Back

Η ΔΑΣΙΚΗ ΒΟΣΚΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ

Η ΔΑΣΙΚΗ ΒΟΣΚΗ ΠΡΟΣ ΤΟΤΕΛΟΣΤΗΣ ο “Υπὸ Ρ. Ρ. ΓΟΥΩΤΕΡΕΡ, 0.8.8. Συντηρητοῦ τῶν Δασῶν O ἀποτελεσματικὸς ἔλεγχος τῶν κο- παδιῶν ἀποτελεῖ τὸν γνώμονα τῆς ἐπιτυχίας τῆς δασολογίας καὶ τῆς ἐγκα- θιδρύσεως δενδροφυτειῶν στὴν Κύπρο. Δυστυχῶς, ὅμως, ἡ Κύπρος ἐκληρονόμησε τὸ προαιώνιο σύστηµα τῆς κτηνοτροφίας ποὺ ἐπικρατεῖ στὴ Μέση ᾿Ανατολὴ σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο ἐπιτρέπεται στὰ κοπάδια ἡ ἐλεύθερη βόσκησις σ᾿ ὅλες τὶς κατηγορίες γαιῶν ἀνε- ξαρτήτως τῆς ἐπιθυμίας τοῦ γαιοκτήµονος. Ἡ συνήθεια αὐτὴ ἐπιδεινώνεται ἀκόμη ἀπ᾿ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ µειονότης τῶν βοσκῶν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι γαιοκτήμονες καί, ὡς γεγονός συνήθως ἀκολουθοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ βοσκοῦ ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἔχουν κτήματα ἢ ποὺ δὲν ἔχουν ἀρκετὴν γῇ ἢ ἄλλα νόµιµα µέσα γιὰ νὰ κερδίσουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Ἡ βαθύτερη αὐτὴ αἰτία συνετέλεσε στὸ νὰ παρεισφρύσουν στὶς τάξες τῶν βοσοκῶν πολλὰ ἄνομα µέλη τῆς κοινότητος, καὶ ἐπέφερε ἕνα σύστημα βοσκῆς ποὺ εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον παρασιτικὸ γιὰ τὴν λοιπἡ κοινότητα. Ὑπὸ τὶς περιστάσεις αὐτὲς δὲν εἶναι ἐκπληκτικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ βοσκοὶ ἔρχονται συνήθως τὰ πρόβατα ἁπλῶς βόσκουν. Αὐτὴ εἶναι μιὰ πολὺ σηµαντικἡ διάκρισις ὅταν τὴν ἐξετάσουμε ἀπὸ δασικῆς πλευρᾶς, καὶ λίγες δασικὲς ὑπηρεσίες μποροῦσαν νὰ ἔχουν τέτοιες πολὺ ἀτυχες ἢ ρεαλιστικὲς εὐκαιρίες γιὰ νἁἀ μελετήσουν τὸ σημεῖο αὐτὸ ὅπως εἶχε ἡ Κυπριακὴ Δασικὴ Ὑπηρεσία. Ἡ πολιτικὴ ὅμως ἐν σχέσει μὲ τὴ δασικἡ βοσκἡ ἀναγνωρίζει ὅτι, ἂν καὶ οἱ βοσκοὶ τῶν δασῶν ἀποτελοῦν µόνο μιᾶν ἀσήμαντη µειο- ψηφία τῆς κοινότητος, ἐν τούτοις δὲν πρέπει ν’ ἀναμένωμε ἀπ᾿ αὐτοὺς νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ ἐπάγγελμα τῶν προγόνων των ἐκτὸς ἐὰν τοὺς δώσουμε ἄλλα µέσα γιὰ νὰ κερδίζουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Συνεπῶς, κατὰ τὴν περασμένη δεκαετίαν ὑπῆρξε πολιτική µας νὰ καταβάλλωμε λογι- κἠν ἀποζημίωσι στοὺς βοσκοὺς τῶν δασῶν ὅταν δεχθοῦν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν δασικἠ βοσκή. Ὅπου εἶναι ἐπίσης δυνατὸ παρέχεται σ᾽ αὐτοὺς ἐργασία σὲ δασικά ἔργα ἢἡ τοὺς δίδεται γῆ γιὰ ν’ ἀσχολοῦνται στὴ γεωργία σὰν ἐγγύησις γιὰ τὸ μέλλον, ἄλλως τείνουν ΞΗ βλάστησις στὴν περιοχὴν αὐτὴ Νατεστράφη) ἀπ' τὴν αἰγοβοσκή. .Ίρχισε ἡ ὁιάβοωσις καὶ παρέσυρε τὸ ἔδαφος, ΄ * < ι ot —_— {ἱαραβάλετε τὴν περιοχὴν αὐτή. ποὺ οἳ αὖγες τὴν ἔχουν μεταβάλει σὲ μιὰ ἔρημο, μὲ τὸ παρα- γωγικὸ δάσος ποὺ φαΐίεται πιὸ κάτω. Εχει ἀποκλεισθῇ ἡ αἰγοβοσκὴ κι ἔτι ἡ γή εἶναι παραγωγικὴ καὶ ἀποθιρεεύει ἐπίσῃς τὸ πολύτιμο νὰ ἐπιστρέψουν στὴν αἰγοβοσκὴ μόλις μείνουν ἄνεργοι. as κε * i MEP σήµερα ἡ κατάστασις τῆς δασικῆς βοσκῆς εἶναι ὅτι στὰ νότια ὀρεινὰ δάση τῶν Δασικῶν Διαμερισμάτων Πάφου καὶ Τροόδους ὅλα τὰ δάση, ἐκτὸς τῶν δασῶν ᾿Αετόμουττης, ᾽Ακάμα καὶ Ἠέγειας, ἔχουν ἁπαλλαγῇ ἀπ᾿ τὴ βοσκἡ κι ὅλοι οἱ ἀναγνω- Ρισµένοι δασικοὶ βοσκοὶ πῆραν τὴν ἀποζημί- ὡὧσί τους καὶ ἐγκατέλειψαν τὴ δασικἠ βοσκὴ σύμφωνα μὲ φιλική διευθέτησι. Στὰ δάση αὐτὰ εἶναι τώρα τὸ συνεχὲς καθῆκον τῶν (δασικῶν ὑπαλλήλων νὰ ἐμποδίζουν νέα κοπά- ίδια αἰγῶν νὰ μπαίνουν στὰ δάση ποὺ ἔχουν ἤδη ἀπαλλαγῃ ἀπ τὴ βοσκή. Στὰ βουνὰ τοῦ Δασικοῦ Διαμερίσματος τῆς Βορείου ᾿Οροσειρᾶς ἡ µάχη γιὰ τὴν ἀπό- κτησι ἐλέγχου τῆς δασικῆς βοσκῆς διεξήχθη καὶ ἐκερδήθη µέσα στὰ περασμένα δυὀ χρόνια. Μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1948 ὅλοι οἱ βοσκοὶ στοὺς ὁποίους ἐπετρέπετο νὰ βόσκουν, τὰ κοπάδια τους µέσα στὰ δάση, ἐξαιρέσει πέντε χωριτικῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπιτροπειῶν ποὺ κατεῖχαν ἄδειε δασικῆς βοσκῆς στὸ δάσος τῆς Καντάρας, πῆραν τὴν ἀποζημίωσί τους γιὰ νὰ μὴ βόσκουν πιὰ τὰ κοπάδια τους στά δάση. Οἵ ὑπόλοιπες πέντε ἐκκλησιαστικες ἐπιτροπεῖες συγκατετέθησαν ἐπίσης νὰ ἐγκατα- λείψουν τὴ δασικὴ βοσκὴ κατὰ τὸ ἑπόμενο ἔτος, Ἡ ἐπιτυχία τῆς ἐκστρατείας αὐτῆς ἦταν ἕνα ἐξαιρετικὸ κατόρθωμα κι’ ἀνοίγει τὸ δρόµο πρὸς τὴν ἀναδάσωσι τῶν Δασῶν τῆς Βορείου ᾿Οροσειρδς. Ὅπως καὶ στὰ Νότια βουνά, ἡ δυσκολία πώρα εἶναι νὰ παρεμποδίζωνται ἄλλοι βοσκοὶ ἀπὸ τοῦ νὰ μπαίνουν στὰ δάση. Ναϊ μὲν κατορθώσαµε νὰ κλείσωμε τὴν πόρτα, εἶναι ὅμως ἀρκετὰ δύσκολο νὰ τὴν κρατήσωμµε κλειστὴ γιατὶ τὰ δάση αὐτὰ εἶναι πολὺ τρωτά λόγῳ τῆς ἐγγύτητός των πρὸς τὰ χωριά τῶν βοσκῶν καὶ τοῦ γεγονότος ὅτι τὰ Δάση τῆς Βορείου ᾿Ωροσειρᾶς, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ δάση τῆς Νοτίου ᾿Οροσειρᾶς, εἶναι σκορπισµένα σὲ πολλὰ συμπλέγματα μὸ ἰδιωτικὴν κτημοσύνη ἀνάμεσά τους διὰ µέσου τῆς ὁποίας τὰ κοπάδια μµποροῦν νὰ μποῦν µέσα στὰ δάση χωρὶς ν᾿ ἀνακαλυφθοῦν. ᾿᾽Αποτελεῖ ἐπίσης οὐσιῶδες µέρος τῆς πολιτι- κῆς σχετικὰ μὲ τὴ δασικἡ βοσκὴ τὸ ὅτι τὰ χω- ριὰ ποὺ κατέχουν γαῖες ποὺ συνορεύουν μὲ τὰ Κύρια Κυβερνητικὰ Δάση πρέπει νὰ γερὸ τῆς βοοχῆς. ἐφαρμόσουν τὸν περὶ Αἰγῶν ἈΝόμον στὶς σὲ διάστασι μὲ τοὺς γεωργοὺς λόγῳφ TOV,» om ζημιῶν ποὺ ἐπιφέρουν. Προηγουμένως, σ᾿ ὁλόκληρη τὴ δασικἡ περιοχὴ τῆς Κύπρου ἕβοσκαν ἀναρίθμητα πρόβατα καὶ αἷγες. ΗἩ δασικἡ βοσκὴ ὑπῆρξεν ἡ αἰτία, περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον παρά Ύοντα, τῆς καταστροφῆς καὶ τῆς ἐρημώσεω: τῶν δασῶν. Τὰ κοπάδια ἐπέφεραν τεράστιες] ζημίες ἀλλὰ οἱ βοσκοὶ ἐπέφεραν ἀκόμη µεγαλνὺ- τερες ζημίες ἀπὸ τὰ κοπάδια τους γιατὶ ἔβαζανι φωτιὲς στὶς ὀρεινὲς περιοχὲς ἐκ περιτροπῆς γιὰ νὰ ἐπιφέρουν καλύτερο εἶδος βοσκῆς γιὸ τὰ κοπάδια τους. : Έχοντας ὑπ)όψιν τὰ γεγονότα αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐκπλήττῃη τὸ γεγονὸς ὅτι τὸᾷ δάση ἔχουν καταστραφῇ καὶ ὅτι οἵ ὀρεινὲς περιοχὲς βρίσκονται τώρα σὲ μιὰ προχωρημέντι κατάστασι διαβρώσεως τοῦ ἐδάφους. * ok H ΠΟΛΙΤΙΚΗ µας ὅσον ἀφορᾷ τὴ Sao? βοσκὴ ὑπῆρξεν ἀδυσώπητη γιὰ µμερικὲ χρόνια γιατὶ ἀποσκοποῦμε νὰ ἐξοντώσωμι τελείως ὅλα τὰ κοπάδια ἀπὸ τὰ ὀρεινὰ δάση δὲ μερικὰ χαμηλά δάση ὅμως, ὅπου ἡ δασικ βλάστησις τὸ ἐπιτρέπει, μπορεῖ νὰ ἐπιτραπῖ ἡ βοσκὴ προβάτων σὲ ὠρισμένη κλίµακα. Πρέπει νὰ ἐξοντωθῇ ἡ βοσκἡ αἰγῶν σ’᾿ ὅλες τὶς κατηγορίες τῶν δασῶν γιατὶ οἱ αἶἴγες Ἡ ἀπὸ φυσικὸ ἔνστικτο, καταστρέφουν, ἐἑνᾷ Β 22 χωρ'τικὲς περιοχές των. 0 Νόμος αὐτὸς προνοεῖ γιά Ψηφοφορία ποὺ μπορεῖ νὰ διε- ἑαχθῇ σὲ οἰονδήποτε χῶριὸ κατόπιν παρα- κλάσιως τῶν χωρικῶν. Ze pid τέτοια Ψηφο- φοδία μιά καθαρή πλειοψηφία τῶν ἐγκεκριμένων ψηφοφόρων υπορεῖ νὰ Ψψηφίσῃ ὑπὲρ τοῦ ἀποχλεισμοῦ τῶν αἰγῶν ἀπ τὴν περιοχή τοῦ χωριοῦ. «Όταν γίνη μιὰ τἐτοῖα Ψηφοφορία ἐπιτρέτε- ται σὲ κάθε οἰκογένεα να διατηρῃ tpeis σἰκιακὲς αἶγες γιὰ νὰ προμηθεύεται τὶς οὐσιώ- δεις τῆς ποσότητες γάλακτος, ὅλα ὅμως τὰ ἐλευβέρως περιπλανώμενα κοπάδια αἰγῶν, τε ἀπ᾿ ἐκεῖνο τὸ χωριὸ elte ἀπὸ οἵονδήποτε gkko χώριό, ἀποκλείονται ἀπ᾿ τὴν περιοχή ποῦ χωριοῦ. Τοῦτο φυσικὰ σηµαίνει πὼς ἁρκετὴ ἕκτασις δασικῶν ὁρίων εἶναι ἆσφς- λισµενη ἀπ᾿ τὶς καταστροφες τῶν κοπαδιῶν αἰγῶν. . Πρέπει φυσικἀ νὰ εἶναι σκοπὸς τῆς δασικῆς πολιτικῆς ἡ ἐγκαθίδρυσις γύρω ἄπ᾿ τὰ δάση χωριῶν ποὺ ἔχουν ἐφαρμόσει τὸν περὶ Αἰγῶν Νόμον,δημιουργῶντας ἔτσι μιὰ προστατευτικἡ περιοχὴ μέσον τῆς ὁποίας τὰ κοπόδια τῶν αἰγῶν δὲν μποροῦν νὸ προσεγγ΄Ίσουν τὰ δάση. Οἱ χωρικοὶ ἐφαομόζουν σταθερὰ τὸν περὶ Αγῶν Νόμον γιὰ ν᾿ ἀπαλλαγοῦν ἀπ τὶς ζημίες ποὺ γίνονται ἀπ τὰ κοπύδια τῶν αἰγῶν ποὺ βόσκουν µέσα στά κτήματά των. Ὁ Νόμος ἐφαρμόζεται ve ἄργὸ ἀλλὰ σταθερὸ ρυθμό. ᾿Ἐφαρμόζεται κατόπιν παρακλήσεως τῆς πλειομηφίας αὐτῶν τούτων τῶν χωρικῶν καὶ συνεπῶς τὸ. σύστηµα αὐτὸ εἶναι πολὺ πιὸ ἀποτελεσματικὸ ἀπὸ οἱαδήποτε ἄλλα περιοριστικά µέτρα πού μποροῦσαν νὰ ἐπι- ῥληβοῦν στὴν αἰγοβοσκὴ ἀπὸ τὴ Διοίκησι, Ὁ βαθυὸς στὸν ὁποῖον ὁ περὶΑἰγῶν Νόμος ἔχει ἤδη ἐφαρμοσθῆ dard Tous χωρικούς ἴσως νὰ μὴ εἶναι γευικῶς γνωστός, εἶναι ὅμως ζήτημα ζωτικῆς σημασίας στὴ δασικὴ πολιτική, ποὺ ἀποβλέπει στὴ βελτίώσι τῶν Κυβερνητικῶν Λασῶν καὶ τὴν ἐγκαβίδρυσι δενδροφνυτειῶν σ’)ὅλη τὴν ἕκτασι τῶν χωριτικῶν γαιῶν. Μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1945, 2354 χωριά, ἀπ᾿ τὸ σύνολο τῶν 627 χωριῶν τῆς Κύπρου, εἶχαν ἐφαρμόσει τὸν περὶ Αἰγῶν Nopov. ema Τοῦτο σηµαίνει πὼς τὰ 3156 τῶν χωριῶν, ἢ 40% tot ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ (ἐξαιρουμένου τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἕξη ἐπαρχιακῶν πόλεων), ἔχουν ἤδη ἐφαρμόσει τὸν περὶ Αἰγῶν Νόμον. κ. Χα. * ΠΕΡΙ Χωριτικῶν Δενδροφυτεύσεων Νό- μος διαδραματίζει ἐπίσης σπουδαῖο ρόλο κατὰ ἔμμεσον τρόπο μὲ τὸ νὰ καθιστᾶ δυνατὴ τὴ δασοκοµία καὶ τὴ δενδροφύτενσι. “Ὁ Νόμος αὐτὸς προνοεῖ γιὰ τὸ ζξεχώρισμα ὠρισμένων περιοχῶν τοῦ χωριοῦ γιὰ σκοποὺς δευδροφυτεύσεως. Όλα τὰ βόσκοντα Κοπά- δια ἀποκλείονται ἀπὸ τέτοια µέρη μέχρις ὅτου ἐγκαθιδρυθοῦν οἱ δενδροφυτεῖες. «Ο Νόμος αὐτός, ὡς καὶ ὁ περὶ Αἰγῶν Νόμος, μπορεῖ µόνον νὰ ἐφαρμοσθῇ κατόπιν παρακλή- σεως τῶν χωρικῶν κι’ ἔτσι εἶναι ἀποτελεσματι- κὀ μέσον στὰ χέρια τῶν χωρικῶν ποὺ ἐπιθυ- μοῦν νἁ ἐγκαθιδρύσουν δενδροφυτεῖς. Μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1948 ἑκατὸν εἴκσσι χωριὰ εἶχαν ἐφαρμόσει τὸν περὶ Χωριτικῶν Δενδρο- φυτεύσεων Νόμον στὰ χωράφια τους. Στὸ Δάσος τῆς Πάφου ὑπάρχουν ὠρισμένα ἀπομονωμένα χωριὰ ποὺ τὸ μοναδικὸ ἐπάγ- γελμα τῶν κατοίκων τους ἦταν προηγουμένως ἡ δασικἠ βοσκή. Σ’ ὅλες αὐτὲς τὶς μικρὲς Κοινότητες τῶν αἰγοβοσκῶν ἐδόθη ἀποζημί- ὡσις γιὰ τὸ ὅτι ἐγκατέλειψαν τὰ προνόμιά τους δασικής βοσκῆς, τώρα ὅμως ἀντιμετω- πίζουν τὸ πρόβλημα τῆς ἐπανεγκαταστάσεως γιατὶ δὲν ἔχουν κατάλληλην ἢ ἀρκετὴν yi κοντά στὰ Χωριά τους ἀπ᾿ τὴν ὁποία νά ζήσουν σὰν γεώργοί. Κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1948 ἐλήφθη ἔγκρισις γιὰ τὴν µετακίνησι καὶ ἐπανεγκατάστασι δυὸ τέτοιων κοινοτήτων σὲ νὲε τοποθεσίες ὅπου θὰ μποροῦσαν νὰ ζήσουν. Στὴν περίπτωσι τοῦ χωριοῦ Δήμματα (σχετικὸ ἄρθρο δη- µοσιεύθηκε στὸ τεὔχος Ιουνίου 1949 τῆς Κυπρίαμῆς Ἠπιθεωρήσεως) πρόκειται νὰ κτισθῇ νέο χωριό γιὰ τοὺς κατοίκους του σὲ μιά τὀποθ’σία ποὺ βρίσκεται στὴν ἄκρηα τοῦ δάσους, ὅπου ὑπάρχει κατάλληλη γῆ. γιὰ νὰ ζήσουν φὰν γεωργοί. Τὸ σχέδιο αὐτὸ ἔπρο- χώρησε ἀρκετά καὶ τώρα πλησιάζει νὰ σὺυµ-. κ... τς πληρωθῇ. Στὴν περίπτωσι τοῦ χωρίοῦ “Ay. Mepxou- ριος ἐπῆλθε συμφωνία γιὰ διαφορετική διευθέ- thot. Οἱ χωρικοὶ αὐτοὶ ἐδέχθησαν νὰ µετα- κινηθοῦν σὲ ἄλλα γειτονικἁ χωριά ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀγόραζε τὰ σημερινά τους κτήματα σὲ ὡρισμένην τιμὴ γιὰ νὰ ἔχουν ἔτοι ἀρκετὰ κεφάλαῖα μὲ τὰ ὁποῖα νὰ μπορέσουν νὰ ἀρχί- σουν καινούργια γεωργικἡ ζωὴ ἔξω ἀπ τὸ δάσος, Γενικὰ μπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι κατὰ τὰ πε- ῥασμένα δυὸ χρόνια ἐβελτιώθη σηµαντικώτατα τὸ πρόβλημα τῆς δασικῆς βοσκῆς πού, τελευ- ταίως ἀκόμη, ἐφαίνετο ἀνυπέρβλητο καὶ ἀπο- τελοῦσε ἐμπόδιο ποὺ παρεμτόδιζε σημαντικὰ οἱἰονδήποτε εἶδος δασικῆς ἀναπτύξεως. Δὲν εἶναι µακρυὰ ὁ καιρὸς ποὺ ἡ δασικἡ βοσκὴ θὰ ἔχει ἐξοντωθῇ ἀπὸ τὰ ὀρεινὰ δάση καὶ θὰ ἐλέγχεται ἀποτελεσματικὰ σ᾿ ὅλα τὰ δάση. ὍὉ ἔλεγχος τῆς δασικῆς βοσκῆς κατέστησεν ἀναγκαία ὑακρὰν μάχη μὲ τοὺς βοσκούς. Ἐπέτυχε ὅμως μιὰ πολιτική, ποὺ ἐφαρμόσθηκε μὲ σταθερότητα σκοποῦ καὶ κατὰ φιλικὸν τρόπο, γιὰ τὴν ἐγκατάλειψι τῶν προνομίων βοσκῆς. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ συνίστατο στὴν παροχὴ ἐργασίας γιὰ τὸ μέλλον ἢ στὴν ἐπανεγκατάστασι ἐκείνων ποὺ ἐγκατέλειπαν τὰ προνόμια αὐτά. , 2Αλλ’ Ίσως ἡ σημαντικωτέρα ἀνάπτυξις εἶναι ὅτι ἡ πλειονότης τοῦ κοινοῦ ἀρχίζει ἐπὶ τέλους νὰ ἀντιλαμβάνεται ὅτι ὑφίσταται τεράστιες ἕημίες ἀπὸ τὶς λεηλασίες τῆς ἀσύήμαντης µειονότητος τῶν βοσκῶν, καὶ δὲν εἶναι διστεθε!- µένη ν᾿ ἀνεχθῆ ἔπ᾽ ἀόριστον μιά τέτοια κατά- στασι πραγμάτων. Ὁμοίως, τὸ κοινὸν ἀρχίζει νὰ κατανοῇ τὴν ἀξία τῶν δασῶν του καὶ τῶν δενδροφυτειῶν ἐν γένει καὶ τώρα ἀπαιτεῖ τὴν ἐπιβολὴ ἀποτελεσματικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν βοσκῶν. oo Φ. Τὸ ἄρθρὸν αὐτὸ εἶναι ἀπόσπασμα ἀπὸ. τὴν Εκθεσι γιὰ “7d 1947-48 τοῦ Βυποιακοῦ Δασικοῦ Ἑμήματος. :Αντίυπα τῆς ᾿Εκθέσέως «τιμὴ ἃ αελ.) µποροῦ ενὰ ᾖηφθοῦν ἀπὸ τὰ Κυβερνητικὸν Τωπογραφεῖον Κύπρου, Aevewsia~ mi —