Back

ΠΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

ο ο ο Συνέντευξη του Θεοφιλεστάτου Χωρεπισκόπου Αμαθούντος κ.κ. Καλλίνικου στον «Ε.Φ.) ΠΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Ο Θεοφιλέστατος Χωρεπίσοκοπος Αμαθούντος κ.κ. Καλλίνικος, µας απέστειλε το πιο κάτω κείµενο-- άρθρο---, που απαντά στις ερωτήσεις που του υποβάλαµε: «Πως κατά την αντϊληψή του δημιουργήθηκε το εκκλησιαστικὀ ζήτημα, πως ἔχει σήµερα, καιποια κατά τη γνώμη του εἶναι η δυνατή λύση του».Το κείμενο δημοσιεύουμε αυτούσιο, για ενημξρωση των αναγνωστών του «Εθνικού Φύλακα», τηρώντας την υπὀσχεσἠ µας να τους κρατούµε ενἠµε- ρους σ᾿ ότι αφορά τα εθνικἀ και θρησκευτικἀ πράγματα στο νησίὶ µας. «Το εκκλησιαστικὀν µας ζήτημα, το οποίον πριν 16 περὶ- που ἔτη ανεφύη εξαιτίας διαφο- ρετικών αντιλήψεων ως προς την διαχείριση του πολιτικού ζητήματος και των Εκκλησια- στικὠν πραγμάτων, εις τους κόλπους της Εκκλησίας µας ἕ- πειτα απὀ τόσων ετών κατα- θληπτικἠν δοκιµασίαν δια την Εκκλησίαν και δια το ευσεβὲς ποϊμνιὀν της, μέχρι και σήµε- ρον, ἔχει την ιοτορίαν του η ο- ποἰα θα πρῖπει δια το συμφξρον της Εκκλησίας και γενικὠτερον του Ἑλληνοκυ- ᾿πριακού λαού να γίνη γνωστή, ὅπως ακριβώς ἠρχησεν εξελἰ- Χθη και ἔφθασεν μέχρις εδώ που ευρίσκεται σήμερον. Η ε- νηµἔρωσις αυτἠή του Ἑλληνι- κοὺ Κυπριακού λαού, εἶμαι βέβαιος ὁτιθα δώση την αφορ: μήν να διαλυθούν παρεξηγἠ- σεις και να προληφθή περισσότερο δυσάρεστη εκµε- τἆλλευσις του εις βάρος της Εκκλησίας και του ποιμνίου της, απὀ εκείνους που ἔχουν λόγους να µη θέλουν την ειρή- νην, την τᾶξιν και την οµαλήν ζωήν της Εκκλησίας µας. Και δια να εἶμαι σύντομος, δεν θα αναφερθώ εις την προῖ- στορίαν του ζητήµατος, αλλά θα αρχίσω εκθἔτοντας τα ΥΕΥΟ- νότα, ὅπως τα αντελήφθηκα, παρακολουθώντας τα εκ του πλησίον και όπως τα ἔζησα α- πὸ της Εήισκοπικής µου θὲσε- ως εις την Εκκλησίαν. Και πρώτα, θα αναφερθώ ειςστα πραγματικά αἶτια της δη- µιουργίας του, τα οποία ἔδω- σαν «την αφορμὴν να εκδηλωθούν διαφοραί εις τους κόλπους της Εθναρχούσης εκ- κλησίας, της Ἱερὰς Συνόδου δηλαδή της Ὁποῖας ἐν μέλος και μάλιστα ο Πρόεδρος αυτἠς Αρχιεπίσκοπος Μακάριοςτους ιερούς της Εκκλησίας Κανόνας ανξλαβε και δια πολλά χρόνια ἠσκησε την κοσµικήν εξουσίαν ως Πρόεδρος της νεοσυσταθεί- σης Κυπριακής Δημοκρατίας, Αι δὺο αυτα! εξουσίαι του Προ- ἔδρου, ἠτο επόµενον va αλλη- λοσυγκρούωνται ὡς προς την διαχείρισιν του εθνικού µας ζη- τήμµατος, δια την ικανοποίησιν των προαιωνίων εθνικὼν πὸ- θων του ελληνικού κυπριακού λαοὺῦ και την δικαίωσιν των α- γὠνων του δια την ελευθερίαν του τόπου του καιτην Ἔνωσιν της Πατρίδας του µε την μητὲ- ρα Ελλάδα. Ο Πρόεδρος της Κυπρια- κής Δημοκρατίας τότε Αρχιεπί- σκοπος Μακάριος, ως πολιτικὸς άρχων, ανξλαβε την διαχείρισιν του εθνικού ζητή- µατος, µε την Κυβξέρνησιν του βεβαίως και διαχειρίσθη τούτο εγκαταλείποντας εντελώς τα ἄλλα τρία μέλη της Εθναρχού- σης Εκκλησίας µετά των οποί- wy nponyovupévwe συνεβάδισεν αρκετά χρόνια, μπορούμεν να πούμεν αρµονι- κὠς και εἶχε την συµπαράστα- σιν της Ἱεράς Συνόδου pexpi της ηµξρας κατά την οποίαν ως πολιτικὸς πλὲον άρχων εξἐκλι- νε της εθνικής γραμμής της μὲ- Χρι τότε, οπότε συγχρόνως ἔπαυσε να ἔχη και την σύμφω- νον γνώμην των ἄλλων τριών μελών της |. Συνόδου, περιορι- ζόμενος µόνον εις απλἠν τοὺ- των εξελίξεως του εθνικού ζητήµα- τος, κατά τας συνεδριάσειςτης |. Συνόδου δι᾽ εκκλησιαστικἀ ᾿ θέµατα και παρεμπιπτόντως εις το εθνικὀ θὲµα, δια το οποῖ- ον δεν ετηρούντο πρακτικά. Τούτο ἔδωσετην αφορμἠήν εις τα άλλα τρία µέλη της E- θναρχούσης Εκκλησίας εις τους τρεις Αρχιερεῖς Πάφου Γεννάδιον, Κιτίου ᾿Ανθιμον και Κυρηνείας Κυπριανόν να διαμαρτύρονται κατ᾽ αρχήν Χλιαρώς και ἔπειτα ζωηρώς, εκδηλώνοντες την αντίθεσὶν των εις τες μονομερεὶς αποφά- σεις του Αρχιεπισκόπου των, και δια την παρἔκκλισν του α- ενημἔρωσιν επί της. πὀ την ορθἠήν γραμμήν της Ἑ- θναρχούσης Εκκλησίας η οποία γραμμή ήτο, ὁπως πάν- τοτε, αγών διατην ᾿Ενωσιντης Κύπρου µε την μητέρα Ελλά- δα. Όιτρεις Αρχιερεὶς δια πρὠ- την gopav εξεθήλωσαν ἔντονον την αντίθεσιν των κα- τά την συνεδρἰασιν της. Συνὸ- δου του 1968 ὁτε και εκ συμφώνου κατέθεσαν ἔγγρα- Φον διαμαρτυρίαν τών και ἔπει- τα το 1972 και εξἠς, ὁτε και επἰ Συνόδου διετύπωσαν την αντί- θεσὶν των εις την πολιτικἠν γραμμήν του Αρχιεπισκόπου δια το εθνικὀν θᾶµα ὡς και κα- τά την επἰ Ενα ἔτος αλληλογρα- φίαν των μετά του Μακαρίου. Τους εδόθη τότε η ευκαιρία να λάβουν θὲσεις ορθάς, κατά την αντϊληψίν των, τόσον εις το ε- θνικὀν θὲμα ὁσον και εις Εκ- κλησιαστικά ζητήματα. Την χαριστικήν όμως βο- λἠν εις την αντίθεσιν των ἔδω- σεν η ἕναρξις συνομιλιών μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου µε βάσιν την εγκα- τάλειψιν του αιτήματος της «ε- νώσεωο της Κύπρου μετά της Μητρός Ελλάδος. Τότεοιτρεις Μητροπολίται εκαµαν σαφὲς εις τον Μακάριον, ότι δεν επε- θύμοὺν μεν να αναμιχθούν εις την διαδικασίαν της πολιτικής διαχειρίσεως του ζητήματος, θέματος του οποίου την διαχεὶ- plow εξ ολοκλήρου ανξἔλαβεν η πολιτικἠ ηγεσία των Ελλή- νων της Κύπρου, η οποία εἶχε την ευθύνην της διεξαγωγἠς των συνομιλιών προς επιτυχί- αν µιας δυνατἠς εφικτής λύσε- ὡς του Κυπριακού μετά των συνοΐκων Τούρκων. ᾿΄ὍΌμως, η- ξίωσαν απὀ τον Αρχιεπίσκο- πον Πρόεδρον τας συμφωνίας, αἱ οποίαι θα προἔκυπτον απὀ τας συνομιλίας αυτὰς µετά των Τούρκων αι οποία! οπωσδήπο- τεθα απἔκλειαν την «ἔνωσιν», να µην τας υπογράψη ο ἴδιος- µε κὀκκινην μελάνην - εφόσον ως Αρχιεπίσκοπος δια της ὑπο- Συνέχεια στη σελ. 3 ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ 2ΠΤΗΜΑ Συνἔχεια απὀ τη 1 γραφἠς του αυτής (των αποφά- σεων δηλ. ano τας συνομιλίας), θα εδἔσµευεν και την Εκκλησίαν. ᾿Ηθελαν επο- µένως οι Μητροπολίται κατ᾽ αυτὀν τον τρόπον να μµείΐνη ᾱ- δέσµευτος η Εκκλησία, αφ ε- νός µεν δια να µην διεγείρη την συνεχἠ πλξον καταφοράν του Ελληνοκυπριακού λαού εις βά- ρος της, ὁτι δηλ. η Εκκλησία δι- a της υπογραφής tov Αρχιεπισκόπου της και µε την συναίνεσιν των Μητροπολιτὠν της επρὀδωσε τον αγώνα του και ότι παρεχώρησε αναφξρε- ται δικαιώματα του εις τοὺς δο- λίους βαρβάρους και σφετεριστάς της ελευθερίας του Τούρκους. ΑΦ΄᾽ ετέρου δε, εφόσον κατ᾽ αυτόν τον τρόπον ανεπιθύμητος θα εδίδετο ο- πωσδήποτε η λύσις, η συµφωώ- vnpévn πλξον λῦσις του Κυπριακοὺ πολὺ φρόνιμον θα ἠτο να µεϊνη αδἔσµευτος απὀ τας δεσµευτικάς των αποφά- σεις εις βάρος του Ελληνικού Κυπριακού λαού, ἕνας σοβα- ρὸς οργανισμός, ὠςη Εκκλησίϊ- ᾱ, ο οποίος οργανισμός va δύναται εις τον κατάλληλον καιρὸν να διαµαρτυρηθή δια την συνἔχισιν των δεσμὠν του Ελληνικοῦ Κυπριακού λαού και να ηγηθή αγώνος να διεκδι- κήσει τα δἰκαιά του και την α- παλλαγήν της πατρίδος του απὀ τυχόν καταπιεστικἁς δια- τάξεις, αι οποίαι θα εὔἔσµευον την ελευθερίαν του. Η ἀἄρνησις του Αρχιεπι- σκόπου Μακαρίου να συγκα- τατεθή εις την αξίωσιν αυτήν των τριὼν Μητροπολιτὠν η- νάγκασε τοῦτους να ζητήσουν απὀ τον Αρχιεπίσκοπον Μακά- ριον, χωρίς περιστροφάς, εν- τὸς δεκαπἔντε ημερών , την παραϊτησιν του απὀ το Προε- δρικό αξίωμα εν εναντίαπερι- ev—__—_—_—o_o_C_——— —__—_ πτὠσει την παραϊτησιν του ano το Αρχιεπισκοπικὀ αξίωμα, καθ΄ όλον το διάστηµα των ου- νομιλιὼν του µε τους Τοῦρ- κους συνοῖκους και την εφικτήν we ἔλεγε λύσιν του Κυ- πριακού. Ειδ᾽ άλλως και εις αυ- τὴν την πρότασιν εάν ηρνεΐτο θα ἦσαν υποχρεωμὲνοι να επι- στρατεύσουν τους ιερούς κα- νόνας, αι οποίαι επιβάλλουν εις τους ασκούντας κοσμικὸν αξίωμαν κληρικούς την ποινἠν της καθαιρέσεως. Επί ἓν ἔτος ἕ- κτοτε ηκολούθησαν σειρά επι- στολὠν εκ µἔρους των τριών Μητροπολιτώὠν και απαντήσεις του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου εις τας οποίας ο καθείὶς των υ- πεοτἠριζε τας απόψεις του, και αι οποίαι αποτελούν δια τους µελετητάς και δι όσους πο- voov τον τόπον των ενδιαφξ- ρον ανάγνωσμα τόσον δια το εθνικὀν ζήτημα της Κύπρου, ὁ- σον καιδι᾽ ενημἑέρωσιν των δια την ἔναρξιν του Εκκλησιαστι- κοὺ ζητήματος. Η διάστασις αυτὴ του Αρ- χιεπισκόπου Μακαρίου καιτων λοιπὠν μελών της |. Συνόδου δηλ. των τριὼν Μητροπολι- τών, ὡς γνωστόν, κατέληξε τον Μάρτιον του ἔτους 1973 εις την καθαίἰρεσιν του Μακαρίου ὑπό των τριών Μητροπολιτὠν, γεγονός το οποίον ἔδωσε την αφορμήν ειςτον Μακάριον, ὀχι να επιστρατεύση την µεγαλο- ψυχίαν του, η οποία εις άλλες περιπτώσεις τον διξκρινεν, οὐ- τε πνεύμα συνδιαλλαγἠς προς αδελφούς του, οἱ οποίοι εις ὁ- λην την προηγουμἔνην σταδιο- δρομίαν του ως εθναρχούσα Εκκλησία επιτυχώς του συµπα- ρεστάθησαν, οὖτε υπιελόγισε τας επιπτώσεις αι οποίαι θα η- κολούθουν τας ενεργείας του, αλλά του ἔδωσε την αφορµήν να επιστρατεύση όλην την δύ- ναµιν της κοσμικής του εξουσί- ας προς όλας τας κατευθύνσεις, απ᾿ ὁπου εξελι- πάρησε βοήθειαν, απὀ πάντα δυνἀάµενον, απὀ αρχηγοὺς Εκ- κλησιών, οι οποίοι εις το πρὀ- σωπον του Μακαρίου, εἶδαν τον εαυτὀν των να υφίστανται αντιθὲσεις διαφωνιών των κα- τωτέρων των, δια τούτο και ἔ- σπευσαν ἆλλοι μεν δια δηλώσεων των να καταφερ: θούν εναντίον των αγωνιστὼν δια τα δίκαια της πἰστεως και της πατρίδος των τριών Μη- τροπολιτὠν και ἄλλοι να εἰ- σβάλουν επιθετικοὶ οι Πατριάρχαι δηλ. και Μητροπο- λίται των γειτονικών Αραβι- Kou Χωρών εις Κύπρον ὄχι ὡς ειρηνοποιοί, ὁπως διεκἠρυξαν, αλλά δια να συντρίψουν, να ε- ξουθενώσουν, ὡς εἶχαν εντο- λἠν, τους Kata τα ἄλλα θαρραλξους αγωνιστάς της πῖ- στεως και πατρίδος αδελφοὺς των, τρεις Μητροπολίτας µε την δικαιολογίαν «ότι ηγέρθη- σαν εναντῖον του πρὠτου...» Ιδιαιτέρως, υπήρξεν σω- στικἠ δια τον σφοδρώς ταρα- Χθέντα Αρχιεπίσκοπον, του οποἵου εθίγη ο εγωϊσμός η συμµ- παράστασις του Προξδρου της Χούντας Γ. Παπαδοπούλου, ο οποίος δια των εις τας Αραβι- κἁς χώρας πρεσβεὠν του διξ- tafe τους εξ αυτὰς τρεις Πατριάρχας, επἰ απειλἠ να δια- κόψη τα μηνιαία προς αυτούςε- πιδόµατα του Ελληνικού Κράτους, να μεταβούν εις Κὺ- προν και να βοηθήσουν τον Μακάριον πάση θυσίᾳ. Αλλά ας µήν αναξέωµεν παλαιάς πληγάς των οποίων α- ποτἔλεσμα εἶναι τα σημερινά δεινά τα οποία διξρχεται τόσον η Εκκλησία µας όσον καιτο ευ- σεβὲς ποἰμνιό της, δια να επα- νἔλθωµεν εις το επόμενου ερὠτημα σας. Πώς ἔχει σήµε- ρον το Εκκλησιαστικό ζήτημα και ποία η πιθανἠ λῦσις του».