Back

Οι επαφὲς µου με το Διγενή και την ΕΟΚΑ Β΄

noneeerva της Κυριακής Του Χριστόφορου Παπαστυλιανού. ΜΕΡΟΣ Α΄ tyoupa δε συμμερίζομαι τις κατηγορἰες περί πρα- « Eixormparia». Eto ypa- geio Tou anévavti pac κάθεταιο βουλευτής του ΔΗΣΥ Λεμεσού και δικηγόρος Χρίστος Πουργουρίδης. Στην αρχἡ Φαινόταν διστατικὸς. ΄Οταν Ἐεκίνησε ὅμως να μιλά υπήρξε αποκαλυ- πηκὸς. Μίλησε για το γεγονότα μέχρι το πραξικόπημα και την Εισβολή. Φαινόταν γα ζούσε εκείνη τη στιγμή τα γογονότα και τα διηγόταν µαξὶ µε τις δικές του εκτιμήσεις. Ο Χρίστος Πουργουρίδης παρουσιά- στηκε απὀ την τηλεόραση στα Ηνωμένα Ἔθνη καταγγέλλοντας το Μακάριο για βασανιστήρια. Κι αυτό µετά το πραξικὀ- πηµα. Από τότε του κόλλησαν την ετικέτα του πραξικοπηµατία. Σήµερα σαν βου- λευτῆς του Δημοκρατικού Συναγερμοῦ που εκλέγηκε απὀ το λαό, δεν εἶναι ἑνας απλὸς πολίτης ἡ ἑνας απλὸς δικηγόρος. Σήµερα λοιπὸν σ΄ αυτή τη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Χρίστος Πουργουρίδης μιλά για άγνωστα γεγονότα τονίζοντας ότι αρκετά απὀ αυτά δεν τα γνωρίζουν οὗτε οἱ φίλοι του. Αρχίζει από την περίοδο του 1960 μέχρι το 1974 το πραξικόπημα, την εισβολή και καταλήγει στο θέµα συνεργασίας ΔΗΣΥ - ΔΗΚΟ στις Προεδρικές εκλογὲς του. 1993 και στην ανανέωση της ηγεσίας των κομμάτων. Η συνέντευξη του Χρίστου. Πουργουρίδη έχει ως εξής: --- Ποιοι εἶναι οι στόχοι σου τώρα σαν βουλευ- τὴς: Εἶσαι ἑνα νὲο πρόσωπο στην πολιτικὴ σκηνη- --Οι στόχοι εἶναι βασικά τρεις. ο Να υπηρετήσω για την καλύτερη απονοµήτης δικαιοσύνης. ο Για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμά- των και ο Για να γνωστεί η αλήθεια γύρω απὀ κάποια γεγονότα που έχουν διαστρεβλωθεί και παρα- ποιηθεί βάναυσα και τα οποία σχετίζονται µε την πρόσφατη ιστορία του τόπου. ---Το ὀνομά σου εἶναι αναμιγμένο και ταυτι- σμέγο σ᾿ αυτήν την περίοδο της πρόσφατης Ιστορίας, µε το πραξικόπημα. Μπορείτε να κάµετε µια τοµή στα γεγονότα εκείνα που προηγήθηκαν μέχριτο πραξικόπημα καιτην εισβολὴή Ἄς πούμε απὀ την περίοδο 1970- -- Πιστεύω ότι δεν πρέπει κάποιος να κάµνει ανάλυση των γεγονότων αυτών απὀ την περἰοδο 1970-74, Θα πρέπει να ξεκινούμε απὀ την περίοδο της εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, το 1960. Τα όσα ακολούθησαν και γιατί οδηγηθήκαµε στα θλιβερά γεγονότα του 1974 εἶναι κάτι που συνδέεται άμεσα µε τα ὅσα έλαβαν χώραν στην Κύπρο απὀ την πρὠτη µέρα της Ανεξαρτησίας. Σε πολλούς ανθρώπους, κυρίως τους νέους, η περίοδος 1960-70 εἶναι βασικἁ άγνωστη. Οὗτε στα σχολεία διδάσκεται για να την Εἐρουν, αλλἀ οὖτε και γίνεται αντικειμενική αναφορά στα γεγονότα της περι- ὁδου εκείνης. Ο καθένας αντικρίζει τα γεγονότα, απὀ τη δικἠ του σκοπιά και αναλόγως των πολιτικών του πεποιθήσεων. Ὑπάρχουν ὅμως τα εξής αναντίλεκτα και αδιαμφισβήτητα γεγονότα: 9 Πρώτο, δεν εἶχαμε. δημοκρατία στην Κύπρο. . Δεύτερο, ὁοοι διαφωνούσαν µετην. πολιτικὴ Μακαρίου εθεωρούνταν αυτόματα σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. ο Τρΐτο, δεν υπήρχε η πιθανότητα ἑνας ν᾿ αντιδράσει µο τις γνωστές δημοκρατικές µεθὸ- δους καιν᾿ ακουστεί η φωνή του. Ἂν για παράδειγµα, οργαγωνόταν µια εκδήλωση από παράγοντες εναντίον της πολιτικής Μακα- ρίου δε θα αναφερόταν τίποτε απολύτως στο ραδιόφωνο και καμιά εφημερίδα δε θα έγραφε λέξη για τις ενέργειες αυτὲς γιατὶ όλα ελἐγ- χονταν απὀ το Μακάριο. Σαν αποτέλεσµα αυτού του φαινομένου όλοι όσοι διαφωνούσαν µε την πολιτική Μακαρίου υπέστησαν ποικίλες διώξεις και ταλαιπωρίες, Πολλοί υπέστησαν Έυλοδαρ- μοὺς ὅπως ο µακαρίτης ο Δέρβης, ο µακαρίτης ο εκδότης της «Εστίας» Κὐρου ο οποίος εδάρη από Κυπρίους που πήγαν ειδικά, γι αυτὸν το. σκοπό στην Αθήνα, και πολλοί ἀλλοι. Τρεις περίοδοι Αν κάποιος θέλει να κάμει αντικειμενική ανάλυση των γεγονότων πρέπει να χωρίσει Την περίοδο μεταξύ 1960-74 στις εξής περιόδους. Πρώτη περίοδος 1960-1964, μετά 1964-1970 και τέλος 1970-1974. Τώρα μιλούμε για την πρώτη περίοδο. Παράλληλα στην περίοδο αυτή εἴχαμε πολιτικές δολοφονίες ὁπως του µακαρίτη του Νεοκλή, του µακαρίτη του Νούρου, του Ανδρέα Παντελίδη. και ἄλλων. Αυτές οἱ δολοφονίες παρέμειναν ανεξιχνίαστες παρόλο που εἶναι γνωστό ὁτι οἱ άνθρωποι αυτοὶ δολοφονήθηκαν γιατί εἶχαν πολιτικός απόψεις διαφορετικές ano ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΟΥΡΓΟΥΡΙΔΗΣ: Οι επαφὲς µου με το Διγενή και την ΕΟΚΑ Β΄ Λε συμμερίζοµαι τις κατηγορίες περὶ πραξικοπηματία... » Εἶχα συνάντηση µε το Διγενή πριν ἑλθει στην Κύπρο... » Γνωρίζαμε ὁτι δεν υπήρχαν ψευδαισθήσεις για την ένωση την περἰοδο 1971- .Ἡ ΕΟΚΑ Β΄ δεν ἔκαμε το πραξικόπημα, αλλά πανηγύρισε γι αυτό!.. εκείνες του καβεστὠτος. Σ΄ αυτή την περίοδο διαπιστώνει κανεῖς την κομμµατικοποίηση των πάντων. Επειδή κόμματα δεν υπήρχαν, τα πάντα ελέγχονταν απὀ το Μακάριο. Προσωπικά αισθανόµουν µιαν αγανά- κτηση γιατί έβλεπα ὅτι πολλοί φίλοι και γνωστοί δεν μπορούσαν να εκφραστούν κατάλληλα — Ἠσουν δικηγόρος απὀ τότε --- Οχι, τότε ἡμουν μαθητής στα τελευταία χρόνια του Γυμνασίου. Η Περίοδος της τουρκο- ανταρσίας, 'θ3τ/θ4 µε βρήκε:να,εἶμαι σε.παρα- στρατιωτικές οµάδες που ιδρύθηκαν τότε. Αργότερα συμμετείχα στην ειδική δύναμη (πριν δημιουργηθεί η Εθνική Φρουρά) που ανήκε στην. Αστυνομία. --- Να περάσουμε στη δεύτερη περίοδο. ---Η δεύτερη περίοδος αρχίζει απὀτο 1964 μέχριτο 1970. Τότε η κατάσταση δεν ἄλλαξε ουσιαστικά. Συνέχισε παντού να επικρατεί η μακαριοκρατία. ᾱ-- Ποια η διαφορά της πρῶτης περιόδου καιτης δεῦτερης --Σ΄ αυτὴ την περίοδο, μετὰ την τουρκοαν- παρσία το 1964 αρχίζουν να αμφισβητούν το Μακάριο ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι. Εδώ γεννήθηκε επίσης το Κυπριακό πρόβλημα µε την πράσινη γραμμή στη Λευκωσία, την. προσπάθεια να δημιουργηθεί πράσινη γραμμή στη Λεμεσό, η οποία απέτυχε, Και την αὔξηση του αριθμού των ανθρώπων που αμφισβητούσαν το Μακάριο σε ρόλο παντοκράτορα. Μεταξύ αυτῶν Των ανθρώπων συγκαταλεγόταν και ο υποφαινόµενος. ο. Εσὺ πὀτε έφυγες για σπουδὲς — “Epuya ané my Κύπρο το 1866 και μουν καθόλη τη διάρκεια της περιόδου. αυτής στο εξωτερικό, στην Αγγλία. Εἶχα όμως συχνὲς επισκέψεις στην Κύπρο και ἡμουν ενεργά αναμιγμόνος στα ὅσα εγίνονταν εδῶ. Στη διάρκεια τών σπουδών µου διετέλεσα πρὀεδρος της ΕΦΕΚ Αγγλίας. Στην Κύπρο επἑστρειψα µετά τα γεγονότα του 1974. Πριν 74... περάσουμε στην τρίτη περίοδο θα ἦθελα va τονίσω καιτα εξής. Το 1968 έγιναν προεδρικές εκλογές, τις οποῖες εδιεκδίκησαν ο Μακάριος και ο Ευδόκας. Εἶχα στενούς δεσμούς µε τον Τάκη, Ευδόκα, ἦταν ἄλλωστε ο ἀνθρώπος που µε εστεφάνωσε το 1968. Τις εκλογὲς αυτές το Δημοκρατικό Εθνικό Κόμμα διεκδίκησε µε μέσα εντελώς δημοκρατικά και δεν κατέφυγε. σε καμιά παράνομη ενέργεια Τότε δεν εἶχαμε. ούτε τη χρήση όπλων και βομβών. Παραταῦτα αυτή η προσπάθεια να εκφραστούν δηµοκρα-. τικά ὁσοι διαφωνούσαν µε το Μακάριο κατεστάλη µε τα πιο αντιδηµοκρατικά µέσα. Τραμπούκοι που υποστήριζαν το Μακάριο διέλυαν τις προεκλογικές συγκεντρώσεις. Ἐμεῖς που λάβαμε µέρος στον Προεκλογικό αγώνα ξυλοκοπηθήκαµε κατ᾽ επανάληψη απὀ υποστηρικτὲς του Μακαρίου. Για παράδειγµα στο Στρουμπὶ της Πάφου, στον ΄Αγιο Θερᾶ- ποντα της Λεμεσού, στο Πισσούρι και σε ἄλλες περιοχές. Δηλαδή µια δημοκρατικἡ προσπάθεια κατεστάλη µε μεθόδους που θύμιζαν Τσαουσέσκου. Πήγαμε στις εκλογές όπου το ΔΕΚ εξασφἁλισε το 3Η. --- Να περάσουμε στην τρίτη περίοδο. --- Αυτὴ η περίοδος αρχίζει µε την κάθοδο του Διγενή στην Κύπρο ο οποίος συγκρότησε την ΕΟΚΑ Β΄. Σχξσεις µε ΕΟΚΑ Β΄ — Eixes άμεση σχέση µε την ΕΟΚΑ. B --- Ναι, εἶχα σχέσεις. Εἶχα τακτικές επαφὲς µε το Διγενή προτού έλθει στην Κύπρο. Πριν. έλθει ο Διγενής στην Κύπρο µε κάλεσε στο σπίτι του στο Χαλάνδρι στην Αθήνα και µου ἔδωσε οδηγίες για κάποιες ενέργειες που έπρεπε να κάµουµε στην Αγγλία σε περίπτω- ση που τον συλλάµβανε η Χούντα ἡ ο Μακάριος στην Κύπρο, ἐτσι που να τους εξαναγκάζαμε να τον αφήσουν ελεύθερο. -- Ο Διγενῆς σοῦ εἶχε ξεκαθαρίσει τους «Μετά την εισβολή ἔνιωσα διπλἁ προδομένος! Διαπι- στώσαμε ὁτι η Ελλάδα για την οποία κάναμε τον αγώνα ---για να ενωθούμε µαζίτης --δεν ἦταν διατεθειµένη να βοηθήσει. Το ὀνειρο της Ἔνωσης εἶχε ενταφιαστείῃ» στόχους του για τους οποίους θα ερχόταν στην Κύπρο -- Βεβαίως. --- Ποιοι ἦταν --- Ἡ βασικἡ ανησυχία του Διγενή ἦταν on n Χούντα των Αθηνών θα οδηγούσε τα πράγματα σε συνεργασία µε την Κυπριακή Κυβέρνηση για να εξευρεθεί µια λύση στο Κυπριακό πρόβλημα. ϱ Διγενής πίστευε στο ὁτι η λύση αυτή θα ἦταν Εθνικά απαράδεκτη. Είχαμε την περίοδο αυτή τις Εενδοκυπριακές συνομιλίες, που μάλιστα εἶχαν σημειώσει αρκετά βήματα προόδου. Ἔγιναν Επίσης συνομιλίες μεταξύ της Κυβέρνησης των Ἀθηνῶν επἰ της ΄Άγκυρας. Ο Διγενής ανῃου- χούσε αφάνταστα ότιπ λύση που θα έβγαινε. μέσα απὀ αυτὲς τις συνομιλίες ἦταν λύση που θα απέκλειε την ΄Ένωση για πάντα, ἦταν λύση που θᾶ”-πᾶ Ύτους: εθνικοῦς «στὀχοὺς -καὶ- πόθους τού Κυπριακού λαοῦ, µια λύση που για τον ἴδιο εθεωρείτο προδοσία. Σίγουρα βλέποντας τη λύση αυτή, που µπο- ροῦσε να επιτευχθεί τότε µέσα απὀ τις ενδο- κυπριακές συνομιλίες, µε βάση τα όσα ακολοῦ- @noav μετά το 1974, ἑνας µπορεί να πει ὅτι µε τις ενέργειες αυτές αποτράπηκε µια καλή λύση του Κυπριακού προβλήματος. Δεν πρέπει όμως ποτὲ να βλέπουμε τα γεγονότα της περιόδου εκείνης µε τα όσα ακολούθησαν μετά. — Οταν ο Διγενής ἦλθε καιἦταν στην Κύπρο εξακολουθοῦσες να έχεις επαφὲς µαζί που — Nat Eixa! — Nas ὡ-- Κατά το διάστηµα που ο Διγενής ἦταν στην Κύπρο ἡμουν πρόεδρος της ΕΣΕ Αγγλίας. Η ΕΣΕΑ ἦταν η πολιτική οργάνωση της ενωπκής παράταξης. Δηλαδή ἦταν ο Πολιτικός φορέας. Πρόεδρός της στην Κύπρο ἦταν ο µακαρίτης ο Γιῶργος Βασιλειάδης, πρώην πρὀεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ὄὸνωση — Μέσα απὀ αυτὲς τις επαφὲς σου µε Το Ἁιγενή, μπορείς να µας πείς ποιοι ἦταν οι στόχοι του Να εμποδίσει τη λύση του Κυπριακοῦ µε τα δεδομένα που προανᾶ- φερε ἡ να επιτύχει την Ενωση. Θυμάμαι, τότε, το σύνθημα ἦταν η Ενωση. 0 στόχος εξακολούθησε και παρέμεινε Π | Ενωση. Θα πρέπει να πούμε όμως én my περίοδο αυτή δεν υπήρχαν ψευδαισθήσεις ο πλευρᾶς Ἁιγενή ότι μπορούσε γα επιτευχθεί η Ένωση. Ἐκεῖνο που επιδιώκετο την περίοδο. 1971-74 ἦταν να αποτραπεί το «ξεπούλημα του Κυπριακού» όπως ο ἴδιος έλεγε. — Δηλαδή ο στόχος της ΄Ενωσης δεν ἦταν εφικτὸς εκείνη τη συγκεκριμένη περίοδο -- Εκείνη τη συγκεκριμένη περίοδο ox. Πρέπει να ξεκαθαρίσουµε ὁτι στην sensed 1970-74 στην Αθήνα βρισκόταν η χούντα. Ο. Διγενής εἴχε ἔντονες προκαταλήψεις εναντίον της Χούντας και έντονες διαφωνίες οι οποίες πήγαζαν αφενός µεν απὀ τους χειρισμούς της. Χούντας για το Κυπριακό και αφετέρου από το γεγονός ὅτι ο Διγενής ἦταν βασιλόφρων. Η χούντα, όπως γνωρίζουμε, εἴχε εκδιώξει το βασιλέα απὀ την Ελλάδα Οἱ έντονες διαφωνίες του Διγενή αφορούσαν το Κυπριακό. Στόχος της ΕΟΚΑ Β ---Ἡ ἵδρυση της ΕΟΚΑ Β πού αποσκοπούσε Αποσκοπούσε στην ανατροπἡ του Μακαρί- ου ὅπως έγινε ἡ ο αρχικός στόχος ἦταν διαφορετικός Στο μεταξύ εἶχε αρχίσει ἕνας ἔνοπλος αγώνας. -- Ἡ συγκρότηση των στρατιωτικών ομάδων. απὀ πλευράς Διγενή δεν εἶχε σκοπὀ την ανατροπή του Μακαρίου. -- Ἀλλά τι, --- Να ασκἠσει πιέσεις στο Μακάριο. Η παρου- σἷα των ανδρών της ΕΟΚΑ Β΄, ἦταν για να µπορεί Διγενής ---µε τη δύναμη αυτή ---να λαμβάνεται υπόψη απὀ το Μακάριο, ώστε να αποτραπεί µια λύση του Κυπριακού. Αυτός ἦταν ο στόχος. καθόδου του Διγενή στην Κύπρο. Ουδέποτε έγινε λόγος για κἀθοδὀ του στην Κύπρο για ανατροπή του Μακαρίου. -- Πὼς όµως φθάσαµε στο πραξικόπημα και στην ανατροπή του Μακαρίου --Τον Ιανουάριο του 1974 ο Διγενής πέθανε — Πριν πεθάνει ο Δηεγἠς εσύ συμφώνησες be nig Ιδέες του ἡ εἶχες διαφωνίες -Ἠμουν σύμφωνος µετις ενέργειες Διγενή. Μπορείγα εἶχα κάποιες διαφορετικές εκπµήσεις. για κάποιες ενέργειες, αλλά πίστευα ότι τα κίνητρα εξακολουθούσαν να ἦταν ανιδιοτελή, πίστευα ὁτι οἱ επιδιώξεις εξακολουθούσαν να Εἶναι εθνικά σωστὲς και σε καγένα στάδιο δεν ᾽αντιλήφθηκα ὁτι µε τις ενέργειες του Διγενή όπως τις εζούσαμε υπήρχε οποιαδήποτε πιθα- γότητα να εξυπηρετηθούν ξένα συμφέροντα. — And To θάνατο του ἁιγενή εσύ διαπίστωσες παρεκτροπἡ στους στόχους. της ΕΟΚΑ 8 Πιστεύεις ὅτι αν ζούσε ο Ἀιγενὴς θα φτάναμε στο πραξικόπημα --- Σίγουρα τα πράγματα µε το θάνατο του Διγενή ἀλλαξαν. Πρώτα έφυγε ο Διγενής, και οἱ άνδρες που στελέχωναν την ΕΟΚΑ Β βρέθηκαν ουσιαστικά ακέφαλοι Μπορεί να εἶχε ανώτατους αξιωματούχους που να εἶχαν τεράστια πείραστις τάξεις της οργάνωσης, αλλά σίγουρα το Διγενή δεν μπορούσε κανεῖς να τον αντικαταστήσει. Ο. Θάνατος του Διγενή δημιούργησε ἑνα τεράστιο κενό που µε κανένα τρόπο δεν μπορούσε να αναπληρωθεί. Το κενό αυτό προσπάθησε να το εκμεταλλευτεί Χούντα και επιχείρησε να θὲσει υπό τον ἐλεγχό της την ΕΟΚΑ Β᾽. Ἡ γνώµη µου εἶναι ὅτι η οργάνωση ουδέποτε ετέθη υπό τις διαταγὲς της χούντας αλλά οπωσδήποτε µε το θάνατο του Ἀιγενὴ κάποια στελέχη έβλεπαν µε συμπάθεια το να υπάρξει κάποια συνεργασία µε τη χούντα. Εδώ θα πρέπει γα γίνει µια παρένθεση. ΄Όλοι, απὀ το Μακάριο μέχρι την Ουρανία Κοκκίνου κλπ. αποκαλούσαν τη χούντα Ελληνικἡ Κυβέρνηση. Ηταν αρµονι- κότατες οι σχέσεις που εἶχαν µε την «Ἑλληνικὴ, Κυβέρνηση». ΄ΗλΒε ο Ασλανίδης στην Κύπρο µε την Ομόνοια και το καρυδἀκι. Εἶναι γνωστά τα επεισόδια ὁτιόποιοι αξιωματούχοιτης Ελληνικής Κυβέρνησης έρχονταν στην Κύπρο ετύγχαναν υποδοχής της Μητρός Πατρίδος. Πιστεύω, χωρὶς να ἔχω ιδιαίτερα στοιχεία που γα ενισχύουν πῃν πεποϊθησή µου, ότι κάποιοι αξιωματούχοι της ΕΟΚΑ εἶχαν επαφές και σχέσεις µε αξιωματικούς που στελέχωναν τότε την πραξικοπηµατικἡ Κυβέρνηση στην Ελλάδα. Ορισμένοι εἶχαν στενές σχέσεις. Σε κανένα στάδιο ὅμως, δε νομίζω ότι η οργάνωση ἑπαιρνε απευθείας οδηγίες απὀ τη Χούντα. Την περίοδο που μιλούµε στα πρώτα στάδια, οι σχέσεις του Μακαρίου µε τον Παπαδόπουλο ἦταν αρµονικότατες. Είχαμε αποστολἡ Ελλήνων, αξιωματικών στην Κύπρο για να εντοπίσουν. το Ἀιγενή και να τον δολοφονήσουν. Είχαμε δημόσιες δηλώσεις TOU Παπαδόπουλου που καταδίκαζο πῃ δράση της ΕΟΚΑ Β΄ και γενικά η τοποθέτησή του ἦταν πολὺ αρνητικἡ εναντίον της ΕΟΚΑ Β΄. Ακολούθησαν τα γεγονότα που Πολυτεχνείου. η ανατροπή του Παπαδόπουλου and Tov Ιωαννίδη και η ανάληψη της. διακυβέρ- γησης του τόπου απὀ τη Χούντα του Ιωαννίδη. Είναι and To Νοέμβριο του 1974 που αρχίζει να διαφοροποιείται κάπως η σχέση me ΕΟΚΑ Β µε τη χούντα των Αθηνών. --. Ποια ἦταν η σχέση της ΕΟΚΑ Β µε την Εθνικἡ Φρουρᾶ --Η Εθνικἡ Φρουρά στελεχωνόταν τότε σπὀ αξιωματικούς που ἦταν επιλεγµένοι απὀ τη χούντα. — Me autoug τους αξιωματικούς η ΕΟΚΑ Β΄ εἶχε συνεργασία ---Με ορισμένους ναι. Αυτὲς όμως οι σχέσεις δεν ἦταν τίποτε ἄλλο παρά σχέσεις συμπάθειας προσώπων. Κάποιοι αξιωματικοί έβλεπαν µε συµπάβεια την ΕΟΚΑ Β΄ και υπήρχαν κάποιοι δεσμοί αλλά δεν ἦταν οργανωμένη κατάσταση. τς απόφαση για το πραξικόπημα ἦταν µια ανα ενέργεια της ΕΟΚΑ Β΄ και της Εθνικἧς Φρουρᾶς _— Από την εποχή που ξεκίνησε τη δράση της π ΕΟΚΑ Β΄ µέχριτο 1973 οι σχέσεις ΕΟΚΑ 8 30 Iovviov 1991 - 17 και χούντας ἦταν απόλυτα εχθρικές. ΄Ανθρωποι του Διγενή απελάθηκαν απὀ την Ελλάδα, ἀγθρω-. ποι του Διγενή παρακολουθούνταν όταν πήγαι- ναν στην Ελλάδα, εθεωρούµασταν ανεπιθύµητοι πότε. Με την άνοδο του Ιωαννίδη. i το 1978 αρχίζει κάπως να gee κατάσταση. Μιλούμε ουσιαστικά για µια πολύ µικρή περίοδο. Το Νοέμβριο έγιναν τα επεισόδια. αμα ανήλθε ο Ιωαννίδης, τον ο Διγενής. Μιλού ο ο ο μον υύμε ουσια: Πρέπει να ποῦμε όμως ὁτι οι σχέσεις Μακα- Ρίου - Χούντας επἰ Ιωαννίδη. καν. Φθάνουμε στην επιστολή Μακαρίου προς. Γκιζίκη, µε την οποία εζητείτο η αποχώρηση Ἑλλήνων αξιωματικών απὀ την Κύπρο. Με την. αποστολή της επιστολής, η χούντα των Αθηνών. έπρεπε ἡ να αποσύρει Τους αξιωματικούς από. την Κύπρο ἡ να ανατρέψειτο Μακάριο. του -- Ακριβώς εδώ μποροῦμε να πούμε ὁτι υπήρξε µια συνεργασία Εθνικής Ὀρουρᾶς και ΕΟΚΑ Β΄ για ανατροπή του Μακαρίου — Όχι, δεν εἶναι ἐτσι τα πρι οι συνωμοτικὲς ενέργειες εναντίον του ‘Marnpio υ ἔγιναν µε. τρόπο πολύ μυστικό και αφορούσαν αποκλειστικά Ἕλληνες αξιωματικούς επιλεγμὲ- vous and τον Ιωαννίδη. Ορισμένοι απὀ αυτούς στάλθηκαν πριν το πραξικόπημα, ἄλλοι στἆλθη- καν λίγες μέρες πριν το πραξικόπημα. Στόχος. και αποστολή τους ἦταν να κάµουν το πραξι- κόπηµα χρησιμοποιώντας την Εθνική Φρουρά. Οι δυνάμεις της ΕΟΚΑ Β ἦταν λιγοστὲς και Χωρίς ουσιαστικό οπλισμό αφού τα περισσοτέρα. στελέχη της εἶχαν συλληφθεί και ἦσαν φυλακή. ΟὉ οπλισμός που διέθετε η ΕΟΚΑ Β΄ ἦταν γελοίο. ναπιστεύεικανείς ὀτιθα μπορούσε ναανατρέψει. ας Μόνο µε την Εθνικὴ Φρουρά ιορούσαν να γίνουν οι πι ματικέ: ενέργειες. ἐν : Μετὰ την ανατροπἠ του Μακαρίου απὀ την Ἐθνικὴ Φρουρά ὅλοι όσοι ανήκαν στην ΕΟΚΑΒ., ὁσοι ἦταν εναντίον του Μακαρίου χάρηκαν µε την ανατροπή του. Δεν υπήρχε θέµα κάποιος που. εκλείετο στα κρατητήρια της Πύλης Πάφου και υποβάλλετο σε απάνθρωπα βασανιστήρια, να περίμενες να βάλει τα κλάµατα γιατί ανέτρεψαν το δηµοκρατικἀ εκλελεγμένο πρὀεδρο της Κύπρου. Ἠταν φυσικό επόμενο να χαρεί και να πανηγυρίσει. -- Δηλαδή καταλήγουμε στο συμπέ, ότι ὀχι, δεν υπήρξε συιδυσομένη ετέρι Ἐθνικῆς Φρουράς και ΕΟΚΑ Β΄. ----ΑΝ δε λανθάνοµαι το βασικότερο στέλεχι της ΕΟΚΑ Β που δεν εἶχε συλληφθεί σος Λευτέρης ο Παπαδόπουλος. Εἶμαι σίγουρος on ο Λευτέρης ο Παπαδόπουλος άκουσε τα περὶ πραξικοπήματος απὀ το ραδιόφωνο. Δε γνώριζε κανείς απὀ την ΕΟΚΑ Β΄ ότι θα εγίνετο πρα- ξικόπημα και πώς θα εγίνετο. -- Ἐσῦ την περίοδο του πραξικοπήματος. ἤσουν σπην Κύπρο — Ἠμουν στην Αγγλία. Στον ΟΗΕ -- Πώς βρέθηκες στα Ηνωμένα ΄Εθγη να καταγγέλλεις το Μακάριο για. ἡ- pra — Aev eivai povo omy Enrrpom} Avépanivav Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών που επήγα, αλλά στη Διεθνή Επιτροπή Νομικών που εδρεύει στη Γενεύη, στην Ευρωπαική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ἕκαµα παραστάσεις στη Διεθνή Αμνηστία για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο, έχουμε εκθέσεις και απὀ πῃ Διεθνή Αμνηστία και απὀ τη Διεθνή Επιτροπή Νομικών ὁτι στην Κύπρο γινόταν συστηματικά καταπότηση των αγθρωπί- γων δικαιωμάτων απὀ το καθεστώς Μακαρίου. — Aum η συμμετοχή σου στα Ηγωμένα Ἔθνη και η προβολἡ σου απὀ την «ισυνότειναν να σου «κολλήσουν» τον «τίτλο», Ἠπου «πραξικοπηµατίαν. Εσὺ πώς αντιµετώ- πισες αμέσως μετά την τουρκική εισβολή: αυτή την κατάσταση Ποια ἦταν τα αισθή- ματά σου. ---Σίγουρα δε συμµεριζόµουνατις κατηγορίες. περἰπραξικοπηµατία. 'Όλες αυτὲς οικατηγορίες. στηρίζονταν στη σύγχυση που δημιουργήθηκε εξαιτίας του γεγονότος ὅτι εμείς οἱ αντιµακα- ριακοϊ χαρήκαµε γιατην ανατροπή του Μακαρίου. Όποιος χαιρόταν για την ανατροπή του Μακα- piou και εξέφραζε δημόσια επιφυλάξεις για το Μακάριο χαρακτηριζόταν πραξικοπηµατίας. — Thy περίοδο τότε µια µεγάλη μερίδα ατόμων µε εθνικούς οραματισμούς ξεκίνη- σε για ἑνα στὀχο, αλλά φθάσαµε στην εισβολὴ. Ἕνα απὀ αυτά τα άτοµα ἠσουν και εσύ. Πώς νιώθεις ὅταν απὀ τη µια μέρα στην ἄλλη καταλήξατε στην τραγωδία Μήπως, ἦλθε κάποια στγµἠ που ἔνιωσες προδομὲ- vos} --Με την εισβολἠ της Τουρκίας στην Κύπρο το ὀραμα της Ἔνωσης Το εἶδαμε να κατακρη- μνίζεται καιίσως οριστικἁ να ενταφιάζεται. “Hrav µια συγκλονιστικἠ εμπειρία. ΄Ηταν κάτι που δε 6a λησµονήσω ποτὲ µου, όταν η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο και η χούντα των Αθηνών κατέρρευσε σαν χάρπνος πύργος. Εκεί που αναμέναµε ότι θα αναλάβει µια δημοκρατική Κυβέρνηση να δὠσειχεἰραβοήθείας στην Κύπρο, δεν ἦλθε καμιά βοήθεια, Διαπιστώσαμε τότε ὅτι π Κύπρος αβοήθητη ἐμεινε στα xépia Tou Τούρκου εισβολέα για να τη σφάξει και να τη ρημάξει. ᾿Διαπίστωσα τότε ότι το όραμα της ενώσεως δεν ἦταν εὐκολο να το πετύχουμε, γιατί η Τουρκία ἦταν διατεθειµένη να αντιδράσει µε τρὀπο βάρβαρο και η Ἑλλάδα δεν εἶχε την προθυμία να αντιδράσει. --. Ἔνιωσες κάποια στηµή προδοµένος --- Διπλά προδοµένος. Προδομένος απὀ την Ελλάδα που δεν έσπευσε να βοηθήσει την. Κύπρο και παράλληλα προδοµένος από το γεγονός ότι ενώ εμεῖς κάναμε ἕνα αγώνα που. πιστεύαµε ὁτι θα άφηνε ανοικτὲς τις πόρτες. για να πετύχουμε την ΄Ἔνωση, διαπιστώσαμε: ὅτι αφενός µεν η Ελλάδα µε την οποία ᾽αγωνιζόµαστε να εγωθοὺμε ὅεν ἦταν διατε- Βειµένη να µας βοηθήσει και παράλληλα µε τις δικὲς µας ενέργειες. οδηγηθήκαµε στα τραγικά γεγονότα του 1974 που οπωσδήποτε ενταφίαζαν το ὄνειρο της Ενώσεως. ΑΥΡΙΟ ΤΟ Β΄ ΜΕΡΟΣ eS