Του Δρα Χένρι Κίσιγκερ Ὑπουργός Εξωτερικών, Τζέιμς Α. Μπέικερ, ἐχει θέσει τέσσερα κριτήρια για την αναγνώριση των. νέων Δημοκρατιών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης απὀ την κοινότητα των. δημοκρατικών εθνών. Δημοκρατικές αξίες και πρακτική, διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καιτων. μειονοτήτων, σεβασμὀ. των συνόρων και ειρηνικές συνοριακές. αλλαγές και την εκπλήρωση των διεθνών τους υποχρεώσεων. Κανένας Αμερικανός δε θα εἶχε αντίρ- Ρηση γι αυτές τις αρχές, Παρόλα αυτά, υπὀ το φως της ιστορικής εμπειρίας και των. εντάσεων µέσα και μεταξύ των διαφόρων Δημοκρατιών, αυτοί οι στόχοι µπορείνα µην. επιτευχθούν για πολλά χρόνια, αν επιτευ- χθούν κάποτε. Εάν η Αμερική κρατήσει την. πολιτική. της όμηρος της εκπλήρωσής τους. θα διατρέξει κινδύνους, O πρὠτος έγκειται στο Οτι µπορεί να προσπαθήσουμε να αποδώσουµε δημοκρατικές. αρετές σε Ώγετες των οποίων η δημοκρατική, ρητορική Χρησιμοποιείται απλώς και µόνο για να ΈΕπιτυχουν µιαν εντελώς διαφορετικἠ πο- λιτική πρακτική, Σ᾽ αυτή την περίπτωση η. πολιτική µας θα στερηθεί της αξιοπιστίας. και της σπουδαιότητάς της, Αλλιώς, βλέπον- τας τις ελπίδες µας ανεκπλήρωτες, η πολιτική µας της «δημιουργικής δεσµεύ- σεως» θα μπορούσε να αποβεί το όχημα της αποδεσμεύσεως. Και τότε. σύντομα θα ανακαλύψουµε ότι το έδαφος της πρώην. Σοβιετικής Ένωσης εἶναι πολύ, κρίσιμο για την ειρήνη του κόσµου ὥστε να επιτρέπει την αμερικανική αποδέσµευση, οποιαδήπο- τε και αν εἶναι η αιτία της. Η εξέλιξη της νέας Κοινοπολιτείας πρόκειται να εἶναι μακροχρόνια, οδυνηρή, και πιθανότατα βίαιη. Οι διάφορες Δημο- κρατίες συγκολλήθηκαν. μεταξύ τους διά της βίας εδώ και περισσότερα απὀ. τετρα- κόσια χρόνια, υπὀ την αιγίδα αυτού που σήµερα εἶναι η Ρωσική Δημοκρατία που. κατέπνιγε την τοπική πρωτοβουλία και τοποθετούσε Ρώσους στις. κυβερνητικές. θέσεις - κλειδιά Αναπόφευκτα, η νέα Κοινοπολιτεία αν- τανακλά ἑνα μίγμα κινήτρων. Οι περισσὀ- τεροιρώσοι ηγέτες τη βλέπουν σαν ἑναν πρὀπο για να κρατήσουν ζωντανό ὁὅ,τι μπορεί να περισωθεί απὀ την παραδοσιακή. εέγωση, ἴσως και απὀ την ιστορική κυριαρχία της Ρωσίας. Οι μεγαλύτερες Δημοκραπίες, όπως η Ουκρανία, Λευκορωσία και το Καζακστάν, θεωρούν την Κοινοπολιτεία σαν ἑνα θλιβερό σταθμό στο δρόµο της πλή- ρους ανεξαρτησίας, γι᾽ αυτό ἄλλωστε η Ουκρανία προτιµά τον ὁρο «Κοινότητα». Οἱ μικρότερες Δημοκρατίες, ιδιαιτέρως στην Ασία, βλέπουν την Κοινοπολιτεία σαν µια ελαφρά βελτίωση της παλαιὰς Ένωσης η. οποία, µε δεδομένη την εὐθραυστη οικο- νομία τους, εἶναι ὁ,τι καλύτερο θα μπορού- σαν να ελπίσουν. Τους παρέχει επίσης µια ορισμένη διαπραγµατευτική δυνατότητα απέναντι στα τουρκικά και ιρανικἁ σχέδια. Το διφορούμενο ιδρυτικό ντοκουμέντο αντανακλά αυτά τα διασταυρούμενα ρεύ- µατα. Δεν ανακοινώθηκαν οὖτε οι αρµοδι- ότητες ούτε και ησύνθεση των υπουργικών. επιτροπὠν της Κοινοπολιτείας, οι Οποῖες υποτίθεται ὁτιασυντονίζουν» τις Δημοκρα- τίες. Το Συμβούλιο των Αρχηγών Κράτους των Δημοκρατιών θα αποφασίζει µε κοινή, συναίνεση, κάτιπου μοιάζει απραγµατοποἱ- ητο. Η Ουκρανία μέχρι σήµερα έχει αρνηθεί να συζητήσει για ἑνα Σύνταγμα της Κοι- νοπολιτείας͵ Ἡ οικονομική βελτίωση της Κοινοπολι- τείας εἶναι το ἴδιο διφορούμενη και δυνάµει πολύ πιο εκρηκτική. Τα µέλη της δήλωσαν. ὅτι ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν έναν «οικονομικό χώρο» και απαρνήθηκαν την οικονομική καταπίεση του ενός πἀνῶ στο ἆλλο. ΄Ὅμως, οὖτε καθόρισαν τι ακριβώς. σημαϊγει αυτός ο όρος οὖτε και πράττουν. σύμφωνα µε αυτά που υπονοεί. Ο Ρώσος πρὀεδρος, Μπόρις Ν. Γέλτσιν, διαβεβαίωσε. Διεθνη ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΗΠΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΠΟΛΙΤΕΙΑ Να παίξουμε το παιγνἰδι κι ας μην SEP Π OTL OAEC Ol AnuoKparies 6a χρησιμοποιούν. το ρούβλι. Ο Ουκρανός Πρόεδρος, Acovivt Μ. Κραβτσούκ, έχει δεσμευτεί να εισαγάγει ξεχωριστό νόμισμα την. άνοιξη. Ἐν τω μεταξύ, η Οὐκρανία και η Λευκορωσία θα εισαγἀγουν ξεχωριστό σύστημα δελτίων (κουπονιών) για να κρατήσουν τα προϊόντα μέσα στα σύνορά τους. Τα σύνορα Η συμφωνία της Κοινοπολιτείας διακη-- ρύσσει ότι τα σύνορα κάθε Δημοκρατίας εἶναι απαραβίαστα. Αλλά, δεν εξηγεί πῶς πρὀκειται να οριοθετηθούν και ποιος εἶναι υπεύθυνος για την ασφάλειά τους. Ο Κραβτσούκ επιμένει ότι η Δημοκρατία του. αστυνομεύει ἠδη τα σύνορά της και θα εξακολουθήσει να το κάνει. Δεν υπάρχει συμφωνία για το πώς θα καθορἰζεται η υπηκοότητα στην Κοινοπο- Ἀιτεία. Αν η οικονομική πρόοδος στις διάφορες Δημοκρατίες συνεχίσει να εἶναι ἄνιση, η υπηκοότητα θα εξελιχθεί σε ένα κρίσιμο προνόμιο. Θα αποδειχτεί επίσης κεντρικό στοιχείο για τον καθορισμό αυτοῦ ποὺ θα συνιστά µια «μειονότητα», Ακόμη Και οι στρατιωτικὲς διευθετήσεις, που συγκριτικά εἰναιοιπιο ξεκαθαρισµένες, παραμένουν αντιφατικές. Η Λευκορωσία και η Ουκρανία έχουν διακηρύξει ότι θα παραιτηθούν απὀ τα τακτικἁ πυρηνικά όπλα, που βρίσκονται στο ἐδαφος τους µόνο µε. το σκοπὀ να διευκολύνουν την καταστροφἡ τους. Τα τακτικά πυρηνικά όπλα πρόκειται να μεταφερθούν στη Ρωσική Δημοκρατία γι αυτό το σκοπό μέχρι την Ίη Ιουλίου. 1992. Ὅμως, οὖτε οι μηχανισμοί µεταφο- ρᾶς, οὖτε οἱ μηχανισμοί καταστροφής τους. δεν ἐχουν ανακοινωθεί. Οµοίΐως, οι διατά- ξεις της συμφωνίας οι σχετικὲς µε τον κεντρικὀ έλεγχο των στρατηγικών όπλων. στις τέσσερις Δημοκρατίες που διαθέτουν. πυρηνικἀ --- Ουκρανία, Λευκορωσία, Κα- ζακστὰν και Ρωσία --- παραμένουν ασαφείς. y Kal unapxet pia ouvexrs Siayaxn oxeTiKa µε το ποια όπλα θα θεωρηθούν στρατηγικἁ, και σχετικά µε το ποιος θα έχει τον έλεγχο των συμβατικών δυνάμεων του Κόκκινου, Στρατού που τώρα βρίσκονται στο έδαφος ἄλλων Δημοκρατών, ἰδιαιτέρως της Όυκρα- γίας. Ποια Θα πρέπει να εἶναι η αμερικανική, στᾶση μπροστά σ᾿ αυτές τις διαφαινόµενες αντιξοότητες Οι αρχὲς που διατυπώθηκαν. απὀ τον Μπέικερ σχετίζονται κυρίως εἶτε µε τη διαδικασία διευθετήσεως των αντι- θέσεων εἴτε µε την εσωτερική εξέλιξη των διαφόρων Δημοκρατιών. Δεν αντιστοιχούν στο αμερικανικό ενδιαφἐρον για τη δοµή που θα προκύψει σε όλη την περιοχἡ της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Απο τη µια πλευρά, η τσαρική και η σοβιθτικἠ αυτοκρατορία ἐγιναν µια μόνιμη απειλή της ισορροπίας δυνάµεων σε όλη ΤηΝ ἐκταση των αχανών τους περιφερειών στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή και την Ασία. Από την ἄλλη, αυτή η αυτοκρατορία ἔσωσε δυο φορές την ανεξαρτησία των. ευρωπαϊκών εθνών διότι, χωρὶς τη συµµε- ποχή της, ο Ναπολέων και Χίτλερ θα εἶχαν. επικρατήσει. Συνεπώς, το συμφέρον της Αμερικής εἶναι η δηµιουργία µιας συνοµο-- σπονδίας αρκετᾷ δυνατής ὥστε να εγγυάται την ασφάλεια των λαών της αλλά ὀχί αρκετά συνεκτικἠς ὥστε να μπορεί η ἴδια να αρχίσει επἰθὲσεις. EO st Av η γέα Κοινοπολιτεία πάρει αυτό το σχήμα, τότε η µορφή της παγκόσμιας πολιτικής Θα αλλάξει. Για πρώτη φορά σε δυο αιώνες, η Ανατολικἡ Ευρώπη, οἱ Βαλτικές Χώρες και τα Βαλκάνια θα απο- κοπούν απὀ τη ρωσική στρατιωτική πίεση. Σε ανταπόδοση η Ρωσική Δημοκρατία θα έχει µια ζώνη ασφαλείας ενάντια στις εισβολές απὀ την Ευρώπη και σαν αντα- σφἀλιση θα διατηρούσε το τεράστιο πµρη- νικὀ της οπλοστάσιο καθώς και το µεγα- λύπερο πληθυσμό απὀ οποιοδήποτε ἆλλο ευρωπαϊκό κράτος. Σε µια χαλαρή συνοµο- σπονδία, οιτεράστιοι πόροι, που μέχρι τώρα θυσιάζονταν σε εξωτερικές περιπέτειες, θα διατίθενται για την ευημερία των λαών της. ουμε τους παίκτες Ἡ εσωτερικἠ πρόοδος των λαών της Κοι- Νοπολιτείας θα μπορούσε τότε να συγχρο- νιστεί µε τη υπόλοιπη Ευρώπη, ἴσως και σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Διατηρώ τον πιο µεγάλο σεβασμὀ για το θάρρος του Γέλτσιν στην αντἰστασή του στο κομμουνιστικό καθεστώς και για την εγερ- γητικότητά του και την επιδεξιότητα του στη δημιουργία της Κοινοπολιτείας. Από νωρίς πίεζα για αν µην τον αντιμετωπίζουμε. τόσο διστακτικά. Παραμένει το γεγονός ὅτι ο ευερέθιστος εθνικισμός της Ρωσίας υπήρξε µια μόνιμη δύναμη. Οὗτε μπορεί η. μακροπρόθεσμη συμπεριφορά της Ρω- σίας να γίνει κατανοητή απὀ την προσαρ- μοστικὀτητἁ της κατὰ τη διάρκεια µιας περιόδου ὁπου βρίσκεται να εἶναι στο. Έπακρον εξαρτημένη απὀ τον έξω κόσµο. Στην πραγματικότητα, αυτός ο Εθνικισμός εἶναι πιθανό να ξαναεµφανιστεί, καθώς η διάλυση της εποχἠς του Γκορμπατσόφ ἔχει συντελεστεῖ, και ο εθνικισμός μπορεί να. Ιδωθεί σαν µια γοητευτική ενωτική δύναμη στην περίοδο της αναπόφευκτης ἕντασης. της λιτότηας που βλέπουν μπροστά, τους. Εθνικισμὸς Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν δυο προκλήσεις, οι οποίες µπορεὶ καταρχήν να μοιάζουν αντιφατικές, αλλά στην πραγματικότητα Εἶναι απολύτως συμπληρωματικές. Στη διεθγἠ σκηνή, οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνερ- γάζονται στενά µε τη Ρωσικὴ Δημοκρατία, διότι µια µη επεκτατική Ρωσία δε θα έχει κανένα αντιτιθέµενο συμφέρον µετις ΗΠΙΑ. Μια Ρωσία που για πρώτη φορᾶ θα συγ- κεντρώὠνει τα µεγάλα της προτερήματα. προς την κατεύθυνση της ευημερίας των λαών της, θα πρέπει να δεχτεί την αµερι- κανικἠ ενθάρρυνση και υποστήριξη, έτσι ὥστε να βοηθηθεί για να ξεπεράσει το κομμουνιστικό παρελθόν της. Ἀλλά η ευπρόσδεκτη προοπτική της στενής συνεργασίας στη διεθνή σκηνή δε θα πρέπει να µας παρασύρει στην αναντὶρ- ρητη ενθάρρυνση της ρωσικής κυριαρχίας πάνω στους υπόλοιπους λαούς της πρώην. ΕΣΣΔ. Μια διαρκής ειρηνική δοµή απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Μόσχας, πρωτεύουσας µιας πυρη- νικής δύναμης τεράστιας ἕκτασης. Αλλά αυτή Θα αποδώσει µόνο αν συμβαδίζει µε την ὕπαρξη ανεξάρτητων χωρών στο ἐδα- φος της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Γιατί, απὀπειρες να επανασυγκεντρώσουν αυτή την αχανή επικράτεια θα απαιτούσαν µε- θόδους, πολιτική και δικαιώσεις που υπο- χρεωτικά θα αναζωπυρώσουν εντάσεις που θα θυμίζουν τον Ψυχρό Πόλεμο, Οἱ Αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορού- σαν χωρίς τη θἐλησή τους να συμβάλουν. σ᾿ ἑναν επικίνδυνο συγκεντρωτισμὀ, av Sev καταλάβουν ὅτι η επίκληση εκ µέρους των. της ιερής γλὠσσας της Αμερικής µπορεί να πάρει ἑνα τελείως διαφορετικὀ νόημα στα συμφραζόμενα της σοβιετικής και ρωσικής ιστορίας. Οταν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, εκπληρώνοντας τα δικάτους. κριτήρια, απονέµουν την ονομασία «δηµο- κρατικός» σε διάφορους ηγέτες, συχνά. δίνουν έναν τίτλο ευγενείας που αντανακλά περισσότερο µια ελπίδα παρά µια πραγµα- τικότητα. Σχεδόν χωρίς καμιάν εξαίρεση, οι ηγέτες των νέων Δημοκρατιών πέτυχαν να ανέβουν στα ανώτατα αξιώματα ὡς στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το idio ισχύει και για τα περισσότερα στελέχη της Βιομηχανίας. Ἡ προσαρµοστικότητα τους στα εθνικιστικἁ συνθήματα καιτη δηµοκρα- τικ ρητορική οφείλεται στα καλοακονισμέ- γες τους ικανότητες επιβίωσης. Θα ἦταν λάθος να θεωρούμε τον αντι-σταλινισμό. σαν θεμελιώδη μεταστροφή προς τη δη- µοκρατία. Πρόσφατα γεγονότα σε πολλες από τις Δημοκρατίες αφήνουν ελάχιστες ᾽αμϕιβολίες για το ὅτι το µάθηµα της δημοκρατίας σε µια χώρα µε μικρές δη- µοκρατικἐς παραδόσεις παραμένει ηµιτε- AEs. Δημοκρατία Ολες οι ομᾶδες στην πρώην Σοβιετική Ένωση, µέσα και μεταξύ των Δημοκρατιών, αγωνίζονται στο ὀνομα της δημοκρατίας Εἰναιφυσικό γιατην Αμερική να ενθαρρύνει τις αυθεντικές δηµοκρατικὲς δυνάμεις. Αλλά ξέρουμε στ᾽ αλήθεια αρκετά γιατους παΐκτες ὥστε να παΐρνουµε θέση σε όλες τις πολιτικὲς διεκδικήσεις (Ίου τώρα δια- μορφώνονται στις μακρινές Δημοκρατίες. Πόσες απότις εσωτερικές τους διαμάχες επιδεινώνονται απὀ το εξωτερικό, ano Tous συγκεντρωτικούς της παλιάς φρουράς Θα πρέπει να προσέχουµε και να µην ενθαρ- ρύνουμε προσπάθειες συγκεντρωτισμού. της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στο ὀνομα µιας χαλαρής και ἴσως κυνικἁ εφαρμοσμέ- yng δημοκρατικής ρητορικής. Kata τον ἴδιο τρόπο, οποιοσδήποτε μεγάλωσε µε την αμερικανική παράδοση θα υποστηρίξει την αρχή της προστασίας των μειονοτήτων. Αλλά, στο ρωσικό περιβάλλον, το ζήτημα των μειονοτήτων συμβαδίζει µε εδαφικές απαιτήσεις: Για το édapoc ava- τολικά του Δγείπερου καιτην Κριμαία στην. Ουκρανία, για την ανατολική πλευρά της Λευκορωσίας, για σημαντικές περιοχές της Λιθουανίας και Εσθονίας. Θα πρέπει να φροντίσουμε ἔτσι ὥστε η ακριβή αµερικα- γικἡ συνταγματική αρχή να µη µονιµοποι- ἠσει τη βίαιη κατάληψη διαφιλονικούµενων. εδαφὼν κατᾶ τον τρόπο του γιουγκοσλα- Βικού παραδείγματος. Πολύ συχνά, οι ΗΠΑ παρουσιάζουν απέναντι στις νέες Δημοκρατίες-την. ἴδια διστακτικἠ στάση που κάποτε ἔδειχναν απέναντι στον Γἐλτσιν, σε σχέση µε τον προηγούμενο Σοβιετικὀ Πρόεδρο Μιχαήλ. =. Γκορμπατσόφ. Ἡ Ουάσιγκτον υπήρξε πολύ πιο οµιλητική θέτοντας όρους γιατην αναγνώριση των γέων Δημοκρατιών, εκτός της Ρωσικής Δημοκρατίας, παρά καθορί- ζοντας ευκαιρίες για συνεργασία. Κάποιες. απὀ τις δηλώσεις των ΗΠΑ μοιάζουν αποφασισμένες να ενθρονίσουν τη Ρωσική. Δημοκρατία σαν το φυσικό κληρονόμο των. τσαρικὠν και των κομμουνιστών συγκεν- τρωτικών. Αυτό δεν ὠφελεί οὖτε αυτούς. οὖτε εμάς. Γιατί διακινδυνεύει να θυσιάσει τι μεγάλες ευκαιρίες για µια αυθεντική νέα τάξη πραγμάτων στον κόσµο σε απρόὀβλε- πτες εσωτερικὲς διαμάχες και πιθανό «ΣΤΗ διεθνή σκηνή, οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεργάζονται στενά µε τη Ρωσική Δημοκρατία, διότι µία µη επεκτατική Ρωσία δε θα ἐχει κα- νένα αντιτιθἐµενο συμφέρον µετις ΗΠΑ. Μια Ρωσία που για πρώτη φορά θα συγκεντρώνει τα μεγάλα. της προτερήματα προς την κατεύ- ϐυνση της ευημερίας των λαώντης, Θα πρεπει να δεχτεί την αµερικα- γική ενθάρρυνση και υποστήριξη, ἔτσι ὥστε να θοηθηθεί για να ξεπεράσει το κομμουνιστικὀ πα- ρελθόν της. εμφύλιο πόλεμο. Οι ΗΠΑ πρέπει να διαπραγματεύονται µε τις Δημοκρατίες της νέας Κοινοπολιτείας, ὅπως διαπραγματεύτηκαν και µε τα έθνη της Ευρώπης και θα πρέπει να αντιµετω- πίζουν τους θεσμούς της Κοινοπολιτείας, ὁπως αντιμετώπισαν τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Εννοείται ότι η μἐριμνά µας για την ισότητα µέσα στην Κοινοπολιτεία πρέπει να εμφανίζεται µε τέτοιο τρόπο, ώστε να µη δημιουργεῖ την εντύπωση ὅτι υποδαυλίζουµε τις αντιπαλὀό - τητες μεταξύ των Δημοκρατιών. πυρηνικἀ Μερικές φορές, προβάλλεται το επιχεῖ- ρηµα ότι η κατοχή εκ µέρους της Ρωσίας ενός τεράστιου πυρηνικού στρατηγικού δυναμικού επιβάλλει την αναγκαιότητα να διαφοροποιούµαστε προς ὀφελός της. Αλλά αν αυτὸ ήταν αλήθεια, τότε Θα ενθαρρύναμε εξάπλωση των πυρηνικών. ὁπλων σαν ἐνα εισιτήριο για εἰδικὲς σχέσεις µε τις ΗΠΑ. Και θα ἦταν παράλογο να κάνουμε το εωαϊσθητο ζήτημα των πυρη- νικὠν ὁπλων εργαλείο στα χέρια των. συγκεντρωτικών. Δεν μπορώ να αισθανθώ. καμιά νοσταλγία γιατις μέρες που δεκάδες χιλιάδες πυρηνικὲς κεφαλες σκόπευαν την Αμερική απὀ ἑνα κεντρικὀ ολοκληρωτικό διοικητήριο, όσο αωστηρὀ κι αν ἦταν το σύστημα διοίκησης και ελέγχου του. Ὑπάρχουν τρεις όψεις στο πρόβληματου ελέγχου των πυρηνικών: τεχνικές εγγυή- σεις, ποιου το δάχτυλο βρίσκεται στη σκανδάλη, και το διεθνὲς πολιτικό περιβάλ- λον µέσα στο οποίο μπορεί να παρθεῖ η. απόφαση για τη χρήση πυρηνικών ὁπλων. Σεβόμενοι τις τεχνικὲς εγγυήσεις, ὅλοι συμφωνούν ὅτι θα ἦταν επιθυμητό να καταστραφούν τα τακτικά πυρηνικά όπλα στις συμφωνημένες τοποθεσίες. Αυτό που δεν έχει ακόµη καθοριστεί εἶναι η διαδι- κασία µε την οποία θα γίνει κάτι τέτοιο. Η. ερώτηση ποιο δάχτυλο θα βρίσκεται πάνω στη σκανδάλη έχει τουλάχιστον προσωρινά, λυθεί στην Κοινοπολιτεία, αφού εδόθη ο ἐλεγχὸς τους στο Ρώσο Πρόεδρο. ΄Ομως, αυτή η πρόβλεψη ἐχει νόηµα µόνο av υπάρχουν τεχνικοῖ τρόποι µε τους οποίους. το βέτο τῶν µη Ρώσων Προέδρων μπορεί να φἑρει κάποιο αποτέλεσµα. Αν αυτό δε γίνει, τότε έχουμε επιστρέιµει στην προ- ηγούµενη κατάσταση των πραγμάτων, δηλαδή του μονομερούς κεντρικού ελέγ- Χου, Οι αμερικανικές τεχνικὲς. συμβουλές. προσφερθηκαν και μπορεί να εἶναι σηµαν- τικὲς. Αλλά πρέπει να προσέξουμε ἔτσι ὥστε η΄ επιμονή µας για κεντρικό ἔλεγχο- και διοίκηση των πυρηνικών να µη χρησι- µοποιηθεί σαν πρόσχημα για βίαιο συγκεν- τρωτισμό. Γιατί, τελικά, η αναβίωση µιας τελείως συγκεντρωτικής. αυτοκρατορίας θα εἶναι πολιτικἀ Ένας πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος για την παγκόσμια ειρήνη. Η μεγάλη ιστορικἠ ευκαιρία για την ειρήνη βρίσκεται στον πλουραλισμό των Δημοκρα-- τιὼν της πρὠην Σοβιετικής Ένωσης που θα συμβαδίζει µε τη στενἠ και ἐμπιστη σχέση των ΗΠΙΑ µε µια ρωσική Δημοκρατία που δε θα εἶναι επεκτατική για πρώτη φορά στην Ιστορία της. Μια τέτοια αρχιτεκτονική θα άνοιγε προοπτικὲς χωρίς προηγούμενο. για όλους τους λαούς του κόσμου και ιδιαιτέρως για τοὺς βασανισµένους λαούς της πρώην Σοβιετικής ΄Ἔνωσης.