Back

Αββαείο της Ειρήνης

προσωπικοτήτων ανάμεσα στους αιώνες. Αναφέραμµε ήδη την επίσκεψη ἡ την εγκαθίδρµση µόνιµης έδρας απὀ τον επίσκοπο Κερύνειας. Η ιστορία αναφέρει ὁτι πολλες Φορές ανώτεροι αξιωματούχοι του μοναχικού τάγματος του Αγίου Αυγουστίνου - του τάγματος που έκτισε το Αββαείο - επισκεητόσαν τακτικά το Αββαείο και το χωριό φυσικά όπου περνούσαν τις διακοπές τους. Αναφέρεται επίσης και ο βασιλιάς της Κύπρου ΟὐγοςοΓ΄ο μεγάλος προικοδότης του Αββαείου όπως καιο βασιλιάς Ούγος ο A’ συνήθιζαν να παραθερίζουν στο Πέλλα-πάίς κατά τα καλοκαίἰρια. Η περιοχή όπου έμεναν οι βασιλιάδες κάτω ακριβώς απὀ το Αββαείο. ονομάζεται µέχρι σήµερα «Βασιλική». Τόσο ο Λατίνος αρχιεπίσκοπος, ἆσο και οἱ διάφοροι κατά καιρούς Λατίνοι επίσκοποι δεν παρέλειπαν να επισκέπτονται το Πέλλα-παῖς και να χαίρονται το ὀμορφο και ειρηνικό του περιβάλλον. Στις µέρες µας διάσημο! άνθρωποι των γραμμάτων και των τειχών ὅπως ο Λώρενς Ντάρελ, οἱ ιατροί Κάθριν και Φρέῦύζερ.ο Γιῶργος Λανίτης και ἀλλοι που δεν μπορώ να θυμηθώ τα ονόματα τους είχαν ιδιόκτητη κατοικία στο Πέλλα-παις. Τα τελευταία δε χρόνια ιδιαίτερα µετά την ανεξαρτησία το 1960 δεν επέρασε διπλωμάτης ή προσωπικότητα απὀ την Κύπρο που να µην περάσει και από το Πέλλα-παϊς. Όλοι αυτοί οι επισκέπτες χωρίς καμιά διάκριση, ετύγχαναν ασυνήθιστης φιλοξενίας, ευγενικής συμπεριφοράς και ειλικρινοὺς αγάπης απὀ όλους γενικά τους κατοίκους του χωριού που συνειδητοποιώντας την προνομιακή μεταχείριση της μάνας Φύσης ὄὅεν ήθελαν κατ’ ουδένα λόγο να φανούν ανάξιοι της δωρεάς και της χάριτος. Ο πληθυσμός του χωριού αυξανόταν σταθερά µέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1881 οι κάτοικοι του ήταν 319, το 1891 αυξήθηκαν στους 500 και το 1911 στους 613, το 1924 στους 643, το 19931 στους 672 Kal To 1946 0 πληθυσμός του χωριού έφτασε στους 7952. Μετά το τέλος του B’ Παγκοσμίου Πολέμου µε το «ἄνοιγμα των δουλειών» στις πόλεις, ιδιαίτερα στη Λευκωσία απὀ τη µια και µε την αὐξηση των μορφωμένων νέων που έπρεπε να εργαστοὺν σε γραφεία απὀ την άλλη, οι νέοι ἄρχισαν να μετακινούνται στις πόλεις οπου και η εργασία τους.ο πληθυσμός του χωριού ἄρχισε να μειώνεται. Το Py ἦταν 725 καιτο 1978, 5. Απο το 1973 όµως. µε το νέο δρόμο Κερύνειας - Λευκωσίας µέσον Κλεπινης καὶ µε την ξαφνική «ανακαλυψη» του χωριου σαν Ιδανικου µέρους για Ηονιµη εγκατασταση Ἡ για παραθερισµό απο ντώπιους και i. TO Οικοπεδᾳα και Πρᾶν κα Σίγουρα, µε τα σπίτια ποι) κτίζονταν το 19/4 και τα οικόπεδα που είχαν αγοραστεί αν σήµερα ἧἡµαστε στο χωριό ο πληθυσμός του θα ξεπερνούσε τις ὅυο χιλιάδες. Η μοναδικότητα αυτή του τοπίου όσο και το ποιόν των κατοίκων του χωριού είναι που σαγήνεψαν και τον Αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο και τον ἐκαµαν να αγοράσει µεγάλη έκταση γης - δάσος ολόκληρο απὀ πεύκα - στην περιοχή Ζατέλια ένα Χιλιόμετρο δυτικά του χωριού µε σκοπό να ανεγείρει εκεί µεγάλο κτιριακό συγκρότημα και άλλες εγκαταστάσεις για να χρησιµοποιείται σαν συνεδριακό κέντρο και σαν διεθνές Κέντρο Ειρήνης. Το μέλλον του χωριού και του τόπου προεβλεπόταν λαμπρό. Αλίμονο ὅμως οι μαύρες μέρες του Ιουλίου του 1974 ανεκοιψµαν και κατάστρεψαν τα πάντα. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Το Πέλλα-παις όπως και όλα τα χωριά της Κύπρου εἶχε τις δικές του τοπικές αρχές, διοικητικές, εκκλησιαστικὲς, αρδευτικές κλπ. Διοικητικά ανήκε στην επαρχία της Κερύνειας και εκκλησιαστικά στη Μητρόπολη της Δρομόκια και γειτονιές του Μπελλα-πάις. Κερύνειας. Υπήρχε καιεδώο Πρόεδρος της κοινότητας -ο Μουχτάρης - και τα Μέλη της Χωριτικής Αρχής, οἱ Αζάδες. Μουχτάρης ὡς το {9256 ἦταν ο µ. Κωστής Αθανάση. Μετά τα θάνατο του ανέλαβε για μικρὀ χρονικό διάστηµα ο Χριστόδουλος Χ” Κώστας (Κατύσιης) ὥσπου η Αγγλική Κυβέρνηση διόρισε νέον Μουχτάρη το γιο του, Αθανάση Αθανασιάδη. Ο Αθανάσης Αθανασιάδης κατείχε το πόστο του Προέδρου της κοινότητος ως το 1970 που απέθανε απὀ καρδιακὀ επεισόδιο. Στη θόση του διορίστηκε and τον Αείµνηστο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, Πρόεδρο τότε της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Γεώργιος Χατζημανώλης που διατηρεί τον τίτλο μέχρι σήµερα. Στη θέση του Αζά υπηρέτησαν κατά καιρούς και οι εξής: Κωστής Νικόλα (Κουτσουκουτής), Χριστόδουλος Χατζηκώστας (Κατύσιης), Λοΐζος Μουσουλάς, Γιαννάτζης Καρακώστας, Γρηγόρης Γιαννάκης, Δημήτρης Νικολαϊδης. την τελευταία (19/4) Χωριτικήν Αρχήν απάρτιζαν οι: Γεώργιος Χατζημανώλης, Πρόεδρος και Λοΐζος Μουσουλάς, Γιαννακός (Γιαννακίδης), Καρακώστας, Δημήτρης Νικολαΐδης και Κυριάκος Κυριακίδης, σύμβουλοι (Αζάδες). Στην ομαλή λειτουργία του χωριού αξιόλογος ήταν ο ρόλος της εκκλησιαστικής επιτροπής, Η χρηστή διοίκηση της εκκλησίας αντανακλούσε και σε άλλους τοµείς της κοινότητας αφού η εκκλησία είχε µία σεβαστή περιουσία που πάντοτε τη διέθετε για το καλό της κοινότητας. Αναφέρουµε χαρακτηριστικά ότιτα πολύ παλιά χρόνια πλήρωνε κι αυτό το μισθό του δασκάλου, στις µέρες µας δε, διέθετε δωρεάν για κατοικία του εκάστοτε δασκάλου της κοινότητας, (διόκτητη κατοικία της. Μεγάλη επίσης ἦταν η συμβολή της εκκλησίας στην ανάπτυξη του τουρισμού µε την ανέγερση σε ιδιόκτητο οικόπεδο τουριστικού εστιατορίου και δυο τουριστικών περιπτέρων. Στην εκκλησιαστική επιτροπή υπηρέτησαν κατά καιρούς ο Χριστόδουλος Χατζηκώστας, ο Ιωσήφ Πρωτοπαπάς (Γιώσηφος), ο Λοΐζος Μουσουλάς, ο Χαράλαμπος Πισκαλιστής. ο Αντώνης Ζαμπακίδης, ο Αντρέας Τοφής κ.ά. Την τελευταία εκκλησιαστική επιτροπή αποτελούσαν οι: Παπασάββας Χριστοφόρου, Γεώργιος Σολωμού, Ταμίας, Αντρέας Καττάµμης της Ειρήνης Γραμματέας και Παύλος Ν. Παύλου και Κὠστραρής Εξηνταβελόνης σύμβουλοι. Συνεργατικά Ιδρύματα Στο χωριό λειτουργούσαν και δυο συνεργατικά ιδρύματα. Η Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία και το Συνεργατικό Παντοπωλείο. Η Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία ιδρύθηκε το 1938 και παρόλον ότι λειτουργούσε ομαλά ως το 1974 εν τούτοις δεν σημείωσε ποτέ καμιά σοβαρή οικονομική άνοδο ήἡ πρὀοδο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι εμείς οι Πελλα-παϊσιώτες δεν είµαστε καλοί συνεργατιστές' και δεν θα μας αδικούσε. Υπάρχει όμως κατά τη γνώµη µου και µια σοβαρή δικαιολογία. Ἑνα ἵδρυμα που διακινείται µε λεφτά-τράπεζα ἡ συνεργατική εταιρεία κλπ. - για να προκόψει πρέπει να υπάρχουν κεφάλαια που να µπαινοβγαίνουν στο ίδρυμα. Στο Πέλλα-παϊς δεν υπήρχαν κεφάλαια ούτε µεγάλα ούτε μικρά. Είπαμε και στην αρχή. Το χωριό ήταν πλούσιο χωρίς λεφτά. Σχήµα οξύμωρον βέβαια, αλλά έτσι ήταν δεν υπήρχε ρευστό. Έτσι η Συνεργατικἠ Πιστωτική µας Εταιρία ήταν σχεδόν µόνο Χρεωστική. Σχεδόν µόνο δάνειζε. Οι καταθέσεις ποι δεχόταν ήταν ελάχιστες. Η Εταιρεία λειτουργούσε κάπως έτσι: Πριν τη συγκομιδή κάποιου εισοδήματος, θέρος, χαρούπια, ελιές, οι Πελλα- παϊσιώτες, µέλη της Εταιρείας ζητούσαν δάνειο από 20 µέχρι και 100 λίρες για να ετοιμαστούν για τη συγκομιδή. Όταν μάζευαν το προϊιὀν και το πουλούσαν, τα επέστρεφαν. Μ᾿ αυτόν τον τρόπο η Εταιρεία φυτοζωούσε. Έχω μαζί µου τον κατάλογο οφειλετών του 1960 - ἡμουν τότε πρόεδρος της Εταιρείας. Από τους εβδομήντα οφειλέτες µόνο οι οκτώ χρωστούσαν πάνω and £150= kal ένας µόνο πάνω από 21000.- Οι τριάντα χρωστούσαν κάτω από Ε90- και οι υπόλοιποι γύρω στις Ξ100-. Παρόλον τούτο, η Εταιρεία ήταν εκεί και εξυπηρετούσε τις πραγαμτικὲς και εποχιακές ανάγκες των μελών της Μέλη της επιτροπής της δυνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Πέλλα-παῖς υπήρξαν κατά καιρούς οἱ: Σάββας Μ. Ὄμορφος,ο Γρηγόρης Γιαννάκης. Ἰωάννης Μιχαήλ, Σωτήρης Σολωμού, Αντρέας Καττάµης κ.ά. Την τελευταία επιτροπή αποτελούσαν οἱ: Γιαννακός Αλετράρης, Γιαννάκης Καρακώστας, Γρηγόρης Γιαννάκης, Σοφοκλής Χατζηγιάννης και Κυριάκος Κυριακίδης. Πρώτος Γραμματέας της Εταιρείας από της ιδρύσεως της ἠταν ο Σάββας Ιωακείμ. Το 1941 γραμματέας ανάλαβε ο Σάββας Κ. Σαββίδης που την υπηρέτησε ὡς το θάνατο Tou το 1990. Συνεργατικό Παντοπωλείο Πέλλα-παῖς Λτὸ Το Συνεργατικὸ Παντοπωλείο ιδρύθηκε το 18955 µε σκοπό να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του χωριού σε τρόφιμα και εἰδη κουζίνας ή προἰκας. Στεγαζόταν στο ἴδιο οἰκηµα µε τη Συνεργατική Εταιρεία και χὠριζόταν σε δύο µέρη. Το ένα για τρόφιμα και ποτά και το άλλο για ρουχισμό και εἰίδη κουζίνας. Υπάλληλος στο πρώτο ήταν ο Κώστας Χριστοφόρου και στο ἀλλοη Σπυρού Χρ. Επιφανίου. Την πρώτη Επιτροπή του Συνεργατικού Παντοπωλείου αποτελούσαν οι: Γιάννης Αλετράς, Ιωάννης Μιχαήλ, Χαράλαμπος Κ. Σαββίδης, Θεόδωρος Πιστόλας και Σάββας Μ. Όμορφος. Την τελευταία, οἱ: Γρηγόρης Γιαννάκης, Γιάννης Αλετράς, Ἰωάννης Μικαήλ, Νίκος Γιαννάκης και Χριστάκης N. Παύλου. Αρδευτική Επιτροπή Τα της αρδεύσεως και ιδρύσεως του χωριού διαχειριζόταν Ππ λεγόμενη αρδευτική επιτροπή που το 1974 αποτελείτο απὀ τους: Σάββα Σαββίδη, Γιάννη Γιαννάκη, Τάκη Αθανασιάδη, Κυριάκο Κυριακίδη και ΣαλιχΜΟνούὐκ. τούρκο από το Καζάφανι. Οι παραπανω κατειχαν μεγάλα μερίδια νερου απὀ τὸ Κσφαλόβρισο, Η επιτωχεµενη διάτρηση Ἱοιι ἔκαμε η κυβέρνηση υπαγοταν απ' ευθείας στον Πρωεδρο της κοινοτητα’ πιο ὃς τσκ ke