζί µας καὶ τοὺς διαθεθαιοῦμε πὼς ἡ δική τους πείρα θὰ μᾶς διαφωτίζη καὶ θὰ μᾶς καθοδηγῆ στὴ σωώ- στὴ ἀντιμετώπιση τυχὸν δυσ- κολιῶν ποὺ θὰ συναντήσουμε στὴ διδασκαλική µας ζωή. Θέλοντας νὰ προχωρήσουμε πιὸ πέρα στὴν ἐπαφή µας αὖ- τή, ὑποθάλλουμε ἕνα συγκε- κριµένο ἐρώτημα τὸ ὁποῖο μᾶς ἀπασχολεῖ σὰ σπουδαστὲς καὶ πάνω στὸ ὁποῖο ἀκούονται σχε- δὸν καθημερινά διάφορες ἆ- πόψεις: «Εἶναι ἐπιτυχὴς ἡ εἰσαγωγὴ τῶν Νέων Μαθηματικῶν εἰς τὰ Δημοτικά Σχολεῖα δηµίουρ- γοῦνται οἰαδήποτε προθλήμα- τα κατὰ τὴν ἐφαρμογήν των καὶ ποία ἡ ἀποτελεσματικότη- τά των» Ελπίζουμε στὴ συνεργασία σας, γιὰ νὰ διαφωτισθοῦμε πάνω στὸ ζωτικὸ τοῦτο πρό- 6ληµα καὶ περιμένουμε τὶς ᾱ- παντήσεις σας, ΣΗΜ.--Ὑπενθυμίζουμε ὅτι μπορεῖτε νὰ στέλλετε τὶς ὁ- πιστολές σας στὴ Διεύθυνση: Σ. ᾿ἘΕπιτρπὴ Παιδαγωγικῆς Ακαδημίας Κύπρου, Λευκώσία. ΕΚΔΟΣΕΩΣ ᾿Αλεξ. Ειαγιᾶς ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΙΑ.Ξ ΕΩΣ, Ν. Δεοντίου ΝΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΣ. ΜΑΡΤΙΟΣ 1970 ΑΡΙΦ. ΦΥΛΛΟΥ 39 ΕΤΟΣ 5ον Ἶ ΠΟΕΛ ϐ) ΜΕΤΛΚΛΛΕΣΗ ΚΟ ΤΙΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΛ ΠΑ ΑΞΙΘΛ(ΓΗΣΗ ΜΕ ΕΞΟΔΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΜΑΣ ΘΑ ΜΕΤΑΚΑΛΕΣΟΥΜΕ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΑ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕ- ΤΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΟΥΣ. Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΑ ΓΙΝΗ ΓΙΑ μα. ΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΓΕΔ. ἳἓΗ ἑζατομίκευσπ τῆς ἐργασίας στὸ Δπιοτικὸ Ἡ ἀρχὴ ὅτι κάθε μαθητὴς ἔχει τὶς ἰδιο- μορφίες του καί μαθαίνει Χατὰ τρόπο ναὶ ρυ- θμὸ ποὺ προσιδιάδει σ᾽ αὐτὸν γαὶ µόνο, οὔτε συξητεῖται, οὔτε ἀμφισθητεῖται. Έχει ἐπιόλη- δή πιὰ σὰν ἀξίωμα τῆς σύγχρονης φυχολογίας καὶ Παιδογωγιχκῆς. Καὶ ἡ ἐμπειρικῆ παρατή- βΡῃηση μπερεῖ νὰ ἀποδείξη αὐτὴ τὴν ἀρχὴ καθη- μερινά. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ σὰν ἀξίωμα παραδεδεγμένο, ἐπιθάλλει τὴν διοφοροποίηση τῆς ἐργασίας ποὺ δίνει ὁ παιδογωγὸς στὸ χάθε παιδὶ τῆς ἴδιας τάξεως. Ἡ ἐργασία πρέπει νὰ ἀνταποχρίνεται στὶς ἱπανότητες, τὰ ἐνδιαφέροντα καὶ τὸ ϱρυ- θμὸ τῆς µαθήσεως τοῦ παθενός. Γιατί, τότε µο- νάχα δὲν μπορεῖ νὰ µαθαίνη ἄνετα καί νὰ παρου- σιάζη φυχινὴ- καὶ πνευματικχὴ εὐφορία ὅταν παρανολουθῆ ἄλλους στὸν «παλπασμό» τους. ἃ ἄλλους στὸν πολὺ ὁραδὺ θηµατισµό, ἀνακόπτει τὸν ἐνθουσιασμό του ἢ τὸν συμπιέζει καὶ τὸν συνθλίδει. Ἡ ἐργασία λοιπὸν κάθε παιδιοῦ πρέπει νὰ εἶνοι προσεκτικὰ µελετηµένη καὶ διαέαθµμι- σµένη, ὥστε νὰ ἀνταποκρίνεται στὸ δικό του ἀπονχλειστικὰ ἐπίπεδο, καὶ νὰ τοῦ δίνη ὅλη τὴν εὐχέρεια νὰ προχωράη µόνος χωρὶς νὰ νιώθη πίεση ἀπὸ χανένα. Τέτοια παρουσιάξδεται ἡ εἰχένα γιὰ τὸ µα- δητή, ἑασισμένη πάνω σὲ ἐπιστημονικὰ δεδο- μένα, Καὶ ἡ εἰχόνα αὐτὴ εἶναι ὡραία. καὶ Ἱ- δανική, τοὐλάχιστο ἀπὸ τὴ δεωρητικὴ σκοπιά. ἉΕἶναι γενικὰ ἀποδσντ ἠ. Όμως σὰν ἔρθη κανεὶς στὸν πραχκτικὀ τοµέα, θὰ ἐπισημάνη τὶς τρομακτικὲς δυσκολίες ποὺ παρουσιάξει ἡ δεωρία αὐτή. Τότε φαίνεται ὀἀνά- γλυφη ἡ ἄλλη πλευρά τῆς εἰκχόνας ὁ ὅ ἆ- απλό. Ὁ δάσκαλος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἔτοι- μάση ὅλα αὐτὰ τὰ µαθήµατα--- προγράµµατα μόνος του γιὰ τὸν κάθε μαθητὴ τῆς τάξεως του καὶ γιὰ τὸ χάθε µάθηµα-- στὰ σχολεῖα μας τοῦ- λάχιστο. Γιατί, ἀντιλαμξανόμαστε πὼς σ) ἅλ- λες χῶρες--προηγµένες ἴσως--- ποὺ ἐφαρμέξεται ἡ ἐξατομίχευση, ὑπάρχει ποικιλία ἐργασίας ᾱ- πὸ καθηγητὲς πανεπιστημίων, πο- θάσισαν τὴν ἐργασία τους σὲ πολύχρονες ἔρευνες καὶ πειρά- µατα. ᾿Απ᾿ αὐτὴ ἐχλέγει ὁ δάσκαλος ὅποια θέλει. “Ὁ δάσκαλος, ἐπλέγοντας τὸν τρόπο ἐξατομιπεύσεως τῆς ἐργασίας του---εἴτε Πρςο- γραμματισµένη Μάθηση, εἴτε Σχέδιο Δάλτον, εἴτε σύστημα Καρτελλῶν, εἴτε ὅ,τι ἄλλο τελι- νὰ ἀποφασίση---θὰ ἔχη νὰ ἀντιμετωπίση τὸ δυσχολώτατο ἔργο τῆς προετοιμασίας τοῦ ὑλι- κποῦ. Καΐ ἡ προετοιμασία αὐτὴ θᾶναι ἐργασία πολύωρῃ, χαλομελετημένη ναὶ καθενυχτική. ᾿Αφήνομε κατὰ µέρος τὸ ἐνδεχόμενο ὅτι πιβα- νὸ νὰ μὴ ἀρέση γιατὶ, δὲν διαθαθµίστηχκε πολὺ καλά, ἢ δὲν ἀχνολουθήθηκε ἡ διαδικασία ποὺ ἔπρεπε στὴν ἐφαρμογή, κατὰ τὴν ἄποφη τὸν ἀνωτέρων του. Θὰ πρέπει ὁ δάσκαλος νὰ ἀντιληφθῆ ὅτι πανένα δράδυ δὲν ἀνήκει οὔτε σ᾿ αὐτόν, γιὰ τὴν φυχαγωγία του καὶ γιὰ τὴν αὐτομόρφωση του, οὔτε στὴν οἰχογένειά του. Μὰ πἐρ) ἀπ᾿ τὶς δυσκολίες τῆς ἐφαρμογῆς, ἀπὸ ἐμπειρικὴ παρατήρηση, ἐπισημαίνουνται καὶ μερικὰ θασικὰ μειονεκτήματα τῆς ἀρχῆς :ὅτου . εἰδικὰ πλιμάκια, ποὺ πρέπει αὐτῆς ποὺ δέν πρέπει νὰ περάσουν ἁπαρατή- ρητα. α) 'Οδηγοῦμε τὸ παιδὶ στὸ στενὸ ἀἁτομιχι- σμὸ γαὶ περιορίδουµε τὴν ἀνάπτυξη τῆς κφινω- νικότητάς του. ϐ) Ἠλάπτουμε τὴν προφορικῆ ἔχφραση, πε- ριορίζοντας τὸ παιδὶ νὰ ἐργάζεται σιωπηρὰ γαὶ νὰ διατυπώνη γραπτὰ τὶς ἀπαντήσεις του. Αὖ- τὸ παρουσιάξεται χάπως ἔντονο σὰν ἀποτέλε- σµα τῆς μεθόδου αὐτῆς. γ) ᾽Αγνοσοῦμε μιὰ πιὸ θαδβιὰ ἐμθάδυνση, ἀφήνοντας τὸν καθένα νὰ ἐμθαθύνη ὅσο τοῦ εἶναι δυνατό. Σκοπὸς τοῦ ἄρθρου δὲν εἶναι νὰ κπάµη πο- λεμικὴ τῆς ἐξατομικεύσεως. Αὐτὸ το- νίσθηκε πὸς δὲν συδητεῖται. Τοὐναντίο, τονί- ζονται τὰ γαλὰ τῆς θεωρίας, μὰ παράλληλα τονίξονται παὶ οἱ δυσκολίες τῶν ἐφοαρμοστῶν της. Καὶ αὐτὸ τὸ δεύτερο εἶναι τόσο ση- μαντικὸ ὅσο καὶ τὸ πρῶτο. Γιατί, στὸ κά- τω -πάτω, μιὰ θεωρία παραμένει βεωρία ἂν δὲν ἐρεθοῦν τὰ κατάλληλα πρόσωπα ποὺ θὰ τὴν ζωντανέφουν. Κύριο μέλημα τοῦ σημειώματος εἶναι νὰ νάνη ἐποικοδομητικὲς εἰσηγήσεις ποὺ ἐγαίνουν µέσα ἀπ᾿ τὶς δνσκολίες τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἀνά- λαξαν νὰ δώσουν κάποια συγκεκριμένη μορφὴ στὴν ἰδανικὴ θεωρία τῆς ἐξατομιπεύσεως : α) Φὰ πρέπει νὰ προμηθεύεται ἀπ τὸ ΎὙ- πουργεῖο Παιδείας τὸ ὑλικὸ-- τοὐλάχιστο ἕνα πρῶτο. ὑλινό. Τὸ ὑλικὸ εἶναι ἐνδεχόμενο, ἄνά- λογα μὲ τὶς συνθῆνες, νὰ διαθαθµίζεται περισ- σότερο ἀπὸ τὸ δάσχαλο. ϐ) Ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς τάξεως νὰ γίνη πολὺ μικρότερος. Μονάχα τότε δᾶναι ὅν- νατὸ ὁ ῥάσχαλος νὰ παρακολουθῆ τὸν παθένα προσεχτικὰ καὶ νὰ τὸν ὀφοηθήσῃη νὰ ἀνέόη ὅσο τοῦ εἶναι δυνατό. γ) οἱ ἐπιθεωρητὲς, νὰ ἐναλαμέάνουν, πέρα ἀπ᾿ τὶς ἁπλὲς ὁδηγίες ποὺ δίνουν στοὺς δἀσχά- λους, νὰ προδιαγράφουν, σὲ γενικὲς τοὐλάχι- στο γραµµές, τὴ γενικὴ ὀργάνωση τοῦ χάδε µαθήµατος, παρουσιάξοντας ναὶ ὑποδειγματιχὸ ὑλιχκὸ ὅπου εἶναι δυνατό. δ) Νὰ Μειωθοῦν οἱ ὧρες διδασκαλίας τοῦ δασκάλου, ὥστε νὰ τοῦ παρέχεται εὐκαιρία γιὰ ἔλεγχο τῆς ἐργασίας. τοῦ παιδιοῦ µέσα “στὸ σχολεῖο. Πιστεύουμε πὼς ἡ προμήθεια τοῦ ὑλικοῦ ἀπ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας, ἀπὸ τὸ προσεχὲς σχο- λινὸ ἔτος, δὲν παρουσιάζει παμμιὰ δυσκολία. ᾿Αρκεῖ, μὲ ουντονισµένο τρόπο, νὰ μαζευτοῦν ὅλες οἱ ἀξιόλογες ἐργασίες δασκάλων, σ) ὅλα τὰ µαθήµατα ἀπὸ διάφορο: σχολεῖα ναί ὕστερα :ἀπὸ μιὰ σύντομη ἐπεξεργασία, νὸ ἐπτυπωθοῦν καὶ σταλοῦν στὰ σχολεῖα. Καὶ αὐτὸ σὰν ἕνα προσωρινὸ µέτρον γιὰ ἕνα-δυὸ χρόνια, μέχρις νὰ συστα- θοῦν ἀμέσως, ἀναλάδουν τὴ προετοιμασία τοῦ κατάλληλου ὑλικοῦ. Ἡ υἱοθέτηση τῶν πιὸ πάνω εἰσηγήσεων θὰ δώση μιὰ διέξοδο στὰ ἀνυπέρόλητα ἐμπόδια ποὺ ἀντιμετωπίζει ὁ δάσκαλος, καὶ θὰ θοηθήση τὴν παιδεία γενινά. Τὸ Διοικητικὸ Συμθούλιο τῆς ᾿Οργανώσεως µας ἀφοῦ µε- λέτησε σὲ τελευταία του συνε- δρία τὸ κείµενο τῆς ἀπαντήσε- ὡς τῆς Κυθερνήσεως γιὰ τὴν ἀξιολόγηση πῆρε σημαντικὲς ἀποφάσεις γιὰ νὰ εἰσηγηθῆ στὴ συνερχοµένη σύντομα Παγκύ- πρια Συνδιάσκεψη. Ἡ ἀπάντηση τῆς Κυθερνή- σεως δὲν κρίνεται ἵκανοποιη- τικἡ ἀπὸ τὸ Δ.Σ. καὶ ἔτσι δὲν μπορεῖ νὰ θοηθήση στὴν ἅμε- ση ἀντίκρυση τοῦ προθλήματος ποὺ ἀπὸ τόσα χρόνια ἁπασχο- λεῖ τὸν διδασκαλικὀ κόσμο. Στοὺς ἐμπειρογνώμονες ἆ- νατέθηκε καὶ ἡ κάλυψη τῶν θεμάτων τῆς ᾿Εκπαιδευτικῆς ὃ- πηρεσίας ἀλλά οἱ ὁποιεσδήπο- τε εἰσηγήσεις τους εἶναι μό- νο γιὰ τὴν Κυθέρνηση καὶ ὄ- χι γιὰ τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἀλλ᾽ οὔτε ὑποχρεώνουν τὴν Κυθέρνηση νὰ τὲς µετατρέ- ψη σὲ νέες μισθολογικὲς κλί- μακες. 'Απ᾿ αὐτὴ τὴ θέση διαφαί- νεται σαφέστατα πὼς ἡ ἵυ- θέρνηση δὲν ἀντικρύζει ὀρθὰ τὸ θέµα -- ὅπως ἐμεῖς τουλά- Χιστο τὸ θλέπουµε. . Μ᾽ αὐτὲς λοιπὸν τὶς προῦ- ποθέσεις τὸ -Δ. Σ. ἀποφάσισε τὴν µετάκληση ἐμπειρογνώμο: να μὲ ἔξοδα τῆς ΠΟΕΔ. Σ' αὐτὸν θὰ ἀνατεθῆ ἡ ἐπιστημο- νικὴ ἐξέταση τοῦ ὅλου προθλή- µατος, ὥστε νὰ καταστῆ δυνα- τὴ ἡ σαφὴς διατύπωση τῆς θέ- σεώς µας ΘΦασιζομένη ἐπὶ. συγ- κεκριµένων κριτηρίων καὶ ἐπι- στημονικῶς ἐξακριδωμένων στοιχείων. Τὰ πρῶτα διαθήµατα τῆς ᾿Ὀργανώσεώς µας ἐστράφησαν πρὸς τὴν Διδασκαλικὴ Ὅμο- σπονδίαν Ελάδος τῆς ὁὀποίχς ζητήθηκε ἡ γνώµη καὶ θοήθεια γιὰ τὴν ἐπιλογὴ τοῦ καταλλή- λου προσώπου. ᾿Αναμένεται ὅ- τι ἡ. ἀδελφὴ Δ.Ο.Ε. θὰ μᾶς θοηθήση ἐξευρίσκοντας τὸ κα- τάλληλο πρόσωπο. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ τοῦ Διοι- κητικοῦ Συμµθουλίου θρῆκε µε- γάλη ἀπήχηση µμεταξὺ τῶν συναδέλφων σ᾿ ὅλα τὰ µέρη τῆς Κύπρου. Πολλοὶ ὑπόθα- λαν εἰσηγήσεις γιὰ εἴσπραξη, εἰδικῆς συνδρομῆς ἀπὸ τοὺς δασκάλους γιὰ νὰ καλυφθοῦν τὰ ἔξοδα τοῦ εἰἶδικοῦ. Τὸ ὅλον θέµα θἀ τεθῆ µπρο- στὰ στὴν συνερχοµένη΄ Παγκύ- πρια Συνδιάσκεψη τῶν Γενι- κῶν ᾽Αντιπροσώπων γιὰ νἁ λη- φθοῦν τελικὲς ἀποφάσεις. ο ΤΑΜΕΙΟΝ ΤΙΜΗΣ Δημ. Σχ. Μέσα Γειτονιᾶς Δεμεσοῦ Δημ. ᾿Αγ. Μέμνονος ᾽Αμμοχώστου Α΄ Δημ. Σχ. Ἰδαλίου Δημ. ΣΧ. Φανερωμένης Σιωκράτης Κωστέας Δημ. Σχ. Κάτω Πλατρῶν Δημ. ΣΧ. Καλογραίας Κυρηνείας Προσωπ. καὶ Μαθ. ΣΧ. Μαρωνίου ἄλκος Δημοτ. Σχολ. Δυναξηττοῦ Διδάσκαλοι Πελεντριοῦ Β΄ 5.100 11.990 6.000 12.250 2.000 4.00 9.000 5.000 105.075 7.000 Μαθ. καὶ Προσωπ, Δημ. ΣΧ. Γερµασόγειας 5.000 ΜαΦ. καὶ Προσωπ. Δημ. Σχ. ᾽Αγκαστίνας 4675 ΜαθΘ. χαὶ Προσωπ. Δημ. ΣΧ. Τρεμεθούσης Πάφου | 2.900 Μαθ. καὶ Προσωπ. Δημ ΣΧ. ἍἉγ. ᾽Αμθροσίου ἄεμεσοῦ 3.900 Μαθ. καὶ Προσωπ Δημ. ΣΧ. Πάνω ᾿Αρχιμανδρίτας Πάφου 3.000 Μαβ. καὶ Πρόοσωπ. Δημ. ΣΧ. Σιδς 1.450 Εἰσφορὰ Π.9.Ε.ᾱ. 500.600 Εἰσφορὲς μέχρι τῆς 23.39.10 5694.500 Ὅλα τὰ σχολεῖα συνεχίδουν τοὺς ἐράνους τὼν. ω ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΤΛΥΡΟΣ Χ ΑΤΟΝΗΣ Γρ. Γιατὶ διαλέξατε τὸ διδασκαλικὸ, ἐπάγγελμα Ἡ ἐκλογὴ ἐπαγγέλματος γιὰ ἕνα ἀπόφοιτο Σχολείου Μέσης Παιδείας, κατὰ τὰ χρό- νια τῆς δικῆς µου ἀποφοίτη- σης δηλ. 1948--49, δὲν Ἆταν καθόλου εὔκολη. Βέθαια πρῶτα πρῶτα πρέ- πει νὰ διευκρινισθη ὅτι δὲν ὃ- πῆρχε ζήτημα ἐκλογῆς ἐπαγ- γέλµατος ἀλλὰ ἐξευρέσεως ἐἑ- παγγέλµατος. Ετσι, ἄποφοι- τώντας ἀπὸ τὸ Γυμνάσιο ὁ κά- Βε νέος, ἐφ᾽ ὅσο δὲν εἶχε τὶς οἰκονομικὲς δυνατότητες γιὰ µετάθαση στὸ ἐξωτερικό, γιὰ πανεπιστηµιακὴ µόρφώση -- ποὺ ὅλοι µας τὸ ἐπιθυμούσαμε, ἄναγκαζόταν νὰ προσανατολι- σθῆ πρὸς μιὰν ὁποιανδήποτε κατεύθυνση γιὰ νὰ θρῆ δου- λειά, Σ᾽ αὐτὴ τὴν κατεύθυνση μᾶς ὁδηγοῦσε καὶ ἡ ψυχολογική µας κατάσταση, γιατὶ σκε- Φτόμενοι ὅτι ἀρκετὰ πλήρωσε γιὰ μᾶς ὁ φτωχὸς πατέρας, στερούµενος τὸ κάθε τι γιὰ μᾶς, ἧταν καιρὸς νὰ µπορέ- σουµε πιὰ ἁπὸ μόνοι µας νὰ κερδίζουμε τὸ ψωμί µας στα- µατώντας πιὰ νὰ εἴμαστε πα- ράσιτα στὸν οἰκογενειακὸ προ- Ὀπολογισμό. ' Ἴσως, ἂν ὄχι: ἀσφαλῶς, ὁ πατέρας κάτι θὰ περίµενε «νὰ πληρώσουμε ἀπὸ ὅσα ξοδεύτη- καν γιὰ μᾶς. Ἡ ἔλλειψη ἐπαγγελματικοῦ Προσανατολισμοῦ, τὰ χρόνια ἐκεῖνα, μᾶς ἄφηναν ἐκτεθειμέ- νους, χωρὶς πρόγραµµα καὶ κα- τευθύνσεις. Μ᾽ ὅλα τοῦτα θέλω νὰ πῶ ὅτι ἴσως ἡ ἐκλογὴ ἐπαγγέλ- µατος γιὰ μένα, μὰ ἴσως καὶ γιὰ πολλοὺς νέους τότε καὶ τώρα δὲν εἶναι προγραμµατι- σµένη ἀλλὰ τυχαία. ᾿ ἛἜρ. Αν εἴχετε τὴν εὖκαι- ρία νὰ ξαναρχίσεε τὴ ζωή σας θὰ γινόσαστε καὶ πάλι δάσκαλος Απ. Στὸ ἐρώτημα τοῦτο ἡ γνώµη µου εἶναι ὅτι ἡ ἁπάντη- ση δὲν εἶναι καθόλου εὔκολη. Αν ρωτήσης ὁποιονδήποτε, πῶς πάει τὸ ἐπάγελμά του, θ᾽ ἀκούσης παράπονα. τσι μιὰ κι ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα ἔχουν τὰ μειονεχτήµατά τους θᾶλεγα ὅτι πάλι θὰ διάλεγα τὸ ἐπάγγελμα τοῦ διδασκάλου, γιατὶ εἶναι ἕνα ἐπάγγελμα ποὺ ἀναγνωρίζεται σὰν εὐγε- γὲς καὶ ἀποδοτικὸ γιὰ τὴν κοινωνία. Αν κρίνω ἀπὸ τὴν ἀρκετά μακρόχρονη ὑπηρεσία θἄλευνα ὅτι αὐτὸ μοῦ χάρισε ποικίλα συναισθήµατα. Ικανοποίηση, νοιώθοντας ὅτι µορφώνει τοὺς νέους θλαστοὺς τῆς κοινωνίας, προσφέροντας ἔτσι μιὰ θεµελι- ώδη θοήθεια 6) ὅλο τὸ κοἰνῶ- γασίας, Σὰν μικρὸ παράδειγ- µα τῶν δυσκόλων συνθηκῶν ἐργασίας θἄᾶθελα νὰ ἀναφέρω νικὸ σύνολο, Θἄταν παράλειψη ὅμως νὰ µὴ ἀναφέρω καὶ τὶς πίκρες κι ΜΙΛ ΣΙΝΕΝΤΕΙ:1 ΜΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Παρουσιάζει ὁ ΔΑ. ΤΑΔΑΝΤΙΝΗΣ ΧΧΣΣΣΧΣΣΧΣΣΣΧΙΣΣΣΧΣΧΧΣΧΧΣΧΣΧΧΣΧΧΣΣΧΣΣΧΣΧΧΣΧΣΣΣ) ΣΤΑΥΡΟΣ Χ’΄΄ ΑΝΤΩΝΗΣ Γενικὸς Ταμίας ΠΟΕΔ Διευθυντὴς τοῦ Δημοτ. Σχολείου Γερίου. Γεννήθηκε τὸ 1930 στὸν Άγιον ᾿ἘΕπίκτητον Κυρηνείας. Φοίτησε στὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο Αγίου ᾿Ἐπικτήτου. Μετὰ γράφτηκε καὶ ἀπεφοίτησε ἀπὸ τὸ Γωμνάσιο Κυρηνείας. ᾽Αμέσως ὕστερα γράφτηκε καὶ ἀπεφοίτησε ἀπὸ τὸ διδασκαλικὸ Κολλέγιο Μόρφου. Εἶναι παντρεμένος μὲ δασκάλα καὶ ἔχει ἕνα κοριτσάκι ἡλικίας 6 χρόνων. ζΣΣΣΧΧΣΣΣΣΙΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣΧΣΣΣΣΣΧΣΣΧΣΣΧΧΣΣΣΧΧ ἀπογοητεύσεις ἀπὸ τυχὸν κα- κάποιο ἐπεισόδιο ποὺ ἔχει µεί- κὲς τοποθετήσεις ἢ κακὲς σων- νει στὴν µνήµη. Όταν κάπο- θῆκες ζωῆς στοὺς τόπους ἐρ-. τε ἐργαζόμενος σὲ κάποιο .χὠ- ριό, πρὸς τὸ τέλος τοῦ σχο- λικοῦ χρόνου, εἶχαν ἐξαντληθῆ τὰ τετράδια τοῦ σχολείου τὰ προέτρεψα τὰ παιδιὰ ν᾿ ἆγο- ράσουν μερικά. Δὲν ἄργησε ἡ ἀντίδραση. Τὴν ἑπομένη ἕνας κύριος κατέφθασε πρωῖ - πρωϊΐ κάπως ἀναστατωμένος λέγον- τας σὲ ψηλὸ τόνο: « ντα δά- σκαλε, ἥντα ποὺ ἐγινήκαν τὰ τετράδια τζαὶ θάλλεις τὰ κο- πελλούδκια ν᾿ ἀγοράζουν Α- λόπως ἐπούλησες τα, Ἅτζιαὶ θάλλεις µας ἐμᾶς νὰ ἀγορά- σουµεν ἄλλα». Ἔρ. Πῶς θλέπετε τὸ διδα- σκαλικὸ ἐπάγγελμα μὲ τὰ ση- μερινὰ δεδοµένα 'Απ. Σήµερα τὸ διδασκαλικὸ ἐπάγγελμα θἄᾶλεγα ὅτι θρίσκε- ται σὲ πολὺ καλύτερη θέση παρὰ ὅτι θρισκόταν πρὶν λί- γες δεκαετίες. Οἱ συνθῆκες ἐργασίας ἔχουν θελτιωθῆ σὲ κανοποιητικὸ θαθµό. Καλύτερα σχολικἁ χτί- ρια, περισότερα καὶ θδελτιώμέ- να µέσα γιά τὴ διεξαγωγἠ τῶν µαθηµάτων, ἱκανοποιητικὴ κατανόηση ἐκ µέρους τῶν Υο- νέων καὶ τῶν ᾿Αρχῶν τοῦ Ὑ- πουργείου ἔχουν δώσει στὸ ἕ- πάγγελµα μιὰ καλἠ θέση στὴν κοινωνία. Οἱ. περισσότεροι δάσκαλοι, χάρις στὰ θελτιωμένα µέσα συγκοινωνίας, ἔχουν δηµιίουρ- γήσει τὴ µόνιµη τους κατοι- κία, πράγμα ποὺ ἀνακουφίζει τὸν διδάσκαλο ἀπὸ µπολλέὲς πλευρές: τὴν μόρφωση τῶν παιδιῶν µας, τὴν δηµιουργία κοινωνικοῦ περιθάλλοντος ποὺ νὰ ἱκανοποιῆῃ τὸν διδάσκαλον, Θάταν πολὺ ἀποτελεσματικὴ ἐνέργεια ἂν τὸ Ὑπουργεῖο µας ἵδρυε ,Ινστιτοῦτο ἐπιμορφώσα. ως Διδασκάλων. ᾿Εκεὶ θὰ προσκαλοῦνταν οἱ διδάσκαλοι ἐκ. περιτροπῆς γιὰ νἁ ἆνα- νεώνουν τὶς γνώσεις τους καὶ νὰ συζητοῦν πλατειὰ τὰ προ- θλήµατα τῆς Παιδείας µας, Παράλληλα μὲ τὸ ᾿Ινστιτοῦ- το πρέπει νὰ λειτουργῆ Πειρα- ματικὸ Σχολεῖο, ὅπου νἁἀ δο- κιµάζωνται οἱ νέες μέθοδοι, νὰ τὶς παρακολουθοῦν οἱ διδάσκα- λοι, ὄχι γιὰ μιὰ µόνο περίοδο, ἀλλὰ γιὰ ἐπαρκὲς χρονικὸ δι- άστηµα γιὰ νὰ μποροῦν νὰ θγάζουν τὰ ὀρθὰ συμµπερά- σματα. Τὸ νὰ πειραματίζεται ἕνας διδάσκαλος χωρὶς τὰ ἀποτε- λέσµατα τοῦ πειραματισμοῦ νὰ γίνωνται γνωστὰ σ᾿ ὅλους ἣ ὁ πειραματισμὸς νὰ λήγη μὲ τὴ λήξη τοῦ σχολικοῦ χρόνου, -- διότι ὁ διδάσκαλος τῆς ἐπό- µενης τάξης δὲν ξέρει ἢ δὲν θέλει νὰ ἐφαρμόση τὴ νέα μέ- θοδο ---, δὲν νομίζω νὰ εἶναι ὀρθή. ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΕΠΠΗΝΩΝ ΔΙΔΑΣΚΗΒΛΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ ΔΟΓΒΡΙΑΣΜΟΣ ΈἘΙΣΠΡΑΞΕΩΝ ΚΔΙ ΠΠΗΡΩΜΩΝ ΠΙΑ Το ΕΤΟΣ το ΛΗΞΑΝ ΤΗΝ 31ΗΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 1969 ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Μετρητὰ εἰς Χείρας Ταμίου κατὰ τήν 1) 1)1969 Μετρητὰ παρὰ ριασμὸς Μο. 83) Συνδρομαὶ Μελῶν παρακρατηθεῖσαι ὑπὸ τῷ Σ.Τ.Δ.Κ. Ατδ. τοῦ κοῦ Ταμιευτηρίου Διδασκάλων Κύπρου Ατδ. Μεῖον: Ἐπιστροφαὶ Συνδρομῶν Συνδρομαὶ εἰσπαρχθεῖσαι μετρητά Συνδρομαὶ εἰς Ταμεῖον Συνδικαλιστικοῦ ᾿Αγῶνος Κέρδος ἀπὸ ἐκδρομὴν εἲς ᾽Αγγλίαν Εἰσπράξεις ἀπὸ διαφημίσεις Εἰσπράξεις ἀπὸ πώλησιν ἐπίπλων ᾿Απόσυρσις ἀπὸ Σ.Τ.Δ.Κ. Ατδ. (Λογαριασμὸς Προνοίας Διδασκάλων ἆρ. 3269) ᾿Απόσυρσις ἀπὸ Ταμεῖον Ἐθνικοῦ Αγῶνος (Ὄψεως) Τόκοι ἀπὸ Σ.Τ.Δ.Ι. Λτδ. (Τρεχ. Λογαριασμὸς ἄρ. 83) Εἰσφοραὶ ᾿Επαρχιακῶν Τμημάτων Προσωρινὸν Δάνειον ἀπὸ Γενικὸν Ταμίαν Εἰσφορὰ ἀπὸ Ὑυνεργατικὴν Κεντρικὴν Τράπεζαν ΔΑ απο Εἰσφορὰ Κύπρου ΛΤτδ. Ευνεργατικὸν Ταμιευτήριον στου (Τρεχούµενος Λογα- Συνεργατι- Ταμείου Διδασκάλων ΠλΗΡΩΜΑΙ Μισθοὶ Μομικοῦ Συμθούλου ς 300.000 το ΣΜισθοί, Συνεργασίαι καὶ Φιλοδωρήματα 994.170 165225 Συνεισφορά εἲς Ταμεῖον Προνοίας Ὑπαλλήλων 27.000 Γραφικὴ Ὕλη, ᾿Εκτυπώτικὰ καὶ ᾿Εφημερίδες 510.432 5 3,219.00 , : ἃ Ταχυδροµικά, Τηλεφωνικά, Τηλεγραφικὰ 178.247 Ρος Μεταφορικἁ καὶ “Οδοιπορικἁ 322.150 3 274.000 Ἐλεγκτικὰά Δικαιώματα τ 50.000: 91.000 Φωτισμός 1972 3.365.000 Καθαριότης 31.280 7.000.000 Φόρος Σκυθάλων 2000 740.000 Ἔξοδα Συνεδριάσεων 93.075 .Ἔξοδα Συνδιασκέ ν 248.180 ἑψεώ 2.400 Τραπεζικὰ Δικαιό 9.000 Τρατες μκαωμάτα 5,500 Στέφανοι : 24.100 ᾿Αγγελί ὶ ώ ος γγελίαι καὶ Δημοσιεύσεις 56 500 0.065 Ἔπιπλα καὶ Σκεύη 19 000 8.500 Διάφορα Ἔξοδα 3 000 Ει 8 πμ αρα 212.000: τν -ο ο ΕἘξόφλησις Δανείου Ταμία ε1ς,26ἱ 2,547.575 Εἰσφοραὶ εἰς ᾿Επαρχιακὰ Τμήματα --- Λευκωσίας 100.000 Λεμεσοῦ --- ο... Κυρηνείας ἀἄἶ{Ζ{ύ Μόρλου 100.000 ᾽Αμμοχώστου 20.000 250.000 Κατάθεσις εἰς Ταμεῖον Προνοίας Διδασκάλων (Ὀψεως) 523.430 Καταθέσεις εἲς Ταμεῖον Συνδικαλιστικοῦ ᾽Αγῶνος (ὌὌψεως) 81.805 Κατάθεσις εἰς Ταμεῖον Εὐημερίας Διδασκάλων (Ὄψεως) 897.215 Κατάθεσις εἰς Ταμεῖον Ἐδημερίας Διδασκάλων (ἐμπρόθεσμος) 1,650.000 Κατάθεσις εἰς Ταμεῖον Συνδικαλιστικοῦ ᾽Αγῶνος (Γραμμ.) 7,8δ00.000 Κατάθεσις εἰς Ταιιεῖον ᾿Εθνικοῦ ᾿Αγῶνος (Ἐμπρόθεσμοι) 0.065 14,083.545 Μετρητὰ παρὰ τῷ Σ.Τ.Δ.Κ. Ατδ. (Τρεχ. Λογαριασμὸς ἀρ. 83) 80.235 : 14,083.545 πιπαπηπμππσπιπωυπκυσωηπαππ παπα πομπή ΕΚΠΑΙΝ Η ΠΛΙΛΕΥΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΑΙΚΟ ΝΑΣ 1. Ἔννεια καὶ περιεχό- µενον τοῦ λαϊκοῦ πολιτι- σμοῦ: Εἰς τὴν ἔννοιαν «λαϊκὸς πο- λιτισμὸς» περιλαμµθάνονται ὅλαι αἱ ἐκδηλώσεις αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸν ὑλικόν, κοινωνικὸν καὶ πνευματικὸν θίον καὶ ἔχκουσαι ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὸν λαόν, τούτου. δὲ ἐκλαμθανομένου ὡς ὡς ὁλοκλήρου τοῦ ἀνθρωπίνου πλήθους τὸ ὁποῖον συνδέει συν- αίσθησις κοινῆς καταγωγῆς, κοινἠ παράδοσις, ὁμότροπα ἤ- θη, κοινἠ διανόησις καὶ ἡ αὖ- τὴ γλῶσσα. 2. Αἱ δύο ἔννοιαι τῆς παιδευτικῆς σημασίας τοῦ λαϊχκοῦ πολιτισμοῦ: Ἡ ἐπιστημονικὴ ἐξέτασις καὶ οπουδὴ τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς μορφάς κέκτηται ἰδιαιτέραν σηµασίαν, καθ’ ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ λαϊκὸς πολιτισμὸς δύναται, κατ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ ἀποθῆ παιδευ- τικὸν μέσον. Τὴν τοιαύτην παι- δευτικὴν σηµασίαν δυνάµεθα νὰ ἴδωμεν ὑπὸ δύο ἐννοίας: (α) Ὑπὸ τὴν γενικωτέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐκ τοῦ λαί- κοῦ πολιτισμοῦ παιδευτικὴ ἐπί- ὃρασις ἀφορᾶ εἰς ὅλον τὸ κοι- νωνικὸν σύνολον, καὶ (6) Ὑπὸ τὴν εἰδικὴν τοιαύ- την, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξετάζε- ται ἡ σημασία τοῦ λαϊκοῦ πο- λιτισμοῦ ὡς µέσου τῆς εἰς τὸ σχολεῖον λαμθανούσης χώραν ἀγωγῆς. 3. Ἡ γενικωτέρα παιδευ- τιχὴ σημασία τοῦ λαϊκοῦ πολιτιομεῦ: Ἡ σπουδἡὴ τοῦ λαϊκοῦ πο- λιτισμοῦ. ὁδηγεῖ τὸ Ἔθνος ὁ- λόκληρον εἰς τὰς ρίζας τοῦ πολιτισμοῦ του, εἰς τὴν γνῶ- σιν τῶν ψυχικῶν πηγῶν τοῦ πο- λιτισμοῦ µας. ᾿Επιτυγχάνεται οὕτω ἡ αὐτοσυνείδησις τῆς φυ- λετικῆς, πνευματικῆς καὶ ψυχι- κῆς ἰδιοσυστασίας µας, ἡ ἆν- τίληψις τῆς ἰδιαιτέρας ἐθνικῆς κοινότητος, μὲ τάς ἰδίας αὖ- τῆς παραδόσεις, ἰδέας καὶ ἐλ- πίδας. 'Ἡ θαθυτέρα µελέτη τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ ὑποδεικνύει ποῖοι εἴμεθα, ἀπὸ ποῦ ἐρχόμε- θα καὶ τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν ἐπι- θοηθεῖ εἰς τὴν µετάγγισιν µορ- φῶν ζωῆς ἐκ τῆς μιᾶς γενεᾶς εἰς τὴν ἄλλην. Τοιουτοτρόπως ἡ. παράδοσις καθίσταται δηµι- ουργικἡὴ μνήμη, στρεφοµένη δὲ πρὸς τὸ παρελθὸν καὶ δίδουσα ζωὴν εἰς τὸ παρὸν ἑρμηνεύει τὸ µέλλον. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἡ διατήρησις τῆς ἰδιοτωπίας µας ὡς Ἑλλήνων καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐντόνου ὑπάρξεώς µας εἰς τὴν παγκόσµιον κονίστραν καὶ ἱστορίαν ἀποθαίΐνει δι᾽ ἕνα ἕ- καστον, καθῆκον, ἰδέα κύρους, πίστις ἀκράδαντος. Τὸ ἔθνος ἀποθαίνει ὁλότης ὑπερατομική. Ὁ λαϊκὸς πολιτισμός, ὡς ἀφ᾽ ἑαυτοῦ διδάσκαλος, καλλιεργεῖ τὴν ἐθνικὴν ἰδέαν, φρονηματίζει καὶ κυρώνει. Ὁ ἄνθρωπος πλέ- ον «ριζώνει» εἰς τὸν τόπον του καὶ εἰς τὸ ἄκουσμα τῶν οστί- χων: --Μἡ πράσινοι παντοῦ δὲν εἶν᾽ (οἱ κάµποι Κι ἡ θάλασσα δὲν εἶναι γα- (λανή ἴδιοι παντοῦ δὲν εἶν᾽ οἱ οὐ- (ρανοί ᾿Αφοῦ κανεὶς στὴν ἴδια γῆ πλανᾶται, γιατὶ μιὰ μόνη γῆς γωνιά (ποθεῖ Γιατὶ ὅπου κι ἂν πάη τὴ Θύ- (μᾶται εὑρίσκει πραγµατικὸν νόημα, ὁ συναισθηµατικός του κόσμος πληροῦται, ἡ διάνοια καθίστα- ται διαυγεστέρα, 4. Ἡ εἰδικωτέρα παχιδευ- τικ σημασία τοῦ λαϊκοῦ πελιτισμεὺ: Συναφὴς πρὸς τὴν γενικὴν παιδευτικἠν σηµασίαν τοῦ λαῖ- κοῦ πολιτισμοῦ εἶναι καὶ ἡ εἰ- δικωτέρα τοιαύτη -- ὁ λαϊκὸς πολιτισμὸς ὡς μέσον ἀγωγῆς. Καθ’ ὅν τρόπον τὸ ἔθνος ἐ- πιτυγχάνει τὴν αὐτοσυνειδησίαν καὶ τὴν αὐτοεπίγνωσιν, ἄποδει- κνύει τὰς ἁτομικάς του ἰδιό- τητας καὶ καθιστᾶ ἔντονον τὴν ΠΛΛΜΤΙΣΝ0Υ ΧΡΗΣΤΟΣ ΘΕΟΦΙΛΙΔΗΣ παρουσίαν του εἰς τὴν πληµ- µυρίδα τῶν σημερινῶν ἐθνῶν διὰ τῆς σπουδῆς καὶ διώσεως τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ του, οὔ- τω καὶ τὸ ἄτομον, διὰ τῆς 6ι- ώσεως τῶν συστατικῶν στοιχεί- ὧν τῆς ζωῆς τοῦ ἔθνους του, καθίσταται προσωπικότης ἴσχυ- ρὰ καὶ αὐτόνομος, προσωπικό- της συγκεκροτηµένη μὲ αὐτό- νοµον ἠθικὴν θούλησιν. Μὲ ὁ- δηγὸν τὸ πνεῦμα τῆς προγο- νικῆς ἑστίας ἐνδωναμοῦται, κα- ταφάσκει τὴν ζωήν, δὲν θαµ- θοῦται ἀπὸ ὑλικὴν ὑπεροχὴν ἄλλων λαῶν. ᾿Αντιθέτως γίνε- ται ἐκλεκτικὸς καὶ δηµιουργι- κός. Ἐντεῦθεν καὶ ἡ σημασία τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ ὡς μέσον ᾱ- γωγῆς. 'Η λαογραφία, ὡς ἐπι- στήµη τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ, ἐνδιατρίθει περὶ πᾶν ὅ,τι προσ- φιλὲς καὶ πολύτιμον ἀἁποκομί- ζομεν ἀπὸ τὴν ἀγαπητὴν πα- τρίδα, τὴν φύσιν καὶ τοὺς ἀν- θρώπους, οἱ ὁποῖοι τὴν κατοι- κοῦν. ὋΌθεν ἡ γνῶσις τῆς πα- τρίδος, ἡ Πατριδογνωσία, καὶ ὡς θεμελιώδης διδακτικἡ ἀρχὴ καὶ ὡς αὐτοτελὲς µάθηµα, πε- ριλαμδάνει εἰς τὴν ἔρευνάν της καὶ τὸν ἀνθρώπινον δίον εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς ἐκδηλώσεις, ψυ- χικὰς καὶ κοινωνικάς. 'Η Πα- τριδογνωώσία καὶ ὁ ὅλος λαϊκὸς πολιτισμὸς ἀποτελοῦν τὰς θά- σεις πάσης λαϊκῆς παιδείας καὶ ἀποθαίνουν πηγἠ ἁληθινῆης πρὸς τὴν πατρίδα ἀγάπης. ᾽Α- πόδειξις ὅτι καὶ πρὸς τὸν λα- όν, ὡς πηγἡν ἐθνισμοῦ, στρέ- Φονται ὅλοι κατά τὰς στιγμὰς ἐθνικῆς δοκιµασίας, Τοῦτο συ- νέθη εἰς Γερμανίαν μετὰ τὰς νίκας τοῦ Μ. Ναπολέοντος, εἷς τὴν Φιλλανδίαν μετὰ τὴν ὦπο- ταγήν της εἷς τὴν Ρωσσίαν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν πε- ρὶ ἐκσλαδισμοῦ τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς θεώρίαν τοῦ Φαλμεράῦ- ερ. Διὰ τῆς Πατριδογνωσίας ὁ μαθητὴς συνδέεται ψυχικῶς πρὸς τὴν γενέτειραν αὐτοῦ καὶ δι᾽ αὐτῆς πρὸς τὴν ὅλην πα- τρίδα καὶ ὁδηγεῖται θαθμηδὸν εἷς τὴν ψυχολογικὴν κατανόη- σιν τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἔθνους του, ὡς οὗτος ἀποτυπώνεται εἰς παραδόσεις καὶ ἄσματα, εἰς μύθους καὶ παροιµίας, εἴς τὴν γλῶσσαν, τὸ δίκαιον, τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμα. Κανὲν πεδίον δράσεως δὲν εἶναι διὰ τὸν διδάσκαλον τό- σον προσιτὀν, τὀσον συναφὲς πρὸς τὸ περιεχόµενον τοῦ διδα- κτικοῦ, του ἔργου, ὅσον τὸ τῆς Λαογραφίας. ᾿ἘΕνέχει αὕτη διὰ τὸν διδάσκαλον διπλῆν σηµα- σίαν' ἀφ᾿ ἑνὸς τὸν διδάσκει νὰ κατανοῆ τὴν διανόησιν τοῦ ἔ- θνους του, ὡς ἀποτυπώνεται εἰδικῶς εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ λαοῦ, καὶ ἀφ᾿ ἑτέρου τοῦ δει- κνύει τὰς ὁδοὺς καὶ τὰ µέσα τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην µία ἀληθῶς ἐθνικὴ λαϊκὴ παιδεία. Αὐτὸ τὸ δεύτερον γίνεται κα- ταφανὲς ἐκ τῶν ἀἁμέσως κα- τωτέρω: 1) Ὁ λαϊκὸς πολιτισμὸς εἷ- ναι συνωφασµένος μὲ τὴν ζω- ἡν καὶ τὴν ὅλην ὕπαρξιν τοῦ μαθητοῦ. ᾽Αποτελεῖ ἰσχυρὸν 6ί- ωὠµμα τούτου. Τοῦτο συμπίπτει μὲ τὴν ἀπαίτησιν τῆς συγχρό- νου. διδακτικῆς, ὅπως τὰ διδα- σκόµενα οἰκοδομῶνται ἐπὶ τῶν θιωµάτων τῶν μαθητῶν. 2) Ἡ ἐπαφὴ μὲ ὅ,τι πηγά- ζει ἀπὸ τὴν Ὀπαρξίν µας δὲν δύναται παρὰ νὰ δημιουργἢ εὖ- χάριστον συναισθηματικὸν κό- σµον. Επομένως, ἡ ἐπαφὴ μὲ στοιχεῖα τοῦ λαϊκοῦ µας πολι- τισμοῦ. δημιουργεῖ χαρὰν καὶ εὐχαρίστησιν, διαφέρον καὶ πα- ρώθησιν πρὸς δρᾶσιν. Ἐπ᾽ αὖ- τῶν ὅμως στηρίζει καὶ ἡ παι- δαγωγικἡ τὸ ὅλον αὐτῆς θΘά- θρον. 3) ΗἩ σποευδὴ τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ καλλιεργεῖ τὸν ἐν- συνείδητον πατριωτισµόν. Τοῦ- το σωµδαίνει, διότι ὁ ἐθνικὸς φρονηματισμὸς δὲν γίνεται διά λόγων κενῶν, ἀλλὰ δι’ ἐπαφῆς μὲ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συνι- στοῦν τὴν ὕπαρξίν µας. Αὗτά, λόγῳ µμορφῆς καὶ περιεχομέ- νου, ὁμιλοῦν ἀπ᾿ εὐθείας εἰς τὴν ψυχἠν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, ὅθεν, εἶναι ἄμεσον. ΑΦ ἑαυ- τῶν ἐπιθάλλονται, ἄνευ περι- στροφῶν καὶ παλινδροµήσεων. Τὸ παρελθὀν ἐπιζῆ εἰς τὸ πα- ρὸν καὶ διαμορφώνει τὸ μέλ- λον. 8) Πληρεστέρα µάθησις ἐ- πιτυγχάνεται εἲς θέµατα εἰς τά ὁποῖα ἡ λαϊκὴ παράδοσις σωμ- πληρώνει τὴν λογίαν. Τὰ κλέ- Φτικα τραγούδια π.χ. ἔμπλεα ἤθους καὶ μεγαλείου, ἀρετῆς καὶ Φφιλοπατρίας, ἀποτελοῦν πηγὴν ἠθικῆς διδασκαλίας, ἀλλ” ἐν ταυτῷ καὶ ἱστορικῆς τοιαύτης: δι᾽ αὐτῶν καὶ µόνον θὰ κατανοηθή πλήρως ἡ ζωή τοῦ «κλέφτη». Τὰ ᾿Ακριτικὰ τραγούδια θὰ συμπληρώσουν τὰς γνώσεις µας περὶ τῆς σχε- τικῆς πρὸς αὐτά ἱστορικῆς πε- ριόδου, τὰ δὲ τραγούδια τῆς ξενιτειᾶς θὰ συμπληρώσουν τὰ εἲς αὐτὴν διηγήματα καὶ ποιη- τικὰ ἔργα τῶν λογίων. 5) Τὴν γεώγραφίαν καὶ ἵ- στορίαν τοῦ περιθάλλοντος θὰ συμπληρώσουν οἱ θρύλοι καὶ αἱ παραδόσεις τῆς περιοχῆς, τὴν δὲ θρησκευτικὴν διδασκα- λίαν αἱ παραδόσεις διὰ τοὺς ἁγίους καὶ τὰ ἐξωκκλήσια τῆς περιοχῆς. ϐ) Τὴν ὅλην ἠθικὴν διδασκα- λίαν θὰ συμπληρώση τὸ κα- θημερινὸν παράδειγµα τῶν ἀν- θρώπων τοῦ στενωτέρου περι- θάλλοντος, τὸ ὁποῖον θὰ διδά- ξη, ὅτι ἡ καταξίωσις εἲς τὴν ζωὴν καὶ ὁ ἐνάρετος θίος εἷ- ναι κατὰ µόνον διὰ τῆς ἐντί- µου ἐργασίας, διὰ τοῦ μόχθου. 7) “Ἡ λαϊκὴ τέχνη τῆς πε- ριοχῆς δύναται νὰ ἀναθιώση ἢ καὶ νὰ προαχθῆ εἰς τὸ σχολεῖ- ον κατὰ τὸ µάθηµα τῆς ζω- γραφικῆς καὶ χειροτεχνίας, ὗ- λοποιουµένη μάλιστα καὶ εἰς ἀντικείμενα καὶ ὑλικὰ τῆς πε- ριοχῆς, ἡ δὲ μουσικἡ νὰ συν- δεθῆ ὀργανικῶς μὲ τὰ δηµοτι- κἁ τραγούδια τῆς στενωτέρας καὶ εὐρυτέρας πατρίδος. ϐ) ἸΑξιοσημείώτον τέλος καὶ τοῦτο: Ἡ κατανόησις ἔργων τῆς λογίας παραδόσεως καθί- σταται εὐχερὴς διὰ τῆς γνώ- σεως τῶν ἀντιστοίχων μορφῶν τοῦ λαϊκοῦ δίου. 5. ᾿Επιπτώσεις εἰς τὸ ἕἔρ- γον τοῦ διδασκάλου: Ὁ Ἕλλην διδάσκαλος ἆἄπε- τέλει ἀνέκαθεν ἡγετικὴν Φφυσι- ογνωµίαν εἰς τὸν κοινωνικόν του περίγυρον. Τοῦτο τοῦ ἔδι- δε ἀδιαλείπτως τὸ δικαίωµα νὰ παιδεύη ἑἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ σχολείου, νὰ διαµορφώνη εἲς : κοινὸν παρονομαστὴν τὴν ἔθνι- κἡν συνείδησιν, νὰ παραδειγ- µατίζῃ καὶ νὰ κυρώνῃ. ᾽Αλλ” ὁ διδάσκαλος δύναται νὰ µεταδώση µόνον ὅ,τι ὁ ἴδι- ος αἰσθάνεται καὶ ζῆ. 'Ὁ 6αθ- μὸς τοῦ ἐνθουσιασμοῦ του προ- καθορίζει καὶ τὸν θαθμὸν ἐπι- τυχίας τοῦ ἔργου του. Γνῶσις τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ τῆς πε- ριοχῆς ἐπιφέρει εἰς τὸν διδά- σκαλον Ὑνῶσιν τοῦ ἀνθρώπου τῆς περιοχῆς του. Ἐκ τῆς γνώσεως αὐτῆς ἐκκινῶν, δύ- ναται νὰ ρυθµίση τὴν περαι- τέρω ἐπίδρασιν αὐτοῦ ὑπὸ µίἰ- αν προὐπόθεσιν: δάσκαλος, ὅστις κατ ὀρθόδο- ξον τρόπον ἀντιλαμθάνεται καὶ κάμνει στήση αὐτὴν καὶ γης. ταυτίζει τὸν ἑαυτόν του μὲ τὸν μέσον ἄγω- τόπον εἰς τὸν ὁποῖον ὑπηρετεῖ, ' φορεὺς τῶν πολιτιστικῶν στοιχείων τῆς ζω- | ὁ ὁποῖος γίνεται ῆς τοῦ τόπου, δύναται νὰ ἐπι- θληθῆ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κοινωνικοῦ περιγύρου, νὰ ἔπι- δράση γονίµως εἰς τὸν παιδευ- τικὸν τοµέα, νὰ ἀνακαλέσῃ πα- ραμµερισθέντα γόνιµα στοιχεῖα | τοῦ λαϊκοῦ πολιτισμοῦ τῆς πε- ριοχῆς, νὰ συµθάλῃ εἰς περαι- | τέρω πολιτιστικἠν πρὀοδον, συνδυάζων τὴν παράδοσιν µε- τὰ τῆς δηµιουργικῆς ὁρμῆς., Καὶ αὐτὸ τὸ ὀφείλει σ᾽ ὅσους, πέρασαν, θαρθοῦνε, θὰ περάσουν, κριτὲς θὰ τὸν δικάσουν οἱ ἀγέννητοι, οἱ νεκροί. Μόνον ὁ ὃδι- ! θίωµα τὴν παράδοσιν ! τοῦ Ἓθνους, δύναται νὰ κατα- ͵ ὍὉ διδάσκαλος ὁ ὁποῖος ' ΕΥΤΙΚΟΣ 1. Μία τῶν σπουδαιοτέρων ἐπιδιώξεων τῆς συγχρόνου ἐκ- παιδεύσεως εἶναι ἡ ἐξατομί- κευσις τῆς διδασκαλίας, δηλα- δὴ ἡ παροχἡ εἰς κάθε µαθη- τὴν τῶν καλυτέρων δυνατῶν εὐκαιριῶν, διά τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἱκανοτήτων καὶ ἐν λανθανούση καταστάσει εὑρισκομένων δυ- νάµεών του, εἰς τὸ ἀνώτατον δυνατὸν 6αθμόν. Τὰ ἄτομα διαφέρουν, ὣς γνωστόν, μεταξύ των τόσον ἐ- ξωτερικῶς ὅσον καὶ ἐσωτερι- κῶς, εἰς ὅλας τὰς ὄψεις τῆς προσωπικότητάς των. Οἱ τομεῖς εἰς τοὺς ὁποίους παρατηροῦν- ται διαφοραὶ εἶναι πολλοί, οἱ σπουδαιότεροι δὲ ἐκ τούτων εἷ- ναι τὸ φῦλον, ἡ νοημοσύνη, ἡ χρονολογικἡ ἡλικία, αἱ ἀνάγ- [και ὁ συναισθηματικὸς κό- σµος, τὸ ἐνδιαφέρον, ἡ σωµα- Γτικὴ καὶ ψυχική ὑγεία, ἡ σω- µατικὴ ἀντοχή, ἡ ἱκανότης ἄν» τιµετωπίσεως ποικίλων προθλη- ματικῶν καταστάσεων, ἡ ἀνα- γνωστικἡ ἵκανότης, ἡ ταχύτης εἰς τὴν ἀνάγνωσιν καὶ τὴν γραφήν, ὁ τρόπος παρωθήσεως, ἡ ἱκανότης καὶ διάθεσις δι ἐργασίαν κ.ἄ. 2. Ἔχοντες ὑπ ὄψιν τὰ ἆ- νωτέρω, Φφροντίζομεν οἱ διδά- σκαλοι ὅπου εἶναι δυνατόν, νἁ παρέχωµεν εἰς τοὺς µαθητάς µας εὐκαιρίας νὰ ἐργασθοῦν μὲ τὸν ἰδικόν των ρυθμὸν καὶ ἐπὶ διαφορετικῆς κάποτε ὕλης, ἀναλόγως τῶν διαφερόντων, τῶν ἱκανοτήτων, καὶ τῆς δια- θἐσεώς των δι ἐργασίαν, διό- τι πιστεύοµεν, ὅτι κατ αὐτὸν τὸν τρόπον δύνανται νὰ ἀνα- πτύξουν τὰς ἱκανότητας καὶ δυνάµεις των καὶ νὰ φθάσουν εἲς τὸ ἀνώτατον δυνατὸν ὅριον τῆς ἀποδόσεώς των. Διά τῆς ἐξατομικεύσεως, ἐξ ἄλλου, τῆς ἐργασίας, ἐπιτυγ- χάνεται καὶ ἡ ψυχικὴ ὑγεία τῶν μαθητῶν, πρᾶγμα τὸ ὃὁ- ποῖον δὲν δύναται νὰ λεχθῇῃ, εἰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποί- ας οὗτοι πιέζονται, ἑκόντες ᾱ- κοντες, νὰ ἐργασθοῦν ὅλοι μὲ τὸ ἴδιον θέµα καὶ τὸν ἴδιον ρυθµόν. Διὰ τῆς ἐξατομικεύσε- ως καλλιεργεῖται ἐπίσης ἡ πρω- τοθουλία τῶν μαθητῶν καὶ ἆπο- κτοῦν οὗτοι τὴν τέχνην καὶ τὴν Ἱκανότητα νὰ µανθάνουν διὰ τῶν ἰδικῶν των δυνάµεων, πρᾶγμα ποὺ θὰ τοὺς Φοηθήσῃ, τόσον εἰς τὰς περαιτέρω σπου- δάς των, ὅσον καὶ εἰς τὴν συνε- χῆ προσαρµογήν τών εἰς τὰς ραγδαίώς µεταθαλλομένας συν- θήκας τῆς ζωῆς. 3. Πῶς ὅμως δύνανται νὰ ἐ- φαρμοσθοῦν αἱ ἀνωτέρω ἀρχαὶ καὶ ἐπιδιώξεις εἰς τὴν ἀνάγνω- σιν, Μᾶς παρέχονται τὰ κατάλ- ληλα καὶ καλῶς διαθαθµισµέ- να ἀναγνώσματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἱκανοποιοῦν τὰ διαφέροντα τῶν μαθητῶν µας καὶ νὰ ἀάνταπο- κρίνωνται συνάµα εἰς τὰς ἵκα- :νότητάς των ἀλλά καὶ εἰς τὰς ἰδικάς µας ἐπιδιώξεις: πιστεύοµεν, οὖν ἀμφοτέρους τοὺς ὡς ἄνω Γπαρκῆ γλωσσικὴν τῶν μαθητῶν . καλλιέργειαν. φέλη τῆς ἐξατομικεύσεως, [ταῦτα ἐξετέθησαν ἀνωτέρω, τὰς Γὡὼς ἄνω διατυπωθείσας καὶ ἅλ- Γλας δυσκολίας. ὣς ἐπίσης καὶ | Γπὰς ποικίλας μεθόδους διδασκα- λίας τῆς ᾿Αναγνώσεως -- τὰς ὁποίας κατὰ περιόδους τῆς ήνη Διότι, ὅτι οὔτε τὰ ἐν ἰ-! σχύϊῖ ἀναγνωστικὰ οὔτε τὰ 6ι- αθλία τῆς θιθλιοθήκης ἵκανοποι- | ὅρους -- ἱκανοποίησιν τῶν δια- , φερόντων τῶν μαθητῶν καὶ ἕ-, 4. Ἔχοντες ὑπ ὄψιν τὰ ὃ- : ὡς γρησι-, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Ἡ ἐξιτομίκευσις γωσεως εἰο μεγήλας τάξεις ΜΙΧΑΗΛ ΚΥΡΙΑΚΟΥ. µατος, ἡ ὁποία δὲν φιλοδοξοῦ- μεν νὰ θεωρηθῇ ὡς τελεία, πα- ρουσιάζουσα, ὡς καὶ κάθε μέ- θοδος, τὰ μειονεκτήματα καὶ δυσκολίας της. Παρέχονται εἰς τοὺς µαθη- τὰς συμπληρωματικὰἀ ἀναγνω- στικά, εἰς ἕκαστον τῶν ὁποίων περιέχονται ποικίλα ἀναγνώ- σµατα, ἀναφερόμενα εἰς τὸ ἵ- διον κεφάλαιον. Προθλήματα καὶ ἁπορίαι ποὺ διατυπώνον- ται ἀπὸ µίαν ὁμάδα μαθητῶν, τίθενται ὡς θέµατα συζητήσε- ὡς ἐνώπιον τῆς τάξεως, ὁσά- κις κρίνονται ὡς κατάλληλα διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὅταν ὅλα τὰ παιδιὰ τελει- ώσουν ὅλην τὴν ἐργασίαν τῆς ἑνότητος (π.χ. Τὰ δένδρα), τό- τε ἀφιερώνονται µία ἢ περισσό- τεραι περίοδοι ἀναγνώσεως διὰ γενικἠν συζήτησιν ἐπὶ τῶν δια- τυπωθέντων ὑπὸ τῶν μαθητῶν προθληµάτων ἢἲ ἄλλων θεµά- των, κατεχόντων τὴν κεντρικὴν ἔννοιαν τῶν ἀναγνωσμάτων τῆς ἑνότητος (π.χ. 'ΗἩ σηµασία τῆς δενδροφυτεύσεως. Τὰ δάση καὶ αἱ ὠφέλειαί των, Ποῖος ὁ 6α- σιλεὺς τῶν δένδρων, κ.ἄ.). Εὐλόγως γεννᾶται τώρα τὸ ἐρώτημα” τί γίνεται μὲ τὸ 'Α- ναγνωστικόν α) Πάρα πολλὰ κεφάλαια τοῦ ᾽Αναγνωστικοῦ τῆς Στ’ τά- ξεως ἀναφέρονται εἰς τὴν Ἑλ- ληνικὴν ᾿Ἐπανάστασιν καὶ δύ- νανται νὰ διδαχθοῦν ἐν συνδυ- ασμῷ μὲ τὴν “Ἱστορίαν. ϐ) Ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὰ ἄλ- λα κεφάλαια τοῦ ᾽᾿Αναγνωστι- κοῦ τῆς Στ.’ καὶ τῶν ᾿Ανα- γνωστικῶν τῶν ἄλλων τάξεων, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γί- νῃ συνδυασμὸς μὲ ἄλλα µα:. θήµατα τοῦ προγράµµατος, ἐ- πιλέγονται τὰ καταλληλότερο κεφάλαια ἀπὸ ἀπόψεως περιε: Χομένου, γλώσσης, ἐνδιαφέρον- τος καὶ ἐπικαιρότητος, καὶ δι- δάσκονται μὲ τοὺς συνήθεις τρόπους --- ἐργαστηριακοὺς κα. τὰ κύριον λόγον -- οἱ ὁποῖοι, σημειωτέον, ἔχουν τὰ ἰδικά των πλοενεκτήµατα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραγνωρί- ζωνται, 4 Διά τοῦ ὡς ἄνω ἐκτεθέντος τρόπου ἐργασίας, καθὼς καὶ διὰ τῆς, δι ἰδίας τῶν μαθητῶν πρωτοβουλίας, ἀναγνώσεως δι- αφόρων ὠφελίμων διθλίων, πι- στεύοµεν, ὅτι θὰ ἐξελίξουν εἷς τὸν ἀνώτατον δυνατὸν 6αθμὸν τὴν ἀναγνωστικήν των ἵκανό- τητα, θὰ ἐμδαθύνουν καὶ θά κατανοοῦν ἕνα ἀναγνωστικὸν κείµενον καί, τέλος, θά αἶσθά- νώνται χαρὰν καὶ διάθεσιν πρὸς περαιτέρω ἀνάγνωσιν διαφόρων ἐντύπων (ὠφελίμων Φιθλίων, παιδικῶν περιοδικῶν, ἐγκυκλο- παιδειῶν, ἁπλῶν ἐπιστημονικῶν συγγραμμάτων κ.λ.π.), πρᾶγ- μα ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὸν ἁπώ- τερον σκοπόν µας. ΕΧΧΣΧΣ ΧΧΧΧΧΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣΧΣΣΣΣΥΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣΣΣΧ - οσο 9 ΕΚΘΕΣΙ2: ΜΑ. πωποιοῦιιεν, --- εἰσηγούιεθα τὴν , 9 ἐεθς ἀντιιετώπισιν τοῦ ποοβλή- ΓΣΧΧΣΧΣΣΣΣΧΣΣΥΣΣΣΣΣΣΣΣΣΧΣΣΧΣΣΧΣΣΣΥΣΣΣΣΣΣΣ τὰ ΝΕΒ μοντέλα Γ0ΡΑ Ίοοι κά 1ο Ἡ κομψὴ γραμμὴ καὶ ὁ πολυτελἠς ἐξοπλισμὸς εἰς τὰ ΝΕΑ μοντέλα ΘΚΟΡΟΑ 100ἱ. καὶ 11ΟΙ. συνδυάζον- ται ἁρμονικὰ μὲ ἕνα δυναμικὸ κινητηρα. Εἶναι ἄνετα καὶ εὐρύχωρα διὰ 5 ἄτομα. Τελείως ἀθόρυδα, μὲ 4 πόρτες. Τελείως ἀθόρυθα, μὲ 4 πόρτες, μὲ ἀνακλινόμενα καθίσµατα καὶ δισκόφρενα. --» Διαλέξετε καὶ σεῖς ἕνα ἀπὸ τὰ δύο. ΓΕΝ. ΑΝ/ΠΕΙΑ ΚΥΠΡΟΥ : ΝΗΙΛΣ ΠΟΛΥΜΡΟΥ ΤΡΙΚΟΥΠΗ, ΤΗ. 64025 ΕΜΕΚΕ. (1966) ΛΤΔ, 24 5 248 πεκσπή ία: ΣΤΑΣΙΝΟΥ, 17148 ΕΚΠΕΒΙΠΕΥΤΙΚΟΣ σσναασκασιω ακπαπαπαπακααωασ «Ἐδιψησέ σε ἡ Ψυχή µου...) Περπατοῦσε Θιαστικἁ στὸν πολυσύχναστο δρόμο. Γύρω του, µπρὀς του καὶ πίσω του, ὃ κόσμος -- πολὺς κόσμος -- περπατοῦσε θδιαστικἁ σὰν κι’ αὐτόν. Σήµερα ὅλος ὁ κόσμος θιάζεται. Τρέχει γρήγορα, µι- λᾶ γρήγορα, τρώγει Υρήγο- ρα, ἀγαπᾶ γρήγορα καὶ μισᾶδ γρήγορα! Ένα κοπάδι ἄντρες καὶ γυναῖκες, ἀνεθαίνουν στὰ πεζοδρόµια καὶ τρέχουν ὅλη μέρα... Τρέχουν νὰ προλά- 6ουν τὸ λεωφορεῖο τῆς ζωῆς τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα... Πολι- τισμὸς θλέπεις. Αὐτοματισμός! Αὐτόματοι ἑπομένως πρέπει νὰ εἴμαστε καὶ μεῖς. Τὸ ϱρο- λόϊ κτυπᾶ. Οἱ δεῖχτες τρέχουν θιαστικά. Τρέχει ἡ γριά, τρέ- χει κι᾿ ὁ γέρος μὲ τὰ ἄσπρα µαλιά. Τὰ μηχανήματα Θλέ- πεις δὲν ξεχωρίζουν νιάτα καὶ γεράματα. Τρέχει ὁ νέος μὲ τὶς φαθορίτες καὶ τὰ μακρυά µαλιά, τρέχει καὶ ἡ κοπέλλα μὲ τὸ τολμηρὸ μίνι... Πιστὸς στὸ ρεῦμα τῆς ἔπο- χῆς τρέχει κι αὐτός. Τὸ ϱῥρο- λόϊ δείχνει 8.10΄. Ἔπρεπε νὰ θρίσκεται στὸ γραφεῖο ἀπὸ τὶς 8 τὸ πρωῖ. Φτάνει ἐπὶ τέλους στὸ γραφεῖο του. Στὸ πεζοδρὀ- µιο, κοντὰ στὴν πόρτα τοῦ γραφείου, καθόταν ἕνας τυ- Φλός. “Απλωσε τὸ χέρι του γιὰ ἐλεημοσύνη. Τὸν προσπέ- ρασε, χωρὶς νὰ τοῦ δώση ση- µασία. Στὸ γραφεῖο, τὸ ἀφεντικὸ τοῦ κάνει παρατήρηση γιά τὴν ἀργοπορία. Μιὰ ὅμως πρόχει- ρη δικαιολογία, πάντα εἶναι ἕ- τοιµη. Κι ἀρχίζει ἡ δουλειά... Δὲν εἶχε προλάδθει νὰ φάη τί- ποτα τὸ πρωῖ καὶ δὲν νοιώθει εὐχάριστα. Διατάζει ἕνα κα- φὲ. Ὁ καφὲς ἔρχεται μαζὶ μὲ τὴν ἐφημερίδα. Τὴν ἀνοίγει καὶ ρίχνει κλεφτὲς ματιές, ἐνῶ ἐρ- γάζεται. δΔιαθάζει θιαστικἁ τοὺς τίτλους. Κάπου θέθαια γί- νονται πόλεμοι -- κύριο χαρα- κτηριστικὸ τοῦ πολιτισμοῦ --. Μιὰ φὠτογραφία τὸν τραθᾶ. Δείχνει κάτι µαῦρα παιδάκια, μὲ φουσκωµένη τὴν κοιλιά καὶ μὲ τὸ στόµα ἀνοικτό. Σίγουρα θὰ κλαῖνε ἀπὸ τὴν πείνα... Δοῦναι καὶ λαθεῖν. Τὸ γρά- ψιµο συνεχίζεται. Τὸ μεσημέρι Σξεκινᾶ γιὰ αιὸ σπίτι του. ᾿Επιτέλους! Σκέ- φτεται τί ὄρεξη ποὺ θᾶχη. Πει. νοῦσε τρομερά. Στὸ πεζοδρόµιο πάλι αὐτὸς ὃ τυφλός. Τὸν προσπερνᾶ χω- ρὶς νὰ τοῦ δώση σημασία... Περπατᾶ διαστικά, Γύρω, μπρὸς καὶ πίσω του, οἱ ἄν- θρωποι ὅλοι ποὺ τρέχουν. Κι) ἡ γριά κι’ ὁ νέος κι’ ἡ κοπέ- λα μὲ τὶς γυμνὲς γάµπες. Στὸ σπίτι δὲν δρίσκει τὸ φαῖ ἔτοιμο. Μαλλώνει μὲ τὴ γυναίκα του καὶ περιμένει, περπατώντας πάνω κάτω νευ- ριασµένος. Ἡ μικρὴ κορούλα του, ἔρχεται τρεχάτη κοντά του, --Μπαμπᾶ! Μοῦ ἔφερες σο- κολάτα Τῆς θυμώνει καὶ τὴν στέλ- νει νὰ κοιμηθῆ. Αὐτὴ κλαίει. Ὁ πατέρας της τῆς δίνει ἕνα χαστούκι γιά νὰ σιωπήση! ΗἩ µικρή, πλαγιάζει στὸ κρεδθδάτι καὶ κλαίει μὲ παράπονο... Ὕστερα ἀπὸ τὸ γεῦμα, ξε- κινἁ γιὰ τὴ δουλειάὶ Στὸ πε- ζοδρόμιο συναντᾶ πάλι τὸν τυ- Φλὸ γέρο! Τὸν προσπερνᾶ χω- ρὶς νὰ τοῦ δώση σημασία. Κι’ ἀρχίζουν πάλι οἱ λογαριασμοί. Τὸ «δοῦναι καὶ λαθεῖν». 'Ο ἕ- λεγχος ἀπὸ τὸν προϊστάμενο καὶ ὁ... καφὲς μαζὶ μὲ τὴν ἀπογευματινὴ ἐφημερίδα μὲ μὲ τοὺς κτυπητοὺς τίτλους, τὶς γυμνὲς Φφώτογραφίες καὶ τὴν ὁμιλία τοῦ Προέδρου μιᾶς µε- γάλης Χώρας, ποὺ ὑποσχόταν ἐλευθερία κι’ αὐτοδιάθεση σ᾿ ὅλους τοὺς λαούς... : Κόντευε νὰ νυχτώση. 'ΗἩ δουλειὰ εἶχε τελειώσει. Ένοι- ὧθε ζαλισμένος, ἑνῶ ἑτοιμαζό- ταν νὰ φύγη ἀπὸ τὸ γραφεῖο. Στὸ μυαλό του ἀνεκατώθηκαν νὶ ὄρες, τὰ λεπτά, τὰ δευτε- ῥρόλεπτα. Οἱ λογαριασμοὶ κι οἱ μεγάλοι ἀριθµοί... 'Ἡ δια- σύνη κι ἡ τρεχάλα τῆς ἡμέ-. ρας. Τώρα δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ διάζεται... ἙΕγῆκε ἔξω. Περπάτησε λί- Υο κι ἀντίῖκρυσε µπροστά του τὸν τυφλό γἐρο. Εἶχε σηκωθῆ καί, ἀκουμπώντας στὸν τοῖχο, ἄρχισε νὰ προχωρᾶ. Εμεινε λίγα δευτερόλεπτα ἔτσι νὰ τὸν κοιτάζη. Τὸν εἶχε δη σήμερα τρεῖς ἀκόμα φορές. Μόλις τώ- ρα τὸν πρόσεξε. Χωρὶς δεύτερη σκέψη, ἄρχι- σε νὰ περπατᾶ Θιαστικὀ. Τὸν πρόλαθε. Τράθηξε ἕνα χΧαρτο- νόμισμα καὶ τοῦ τὸ ἔχωσε μέ- σα στὸ χέρι του. Ὁ γέρος ξαφνιάστηκε. Τὰ ἆχείλη του τρεµόπαιζαν καὶ εἶπε: --ὍὉ Θεὸς ἂς σοῦ χαρίζη τὴν εὐτυχία, παιδί µου! Σκεφτικὸς ἄρχισε πάλι νὰ προχωρῇῆ. Στ᾽ αὐτιά του ἄκου- --Ἡ εὐτυχία δρίσκεται στὴ γαλήνη σου γέρο ΨΜιθύρισε. Ποῦ εἶναι ἡ εὐτυχία Στὸ μέ- τρηµα τοῦ χρόνου μὲ τὰ δευ- τερόλεπτα Στὰ χάχανα τῶν γυναικῶν ποὺ περπατοῦν δια- στικἁ στοὺς δρόµους Στὰ ὁ- ραῖα πόδια τῆς κοπέλλας μὲ τὸ τολμηρὸ μίνι Στὸ γραφεῖο μὲ τοὺς τόσους λογαριασμούς Στὸ σπίτι μὲ τοὺς καυγάδες Στὶς ἐφημερίδες μὲ τοὺς πολέ- μους, τὴν πείνα καὶ τὶς γυμνὲς φωτογραφίες «Γαλήνη. ᾿Εδίψησε σε ἡ ψυχή µου. Προσαπλῶς σοι ἡ σάρξ µου ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀθάτῳ καὶ ἀνύδρῳ...»Σ Κόντευε νὰ νυχτώση. Στὸν γεμάτο ἀπὸ κόσμο δρόµο περ- πατοῦσε ἕνας ἄνθρωπος. Τὸ µυ- αλό του ὅμως ταξίδευε σ᾿ ἕ- ναν ἄλλο δρόμο... Ηταν σκεφτικός. Περπατοῦσε σιγά. Δὲν θιαζόταν... «ασραας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ 0ἱ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ (ΡΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΛΙΩΝ Μὲ τὴν ἔναρξη τοῦ καινούρ- γιου Σχολικοῦ Ἔτους, πολλά ᾽ εἶναι τὰ προθλήµατα. ποὺ ἆ- πασχολοῦν τοὺς γονεῖς, ἴδιαί- τερα ἑκείνων ποὺ ἔχουν παιδιά στὴν Στοιχειώδη Εκπαίδευση, Στὴν προσπάθεια µας νὰ 6οη- θήσουµε αὐτοὺς τοὺς γονεῖς, σύρουμε τὶς πιὸ κάτω γραμ- µές, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θά συµ- θάλωµμε, ἔστω καὶ ἐλάχιστο, στὴ λύση μερικῶν ἀπὸ τὰ προ- θλήµατα τους καὶ θὰ ἁπαντή- σωμε σὲ μερικὲς ἀπορίες τους. Θέμα τοῦ σημερινοῦ µας ση- μειώματος εἶναι οἱ ἐλεύθερες Ώρες τῶν παιδιῶν, σὲ συνά- Τοῦ διδασκάλου κ. τέλος τῶν µαθηµάτων τοῦ Ὢ- ρολογίου Προγράμματος. Οἱ περισσότεροι Ὑγογνεῖς πι- στεύουν ὅτι τὸ παιδί, ἐκτὸς τῆς ἐργασίας ποὺ τοῦ γίνεται στὸ Σχολεῖο, πρέπει νὰ ἀφιερώνουν καὶ λίγο, ἢ πολὺ χρόνο στὸ σπίτι, γιὰ προπαρασκευή, συµ- πλήρωση, ἢ ἐμπέδωση τῶν ὅ- σων διδάχτηκαν κατὰ τὴν δι- άρκεια μιᾶς ἐργασίμου ἡμέ- ρας. Αντίθετα μὲ τὴν ἄποψη αὖ- τή, πολλοὶ Παιδαγωγοὶ καὶ Ψυ- χολόγοι πιστεύουν ὅτι τὸ Πρό- γραµµα τοῦ σημερινοῦ 2χο- λείου εἶναι πολὺ Φεδαρυμένο καὶ παρακουράζει τὸ παιδί. γε ἀκόμα τὶς λέξεις εὐτυχία, Θεός... ΑΛΕΞΑΔΡΟΣ ΤΑΠΑΚΚΗΣ ΠΟΙ Θέλεις, πουλί µου, νὰ χαρῆς Ἔξω μὴν ὀγαίνες, ἂν μπορῆς τώρα ποὺ Ψψιλοθρέχειί Πίσω ἀπ᾿ τὶς ψιλὲς θροχὲς θἄρθουνε µπόρες δυνατὲς πίστη ἡ ζωὴ δὲν ἔχει. Θέλεις πουλί µου νὰ χαρῆς Πίσω τοῦ πολέμου ἂν μπορῆς νὰ κτίσης τὴν φωλιά σου. Τὰ θέλη τὰ φαρμακερά ποὺ ρίχνει ὁ κὀσμος φανερὰ μὴν Θλάψουν τὴν καρδιά σου. Θέλεις πουλί µου νὰ χαρῆς Πιὸ πέρα... Φτιάξε ἂν μπορῆς μ᾽ ἀγάπη τὴν ζωή σου! Πιὸ πέρα... κύτα τὸν Θεό δῶσ᾽ ἕνα ὀλέμμα εὐλαθικὸ χάρισ᾽ Του τὴν ψυχή σου. ΚΩΝ)ΝΟΣ 2Α ΗΙΛΝΛΣΙΛΙΕΣ... Πήραμε στὰ χέρια τὶς ἀξίνες κι εἴπαμε: μπρὸς νὰ Χαλάσουμε τοὐτὴ τὴ ζωή. Μι’ ἄλλη νά φτιάξουμε ἐγαλμένη µέσα ἀπὸ τὰ ὄνειρα µας... Τὸ πρῶτο ϐθῆμα τὸ κάναμε κι’ ἀκολούθησε ἀμέσως ἡ µεταβολή. Πρόδαλαν µπροστά µας οἱ ἀτέλειες ἕνα σωρὸ. Τὰ κούφια ὄνειρα ποὺ πήγασαν μέσ᾽ ἀπ᾿ τ' ἀπύθμενο πιθάρι τῆς ἀρρωστημένης µας Φαντασίας ἦταν χίµαιρες ἀχειρόπιαστες. Τρομαγµένα τ᾽ ἀδύναμα µας χέρια ἀφῆκαν τὰ ὅπλα τὰ Φονικά... Δὲν εἴμαστ' ἐμεῖς γι’ αὐτά, Πλαστήκαμε γιὰ κάτι ἀνώτερο! Δὲν γεννηθήκαµε ζωοχαλάστες ἀλλὰ δημιουργοὶ τῆς ζωῆς. Προορισμός µας ἡ συνέχεια τῆς ζωῆς. Δαμόκλειος σπάθη ἡ ΥΒΡΙΣ... ΤΟΜΑΖΟΣ ΙΩΑΝΜ. ΜΑΟΣ 36' Π.Α.Κ. ΣΠΥΡΙ. Τ0ΜήΕΙ ΠΛΙΝΙΚΗΣ ΧΛΡΛΣ Συνάδελφοι, Σύντομα θὰ κάνετε τὶς παραγγελίες τῶν σχολείων σας γιὰ θιθλία θιθλιοθήκης. Μἡ ξεχάσετε νὰ παραγγείλετε καὶ τοὺς τόµους τῆς «ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΧΑΡΑΣ». οι ΤΟΜΟΙ ΕΙΝΑΙ : 9 Πλούσιοι μὲ ἑνδιαφέρουσαν ὕλπ. 9 Καλύπτουν ἐπίκαιρα θέµατα. ὁ Γραμμένοι σὲ ὅμορφηα δημοτική. Φ ΘΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΟΥΝ ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΣΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΠΣΗ φεια μὲ τὶς «κατ οἶκον» ἐρ- γασίες αὐτῶν, ὕστερα ἀπὸ τὸ Συνεπῶς, τὸ παιδί, φεύγοντας πεοωπατρπαπασηπαωκκ«ωατσει ΧΛΜΕΝΗ ΠΡΙΣΠΛΡΕΗΛ Τὸ ξέρω... πολὺ προσπάθησες τὴν ἄνοιξη. πολλὲς φορὲς ξαγρύπνησες Φτιάχνοντας καὶ τοποθετώντας ξόθεργα. Στάθηκε ὅμως ἀδύνατο νὰ πιάσης -- ἔστω καὶ ἕνα -- ἀπὸ τὰ τόσα χελιδόνια ποὺ ἔφτασαν. Σὲ πρόλαθαν οἳ Φθινοπωριάτικες µπόρες καὶ στὰ ξάφνιασαν, Σὺ ὅμως -- τὸ ξέρω -- προσπαθοῦσες ἀκόμα, Εἶχες ἀκόμα στηµένα τὰ ξόδεργα. Μὰ τίποτα... Αὐτὰ ξαφνιασμένα ὅλο κι ἔφευγαν... πετοῦσαν σμήνη - σμήνη καὶ θούλιαζαν στὴ μακρινὴ γραμμὴ τοῦ ὁρίζοντα. Παίρνοντας µαζί τους τὶς ἐλπίδες σου καὶ ἀφήνοντάς σου τὴ πλάνη. Παίρνοντας µαζί τους τὶς ἐλπίδες σου καὶ ἀφήνοντάς σου τὴν ἀγωνία μαζὶ μὲ τὸ µαράζι τῆς ἀποδημίας τους. Ἔλα ὅμως τώρα... μὴ κάθεσαι πιὰ πίσω ἀπ τὸ παραθύρι ποὺ θλέπτει πρὸς τὴ θλίψη. Μἠ θαδίζης πιά στὸν κόσµο μὲ μοναδικὸ σύντροφό σου τὴν κρυφὴ ἀνάμνηση τῆς περασμένης ἄνοιξης. Ελα... μὴ Φφοθᾶσαι..., κάνε κουράγιο. Θἀρθῆ καὶ ἄλλη ἄνοιξη. ΝΙΚΟΣ Γ, ΠΕΝΤΑΡΑΣ 38 ΤΑ ΚΛΛΛΗ Τσ Τζιεῖνα τἀμμάδκια ὁρὲ τῆς μιτσιᾶς µου ἄψαν τζι) ἀφταίνουσιν κόµα φωδκιές, ποὺ κάθκουν, κάµνουσι μαῦρες κουζάλιν τῆς νεολαίας Φτωσπιὲς καρκιές. Μαῦρον καρὰ μπογιά ἕν τὸ μαλλίν της, ἐσσὰν τὸ δίχτυν πᾶσ᾽ τὸ δεντρὸν σὰν τὸ κουζάλιν πὄνὰ τὸ θάλης γιὰ νὰ τὸ κάψης μέἐσ᾽ τὸ λαμπρόν. Πάνω στὸ πρὀσωπον τ᾽ ἄσπρον σὰν σ]ιόνι δκιὸ φρύδκια μαῦρα γυριστὰ σµίζουν τζιαὶ θκάλλουσιν τὲς καρκιές µας κάµνουν σὰν κάµνουν τζιαὶ τὰ σφαχτά. Τὰ σµιήλη κότσινα φωδκιὰ τζιαὶ γαῖμαν ἐσ᾽ σὰν τὸ Φκιόρον τὸ ζωτικὸν ποὺ ἅμα ντζιήση ἐν ἀναστήση τζιαὶ ποὺ τὸν τάφον κὀµα νεκρὸν Λαμπάδα ἴσια, ἄσπρη «τζιαὶ µιάλη σὰν τὴν κολώναν, ἐν τὸ κορμὶ ποὺ ὅποιος τὸ δῆ ἐμπ πὸ νὰ θελήση νὰ τὸ τυλίξη, νὰ τὸ φιλήση τζι’ ἂς πάει ἴσμα στὴν φυλακή. ΚΑΤΣΙΟΖΩΔΗΣ Ι9ΣΗΦ 38 ΣΩΚΡΑΤΗ Κ. ΕΔΔΗΝΑ ἀπὸ τὴν αἴθουσα διδασκαλίας δὲν πρέπει νὰ ἀπασχοληθῆ µμ τὰ µαθήµατα του στὸ σπίτι ἀλλὰ νὰ διαθέση τὸν ἐλεύθερι΄ χρόνο του μακριὰ ἀπὸ τὴ σχο λικὴ σάκκα. ὄ :Ἡ ἐπίσημη ἄποψη πάνω στὰ ἐπίμαχο θέµα εἶναι περίπου ἣ πιὸ κάτω: 1. Τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας. παραδέχεται ὅτι τὸ Πρόγραμ- µα τῶν Σχολείων µας εἶναι ἀρκετὰ θεθαρυμένο. 2. ᾿Αναγνωρίζει τὶς δυσκο-. λίες, ποὺ συναντᾶ τὸ παιδὶ στὸ σπίτι, ἰδίως στὴν ὕπαιθρο, προ- κειµένου νὰ ουνεχίση τὴ µε λέτη στὸ σπίτι τὸ ἀἁγροτικό., 3. Παρ ὅλα ταῦτα ὅμως, τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας πι. στεύει ὅτι τὸ παιδὶ μπορεῖ νά καταπιαστῆ μὲ μερικὰ πράγ- µατα στὸ σπίτι, τὰ ὁποῖα, ὄχι µόνο δὲ θὰ τὸν κουράσουν, ἆλ» λὰ ἀντίθετα θὰ περάση εὐχά- ριστα τὸν ἐλεύθερο χρόνο τού, συνδυάζοντας τὸ «τερπνὸν µε- τὰ τοῦ ὠφελίμου». Ὕστερα ἀπὸ τὰ πιὸ πάνω, ἃς μοῦ ἐπιτραπῇῃ νά ἐκθέσω τὶς δικές µου ἀπόψεις, σὲ συν». δυασμὸ μὲ κεῖνες τῶν Παιδα- γωγῶν καὶ Ψυχολόγων καὶ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας: α) Θέλετε νὰ διαπιστώσετε, ἂν τὸ παιδί σας διαθάζη σῶ- στά Πλησιάσατέ το μὲ τρόπο φιλικὸ καὶ ρωτᾶτε το γιὰ τὸ µάθηµα του, ἂν τοῦ ἄρεσε ἤ ἱστορία τοῦ µαθήµατος τῆς ἸΑ- ναγνώσεως καὶ παρακαλέσατέ το νὰ σᾶς τὴν διαθάση, γιὰ νὰ εὐχαριστηθῆτε καὶ σεῖς. Αν μὲ τὸν τρὀπο σας τὸ πείσετε νὰ σᾶς διαθάση κάτι, δῶστε στὸ παιδὶ νὰ καταλάθη ὅτι τὸ παρακολουθήσατε μὲ ἐἔνδια- φέρο. Μὲ τὸν τρὀπο αὐτό, τὸ παιδὶ σας διάδασε τὴν ᾽Ανά- γνώση του καὶ σεῖς διεπιστώ- σατε τὴν ἱκανότητά του, χῶ» ρὶς καμιὰ δία, ἢ προσταγή. Τὸ ἴδιο μπορεῖ νὰ συμδῆ καὶ μὲ ἄλλα µαθήµατα, ἀλλὰ ἕ- παναλαμθάνοµε, χρειάζεται προσοχή, ὥστε τὸ παιδὶ νὰ μὴ αἰσθάνεται ὅτι ἐξαναγκάζεται νὰ κάµη κάτι, ἀλλὰ ὅτι τὰ κάνει γιὰ δική µας εὐχαρίστη- ση καὶ δική του ἱκανοποίηση. :ϐ) Σὲ κάθε Σχολεῖο λει» τουργεῖ δανειστικὴ θιθλιοθήκη, .ἀπὸ τὶς ὁποῖες τὰ παιδιὰ παίρ- νουν θιδλία. ποὺ τὰ ἐνδιαφὲ» ρουν καὶ μὲ πολλὴ ὄρεξη ρῖε Χνονται στὸ διάδασµα, κατ τὶς ἐλεύθερες ὧρες τους. Ἓ» σεῖς δὲν ἔχετε νὰ κάµετε τί» ποτε ἄλλο, παρὰ νὰ σκύψετα μὲ ἑνδιαφέρο καὶ στοργὴ πάνώ ἀπὸ τὸ θιδλίο του καὶ μὲ πολ» λὴ λεπτότητα νὰ πληροφορη- θῆτε γιὰ τὸ περιεχόμενό του. Καὶ νὰ εἴσαστε δέδαιοι ὅτι τὸ παιδί σας θὰ προθυμοποιηθῆ νὰ σᾶς πῆ μὲ δικά του λόγια καὶ μὲ ἐνθουσιασμό, ἐκεῖνα ποὺ διαθάζει. ω , Υ) Πιθανὸ τὸ παιδί σας νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ ζωγραφική. Μἡν τοῦ ἀρνηθῆτε μερικά σε» λίνια γιὰ νὰ ἀγοράση τὰ χρώ- µατα του καὶ μὴν τοῦ πῆτε ὅτι πρέπει νὰ φροντίζη πρῶτα τὰ µαθήµατά του καὶ ὕστερα τὰ Σχέδια, ποὺ πιθανό, κατὰ τὴ γνώµη σας, νὰ μὴν εἶναι καὶ τόσο χρήσιμα σ᾿ αὐτό. 8) Αν πάλι τὸ παιδί σας θέλη νὰ Θγῆ στὴ γειτονιά νὰ παΐξη, μὴν τοῦ στερήσετε τὴ χαρά τοῦ παιγνιδιοῦ, γιατὶ παιδὶ σηµαίνει παιγνίδι καὶ τὸ παιγνίδι παίζει πρωταρχικὸ ρόλο στὴν ὁμαλὴ ψυχοσωματι” κἡὴ ἀνάπτυξή του. ε) Αν τόχη κανένα ἀπό- γευµα νὰ εἴσαστε καὶ σεῖς ἕ- λεύθεροι, θὰ ῆταν πρὸς µεγά» λη χαρὰ τοῦ παιδιοῦ σας νὰ τὸ συνοδέψετε σ' ἕνα περίπα” το στὴν ἑἐξοχή, στὸν Παιδικὸ Κῆπο, ἢ ἀκόμη καὶ στὰ κα» ταστήµατα. Μιλώντας γιὰ τὸν ἐλεύθερο (Συνέχεια εἷς τὴν δην σελ.)

Τίτλος Θέμα Σελίδα
ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ 8p
ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΦΟ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 8p
Από την δράση της επαρχιακής επιτροπής της ΠΟΕΔ Λευκωσίας 8p
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ Π.Ο.Ε.Δ. ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 8p
ΝΕΑ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 8p
ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ Πολιτισμός#Ναυτιλία 7p
ΟΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΑΣ ΣΤΗΛΕΣ 6p
ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΡΕΣ ΩΡΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ 5-6p
ΠΟΙΗΣΗ 5p
«Εδιψησέ σε η ψυχἠ μου...» Πολιτισμός 5p
Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΜΑΣ Πολιτισμός 4p
Η εξατομίκευσις της αναγνώσεως εις μεγάλας τάξεις 3p
Η ΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΜΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Πολιτισμός 3p
ΣΤΑΥΡΟΣ Χ ΑΝΤΩΝΗΣ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 2p
Η ΠΟΕΔ ΘΑ ΜΕΤΑΚΑΛΕΣΗ ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΑ ΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Βιομηχανία &. Εμπόριο Επαγγελματικά 1p
Η εξατομίκευση της εργασίας στο Δημοτικό 1p